maandag 29 juni 2009

We hebben een D, we hebben een O...

...MINION!

Verrassend, maar de SdJ-jury heeft nu het hart gevolgd en de prijs aan het -in mijn ogen- leukste spel van de lijst gegeven (net als vorig jaar, overigens). Verrassend, omdat Dominion toch vrij abstract is, en een kaartspel bovendien. Echt iets voor veelspelers die graag efficiënte 'motoren' bouwen en daarbij altijd op zoek zijn naar goede kaartcombinaties. Voor mensen zoals ik, dus.

Maar het goede van het spel is dat je het ook op een veel minder fanatiek/ambitieus niveau kunt spelen. En daarin ligt het mogelijke succes als familiespel. Nu hopen dat het in Duitsland commercieel aanslaat, en ook in Nederland. Maar wachten op de Nederlandse versie van Intrigue ga ik niet. Zodra die bij de lokale spellenboer ligt, gaat-ie mee naar huis.

Over spellenprijzen gesproken: de nominatielijst van de NSP wordt over een tijdje bekendgemaakt, en ook daar zullen we de nodige kwaliteit aantreffen. De afgelopen jaargang loopt over van de prachttitels, dus we hadden zo een lijst met 20 spellen kunnen maken, of met allemaal spellen van dezelfde uitgever. Binnenkort meer.

donderdag 25 juni 2009

Stoom

Gisteravond speelde ik voor het eerst Stoom, het nieuwste lid van de Age of Steam-familie van Martin Wallace. Het was mijn eerste kennismaking met het systeem. Age of Steam en Railroad Tycoon zijn erg bekend en populair, maar aan mij altijd voorbijgegaan. Ook oudere versies als Volldampf heb ik weten te vermijden. Maar je komt vanzelf op het punt dat je het niet langer kunt uitstellen, en voor mij was dat gisteravond.

Voor wie de spellen niet kent: de kern van Stoom (en ook van AoS en RRT, als ik me niet vergis) is dat de spelers sporen aanleggen tussen verschillende steden, om vervolgens goederen over die sporen te vervoeren van de ene naar de andere stad. Hoe langer de afgelegde afstand, des te meer winst je maakt. En die heb je hard nodig, want geld is verschrikkelijk schaars in het spel. Schaarser dan tijdens een financiële crisis, dat idee.

Nu wordt van Stoom gezegd dat het een stuk milder is voor beginners die fouten maken dan AoS. Daar kan een fout in het begin je de kop kosten en ben je voor je het weet uitgespeeld voor de overwinning. De vergelijking met AoS kan ik niet maken, maar ik weet wel dat ik in mijn eerste beurt een stomme fout maakte met het aanleggen van sporen. De fout was stom genoeg om mezelf al direct buitenspel te plaatsen. Mijn eindscore was ongeveer de helft van de speler voor mij, die nog weer een tiental punten achter de winnaar eindigde. Heel mild, ja. Maar ondanks de frustratie over mijn stomme zet probeerde ik er het beste van te maken, en mijn oordeel daardoor zo weinig mogelijk te laten kleuren.

Op dit moment is dat oordeel gematigd positief. Stoom is inderdaad redelijk gestroomlijnd, al is het natuurlijk niet best dat het een paar bewerkingen van het basissysteem heeft gekost voor het zover was. Bezwaren zijn er echter genoeg, waarvan er twee de belangrijkste zijn. Ik vind het nog steeds problematisch dat een vroege fout je praktisch kan uitschakelen wat betreft een mogelijke overwinning. Goed, dat gebeurt je één keer, maar ik kan me voorstellen dat de domper voor genoeg nieuwelingen zo groot is dat ze het bij dat ene potje laten.

Een ander minpunt vond ik het tempo van het spel, dat niet helemaal lekker aanvoelde. De eerste vijf-zes beurten ben je vooral bezig met het opbouwen van een inkomenspositie. Je moet er werkelijk voor vechten om het hoofd boven water te houden en jezelf niet failliet te maken met het aanleggen van spoor. Stoom mag dan mild zijn, je hebt nog steeds het gevoel dat je voortdurend achter de feiten aanloopt. Het echte punten verdienen komt pas later, maar tegen die tijd raken de goederen erg snel op. Vooral de laatste twee rondes waren er zo weinig over, dat er nauwelijks nog keuze was in wat je kon vervoeren. Iedereen was toen dus vooral bezig om nog wat extra verbindingen te maken, puur omdat iedere verbinding een punt oplevert. Er was absoluut geen sprake van dat je wenste dat het spel nog één beurt zou duren, omdat je dan een echte klapper had kunnen maken. Het spel was dus al een beetje voorbij voor het echt afgelopen was.

Voor zover het negatieve, nu de positieve punten. Stoom heeft een lekker strak speelsysteem, zonder al dat overtollige Wallace-chroom. Het is duidelijk waar het om gaat, en het is een uitdagende strategische puzzel om dat te bereiken. Waar ga je verbindingen aanleggen? Wanneer ga je vervoeren? Nu speelden we met drie, maar ik kan me voorstellen dat met meer spelers de druk nog groter wordt om bepaalde mogelijkheden op te offeren voor het privilege om als eerste een sporen te leggen, of goederen te vervoeren. Aangename keuzestress dus.

Al met al heb ik me dus best vermaakt met Stoom. Zo leuk als Chicago Express vond ik het nog niet, maar ik sluit niet uit dat dat op termijn wel komt. Vooralsnog heb ik in ieder geval wel zin in nog een potje.

maandag 22 juni 2009

Rollenspellen

Een paar dagen geleden werd ik overvallen door een vlaag van nostalgie. De reden was deze thread op Boardgamegeek. Ook ik zou hebben geantwoord 'WFRP'. Voor de oningewijden (en hen die de link niet hebben gevolgd): dat staat voor Warhammer Fantasy Roleplay.

WFRP is het spel dat ik de schuld kan geven voor het feit dat dit blog bestaat. Goed, anders was ik vast ook wel in de bordspellen terecht gekomen, maar dankzij WFRP kwam ik in aanraking met spellen buiten de mainstream (Magic en het Kolonisten kaartspel waren de volgende stappen).

Maar de nostalgie gaat verder dan dat, want ik bewaar ook goede herinneringen aan WFRP zelf. Waar Dungeons & Dragons zich vooral richt op het betere hakken en toveren, staat in WFRP het rollenspel zelf veel meer centraal. Vechten levert meer problemen op dan het oplost. Een afgehakte arm, bijvoorbeeld. En magie stelt weinig voor, kom maar op met die prothese. Ook de achtergrond, waar de altijd aanwezige chaos en corruptie voor een dreigende sfeer zorgde, sprak me veel meer aan. Als ik wil hakken doe ik dat liever in HeroQuest ofzo, dan krijg je er tenminste mooi speelmateriaal bij.

Maar ja, het zal bij die zoete herinneringen aan The Enemy Within moeten blijven. De mensen met wie ik speel krijg ik nog niet met een magisch tweehandig zwaard +5 tegen onwillige medespelers en ondoden aan HeroQuest of het D&D bordspel, laat staan aan het echte werk. Met een rollenspel doen met onbekenden heb ik slechte ervaringen, dus dat is ook geen optie. Misschien over een paar jaar, als de kinderen wat ouder zijn, kan ik het eens met HeroQuest proberen.

Onvervulde verlangens, je zou er karakter van krijgen.

woensdag 17 juni 2009

Solo

Eén van de meest in het oog springende elementen van Agricola en Le Havre is dat je beide spellen ook in je eentje kan spelen. Nou zijn er wel meer spellen die je ook alleen kan doen (denk aan Take it Easy, Fits, Genius en Scrabble), maar dit zijn allemaal spellen waar je in de meerspelervariant simultaan aan het puzzelen bent (al is er bij Scrabble en Genius ontegenzeggelijk interactie tussen de spelers). In Agricola en Le Havre ben je bezig met het vergaren van rijkdom door middel van slimme investeringen en zo ver ik weet, zijn er geen andere spellen van dit type die je alleen kan doen.

Ik heb beide spellen twee maal in mijn eentje gespeeld. Beide spellen kosten best veel tijd om op te zetten (al die friemelige kleine fiches, kaarten en losse borden), dus daar zit het verschil niet in. Het grote verschil zit in de speelduur. Agricola in je eentje is zo voorbij. Zelfs als je snel aan gezinsuitbreiding gaat werken, heb je vrij weinig beurten en is het spel dus afgelopen voor je het weet. In Le Havre heb je veel meer beurten en word je dus langer bezig gehouden.

Een overeenkomst tussen beide spellen is dat je een balans moet vinden tussen het laten aangroeien van de voorraden (die je lekker in één graai kan pakken) en ze toch maar pakken omdat je anders in je eerdere beurten niet genoeg grondstoffen hebt om ontwikkel-acties uit te voeren. En later in het spel moet je de roep van grote stapels juist weerstaan, genoeg is genoeg! Als je genoeg eten hebt om het eind van het spel te halen, dan kan je de vissen/voedselwarenfiches laten liggen en beter iets nuttigers met die actie doen.

In Agricola heb ik het gevoel dat het spel kort genoeg duurt om aan het eind van het spel nog “wensen” over te houden. Ik kan me niet voorstellen dat het je lukt om op alle terreinen maximaal te scoren en dat je alle scoringsmogelijkheden van de investeringskaarten hebt gebruikt. Deze schaarste dwingt je tot kiezen en dat maakt het spel leuk.

In Le Havre kan je veel meer scoringsmogelijkheden gebruikt hebben en zat ik aan het eind vaak ruimer in mijn inputs dan ik nodig had. Dat is ook een teken dat ik het nog niet optimaal gespeeld heb (want dan had je al die inputs nog een keer kunnen verschepen, maar dat lukte me dan weer net niet). Aan het eind van het spel had ik het gevoel dat het spel ook wel zo’n beetje afgerond was, met langer doorspelen wordt het meer van hetzelfde (nog een keer de grondstoffen om zetten in betere producten om ze vervolgens te verschepen).

Uiteindelijk speel ik liever tegen iemand dan in mijn eentje, maar desondanks heb ik best plezier beleefd aan mijn solo-avontuurtjes. Ik vind Agricola an sich leuker dan Le Havre, maar vreemd genoeg vind ik als ik alleen speel Le Havre juist leuker. Ik denk dat dat vooral komt doordat Agricola me gewoon te snel is afgelopen, niet alleen in dingen die ik nog had willen doen maar ook in het aantal minuten dat het spel duurt. In vergelijking met de tijd die het kost om het spel op te zetten, ben je wel heel snel uitgespeeld.

Bij Le Havre word ik langer bezig gehouden door het spel en heb ik op het eind een voldaan gevoel dat ik wel zo’n beetje bereikt heb wat er te bereiken is. Met meer spelers is dat een minpunt omdat het een deel van de competitie weghaalt, maar in je eentje is het heel bevredigend.

Gezien de populariteit van deze spellen ben ik vast niet de enige die beide spellen solo heeft gespeeld. Ik vraag me af hoe jullie de spellen solo waarderen en of dit afwijkt van de waardering als je met meer spelers bent.

donderdag 4 juni 2009

Gespeeld in mei

Het record aantal gespeelde spellen van april hield niet lang stand. Dankzij één enkel spel ging ik daar in mei ruimschoots overheen. Zonder dat spel was het een vrij gemiddelde maand, waarin ik maar weinig spellen vaker dan een keer deed. Daar staan 13 spellen tegenover die ik deze maand voor het eerst deed.

71x Finito!
10x Tai Pan, Boomgaardje
4x Appels en Peren, Pyramid
2x Kikeriki, Geharrewar in de Sushi-bar

Leukste nieuwe spel van de maand: Finito
Tja, kan ik iets anders aanwijzen dat ik in de eerste week al 50 keer gespeeld had? Erg verslaven, zoals ik al eerder opmerkte. Dit is het eerste spel waarvan ik ooit gezien heb dat mijn schoonouders het uit zichzelf pakten en gingen spelen, zonder mij erbij.

Andere spellen die nieuw voor mij waren in mei:
-Boomgaardje, een cadeautje voor Elin, die deze maand 3 werd. Spellen die voor zowel een 3-jarige als een volwassene leuk zijn om te spelen moet je koesteren.
-Pyramid: een leuke variant van Scotland Yard, waarbij de schatzoekers ('detectives') ook nog eens op een individuele overwinning uit zijn. Leuk voor kinderen vanaf een jaar of 8.
-Alea Iacta Est: een aardig dobbelspelletje dat vooral draait om meederheden. Deed me niet alleen vanwege het (vrij magere) thema denken aan Circus Maximus, van dezelfde (co-)auteur. Niet zo leuk als veel van de andere recente dobbelspellen (Roll Through the Ages, Sushi-bar), maar leuk genoeg.
-Bombay: zogenaamd een SdJ-kandidaat van Ystari, maar eigenlijk een matige tegenvaller. Net zo abstract en warrig als veel andere Ystari-spellen, maar zonder de veelzijdigheid of diepgang om dat goed te maken. Je kunt van Spiel des Jahres-winnaars zeggen wat je wilt, maar niet dat ze minder leuk zijn dan Bombay.
-Kolonisten van Catan junior: veel meer dan Carcassonne Junior een versimpelde versie van het basisspel. Voor jonge kinderen te hoog gegrepen, oudere zijn al bijna toe aan het gewone spel. De tijd ertussenin zou ik liever overbruggen met iets anders.
-Hochstapler: Bluff met kaarten. Echt. Ooit heb ik ergens gelezen dat Knizia vrijwel nooit spellen van anderen speelt. Had hij Bluff gekend, dan had hij dit waarschijnlijk niet uit willen brengen. Ik geef Kosmos dus maar de schuld. Maar Bluff is een leuk dobbelspelletje, dus met een kaartversie kan er niet veel misgaan. Heeft wel weer zo'n typische Knizia-twist, waarvan ik na een potje nog niet kan beoordelen hoeveel impact die heeft.
-Krakow 1325 AD: de runner-up voor leukste spel van de maand. Een meerderhedenspel voor teams, maar waarbij er uiteindelijk toch maar een winnaar is. Het spelen van kaarten wordt bijna overal vergeleken met een slagenspel, maar waarom is mij volstrekt onduidelijk. Of het moet zijn dat de speler met de hoogste kaart van het winnende team in de volgende ronde als eerste een kaart mag spelen ('uitkomen'). Bij een echt slagenspel komt wel meer kijken. Maar slagenspel of niet, het spelen van kaarten is subtiel en gewiekst genoeg om dit tot een intrigerend spel te maken. Jammer dat het alleen met 4 kan.
-Labyrinth - Het duel: als je schuifpuzzels nog kent die in de jaren 80 zo populair waren, dan weet je hoe dit spel werkt. Meer puzzel dan spel dus. Misschien iets voor liefhebbers van Set enzo, ik speel liever een spel waarbij er wat te kiezen valt.
-Gepakt & Gezakt: innovatief spel met leuke ideeën, die alleen niet helemaal uit de verf komen. Het graaien van kaarten doet me teveel denken aan Factory Fun, en werkt bovendien niet helemaal goed. En de gunsten van Vrouwe Fortuna zijn wel erg belangrijk. Maar ach, het is kort en origineel genoeg om af en toe te spelen.
-Small World: Vinci met bijgewerkte regels en vormgeving. Vinci vond ik leuk (ik moet toch eens die recensie schrijven) en Small World is niet wezenlijk anders. Het heeft een paar voordelen, waarvan de vormgeving het meest opvalt. Belangrijker zijn de verschillende borden voor verschillende spelersaantallen, waardoor je elkaar altijd op gelijke mate in de weg zit. Bij Vinci was het verschil tussen een spel met 3 of 5/6 wel erg groot. Nadelen zijn de beperktere combinatiemogelijkheden en het feit dat de scores geheim zijn. Bij Vinci kon je tenminste nog de echte leider aanvallen, hierbij alleen de speler die je ervan verdenkt op kop te liggen. Die zal dat natuurlijk altijd ontkennen, en dus gaat diplomatie een grotere rol spelen.
-Valdora: in tegenstelling tot Bombay haalde dit wel de lijst met aanbevolen spellen van de SdJ, en ik snap waarom. Hier maak je tenminste nog echte keuzes en is het plannen van een goede route van levensbelang. Nog steeds vrij abstract, maar ach, hoe erg is dat?
-Wie Verhext!: hmm, nieuw in de top-100 he? Ik vond mijn ene potje leuk, maar was nog niet zwaar onder de indruk. Misschien dat ik het eens met minder dan vijf moet spelen. Nu was het echt ijdele hoop om als enige een bepaalde kaart te selecteren (voor mij dan, maar ik werd laatste).