donderdag 23 mei 2019

Recensie: Dodelido

Jacques Zeimet is een spelauteur met een creatieve geest, die vaak originele spellen met een opvallende vormgeving bedenkt. Het bekendst is hij van reactie- en blufspelletjes zoals Vlotte Geesten en Kakkerlakkenpoker. Dodelido is een van de meest recente toevoegingen in dit genre en is inmiddels ook in Nederland verschenen.


Dodelido is eeen kaartspel, met op iedere kaart een van vijf verschillende dieren in een van vijf verschillende kleuren. De kaarten worden verdeeld onder de spelers, die om beurten een dier open op tafel leggen, waarbij drie stapels worden gevormd. Nadat je de kaart hebt gelegd moet je direct benoemen welk dier of welke kleur het vaakst op tafel ligt. Liggen er twee pinguïns en een kameel, dan zeg je ‘pinguïn’, zijn het twee roze en een groene kaart, dan zeg je ‘roze’.

Dat zijn de makkelijke regels. Als er van geen enkele dier of kleur de meeste zijn, zeg je ‘niets’. Ingewikkelder wordt het als zowel een kleur als dier het vaakst voorkomt (bijvoorbeeld een roze pinguïn, groene pinguïn en roze kameel). Dan zeg je ‘dodelido’.





Dit is nog steeds vrij eenvoudig en daarom zijn er de schildpadden en krokodillen. Voor iedere schildpad op tafel moet je voor het correcte antwoord een keer ‘uh’ zeggen. Op andere momenten mag je dus absoluut geen ‘uh’ zeggen. De krokodil is weer helemaal anders: dan moet iedereen zo snel mogelijk met zijn hand op de kaarten slaan.


Maak je een fout of sla je als laatste op de krokodil dan krijg je voor straf alle gespeelde kaarten. Je wint het spel door als eerste al je je kaarten kwijt te raken.

…en de waardering

Dodelido doet wel wat aan het successpel Set denken, met minder gepuzzel en meer stress. Zelfs als je ervaren genoeg bent om nooit een fout te maken kun je je laten verrassen door een krokodil. En anders kun je het moeilijker maken door de bedenktijd te verkorten. Grootouders gun je de royale drie seconden uit de spelregels, gehaaide tieners moeten aan een halve genoeg hebben. Dit soort spellen ligt niet iedereen even goed, maar met spelers van een vergelijkbaar niveau biedt Dodelido een stressvol en soms hilarisch kwartiertje speelplezier.







Dodelido

Auteur: Jacques Ziemet
Uitgever: 999 Games, 2019
Aantal spelers: 2 tot 6, vanaf 8 jaar
Speelduur: 15-20 minuten
Prijs: ca 12 euro

Recensie: Ilôs

Een populair spelidee in veel familiespellen is dat van het variabele speelbord dat je langzaam ontdekt. Het bekendste spel dat dit gegeven gebruikt is natuurlijk Carcassonne. Sindsdien wordt ieder spel waarbij je tegeltjes legt die een landschap voorstellen vroeg of laat met Carcassonne vergeleken. Een nieuw spel in dit genre is Ilôs, waarbij de spelers met zeshoekige tegels een archipel opbouwen, de daar aanwezige mijnen en plantages ontginnen en punten scoren met de grondstoffen die dat oplevert.

Hoewel het spel zich afspeelt op een zich gestaag uitbreidend ‘bord’ van eilandtegels voer je alle acties uit met kaarten. Er zijn zes soorten acties, iedere met zijn eigen kaart. Voor het spelen van een kaart betaal je door andere kaarten uit je hand af te leggen, een mechanisme dat we kennen uit bijvoorbeeld Race for the Galaxy en het Puerto Rico kaartspel.

Een kaart die je in het begin vaak zult spelen is de scheepskaart. Daarmee kun je de archipel uitbreiden en, belangrijker nog, nieuwe schepen in het spel brengen. Meer schepen betekent dat je meer kaarten mag trekken en je hebt ze nodig om op de eilanden poppetjes te plaatsen.

Staat een poppetje eenmaal op een mijn of plantage, dan levert deze voor de rest van het spel grondstoffen op. De grondstoffen zijn de enige bron van punten. Goud is twee punten waard per fiche, de rest één puntje. Met het spelen van de marktkaart verhoog je de waarde van een grondstof. Dat kost geen kaarten, maar een exemplaar van de grondstof die je in waarde wilt verhogen. Je levert dus punten in om later meer te kunnen scoren. Het liefst doe je dat met een grondstof waarvan jij (veel) meer hebt dan rest. Maar je moet niet te lang wachten, want in totaal kan er maar acht keer een marktkaart gespeeld worden. Houd je medespelers dus goed in de gaten.

Het spel eindigt als iemand al zijn mannetjes heeft ingezet, waarna de ronde wordt afgemaakt. De spelers tellen de totale waarde van hun grondstoffen en de speler met de hoogste waarde wint.

...en de waardering

Ilôs is een solide spel dat redelijk eenvoudige regels combineert met de nodige strategische diepgang. Er zit aardig wat interactie in. Je moet goed opletten op welke plekken je medespelers azen, in welke grondstoffen ze sterk zijn of juist niet, en vooral op tijd marktkaarten spelen. Je kunt winnen door te spreiden en met iedereen mee te liften, of alles op één grondstof te zetten en de markt te manipuleren.


Tegelijk voelt het soms een beetje of je het allemaal al eens ergens gezien hebt. Ilôs gebruikt slim elementen uit allerlei andere spellen, maar voegt daar weinig zelf aan toe. Het is een geslaagde mix van bewezen succesvolle ingrediënten, maar heeft net niet dat eigene dat het spel onderscheidt van de concurrentie.







Ilôs
Auteur: Frédéric Guérard
Uitgever: 999 Games, 2018
Aantal spelers: 2 tot 5, vanaf 10 jaar
Speelduur: 45 minuten
Prijs: ca. 35 euro

zondag 19 mei 2019

Recensie: Just One


Er zijn tegenwoordig steeds meer partygames op de markt die spellenliefhebbers niet alleen op tafel zetten als de (schoon)familie komt, maar die ze ook best zelf willen spelen. Denk aan Codenames, Muse, Time’s up en Dixit. Wat deze spellen gemeen hebben is dat er een beroep wordt gedaan op je creativiteit met taal om iets te omschrijven. Dit zorgt vaak voor grappige situaties waardoor ook mensen die niet zo om bordspellen geven, zich toch vermaken. Just One is een nieuw spel in dit segment.

Just One is een coöperatieve partygame waarin woorden moeten worden geraden. Iedere ronde is een andere speler aan de beurt om een woord raden (bijvoorbeeld bos, kakkerlak of meloen) op basis van hints die de andere spelers geven. Dit klinkt heel simpel, maar er is een catch: als een bepaalde hint meerder keren wordt gegeven dan vervalt hij. De hintgevers moeten dus een goede hint geven die duidelijk is maar origineel genoeg dat de kans dat andere mensen die hint ook geven klein is.

Alle spelers krijgen een plastic kaarthouder voor zich. De speler die een woord moet gaan raden, trekt een kaart van de stapel en zet deze kaart in zijn kaarthouder met de voorkant naar de andere spelers gedraait. Op elke kaart staan 5 woorden afgebeeld. De speler die moet gaan raden noemt een getal en de andere spelers moeten nu een hint gaan bedenken bij dit woord. De hintgevers schrijven hun hint op hun kaarthouder (met uitwisbare stiften).

Als iedereen een hint heeft opgeschreven, doet de radende speler zijn ogen dicht en vergelijken de spelers hun hints. Alle hints die meerdere keren zijn gegeven worden uitgewist. Het gaat daarbij om de betekenis van een woord en niet om de schrijfwijze. Prins, Prinses, Prinsje, Prinsesjes en Prinzessen zijn dus allemaal dezelfde hint en moeten worden gewist.

De radende speler moet vervolgens op basis van de hints die over blijven proberen te raden wat het geheime woord is.

Een compleet potje duurt 13 rondes lang. Aan het eind van het spel scoren de spelers punten voor het aantal goed geraden woorden. In de spelregels kan je dan zien hoe goed je het gedaan hebt.

…en de waardering

Just One is een ontzettend goede partygame. De regels zijn super simpel zodat snel met spelen kan worden gestart. Het is makkelijk om hints te verzinnen, maar doordat je weet dat dubbele hints niet tellen wordt je uitgedaagd om niet het eerste wat in je hoofd opkomt op te schrijven. Dit zorgt er voor dat er regelmatig originele en grappige hints worden gegeven. En daardoor is het ook voor de speler die het woord moet raden soms nog best lastig om het goede woord te raden op basis van de hints die gegeven zijn. Een potje Just One is zo gespeeld, maar omdat het zo leuk is zal het vaak niet bij één potje blijven. 

Het enige kritiekpuntje is dat op de kaarten woorden staan die kinderen niet zullen kennen (zoals Chanoeka, Petanque, Guillotine en Darwin). Gelukkig is dit probleem makkelijk te ondervangen door gewoon een ander nummer te kiezen als een nummer gekozen wordt met een te lastig woord voor het gezelschap. Just One is per slot van rekening een partygame en dus moet je er met elkaar voor zorgen dat iedereen mee kan doen. Als je dit doet, dan is Just One een schot in de roos.







Auteur: Ludovic Roudy & Bruno Sautter
UItgever: Repos Production
Aantal spelers: 3-7
Leeftijd: vanaf 8 jaar
Speelduur: 20 -30 minuten
Prijs: circa 23 euro

zaterdag 18 mei 2019

Recensie: Orbis


Orbis is een spel waarin de spelers goden zijn die zich vervelen en die een wedstrijdje met elkaar doen wie de mooiste wereld kan maken. Het zegt iets over de goddelijke macht van deze wezens dat het spel niet standaard eindigt in gelijkspel omdat alle werelden perfect zijn. Het valt namelijk niet mee om een beetje leuke wereld te scheppen uit het niets.

In Orbis bouwen de spelers de werelden met zeshoekige tegels die in een piramidevorm worden gestapeld. De onderste laag van de wereld is 5 tegels breed en de lagen daarboven worden telkens één vakje smaller. De laatste laag van de piramide bestaat uit een tegel met daarop een god. Op de tegels staan verschillende soorten landschappen (steden, weilanden, vulkanen, meren en graanvelden). Op de onderste laag mag je zelf weten welke landschapstegels je neerlegt. Op de lagen daarboven moet je er voor zorgen dat elke tegel tenminste op één tegel van dezelfde kleur steunt.

De tegels waar de spelers uit mogen kiezen liggen in een raster van 3 bij 3 midden op de tafel. De eerste tegels die in het spel komen zijn nog gratis, maar voor latere tegels moet je  gekleurde blokjes betalen (aanbidders van de goden). Deze blokjes komen in het spel doordat iedere keer dat een tegel wordt gepakt op alle aangrenzende tegels een blokje in de kleur van de gepakte tegel wordt gelegd. Als je later dan de tegel pakt waar zo’n blokje op ligt, dan krijg je dat blokje er bij.

Het kan voorkomen dat je geen van de beschikbare tegels kan betalen of plaatsen. In dat geval mag je een tegel (met de daarop liggende gekleurde blokjes) pakken. Je draait de tegel dan om en legt hem als wildernis-tegel in je wereld. Op een wildernis-tegel kan vervolgens weer elke kleur tegel geplaatst worden.

De tegels die je plaatst leveren op verschillende manieren punten op. De blauwe en groene tegels leveren punten op als ze op de juiste manier zijn geplaatst. Op de tegels staat aangegeven welke andere kleur(en) tegel(s) er onder of rondom deze tegels geplaatst moeten zijn om punten te verdienen. Wildernis-tegels tellen hierbij ook mee als jokers en hebben dus altijd de juiste kleur.  Voor de gele tegels moet je extra blokjes uit je eigen voorraad inleveren om ze te activeren. De rode tegels leveren punten op als je bepaalde combinaties van gekleurde blokjes van de tegels uit de centrale voorraad pakt. Op de witte tegels staan tempels afgebeeld en de speler die leveren aan het eind van het spel punten op basis van wie de meeste van deze tempels heeft. Wildernis-tegels ten slotte, leveren minpunten op.

De laatste tegel die geplaatst wordt is een tegel met een god. Aan het begin van het spel worden een aantal god-tegels opengedraaid en in plaats van een normale tegel pakken en plaatsen mogen spelers ook een god-tegel pakken. Als je dit eerder in het spel doet, dan leg je deze tegel tot het eind van het spel opzij.  Iedere god levert op een andere manier voordelen tijdens het spel of punten aan het eind van het spel op. Zo zijn er goden die punten opleveren als je de meeste tegels van een bepaalde kleur in je wereld hebt maar is er ook een god die punten oplevert als je aan het eind van het spel nog wat gekleurde blokjes inlevert.

Zodra alle werelden afgebouwd zijn en zijn voorzien van een god, worden de punten geteld. Wie de meeste punten heeft, wint het spel.

…en de waardering

Wie na het lezen van deze recensie verwacht dat Orbis een luchtig, vlot spel is, komt bedrogen uit. Je moet namelijk heel goed plannen wat je doet om én tegels zo te plaatsen dat ze punten opleveren én je ook nog de blokjes krijgt  die je nodig hebt om de andere door jou begeerde tegels te kopen én er niet net die blokjes in het spel komen waar de andere spelers op zitten te wachten. Ik ben er dan ook nog niet in geslaagd om een wereld te creëren zonder wildernis. In dit spel gaat het adagium “regeren is vooruit zien”  dan ook echt op en moet je echt even goed nadenken voor je een keus maakt, zeker als de speler voor jou net die tegel pakt die jij had willen hebben. Het thema is er bij dit spel echt opgeplakt. Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik een wereld met aanbidders aan het creëren ben, maar ik was vooral bezig een leuke, lastige, abstracte puzzel op te lossen.







Auteur: Tim Armstrong
Uitgever: Space Cowboys, 2018
Aantal spelers: 2-4
Leeftijd: vanaf 10 jaar
Speelduur: 45-60 minuten
Prijs: circa 30 euro

vrijdag 17 mei 2019

Top-100 2019: de restjes

Dit jaar waren er een paar nieuwe binnenkomers minder dan vorig jaar, maar toch kun je zeggen dat de lijst meer is opgeschud. Het meest verrassend is natuurlijk de nieuwe nummer 1; als ik een spel had moeten aanwijzen dat dit jaar Puerto Rico zou aflossen, was ik waarschijnlijk niet op Azul uitgekomen. Zelfs de spectaculaire nieuwkomer Wingspan had ik eerder aangewezen.

Maar er was meer: zeventien nieuwe (of terugkerende) spellen betekent natuurlijk ook dat er zeventien zijn verdwenen. Maar liefst drie daarvan stonden vanaf het begin onafgebroken in de lijst: Tikal, Goa en Ra. Maar het is al regelmatig gebeurd dat oude klassiekers uit de lijst vallen en vervolgens terugkeren. Dat kan met al deze spellen gebeuren, want ze misten de lijst op een haar na.

Dit zijn ze alle zeventien, met de positie van vorig jaar en het aantal jaren dat ze in de lijst stonden:

53. Tikal (11)
59. T.I.M.E Stories (3)
67. Goa (11)
68. First Class (2)
75. Ra (11)
76. Qwixx (5)
80. Century: De specerijenroute (1)
84. Takenoko (3)
88. Imperial Settlers (3)
89. Notre Dame (9)
92. Small World (9)
93. De Glasstraat (3)
94. Magic Maze (1)
95. Escape Room: The Game (1)
97. De Mol (6)
99. Keer op Keer (1)
100. Majesty (1)

Vorig jaar werd de lijst met nieuwkomers gedomineerd door spellen die net uit waren. Dat is nu een stukje minder: int totaal staan er nu acht spellen uit 2018 en 2019 in de lijst. Daar staat weer tegenover dat het meest recent uitgegeven spel het zelfs tot de top-10 heeft geschopt. De hang naar nieuwe spellen blijft onverminderd van kracht: bijna de helft van de spellen in de lijst is hooguit vijf jaar oud.

Wil je alle spellen nog een keer op een rijtje zien, dan kun je hier de pdf downloaden. Weer een mooi staaltje werk van Niels. Nog erg bedankt daarvoor!

Tot volgend jaar, ik hoop dat jullie dan allemaal weer meestemmen.

donderdag 16 mei 2019

Top-100 2019: 1-10

Daar zijn ze dan: de laatste tien. Twee grote verrassingen voor mij. De eerste is een nieuwe binnenkomer die bij het openen van de stembus pas enkele weken beschikbaar was. De tweede, nou, die zie je vanzelf.

10. Tzolk'in (Simone Luciani en Daniele Tascini, 2012)
Positie vorig jaar: 9
Verschil: -1
Kwam ooit binnen op de elfde plek en heeft daarna altijd in de top-10 gestaan. Nog steeds een bijzonder innovatie werkverschaffer (en een puntenbrij die mij ook nog wel kan bekoren).
"Het worker placement mechanisme is ongeevenaard geniaal en toch heel eenvoudig." (Anton)
"Leuke dynamische worker placement met tandwielen als een origineel mechanisme... Vele verschillende mogelijkheden om de goden gunstig te stemmen." (Olivier)

9. Wingspan (Elizabeth Hargrave, 2019)
Positie vorig jaar: -
Verschil: nieuw
De absolute hoogvlieger van dit jaar (sorry). Dat Wingspan de lijst heeft gehaald zal niemand verbazen, maar dat een spel dat nog maar zo kort in de winkels ligt al direct de top-10 binnenstormt had ik niet aan zien komen. Waar staat dit volgend jaar?
"Wingspan komt zo mijn lijst en de top 100 binnen gevlogen. Grote kans dat dit spel van het jaar 2019 gaat worden!" (Wiljan)
"Net uitgegeven maar voor mij nu al een geweldig spel. Origineel thema met gevarieerde gameplay. Daarnaast ook nog eens geweldig mooi uitgevoerd." (Henk)

8. Orléans (Reiner Stockhausen, 2014)
Positie vorig jaar: 7
Verschil: -1
Orléans stabiliseert na een stormachtige binnenkomst. Opvolger Altiplano komt nog niet in de buurt, maar pakt ook geen punten af.
"De verscheidenheid aan strategieën maakt Orléans tot een spel dat niet uitgespeeld raakt: telkens is er wel weer een andere weg te bewandelen." (Léon)
"Het meesterwerk van Stockhausen waar je een mooie combinatie van mechanismes hebt. Een van de absolute toppers voor mij." (Olivier)

7. Dominion (Donald Vaccarino, 2008)
Positie vorig jaar: 10
Verschil: +3
Dominion is toch niet meer weg te denken uit de top-10. Het staat er tenminste al elf jaar onafgebroken in en er is slechts een ander spel dat dat kan zeggen.
"Vooral de snelheid van de potjes is leuk. Engine voor punten bouwen, en 15 minuten later weer door naar het volgende potje met nieuwe kaarten en nieuwe mogelijkheden." (Wim)
"Elk potje weer de uitdaging om de ideale strategie te identificeren en vervolgens fijn te slijpen tijdens het verloop van het potje. En na afloop wil je meteen nog een keer." (Jeroen)

6. Great Western Trail (Alexander Pfister, 2016)
Positie vorig jaar: 12
Verschil: +6
Alexander Pfister is een van de auteurs die met drie (of meer) spellen in de lijst. Dit is zonder twijfel zijn grootste succes, maar hij heeft er vast nog wel een paar in de pijplijn.
"Eén van de beste spellen van de laatse jaren en met de uitbreiding nog meer mogelijkheden." (Richard)
"De eurogame die deck-builden, racen en resource-management perfect combineert!" (Max)

5. Terra Mystica (Jens Drögemüller en Helge Ostertag, 2012)
Positie vorig jaar: 3
Verschil: -2
Er staan een paar pittige spellen in de top-10, maar dit is toch wel de zwaarste van het stel, zowel fysiek als in speelduur. Maar alles op een goede manier, want het heeft veel fans.
"Dit spel drukt op alle juiste knoppen voor mij. Eindeloze herspeelbaarheid, het uitwerken van een strategie met je ras en tegelijk het tactisch meegraaien van rondebonussen, de strakke economie." (Cedric)
"Zoveel verschillende setups, zoveel verschillende volkjes, zoveel verschillende strategieën, ronduit briljant!" (Daniël

4. Burgen von Burgund (Stefan Feld, 2011)
Positie vorig jaar: 4
Verschil: 0
Klom de afgelopen jaren gestaag op en handhaaft zich net buiten de top-3. Met afstand het populairste spel van Stefan Feld, en hij heeft veel spellen op zijn naam.
"Wie zegt dat dobbelen saai is? Superspel dat de dobbelsteen uitstekend weet te gebruiken." (Rik)
"Deze Feld is verrassend eenvoudig in zijn regelgeving, maar des te lastiger om goed tot uitvoering te brengen. Ondanks de dobbelstenen voelt het toch dat je erg veel invloed hebt op je acties." (William)

3. Terraforming Mars (Jacob Fryxelius, 2016)
Positie vorig jaar: 2
Verschil: -1
Even dacht ik dat dit spel de koppositie over zou nemen, maar daarvoor kwam het wel tekort. Het is wel, samen met de nummer 2, het spel dat het vaakst bovenaan een inzending stond.
"Een heel slim spel dat jou als speler noopt om constant te her-evalueren en je tactiek aan te blijven passen." (Stijn)
"Dit is de favoriet van de spellen die de afgelopen 3 jaar zijn uitgebracht. De kaartjes zijn heerlijk thematisch, het speelt lekker soepel weg, en elke sessie is anders." (Mike)

2. Puerto Rico (Andreas Seyfarth, 2002)
Positie vorig jaar: 1
Verschil: -1
Ja ja, hoe heeft dit kunnen gebeuren? Hoewel er net iets minder inzendingen waren dan vorig jaar haalde Puerto Rico wel meer punten dan vorig jaar. Toch was dat niet genoeg om de toppositie voor het tiende opeenvolgende jaar te bekleden. Nou ja, Queen staat ook wel eens niet op de eerste plaats in de top-2000.
"Klassieker, Bohemian Rhapsody van de spellenwereld." (Tamara)
"Voelt als een kano-race op een wildwaterrivier. Laat je meevoeren door de juiste stroomversnellingen, maak gebruik van het terrein en probeer vooral niet tegen de stroom in te roeien: enjoy your ride!" (Jeroen)

1. AZUL (Michael Kiesling, 2017)
Positie vorig jaar: 6
Verschil: +5
En boem, als een duveltje uit een doosje neemt Azul totaal onverwacht de koppositie over. Niet omdat het zo vaak als favoriet opgegeven is: slechts één ander spel in de top-10 stond minder vaak bovenaan een inzending. Nee, Azul eindigt op de eerste plek omdat de populariteit breed gedragen is: geen enkel spel werd zo vaak door jullie genoemd. Dat is toch een teken van kwaliteit.
"Simpele regels, voldoende diepgang en mooie componenten: wie wil er niet zo’n mooie tegelwand?" (Brian)
"Alhoewel dit nog maar een jaar oud is, voelt dit echt al als een klassieker. Terechte SdJ winnaar!" (Jan)
"Fantastische diepgang voor zo'n simpel en elegant spel. Geen regel te veel, maar geen keuze is makkelijk." (Rob)

Met deze verrassende nieuwe nummer 1 sluiten we de lijst af. Wat mezelf betreft: dit was een van de zeldzame rijtjes die ik allemaal gespeeld heb. Dominion, Puerto Rico en Terraforming Mars stonden allemaal op mijn eigen lijst en zijn dus mijn favorieten. Van de rest speel ik Tzolk'in, Wingspan en Azul ook erg graag. De rest zou ik misschien nog een kans moeten geven. Misschien.

woensdag 15 mei 2019

Top-100 2019: 11-20

We zijn alweer bijna aan het einde van de lijst. Alle spellen die we nu tegenkomen mag je dus gerust toppers noemen. Van de spellen van vandaag hebben er zes wel eens in de top-10 gestaan en vier zelfs in de top-3.

20. 7 Wonders Duel (Antoine Bauza en Bruno Cathala, 2015)
Positie vorig jaar: 21
Verschil: +1
Voor het eerst staat de opvolger hoger in de lijst dan de grote broer. Dat kwam vooral doordat het op meer lijstjes voorkwam; Duel stond nooit op een eerste plek, 7 Wonders wel. Dit is ook het laatste spel in de lijst dat door niemand als favoriete spel werd genoemd.
"De grote broer redt het niet bij deze parel voor twee spelers." (Xander)
"Speelt zeer snel (ongeveer 30 minuten), elke keer anders, voldoende mogelijkheden, telkens spannend." (Jan)

19. Pandemie (Matt Leacock, 2008)
Positie vorig jaar: 17
Verschil: -2
Met al die varianten, waaronder natuurlijk de beide Legacyspellen, zou je bijna vergeten dat er nog een origineel bestaat. Behalve de inzenders voor deze lijst dan.
"Hier is de spelmicrobe voor mij mee begonnen. Nog steeds een klassieker die meermaals op tafel komt. Blijft steeds spannend tot het einde van het spel. En zeg nooit tijdens het spel:” Het ziet er goed uit, we gaan dit gemakkelijk halen”" (Gert)
"Het coöperatiefspel bij uitstek. Geen beter op de markt, blijft goed na veel spelletjes." (Kelly)

18. Scythe (Jamie Stegmaier, 2016)
Positie vorig jaar: 15
Verschil: -3
Deze stevige hybride tussen Amerikaanse en Duitse spellen is misschien wel het laatste spel waar je een kinderversie van verwacht. Maar ziedaar My Little Scythe, dat zelfs een stem kreeg (ik heb die er niet bij opgeteld).
"De hype was terecht, want Jamey Stegmeier heeft hiermee een uitstekend spel afgeleverd." (Marc)
"Scythe is een aangename mix van actie-optimalisatie met toch nét dat beetje interactie op een landkaart dat veel andere eurogames missen. Deze blijft de komende jaren de tafel nog wel halen." (Bruno)

17. Hoogspanning (Friedemann Friese, 2004)
Positie vorig jaar: 13
Verschil: -4
Even leek het erop dat dit spel de top-20 niet zou gaan halen, maar met een eindspurt bleef die schande deze voormalige runner-up bespaard.
"Deze topper van Friedmann Friesse blijft na al die jaren nog steeds mijn persoonlijke topper. Het ziet er niet naar uit dat dit snel zal veranderen." (Bart)
"De wet van de remmende voorsprong zorgt ervoor dat fouten in het begin je niet fataal worden in dit (hoog)spannende spel." (Tamara)

16. Agricola (Uwe Rosenberg, 2007)
Positie vorig jaar: 11
Verschil: -5
Stond ooit een jaar op de eerste plaats, maar ook Agricola voelt de toegenomen concurrente voor stevige spellen voor de liefhebber. Maar een baanbrekend spel is het nog steeds.
"Rosenbergs meesterwerk. Redelijke leercurve, de eerste potjes zijn hard werken, maar als je eenmaal de basis doorhebt dan ontdek je een worker placement die je ieder pot weer voor nieuwe uitdagingen stelt." (Marc)
"Die schaarste, die keuzes, dat dwarszitten; het is en blijft zwoegen, die boerenstiel, maar het blijft een fijn spel en een hele uitdaging om op alles te letten." (Bart)

15. Pandemic Legacy: Seizoen 1 (Matt Leacock en Rob Daviau, 2015)
Positie vorig jaar: 16
Verschil: +1
Dit was niet het eerste Legacyspel, maar wel degene die het genre in één klap onvermijdelijk maakte. Nog even en zelfs Scrabble krijgt een Legacyversie.
"Vorig jaar eindelijk begonnen aan seizoen 1, ondertussen halfweg seizoen 2: wat een dijken van spellen, elke maand zo een cliffhangers dat ik telkens als een maand voorbij is gewoon direct verder wil spelen." (Jonas)
"Wat ontzettend jammer dat je dit spel maar één keer voor de eerste keer kan spelen." (Dagmar)

14. Concordia (Mac Gerdts, 2013)
Positie vorig jaar: 18
Verschil: +4
Staat nog maar vijf jaar in de lijst, maar dit spel is tussen de toppers niet meer weg te denken. Dit eindigt nog wel eens in de top-10.
"Vier bladzijden spelregels, eindeloos veel mogelijkheden te ontdekken." (Stefaan)
"In die lelijke doos met niet zo bijzonder artwork bleek een pareltje te schuilen!" (Els)


13. Splendor (Marc André, 2014)
Positie vorig jaar: 5
Verschil: -8
Van alle spellen in de top-30 daalt Splendor het hardst. Zou het last hebben van de concurrentie van verwante spellen als Majesty en de Centuryspellen?
"Simpele regels, check! Beperkt aantal elementen, check! Korte speelduur, check! Keuzestress, dubbelcheck!" (Rik)
"Het spel blijft voor mij een “gem”, de zogenaamde Splendor-killers hebben mij (nog) niet kunnen overtuigen!" (Brian)

12. Stenen Tijdperk (Michael Tummelhofer, 2008)
Positie vorig jaar: 14
Verschil: +2
Zakte vorig jaar flink, maar weet zich te herstellen. Misschien wel de meest toegankelijke werkverschaffer die ook nog liefhebbers van zwaardere kost kan bekoren.
"Volgens mij een echte klassieker. Het spel blijft na jaren spelen super leuk en wordt misschien zelfs nog beter." (Elien)
"Een geweldig spel. Dobbelen: geen gelukspelletje maar risico management.  Perfect uitgebalanceerd. Winnende strategie is elke keer anders. Speelt met ieder aantal spelers goed." (Rients)

11. El Grande (Wolfgang Kramer en Richard Ulrich, 1995)
Positie vorig jaar: 8
Verschil: -3
Voor het eerst staat El Grande niet meer in de top-10, maar het scheelt bijna niks. Maar nog steeds staat het hoog voor een spel van bijna een kwarteeuw oud.
"Om de vingers van af te likken.  Na al die jaren nog altijd een plezier om te spelen." (Patrick)
"Dit blijft een meesterlijk spel, een constante afweging tussen eigen strategie volgen en anticiperen op je tegenstanders." (Matthijs)

Tja, dit is het lijstje wel hoor. Hier staan gewoon geen slechte spellen tussen (zelfs Hoogspanning kan ik op zijn tijd wel waarderen). Scythe heb ik nog niet gespeeld, dat komt vast wel eens langs. Van de rest haalde alleen El Grande mijn eigen lijst, dus dat is mijn favoriet.

dinsdag 14 mei 2019

Top-100 2019: 21-30

De afgelopen dagen kwamen er aardig wat stevige breinbrekers langs, vandaag domineren de toegankelijke familiespellen. Daaronder zit een nieuwe binnenkomer.

30. Carcassonne (Klaus-Jürgen Wrede, 2000)
Positie vorig jaar: 29
Verschil: -1
De klassieker Carcassonne komt nauwelijks van zijn plek. De top-20 lijkt nu echt wel uit zicht.
"Al sinds jaar en dag mijn nummer 1. Vooral met twee spelers wordt er met het mes op tafel gespeeld." (Rober)
"Blijft leuk om te doen door het geweldige spelmechanisme. Punten scoren, maar ook zorgen dat de tegenstander niet profiteert." (Robert)

29. Patchwork (Uwe Rosenberg, 2014)
Positie vorig jaar: 26
Verschil: -3
De meeste spellenliefhebbers zijn ook stiekeme puzzelaars (of ze komen er gewoon voor uit), het ultieme puzzelspel mag dus niet ontbreken in deze lijst.
"Lapjes leggen op bordje! Dat kan toch niet leuk zijn.... Wel dus!" (Rik)
"Een van de leukste spelletjes voor twee personen. Plannen, puzzelen en rekenen. En op je tegenstander letten…" (Robert)

28. Istanbul (Rüdiger Dorn, 2014)
Positie vorig jaar: 23
Verschil: -5
Istanbul lijkt zo'n tijdloze klassieker, maar is nog slechts vijf jaar oud. Dan doe je iets goed.
"Charmant spel dat eenvoudig genoeg is om ook met mijn elfjarige dochter te spelen." (Detmar)
"Snel uitgelegd, ziet er mooi uit, en er zijn diverse manieren om de overwinning te bepalen. Tot het einde spannend!" (Robert)


27. Sagrada (Adrian Adamescu en Daryl Andrews, 2017)
Positie vorig jaar: 42
Verschil: +15
Dit kleurrijke dobbelspel maakte vorig jaar een mooie entree en stijgt dit jaar gewoon verder. Toch maar eens proberen.
"Dobbelstenen, puzzelen en glasramen, wat moet een mens meer hebben." (Kelly)
"Heerlijk luchtig dobbelspelletje, waarbij je toch nog best bij moet nadenken welke dobbelsteen je pakt." (Wiljan)


26. Ticket to Ride Europe (Alan Moon, 2005)
Positie vorig jaar: 27
Verschil: +1
Pas voor de twee keer scoort de Europese editie beter dan het origineel, maar dat heeft dan ook alle uitbreidingen mee.
"De Ticket to Rides zijn allemaal goed, maar de Europa-
versie blijft de meest veelzijdige." (Karel)
"Voor als je niet al te ingewikkeld wilt doen, maar wel veel plezier wilt hebben met bijna iedereen die van spellen houdt, maar ook met mensen die spellen spelen niet als hobby hebben." (Wybren)

25. Viticulture (Jamey Stegmaier en Alan Stone, 2013)
Positie vorig jaar: 28
Verschil: +3
Waarschijnlijk het pittigste spel in de lijst, maar wel een met een soepele afdronk vermoedelijk.
"Wat een heerlijk thema, een echte stonemaier game. Ik hou ervan." (Sarah)
"Dit spel heeft Agricola van de troon gestoten bij de worker placement spelen met een landbouwthema. Drink er gezellig een wijntje bij en geniet." (Jan)

24. 7 Wonders (Antoine Bauza, 2010)
Positie vorig jaar: 20
Verschil: -4
Het spel dat Antoine Bauza´s naam als spelauteur op de kaart zette, en verantwoordelijk was voor een explosie aan draftingspellen.
"Erg mooi spelmeganisme, duurt nauwelijks langer met meer, wat het zeker in grotere gezelschappen ook nog erg leuk maakt." (Bastiaan)
"Het meest gespeelde spel uit mijn collectie. Ik heb nooit de behoefte gehad om een uitbreiding voor dit spel aan te schaffen, want het basisspel verveelt na 60 potjes nog steeds niet." (Roel)

23. Clever (Wolfgang Warsch, 2018)
Positie vorig jaar: -
Verschil: nieuw
Dat Clever een van de hoogste nieuwe binnenkomers in de lijst is, kan niemand die het spel ooit gespeeld heeft verbazen. Het 'roll & write' genre bestaat al even en kent steeds meer spellen, maar Clever verslaat ze allemaal.
"Net nieuw voor mij, maar nu al bijna een vaste waarde om even snel op tafel te gooien." (William)
"Wat een toffe roll-and-write! Je wil altijd wel meer dan wat je kunt. Altijd weer die leuke lastige keuzes!" (Kurt)

22. Marco Polo (Simone Luciani en Daniele Tascini, 2015)
Positie vorig jaar: 19
Verschil: -3
Staat alweer vier jaar in de lijst en staat al die tijd tussen plek 17 en 22. Opvallend constant voor zo'n stevig spel. Die maken nog wel eens grote sprongen.
"Voor mij het ultieme bewijs dat je een spel met zoveel random factoren toch gebalanceerd kunt krijgen." (Daniël)
"De puzzel die dit spel biedt blijft me fascineren. Waar wil ik naar toe reizen, welk karakter helpt me hierbij en hoe kom ik in hemelsnaam aan genoeg kamelen en geld om dit klaar te spelen. Geweldige uitdaging telkens weer." (Roel)

21. Catan (Klaus Teuber, 1995)
Positie vorig jaar: 25
Verschil: +4
Dit is toch de klassieker onder de klassiekers, wat kunnen we hier nog van zeggen? Hooguit de observatie dat ik steeds vaker spellenliefhebbers ontmoet die het nog nooit gespeeld hebben.
"Dit spel zou ik zo graag vaker spelen, maar verwende veelspelers pelen liever nieuwe spellen en dus komt dit spel bijna nooit meer op tafel. Zo jammer, want dit spel is een terechte klassieker die nog geen stukje glans verloren heeft." (Dagmar)
"Onverslijtbaar. Vele varianten, voor elk wat wils." (Patrick)

De spellen van vandaag doen het niet allen goed in deze lijst, maar ook bij een nog breder publiek van spellenliefhebbers. Dit is het eerste rijtje waarin alle spellen minstens een uitbreiding of variant hebben voortgebracht. Mijn favoriet is toch echt Catan, Viticulture en Sagrada heb ik nog (steeds) niet gespeeld. Tegen de andere zeg ik allemaal geen nee.