woensdag 31 oktober 2012

Spellenspektakel 2012

Het spellenspektakel is na een paar jaar afwezigheid en een uitstap naar Zwolle weer terug gekeerd naar daar waar het allemaal begon en succesvol werd: Eindhoven. Ik hoop dat het de beurs lukt om de oude successen te laten herleven, want het is echt zonde dat het spellenfeest dat het Spellenspektakel was aan haar eigen succes ten onder is gegaan. Peter Hein en ik zijn dit jaar samen op zondag naar de beurs geweest.

We kwamen iets na tienen aan op de beurs. Het was toen nog erg rustig en dus konden we onmiddellijk bij Seasons aanschuiven. Dit spel stond hoog op het verlanglijstje van Peter Hein. Erwin (van bordspel.com) liep langs en gaf ons vast een globaal beeld van het spel en wat speeltips. Daarna kregen we nog de detail-uitleg en konden we aan de slag. Seasons bestaat eigenlijk uit twee fasen. In de eerste fase kies je a la 7 wonders negen kaarten uit en daarna begint het echte spel. We hebben de draft-fase maar overgeslagen en zijn met een beginhand uit het spelregelboekje begonnen. In de speelfase gooi je in je beurt met drie dobbelstenen (met meer spelers, gebruik je ook meer dobbelstenen). Je kiest dan een dobbelsteen en die geeft je grondstoffen, punten of andere leuke dingen. De grondstoffen kan je dan gebruiken om kaarten te kopen die je ook weer recht geven op speciale acties of gewoon heel veel punten opleveren. En dan kiest de andere speler uit de twee overgebleven dobbelstenen één steen en voert ook een beurt uit. De laatste dobbelsteen bepaald hoe snel het spel gaat (hoeveel stapjes verder op het tijdsspoor). Na drie jaar spelen ben je klaar en wint de speler met de meeste punten. Ik heb Seasons met plezier gespeeld dat er ook nog eens goed uitziet. Ik snap wel waarom dit een van de hits van dit najaar is.

Na Seasons schoven we één tafeltje door en zaten we bij Escape van Queen. In dit spel ben je een avonturier die zijn weg door een tempel moet zoeken en daarbij schatten moet verzamelen. Je doet dit door het gooien van dobbelstenen. Het bijzondere van het spel is dat een potje exact tien minuten duurt en dat de tijd wordt bijgehouden door een soundtrack. Peter Hein en ik hebben ons tien minuten het apelazerus gedobbeld en daardoor het avontuur tot een goed einde gebracht. Ik vond het wel een grappig spelletje (gelukkig maar want ik ga het voor mijn verjaardag krijgen), maar hoop wel dat er wat meer variatie in de tegels zit dan we nu hebben gezien. Een andere bedenking die ik heb is dat het wel heel makkelijk is om vals te spelen want iedereen is als een gek voor zichzelf aan het dobbelen en dan verlies je het overzicht nog wel eens uit het oog. De dame die het spel uitlegde vertelde dat ze op zaterdag een gezin had gehad waarvan het achtjarige zoontje het spel zo eng had gevonden dat hij het niet uit had durven spelen. Het spel is dus niet helemaal voor watjes.

Na Seasons hebben Peter Hein en ik wat verkennend rondgekeken in de verschillende winkelstands. Het viel ons op dat de prijzen scherp waren (soms zelfs lager dan op Spiel) en dat er veel interessante koopjes waren. Er waren ook tweedehandsspellen te koop en er liepen dan ook aardig wat mensen met jeugdsentiment onder hun armen over de beurs.

We zagen een leeg plekje bij Homesteaders en dit spel stond ook bij Peter Hein op zijn verlanglijstje. We kregen een duidelijke uitleg en konden daardoor snel gaan spelen. Homesteaders is een spel waarbij je kan kiezen uit drie mogelijkheden (met twee spelers) en door middel van een veiling wordt bepaald wie welke mogelijk uit mag voeren. Vaak betekent dit dat je kaartjes met daarop een gebouw kiest die je dan vervolgens moet betalen. De gebouwen leveren zelf in volgende rondes dan weer nieuwe inkomsten op. Het spel duurt tien rondes lang, of beter kort want het spel is voorbij terwijl je zelf nog het gevoel hebt op gang te moeten komen. Ik vond het een leuk spel en heb het met plezier gespeeld. Het wild west thema staat me alleen tegen, dus het zal niet snel een spel zijn dat ik zelf zal kopen.

In de hal waren ook een aantal lege tafels beschikbaar waar je je nieuwe aankopen kon spelen. Hier hebben Peter Hein en ik dankbaar gebruik van gemaakt. Peter Hein had op mijn verzoek namelijk het tweepersoonsspel Morels meegenomen. Dit is een spel dat op BoardGameGeek regelmatig genoemd wordt als heel goed tweepersoonsspel (stelletjes-spel). Het is alleen rechtstreeks bij de Amerikaanse uitgever te krijgen dus in Nederland zullen niet veel mensen dit spel gespeeld hebben. In dit spel moet je setjes paddestoelen verzamelen om ze vervolgens in de pan te gooien (al dan niet aangevuld met boter en appelcider). Het spel doet een beetje aan Lost Cities denken. Ik heb het spel met heel veel plezier gespeeld. Het spel ziet er ook nog eens waanzinnig mooi uit. Dit is een spel dat ik wel zou willen hebben, dus wie weet dat ik het binnenkort ook eens ga bestellen.

Het volgende spel dat we gespeeld hebben is Boom Boom Ballon. In dit spel zit een ballon in een plastic stellage geklemd. Je gooit met een dobbelsteen en zoveel ogen als je gooit zo veel klikjes moet je de plastic stokken die door de stellage heen steken verder naar binnen duwen. De ballon komt zo steeds verder onder druk te staan totdat hij knapt. De speler die de ballon laat knappen heeft verloren. Ik heb dit spel met plezier gespeeld, maar vind het eigenlijk geen spel maar meer een gimmick. Leuk om een paar keer te doen, maar geen spel omdat je er geen invloed op hebt of je wint of niet.

Het laatste spel dat we gespeeld hebben is Völuspá. In dit spel moet je tegels met wezens uit de Noorse mythologie uitspelen. Op deze tegels staat een waarde en als je de hoogste waarde in een rij en/of kolom legt dan krijg je net zo veel punten als die rij en/of kolom lang is. Bijna alle tegels hebben een speciale eigenschap waardoor je aan het begin van het spel aan het zoeken bent wat je allemaal kan. Ik vond het best een aardig spelletje. Het spel ziet er mooier uit dan dat ik het leuk vond, maar dat is niet genoeg om het mee naar huis te willen nemen.

De klok in het beursgebouw gaf inmiddels 15:20 aan. Peter Hein en ik wilden beide graag met de trein van 4 uur terug naar huis dus we gingen nog even shoppen. We schrokken wel even van de drukte bij de stand van Adriaensen. Was ’s ochtends de stand nog rustig geweest, nu stonden de mensen in een lange rij zich te vergapen aan de aangeboden spellen. Peter Hein ik wisten beide al wat we wilden kopen en gelukkig kon je gewoon langs de rij lopen tot je bij de door jou gewenste aankoop was. Peter Hein nam Seasons en Ticket to Ride Alvin en Dexter mee naar huis en ik Star Trek Fleet Captains.

Daarna zijn we terug naar het station gegaan en in de trein gestapt richting Den Haag. Nadat Peter Hein in Delft was uitgestapt keek ik op mijn telefoon en zag dat het nog maar half 5 was terwijl ik verwachtte dat het half zes moest zijn. Even later kreeg ik van Peter Hein een sms dat ook hij tot de ontdekking was gekomen dat we een uur eerder thuis waren dan gepland. De klokken in het beursgebouw hadden schijnbaar nog op zomertijd gestaan en we hebben dat geen van beide doorgehad. Jammer, want ik had graag nog een extra spel willen spelen.

Het spellenspektakel nieuwe stijl Eindhoven is me in ieder geval erg goed bevallen. Ik heb een leuke dag gehad. Er was genoeg te spelen en te koop. Het was niet te warm of koud in de zaal, het was zeker niet te druk maar ook weer niet zo rustig dat de zaal te groot voelde. In de loop van de middag was het zelfs zoeken naar een leeg tafeltje om te spelen (al hoefde je niet hel ver te zoeken of lang te wachten). De stands van populaire uitgevers (bijvoorbeeld 999 games) kunnen rustig nog wat groeien om aan de vraag te voldoen en het zou leuk zijn als Ravensburger volgend jaar ook weer gewoon van de partij is. Voor kleine kinderen was er zelfs een hele grote speelhoek gecreëerd dus je kan ook de kleintjes prima meenemen. Elke spellenliefhebber raad ik dan ook aan om nu al 9 en 10 november in hun agenda van 2013 te blokkeren voor de volgende editie van het spellenspektakel.

vrijdag 26 oktober 2012

Eerste indruk: Kolejka

Het is voor spellenmakers een uitdaging om een spel te ontwerpen dat tussen alle nieuwe spellen die op Spiel worden gepresenteerd de aandacht trekt. Een mooie doos, bekende uitgever, bekende auteur óf een boeiend thema helpen daarbij. De doos van Kolejka is niet echt mooi, van de uitgever en auteurs had ik nog nooit gehoord, maar het thema trok onmiddellijk mijn aandacht. In dit spel moet je winkelen in het Polen van rond 1980. De Polen waren na de tweede wereldoorlog toebedeeld aan de Russen en werden dus onder een communistisch regime geplaatst. Het idee achter het communisme is heel nobel, helaas week de praktijk nogal ver af van het gedroomde ideaal. Dit resulteerde in schaarste in de winkels waardoor boodschappen doen een echte uitdaging werd.

De kwaliteit van het spelmateriaal is gelukkig niet op oost-europees á la 1980 niveau. Het bord is van mooi dik karton, de pionnen zijn van hout en groot en op de kaarten is ook niets aan te merken. In de internationale editie die ik heb zitten maar liefst zes regelboekjes (Engels, Pools, Spaans, Japans, Duits en Russisch). Ieder boekje is heel luxe uitgevoerd en ziet er uit als een schrift met dikke kaft en dik papier. Behalve de regels van het spel staat er een uitgebreide introductie in het boekje die de context van het spel schetst en nog een stukje geschiedenis over hoe het nou echt was om in de jaren ’80 van de vorige eeuw boodschappen te doen in Polen (inclusief foto’s). In het spelregelboekje zit tenslotte nog een stickervel dat je moet gebruiken om de Poolse tekst op de speelkaarten te veranderen in Engels (of Spaans, Japans, Duits of Russisch als je dat liever hebt). Dit vond ik nog best een lastige klus want mijn Pools is niet goed genoeg om de Engels vertaling te herkennen. Gelukkig bood BoardGameGeek hulp waardoor het toch lukte.

In het spel sta je aan het hoofd van een gezin van vijf gezinsleden. Je hebt een boodschappenlijst en gaat je gezinsleden op pad sturen om de boodschappen voor je te kopen. Dit klinkt heel makkelijk (gewoon naar de juiste winkels gaan), maar door de schaarste weet je van te voren niet welke winkel die dag bevoorraad gaat worden en hoeveel voorraad de winkel gaat krijgen. Je gaat dus in de rij staan en wacht dan af welke winkel bezoek krijgt van een vrachtwagen en hoeveel goederen er geleverd worden. Nadat deze informatie bekend is geworden (kaartjes omdraaien), mogen de spelers actiekaarten uitspelen om hun positie in de rij te verbeteren. Wellicht heb je iemands baby geleend om vooraan in de rij te mogen gaan staan (zo sociaal was het communisme wel), ken je de winkeleigenaar waardoor je voor de winkel open gaat al iets kan kopen of heb je geluk omdat een vrachtwagen per ongeluk een verkeerd goed bij de winkel waar jij staat te wachten bezorgd (een fles parfum in de meubelzaak). Na het uitspelen van de actiekaarten worden de winkels één voor één afgewerkt. Je mag vervolgens kiezen of je gezinsleden die nacht in de rij blijven staan of dat ze naar huis komen en de volgende dag een nieuw plekje uitzoeken.

Behalve in de winkels kan je ook nog op de zwarte markt proberen je slag te slaan. Je kan hier twee staat tot één goederen ruilen (en soms zelfs één om één). Wie als eerste zijn boodschappenlijstje heeft afgewerkt wint.

Als spel is Kolejka (het Poolse woord voor rij) aardig maar niet geweldig. De geluksfactor is nogal hoog. Je moet je familieleden voor de winkels zetten voordat je weet wat er geleverd wordt en daarna mag iedereen actiekaarten spelen waardoor vele laatsten eersten worden en omgekeerd. Dit kan behoorlijk frustrerend zijn. Het is echter wel hoe het dagelijks leven in Polen in die tijd was en daardoor vind ik het toch een goed spel. Speel je het spel als speelse manier om te ervaren hoe het dagelijks leven achter het ijzeren gordijn was, dan heb je het leuk. Speel je het als mentale uitdaging, dan kan je beter een ander spel uit de kast trekken.

Ik vind ook de toelichting in de spelregels een waardevolle aanvulling. Op deze manier krijg je op een leuke manier nog even geschiedenisles. De belangrijkste les die het communistisch tijdperk ons heeft geleerd is misschien wel hoe goed het kapitalisme functioneert. De welvaart is misschien niet zo eerlijk verdeeld als iedereen zou willen, maar we zijn allemaal beter af dan we in het communistische alternatieve systeem zouden zijn. Nu zijn er meer spellen dan ik kan betalen en dat is niet altijd leuk, maar nog altijd beter dan wel het geld hebben om spellen te kopen maar voor lege winkels in de rij te moeten staan.

woensdag 24 oktober 2012

Spiel 2012

Spiel 2012 is weer achter de rug. Daarmee is de nieuwe spellenjaargang begonnen en is weer de tijd aangebroken van het spelen van veel nieuwe titels. Dit jaar was mijn elfde bezoek aan de beurs en zoals bijna altijd ging ik slechts één dag, de donderdag.

Dat laatste viel nogal tegen. Vorig jaar was ik voor het eerst twee dagen geweest. De eerste dag was ik er met mijn hele gezin, dus kwam het die dag niet van het spelen van ‘serieuze’ spellen. Wel natuurlijk kinder- en familiespellen en veel rondlopen en indrukken op doen. Dat laatste heb ik dit jaar erg gemist. Op één dag heb je te weinig tijd om zowel spellen te spelen, rond te lopen als nog spellen te kopen. Kies daarvan maximaal twee, en dan ook marginaal. Bovendien was het voor een donderdag bijzonder druk en liep ik dit keer de hele dag rond met minstens één tas vol spellen, vanwege de Essen Math Trade waar ik voor het eerst aan meedeed. Voor komend jaar overweeg ik dus serieus een verblijf van meerdere dagen.

Het goede nieuws is dat ik me die ene dag wel uitstekend vermaakt heb dankzij de leuke spellen die ik gespeeld en gekocht heb, het plezierige gezelschap dat ik had en natuurlijk doordat Spiel een fantastische ervaring is voor iedere spelliefhebber.

Omdat ik maar één dag aanwezig was heb ik maar weinig kunnen spelen en een paar daarvan stonden niet eens op mijn probeerlijst. Maar zo werkt het op Spiel: als je niet kunt spelen wat je wilt, speel dan wat je kunt. Met een beetje mazzel is er enige overlap tussen die twee.


Die mazzel had ik bij het eerste spel dat ik die dag speelde: Spectaculum. Roger had een tafel gevonden bij de grote en bomvolle stand van Pegasus. Spectaculum is een (vermomd) treinenspel van het luchtige soort. Hier beheren de spelers echter geen treinmaatschappijen, maar rondreizende circussen die verschillende dorpen aandoen en natuurlijk allemaal voor de koning willen optreden. In je beurt plaats je drie houten schijfjes, waarmee je de circussen laat reizen. Hiermee manipuleer je de waarde van hun aandelen, sorry artiesten. Daarnaast mag je per beurt maximaal twee artiesten inhuren of ontslaan. Aan het einde is de score gelijk aan je hoeveelheid geld plus de waarde van alle artiesten in je bezit. Ik vond Spectaculum een verrassend leuk treinenspelletje, qua complexiteit wel te vergelijken met Paris Connection. Het had ook zo door Winsome uitgegeven kunnen worden. Die mocht dus wel mee naar huis.

Veel later op de dag speelde ik bij Pegasus ook nog Il Vecchio, een nieuw zwaarder spel van Rüdiger Dorn. Helaas was het al laat in de middag toen ik het speelde. Ik had er toen al een dag sjokken en spelen opzitten, dus de vermoeidheid begon toe te slaan. Daardoor was ik niet helemaal scherp. Ook speelden we het spel niet af, waardoor mijn indruk op zijn best onvolledig is. Het bord van Il Vecchio stelt Florence en verschillende steden en dorpen in de wijde omgeving voor. Je begint het spel met vier familieleden in die steden. Tijdens het spel kun je er meer inbrengen of een familielid in een stad activeren. Daarvoor krijg je verschillende fiches die je in andere steden (Florence, Milaan, Venetië en een vierde die ik vergeten ben) om kunt zetten in punten en privileges. Bekende kost en al met al was het niet heel vernieuwend. Toch leek het me wel een leuk spel; de beurten zijn lekker kort, er valt voldoende te kiezen zonder uitbundig gereken en misschien nog wel belangrijker, timing speelt een belangrijke rol in het spel. Ik heb het spel niet meegenomen maar zou graag eens een volledige partij spelen.

Van Pegasus (als partner van andere uitgevers) had ik nog wel meer willen spelen, zoals Noblemen, Milestones en Qin. Maar daarvan vond ik nooit een vrij tafeltje. Qin beviel goed op de iPad en mocht dus mee, de andere twee wil ik graag eerst eens proberen.


Er waren dit jaar geen spellen van Queen die me interesseerden, maar als ik langs een van hun (grote!) stands loop en er een tafeltje vrijkomt zeg ik geen nee. Dat is ook het mooie van Spiel: aanschuiven bij een spel waar je vrijwel niets van weet kan zomaar tot een onverwachts leuke ontdekking leiden. Dat was helaas niet het geval bij Kairo, alhoewel het vermakelijk genoeg was om te spelen. Het spelidee doet erg denken aan Marracash, een oudje van Stefan Dorra. Ook hier openen de spelers winkeltjes in een Noord-Afrikaanse binnenstad met het doel klanten te lokken. De klanten zijn hier echter bijzaak, want ze moeten de broodnodige inkomsten verschaffen om de zaak uit te kunnen breiden, wat uiteindelijk punten oplevert. Maar de souks van Kairo zijn krap, dus je komt snel een winkel van de concurrent tegen die uitbreiding belemmert. Veel woekeren en concurreren om de beschikbare ruimte en niet vergeten het einde van het spel in de gaten te houden. Kairo was leuk om gespeeld te hebben, maar ik voelde geen koopdrang. De stevige prijzen van Queen helpen daarbij.

Verder pakte Queen vooral uit met Kingdom Builder en Escape. Dat laatste werd alom goed ontvangen, maar ik zag nog geen reden om het ongezien voor 40 euro mee te nemen. Real-time coöperatieve spellen vormen geen genre dat ik makkelijk op tafel krijg.

Een van de spellen waar ik het meest naar uitzag was Die Paläste von Carrara. Als mijn favoriete auteursduo voor het eerst een spel uitbrengt bij een van mijn favoriete spellenlabels ben ik wel geprikkeld. Ook hier was ik Roger weer dankbaar voor het claimen van een tafeltje, al was hij daar net Rondo aan het spelen. Omdat het een nieuwe Knizia is speelde ik graag ook nog een potje en daarvoor is het gelukkig kort genoeg. Rondo is een extreem eenvoudig spel. Op het bord staat een wiel, onderverdeeld in vakjes met gekleurde getallen. In je beurt leg je fiches neer op die vakken. Heeft het fiche dezelfde kleur als het getal dan scoor je punten. Je mag ook meerdere fiches op een vak neerleggen om dat getal extra te scoren. Vier fiches neerleggen op een ‘5’ levert dus een vorstelijke twintig punten op. Rondo is bij uitstek geschikt als familiespel. Ik vond het prima vermaak, maar wat te simpel om vaak te willen spelen.

Hierna waren de paleizen toch wel aan de beurt. In Die Paläste von Carrara verwerven de spelers gekleurde bouwstenen om daarmee bouwwerken in zes verschillende steden te maken. In je beurt kun je kiezen tussen bouwstenen kopen, een gebouw maken of een waardering uitvoeren voor een stad of gebouwtype. Die waardering geldt alleen voor jezelf en levert punten of geld op, afhankelijk van de stad. In PvC draait alles om timing: je wilt graag die mooie bouwstenen kopen nu ze zo goedkoop zijn, maar ook dat ene gebouw maken voor iemand hem wegsnaait, maar ook snel een waardering uitvoeren om te voorkomen dat je de bonus misloopt. Ik houd wel van dat soort afwegingen en dus was de aanschaf zeker. Omdat onze jongste medespeler enige tekenen van vermoeidheid begon te vertonen haakten we halverwege af, maar het spel had een voldoende goede indruk achtergelaten.

Bij Schmidt sloten we af met een wel heel opmerkelijk spel: Boom Boom Balloon (de Nederlandse titel). Samengevat prik met plastic pinnen in een vastgezette ballon tot hij knapt. Ik vermoed dat die speler het verliest, al doet dat nauwelijks ter zake. Zelden heb ik passanten en spelers aan belendende tafels zulke bezorgde blikken naar mijn speeltafel zien werpen. Dit onnozele spel is zonder twijfel de knaller van de beurs.

De grillen van het toeval wilden dat ik de volgende dag naar De Wereld Draait Door keek (wat ik normaal alleen op Oudejaarsavond wel eens doe), waar de bedenker van dit fraais te gast was. Ik had dus zonder het te weten een Nederlands product zitten spelen, dat zomaar een van de meest succesvolle Nederlandse spellen ooit kan worden; het schijnt al in dertig landen uitgegeven te gaan worden. In mijn verzameling zal het niet belanden. Daarvoor is mijn relatie mij te lief.

Na mijn laatste spel gespeeld te hebben was het toch echt wel tijd om tot aanschaf over te gaan. Sommige koopjes waren helaas al verdwenen (Burgen von Burgund lag ’s ochtends nog overal in stapels voor twintig euro, in de namiddag was het nergens meer te vinden), andere nam ik in een wel erg lang durend moment van zwakte mee (ik begin me steeds meer af te vragen of ik dat laatste exemplaar van Hawaii wel had moeten pakken, ook al kostte het maar 25 euro).

Nieuwe spellen werden er ook nog aangeschaft, maar die lijst was uiteindelijk nog kort: Paläste von Carrara, Qin, Hanabi, Spectaculum en Homesteaders gingen mee naar huis. Daarnaast nog zes oudere spellen (doorgaans prettig geprijsd) en vijf spellen dankzij de math trade. Seasons hoop ik op het Spellenspektakel te kunnen spelen en bemachtigen. Op Spiel zag ik alleen de Duitse editie en met al die tekst op de kaartjes ga ik toch voor de Engelse versie. Maar ik heb voorlopig genoeg gekocht, dus eerst maar eens proberen.

zondag 21 oktober 2012

De leukste dag van het jaar: Spiel 2012

Afgelopen vrijdag zijn Niek en ik afgereisd naar Essen voor een bezoek aan Spiel. Het verkeer reed lekker vlot door en we waren daardoor iets na tien uur in Essen. Nadat we de auto hadden geparkeerd pakten we de bus naar de ingang. Het blijft grappig dat het parkeerterrein zo groot is dat er een busdienst over heen rijdt om je naar de beurs en terug naar de auto te brengen. Op de heenweg is het op zich geen probleem om te lopen, maar op de terugweg ben je dankbaar dat je niet het hele stuk met je aankopen hoeft te zeulen.

De rijen voor de kassa’s waren historisch kort en dus hadden we binnen een paar minuten onze entreetickets gekocht en konden we naar binnen. Na Eugène nog even begroet en een fijne dag gewenst te hebben, konden we de beursvloer op. Ik had in mijn hoofd wel zo’n beetje een lijstje met spellen die ik graag wilde aanschaffen. Bovenaan dat lijstje prijkte Kolejka, een spel over boodschappen doen in communistisch Polen. Het enige probleem was dat ik niet wist waar dit spel verkocht wordt. Ik zag de naam van de uitgever ook niet in de Spielbox staan (daar had ik op gehoopt), dus er zat niets anders op dan te gaan zoeken. Ik verwachtte dat het spel ergens in één van de hallen met kleine uitgevers zou zijn, dus daar gingen we eerst maar eens naar toe.

Mijn eerste aankopen op de beurs deed ik bij Look-out. Ik had mijn zinnen gezet op de uitbreiding voor het tweepersoons-Agricola spel en de tweepersoonsversie van Le Havre. Ze verkochten bij Look-out verder nog voor het gewone Agricola setjes met roze speelstukken in het kader van oktober borstkankermaand. Aangezien ik borsten heb en dus zeker tot doelgroep behoor, kon ik die niet laten liggen.

Iets verderop werd Tokaido verkocht én gesigneerd. Hier was ik wel voor te porren, dus ik kocht snel een doos en ging in de rij staan. Het spel werd echter niet alleen door Antoine Bauza gesigneerd, maar ook door (de vormgever?) gesigneerd én van een tekening voorzien. Dit tekenen ging alleen nogal langzaam (want uitgebreid). Na een minuut of tien wachten was de rij daardoor nog maar één plaatsje opgeschoven. De tweede signeersessie ging net zo traag en na nog een minuut of tien wachten hielden Niek en ik het voor gezien. Ik had graag mijn spel laten signeren, maar in dit tempo met nog 10 a 15 wachtenden voor me, ging het ons te lang duren.

Het enige spel dat we op de beurs gespeeld hebben is chop chop. Dit spel had ik op de Spiel-releases lijst van BGG zien staan en was me opgevallen vanwege het mooie spelmateriaal. Het spel zelf bleek heel simpel: iedereen draait een kaartje op met daarop drie afbeeldingen van fruit, je moet vervolgens zo snel mogelijk met stokjes (chopsticks in het Engels) deze vruchten pakken. Het was best grappig om te doen, maar niet bijzonder genoeg om zelf te willen hebben.

Op een gegeven moment hadden we wel zo’n beetje alle zalen met kleine uitgevers gezien en nog steeds had ik Kolejka niet gevonden. Ik begon me toch een beetje zorgen te maken. Aan het eind van de laatste hal bleek een winkel het spel gelukkig te hebben! De doos was lekker zwaar, zag er goed uit en kostte maar 22 euro. Die ging dus mee! Ik had ondertussen ook nog Las Vegas en City of horror aangeschaft.

We hebben tenslotte nog een rondje gemaakt door de zalen met de grote uitgevers. Niek heeft daar nog wat aankopen voor mijn verjaardag gedaan en ik heb me ingehouden. Het was niet overdreven druk op de beurs, maar wel zo druk dat ik lege tafels zag om spellen te proberen (op wat uitzonderingen bij spellen die me echt niet aanspraken na). Het was buiten heerlijk weer en dus besloten we het voor gezien te houden en lekker Essen centrum in te gaan om daar nog van het zonnetje te genieten. Na alle regen van de afgelopen tijd werden we daar heel blij van. We hebben nog in Essen gegeten en daarna zijn we zonder problemen weer naar huis gereden. De leukste dag van het jaar zat er weer op!

Nog wat laatste gedachten:

• De prijzen van nieuwe spellen liggen op Spiel steeds dichter bij reguliere winkelprijzen. Kon je vroeger rekenen op zachte prijsjes, nu betaal je gewoon het volle pond. Je krijgt er dan wel vaak een promo-tje bij.

• Op Spiel liggen de nieuwe spellen stapels hoog, spellen van vorige seizoenen die gedumpt worden liggen stapels hoog, maar naar spellen van oude jaren die nog niet gedumpt worden moet je echt zoeken. Spiel is echt de tempel van de cult of the new en cheap.

• Het blijft jammer dat er niet meer ruimte is om te spelen. Ik vind het heerlijk shoppen op Spiel, maar zou het leuk vinden om meer te kunnen spelen (zoals op Zuiderspel of de Ducosim-beurzen bijvoorbeeld wel goed lukt en hopelijk volgende week op het spellenspektakel ook).

• Het is opvallend hoeveel Nederlanders er op Spiel rondlopen. Waar je ook loopt, je hoort Nederlands.

• Het lukt me steeds beter om kritisch te kopen. De uitbreiding van Dixit heb ik bijvoorbeeld niet gekocht. Die kost 18 euro en ik vraag me af hoeveel leuker het spel wordt door nog meer kaartjes (ik denk niet echt veel), terwijl je voor dat geld ook een klein spel kan kopen. En ik heb ook geen spellen gekocht “omdat ze zo goedkoop waren”.

• I love my trolly! Geen zere handen van tassen die in je handen snijden en zo veel wendbaarder (en minder nerdy) dan de koffers die sommigen achter zich aan slepen (al is ook dat te prefereren boven losse plastic tasjes).

• Niemand kan mij beschuldigen van richtinggevoel. Ik weet nog steeds niet hoe ik kom waar ik wezen wil. Gelukkig heb ik Niek die me helpt om systematisch alle zalen te bekijken. Ik wacht met smart op een app die me vertelt waar welke stands zijn, wat er te koop is en tegen welke prijs. Met zoekfunctie natuurlijk om de laagste prijs te vinden!

vrijdag 12 oktober 2012

Spiel preview

Nog minder dan een week te gaan tot Spiel, dus traditiegetrouw ben ik weer lekker op tijd met de voorbeschouwing. De laatste jaren probeer ik me erg in te houden tijdens Spiel. In de eerste plaats omdat mijn verzameling al groot genoeg is, in de tweede plaats omdat er maar weinig nieuwe spellen uitkomen die ik echt als een aanvulling op die verzameling zie. Kort gezegd is mijn belangrijkste criterium voor de aanschaf op een spel of het waarschijnlijk is dat ik het regelmatig ga spelen. Geschiktheid voor twee spelers en een relatief korte duur (maximaal 60 minuten) helpen daarbij.

Gelukkig houdt Eric Martin ook dit jaar weer een uiterst behulpzame lijst bij, waar ik toch genoeg interessante titels konden vinden. Het lijkt erop dat ik dit jaar veel tijd moet door gaan brengen bij de stands van Asmodée en Pegasus Spiele. Ook kom ik veel uit bij vertrouwde namen. De topauteurs van de twee afgelopen decennia zijn gelukkig nog steeds actief. Hier de lijst van spellen die me interessant genoeg lijken om te proberen of zelfs (ongezien) te kopen.

Die Paläste von Carrara (Wolfgang Kramer & Michael Kiesling, Hans im Glück). Dit spel ben ik nog op verrassend weinig lijstjes tegengekomen. Het is notabene van Kramer & Kiesling (een van de meest gewaardeerde auteursduo's) bij Hans im Glück, dat bekend staat om zijn spellen van hoge kwaliteit. Die combinatie is voor mij genoeg om het spel blind aan te schaffen. Gek genoeg publiceerden ze nooit eerder een duospel bij dit label. Is helaas wel prijzig, maar ik heb vooralsnog voldoende vertrouwen in de wederspeelbaarheid.


Libertalia (Paolo Mori, Asmodée). hier hoor ik tot nu toe goede verhalen over. Het komt op mij over als een soort Machiavelli met kaartcombinaties en extra naaimogelijkheden. Daar houd ik wel van. Nadelen: pittig geprijsd en vermoedelijk alleen met minstens vier spelers echt leuk. Eerst proberen dus.




Qin (Reiner Knizia, Eggert/Pegasus). Is Reiner Knizia terug met een spel dat veelspelers ook aan moet spreken? Qin lijkt daar nog het meeste op. De beschrijving doet wat aan Eufraat en Tigris denken en andere legspellen van Knizia, waar hij toch een meester in is. Ik wil deze graag proberen op de beurs en het maakt grote kans mee naar huis te gaan. Interessant detail: op 17 oktober komt het ook beschikbaar voor de iPad.

Homesteaders (Alex Rockwell, Quined Games). Dit spel is al een paar jaar oud, maar verscheen bij een kleine overzeese uitgever, waardoor de verspreiding beperkt was. Toen leek dit veil- en bouwspel van Cayluscrack Rockwell me al wat, dus ik aarzelde niet lang om dit voor te bestellen bij Quined. Tevens mijn enige pre-order.




Spectaculum (Reiner Knizia, Eggert/Pegasus). Wederom een nieuw interessant lijkend spel van Knizia. Ook dit is weer een legspel, dat al vergeleken wordt met Heersers der Woestijn en Stephensons Rocket. Spectaculum lijkt een treinenspel in vermomming, met iets meer toeval dan we doorgaans in het genre zien (HdW en SR zijn op de startopstelling na volledig vrij van toevalsfactoren).
Il Vecchio (Rüdiger Dorn, H@ll/Pegasus). Ook hier ga ik weer af op een bekende naam. De meeste spellen van Dorn vind ik erg leuk en Il Vecchio schijnt met twee en binnen een uur speelbaar te zijn. Graag proberen.
Hanabi (Antoine Bauza, Abacus). Antoine Bauza houdt van Oost-Aziatische thema's. Hanabi (al eerder verschenen bij Asmodée) is een samenwerkingsspel waar nu eens niet één speler het spel kan domineren. Daar heb ik meestal weinig last van, maar het gebrek aan volledige informatie moet toch tot een interessant communicatieprobleem leiden. En dat is voor mij de grote aantrekkingskracht van co-ops. Benieuwd of dit met mijn kinderen lukt.


Seasons (Régis Bonnessée,Asmodée). Hoewel het al een tijdje beschikbaar is, lijkt Seasons toch een van de grootste hypes voor Spiel. Ik snap dat wel: het spel heeft elementen als drafting en kaartcombinaties die spellen als Magic, 7 Wonders en Race ook zo populair maken. Ik ben een groot liefhebber van het genre, dus dikke kans dat Seasons mee gaat. Lijkt bovendien nog eens geknipt als tweepersoonsspel.


Milestones (Stefan Dorra en Ralf zur Linde, Eggert/Pegasus). De derde coproductie van Eggert en Pegasus. Misschien moet ik daar maar een tafel reserveren. Milestones lijkt een familiespel met pit, waar deze auteurs wel meer ervaring mee hebben. De reacties zijn tot nu toe gematigd enthousiast. Het idee spreekt me wel aan, dus deze ga ik graag op de beurs proberen.



Naast deze negen spellen heb ik natuurlijk wel meer gezien dat in enige mate interessant leek. helaas hangt daar in veel gevallen een belachelijk prijskaartje aan van 60 euro (zoals Trains, Archipelago en Terra Mystica) dat ik bij voorbaat wel pas. Ik zal vast veel leuks missen, maar de ervaring leert dat je zo'n spel later altijd nog wel kunt krijgen. Hanzesteden speelde ik ook pas voor het eerst toen het ruim een jaar oud was en dit jaar zal ik bijvoorbeeld alsnog uitkijken naar Trajan. Leuke spellen genoeg.

Uitbreidingen heb ik niet genoemd, maar er zijn drie die ik graag op de kop tik: Dixit 3, Mehr Rum für Rom en natuurlijk Race for the Galaxy: Alien Artifacts. Die laatste alleen is voor mij genoeg reden om naar Spiel te komen, maar helaas is de stilte rondom die titel zo oorverdovend dat ik me afvraag of het de beurs gaat halen.

maandag 8 oktober 2012

Gespeeld in september

Dankzij Dark Ages speelde ik deze maand ruim vijftig potjes Dominion. In dat geval vallen kwantiteit en kwaliteit samen. Van de andere twintig spellen die op tafel kwamen waren er twee nieuw. De leukste was een kinderspel en dan ook nog de digitale versie daarvan: Wie was het?

Deze winnaar van de Kinderspiel des Jahres is alweer een paar jaar oud.  Na eerdere pogingen om elektronica te verwerken in een bordspel was het voor Knizia nu wel raak. Inmiddels is de digitale revolutie weer wat verder en mag het dus geen verbazing heten dat dit nu ook voor de iPad beschikbaar is. Dat is ook de versie die ik speelde.
Als kinderspel is dit bijzonder geslaagd. Het is een spannende coöperatieve race tegen de klok, waarbij de sfeer wordt geholpen door de fraaie vormgeving, het geslaagde thema en de zeer goede bewerking voor een tablet. Dat laatste staat verder los van het spel, maar is wel van belang voor het digitale speelplezier. Dit is een van de weinige spellen die mijn kinderen ook zonder mijn initiatief zelf willen spelen en dat is een hele prestatie. Eerlijk gezegd denk ik dat Wie was het? als familiespel voor het bredere publiek zelfs nog een stuk geschikter is dan bijvoorbeeld Verboden Eiland. Dat heeft nog wel wat administratieve scherpe randjes waar een eurospeler zijn hand niet voor omdraait (en ze mogelijk niet eens ziet), maar die voor een minder ervaren speler toch wat gekunsteld over kunnen komen. Nadeel van het spel was altijd het stevige prijskaartje, maar iedereen met een iPad is nu met een paar euro klaar.

Het andere nieuwe spel van deze maand was Coney Island. Dit is een typisch Michael Schachtspel: kort, eenvoudig, een paar slimmige mechaniekjes en gespeend van ieder thema. Het is me een raadsel waarom iedereen altijd met Knizia op de proppen komt als het om slecht passende thema's gaat, terwijl Schacht nog geen goed thema zou kunnen bedenken om zijn leven te redden. Leo Colovini is zo mogelijk nog erger. Maar goed, Coney Island dus. Een klassiek spel van resourcemanagement, waarbij je eerst inkomsten in geld en blokjes opbouwt om later de afweging te maken wanneer het tijd is om punten te scoren ten koste van je inkomstenbronnen. Best onderhoudend om te spelen, maar na een paar potjes zal het in de vergetelheid raken.

De kastdochters bleven dankzij Dark Ages ook grotendeels stof verzamelen. Het enige lang niet gespeelde spel dat op tafel kwam was Attila, dat ik sinds 2003 niet had gespeeld. Dit is nog steeds een aardig meerderhedenspel, al wordt het snel chaotischer met meer spelers. Drie is denk ik ideaal, maar voor dat aantal heeft het ernstige concurrentie van Kardinaal & Koning/China.

dinsdag 2 oktober 2012

Voorpret Spiel 2012

Nog een paar weken en het is zo ver: Spiel 2012! Het word mijn elfde Spiel-gang en ik heb er vanzelfsprekend zin in. Ik vind het leuk om op BGG en Bordspelmania te kijken naar welke spellen hot zijn en waarom. Er is voor mij dit jaar nog geen spel dat er echt boven uit springt en waar ik likkenbaardend naar uit kijk. Er zijn wel een aantal spellen die mijn aandacht hebben getrokken, maar het is meer warme belangstelling dan gretige hebzucht. Er staan nog zo veel leuke spellen in mijn kast die ik graag weer eens zou spelen, dat ik voorzichtiger ga zijn met nieuwe aankopen. Leuke spellen heb ik zat, ongespeelde spellen ook, en daardoor is de drang om heel veel nieuwe spellen te kopen minder groot dan het wel eens geweest is. Dat neemt niet weg, dat ik echt niet met lege handen thuis ga komen!

Ik ben benieuwd naar de nieuwste Friedemann. Zijn nieuwe grote spel heet Vremde Federn. Voor dit spel heeft hij naar verluid leentjebuur gespeeld bij heel veel andere bekende spellen en de spelsystemen uit die spellen gemixt tot een nieuw spel. In het spel moet je als presidentskandidaat via invloed en geld aan de macht zien te komen. Dit is nou niet helemaal een thema dat me aanspreekt. Verder brengt Friedemann een heruitgave van een oud spelletje uit (Fundstücke) en zelfs twee nieuwe kaarten voor Funkenschlag. Ik heb me voorgenomen om de kaarten niet te kopen. Ik heb de kaarten die ik heb nog niet eens allemaal gespeeld en laat ik dat eerst eens doen voor ik nieuwe kaarten koop.

Over een nog steeds redelijk recent maar niet geheel nieuw spel van Alea lees ik wel heel veel goeds op internet. Vegas is een dobbelspel waarvan iedere speler zich af vraagt waarom het simpele, maar leuke spelmechaniekje niet eerder is bedacht. Ik houd wel van wat dobbelgeweld en ook van simpel, dus dit is een spel dat wel eens mee naar huis zou kunnen gaan (en dan zetten we op de terugweg de soundtrack van Viva Las Vegas van Elvis aan om vast in de stemming te komen).

Days of Wonder brengt weer nieuw kaarten uit voor Ticket to Ride (Afrika en Duitsland) en nog een setje Haloween-treintjes. De kaart (Afrika) vind ik wel interessant en de treintjes ook. Voor beide geldt wel dat ze gunstig geprijsd moeten zijn, want op zich heb ik genoeg Ticket to Ride spellen om ook zonder te kunnen. De Duitsland-doos sla ik over omdat ik de Märklin-editie al heb en niet inzie waarom ik nog een Ticket to Ride spel wil dat op de kaart van Duitsland speelt.

Elk spel waar Antoine Bauza trekt in de spellenwereld de aandacht. Tokaido lijkt een aangenaam familiespel te zijn waarvan zelfs geclaimd wordt dat het rustgevend is. Het ziet er ook weer gelikt uit. Een spel waar je rustig van wordt, vind ik wel een heel aangenaam vooruitzicht. Nu speel ik soms geen spel omdat ik anders stuiterend in mijn bedje nog uren aan het nabeschouwen ben waarom ik wel of niet heb gewonnen en wat ik de volgende keer anders ga doen.

Van Dixit heb ik al veel plezier beleefd. Dit spel valt eigenlijk altijd wel in de smaak en is altijd een gezellig spel om op tafel te zetten. Een nieuwe uitbreiding met nieuwe kaarten laat ik dan ook niet aan mijn neus voorbij gaan.

Lookout Games brengt een tweepersoons spel gebaseerd op Le Havre op de markt. De tweepersoons versie van Agricola is me heel goed bevallen en dus ben ik naar dit spel ook erg benieuwd. Verder brengen ze een uitbreiding voor het tweepersoons Agricola uit, die gaat ook zeker mee naar huis.

Queen brengt Escape: The Curse of the Temple uit. Dit is een een coöperatief spel waarbij je moet ontsnappen uit een tempel. Het spel spreekt mij aan omdat het maar 10 minuten duurt en waarbij de tijd wordt bijgehouden door een soundtrack. Dit beviel mij bij Space Alert heel goed, dus mijn nieuwsgierigheid is gewekt. Het thema spreekt me bovendien ook aan.

Van Myrmes spreekt de doos me vooral heel erg aan. In het spel kruip je in het huidje van een mier en dat vind ik een leuk thema. Je moet je mierenkolonie gaan ontwikkelen en dat klinkt als een spel waar je lekker constructief bezig bent. Daar houd ik wel van.

Ik ben heel benieuwd welke spellen mee naar huis gaan. Belangrijke selectiecriteria zijn voor mij in ieder geval dat je het spel met twee personen kan spelen (ik speel veel vaker met twee personen dan met meer), dat het spel niet te ingewikkeld is (een toegankelijk familiespel met pit) en niet te lang duurt (liefst onder een uur, maar max 90 minuten). Natuurlijk wil het oog ook wat en is het budget niet oneindig. Op BGG staan op dit moment 442 nieuwe spellen aangekondigd, dus de concurrentie is moordend. En daar komen nog de aanbiedingen van spellen van een paar jaar oud die tegen scherpe prijzen weg gaan boven op!