woensdag 23 december 2009

Agricola voor dummies

Inmiddels hebben al een aantal mensen in mijn directe omgeving Agricola aangeschaft. De meer ervaren spellenspelers komen nog wel zonder hulp door de regels heen, maar vooral de mensen die wat minder vaak spelen hebben flink moeite met de regels van Agricola. Ik kan me dat ook wel voorstellen, het is een aardig imponerend boekwerkje: veel pagina's met kleine lettertjes. Dit blog is speciaal voor de mensen die het spel moeten leren uit het regelboekje en daar de weg bij zijn kwijtgeraakt. Dit blog is bedoelt als een soort voorwoord of introductie op de regels zodat de regels (die je tocht echt zult moeten lezen om het spel te leren) beter op hun plaats zullen vallen en daardoor hopelijk een stuk begrijpelijker zullen zijn.

In Agricola staat het boerenbestaan centraal. Letterlijk. Iedere speler speelt in dit spel een boerengezin. Aan het begin van het spel heb je twee gezinsleden (een vader en moeder) die in een klein hutje wonen op een groot perceel onontgonnen land. Tijdens het spel ga je je gezinsleden hard aan het werk zetten om zo een beter leven op te bouwen. Aan het eind van het spel komt de welstandscommissie langs om punten uit te delen voor alles wat je bereikt hebt. De welstandscommissie is te imponeren door veel kinderen te krijgen, flink te werken aan je boerderij (hoe groter hoe beter en luxe materialen worden ook gewaardeerd), veel beesten te hebben en door je schuren vol te laden met graan en groente.

Je gezin zal dus hard moeten gaan werken om dit te realiseren. Het goede nieuws is dat er meerdere wegen naar Rome leiden en je dus zelf mag weten wat je gaat doen. Dit is meteen ook het overweldigende aan Agricola: je kan uit zo veel dingen kiezen dat je de eerste keer dat je het spel speelt soms niet weet waar je moet beginnen. De beste manier om hier mee om te gaan is door je de eerste keer helemaal niet druk te maken om de puntentelling (het bezoekje van de welstandscommissie) aan het eind van het spel. Wie dan leeft, wie dan zorgt. Stel jezelf gewoon een doel en ga er voor. Vind je de houten varkentjes helemaal geweldig, bedenk dan wat je nodig hebt om hier aan te komen (eerst hout pakken, daar hekken mee bouwen, eventueel nog een schuurtje er in en laat de varkens dan maar komen). Maar als je liever eerst wilt werken aan je huis, dan is dat ook prima (grondstoffen verzamelen en daarna kan je gaan (ver)bouwen.

Het enige wat je wel in de gaten moet houden is dat in iedere oogsttijd je gezin te eten wil krijgen. Vergeet dus niet om op zijn tijd wat te eten te pakken of maak er gewoon je eerste doel van (koop een oven of iets dergelijks zodat je beesten kan verworsten of brood kan bakken). En als het niet lukt, kan je altijd nog bedelen voor eten. Dat levert wel heel veel strafpunten op (daar gaat je reputatie), maar als je Agricola voor het eerst speelt dan moet je je vooral richten op het leren spelen van het spel en ontdekken hoe leuk dat is in plaats van op winnen.

In Agricola mag ieder gezinslid iedere ronde één actie uitvoeren. Dit is de basis van het spel en als je dit onthoud ben je al een heel eind op weg om het spel te begrijpen. Als je aan de beurt bent pak je één van je gezinsleden op en leg je deze op één van de beschikbare acties (iedere actie mag per ronde maar één keer gekozen worden). Er zijn heel veel verschillende acties (en iedere ronde komt er één bij), maar het principe blijft hetzelfde: kies wat jouw gezinslid deze dag gaat doen (grondstoffen verzamelen, akkers ploegen, dieren halen, kinderen krijgen, etc.). Als je overdonderd wordt door het grote aantal acties, bedenk dan wat je doel is en wat je kan doen om dichter bij je doel te komen. En als je het echt niet meer weet: grondstoffen of voedsel pakken is nooit verkeerd.

Als je Agricola gaat spelen is het verstandig om met de familieversie te beginnen. Het verschil tussen de familie en gevorderden versie is dat bij de gevorderden versie er nog meer keuzes bij komen (kleine investeringen en ambachten). Het grootste deel van de spelregels bestaat ook uit een beschrijving van alle kaartjes die er zijn (lees dit vooral niet door, maar zoek iets op als het nodig is). Ik speel zelf nog steeds het vaakst de familie-editie, die geeft me net zo veel speelplezier, maar het spel is net wat simpeler en speelt daardoor net wat sneller door. De eerste keer zal je je handen al vol hebben met de familieversie, als je die een aantal keer gespeeld hebt en je het gevoel hebt het spel goed door te hebben, dan wordt het tijd om eens de gevorderden versie te gaan spelen. En dan hoef je ook pas de regels die daar over gaan te lezen.

Het verschil tussen een spel en een leuke bezigheid is dat er bij een spel gewonnen kan worden. De eerste keer dat je Agricola speelt is het verstandig om hier nauwelijks aandacht aan te besteden. Er zijn echter altijd mensen die het niet kunnen laten om gewoon voor de lol te spelen en daarom zal ik toch heel kort uitleggen wat je moet doen om goed te scoren. In Agricola wordt specialisatie niet beloond, maar diversificatie juist wel. Probeer dus van alles tenminste één te hebben (varkens, koeien, schapen, graan, groente, weilanden), hiermee voorkom je dat je strafpunten krijgt. Verder is het belangrijk om je hele kavel te gebruiken, ongebruikte velden leveren ook minpunten op. Gezinsleden en kamers van een stenen huis leveren daarentegen juist heel veel punten op.

Met deze informatie in je achterhoofd zijn de regels van Agricola hoop ik een stukje makkelijker te doorgronden. De basis is dat je iedere ronde ieder gezinslid een actie laat uitvoeren waardoor je steeds welvarender wordt. Als je dit goed onthoud en gewoon gaat spelen (van fouten kan je alleen maar leren) dan zal je het spel vanzelf onder de knie krijgen.

zondag 20 december 2009

2009: een terugblik

Met nog een kleine twee weken in 2009 te gaan wordt het tijd voor een terugblik. Wat waren voor mij de hoogte- en dieptepunten aan de speeltafel in 2009? Dan heb ik het natuurlijk over de spellen zelf, niet over mijn eigen (gebrek aan) succes bij het spelen ervan.

Iedereen die de nominatielijst van de NSP heeft gezien, weet het natuurlijk al: 2009 was voor de Nederlandse spellenliefhebber een uitstekend jaar. Veel schitterende nieuwe titels, aangevuld met Nederlandse edities van enkele oudere juwelen. Had je die allemaal nog niet, dan kon je afgelopen jaar veel uitgeven aan goede spellen.

Voor de fanatiek spellengek, zoals ik, was 2009 een vrij gemiddeld jaar met misschien een teleurstellend einde. Daar kom ik later op. Eerst maar eens mijn persoonlijke top 5 van spellen uit 2009 (of eind 2008):

5. Stoom
Age of Steam is al jaren een klassieker, Railroad Tycoon ook bijzonder populair. Hebben we dan nog echt een derde variant rond hetzelfde kernidee nodig? Er zijn genoeg spellen waarvoor het antwoord 'ja' luidt, dus waarom geen Stoom?
De vraag (strijd?) welke van de drie het beste spel is zal wel nooit beslecht worden door de verschillende fans. Zelf heb ik alleen Stoom gespeeld en kan ik er weinig over zeggen. Maar als ik afga op wat ik lees, is Stoom het strakst ontworpen spel, waar de meeste scherpe en chaotische randjes afgeveild zijn en een elegant spel is overgebleven. Verder vond ik Stoom gewoon leuk, het leukste pittige bordspel van 2009. Een groot fan van treinenspellen zal ik nooit worden, maar in het genre is Stoom voor mij wel een blijvertje.

4. Municipium
Dit jaar heb ik mijn nieuwsgierigheid naar Municipium kunnen bevredigen. En bevredigend was het, want Municipium is weer zo'n puik middellang spel van Knizia. De regels zijn vrij simpel (mannetjes verplaatsen, kaart activeren, volgende beurt), maar het spelverloop niet. De situatie op het bord is bijzonder dynamisch en altijd moet je bij je actie rekening houden met wat er nu en de volgende beurten kan gaan gebeuren. De eerste keer begrijp je er weinig van en daardoor vindt niet iedereen het direct een leuk spel. Ik ben dus bang dat dit weer zo'n spel is dat ik gedoemd ben om als enige in mijn omgeving leuk te vinden. Jammer, want het is echt een prachtig spel.

3. Pandemie
Absoluut een van de grootste hits van het jaar. Zelf ben ik nog niet compleet besmet met het Pandemie-virus maar ik heb het spel met veel plezier gespeeld. Dit is een van die zeldzame spellen die je eigenlijk direct nog een keer weer wilt spelen. Zeker bij verlies. Ik verheug me op de uitbreiding, maar ben nog lang niet uitgekeken op het basisspel.

2. Space Hulk
Mijn top-2 is wat minder traditioneel. Vertaling: geen typische eurospellen die anders mijn lijstjes aanvoeren. Space Hulk is dan wel weer oud, twintig jaar om precies te zijn. Space Hulk is een dungeon crawl en een tactische wargame in één, dus die moet ik wel leuk vinden. Zes potjes bevestigen dat, al heb ik nog maar twee scenario's gespeeld. Nog tien te gaan, ik heb er zin in!

1. Time's Up
Ja hoor, een partyspel op 1. Maar wat voor één! Alle enthousiaste verhalen die ik er de afgelopen jaren over las klopten helemaal, want dit is gewoon een geweldig leuk spel. Geen strategie, ingewikkeld denkwerk of lastige keuzes, gewoon primair speelplezier. Zelden heb ik me zo vermaakt met mijn medespelers. Dit gaat met Kerst wel weer gespeeld worden...

Ook leuk, maar (net) buiten de top-5:
-Roll Through the Ages: een van de leukste dobbelspellen in een jaar vol dobbelspellen
-Krakow 1325 AD: een sluw en intrigerend spel van Hollandse bodem
-Finca: een misschien wat standaard eurospel, maar toch weer de moeite waard. Ook leuk met 2.
-Palais Royal: idem
-Diamonds Club: idem, al heb ik het nog niet met twee gedaan. Dit had wel genomineerd mogen worden voor de SdJ.
-Small World: een van de leukste remakes van het jaar. Vinci met een bonte en vrolijke vormgeving. Hoe veroveren in een euro leuk kan zijn.

Lekker vlotte spellen voor twee (of meer):
-Finito: lichter dan lucht, dom maar verslavend tijdverdrijf
-Geharrewar in de Sushibar, weer zo'n lekker vlot dobbelspelletje
-Cthulhu Rising: een leuk en simpel legspel voor 2. Vergeet het thema.
-Cities: weer tegels leggen en verslavend ook.
-Keltis BMM: de Keltis-tak van spellen moet zijn eerste slechte spel nog opleveren. Simpel, luchtig, maar met genoeg spanning
-Konijnen Hokken: al het derde dobbelspel in dit overzicht. Hier ligt de nadruk op gokken, ook leuk.

Oudere spellen, nieuw voor mij:
-Auf der Reeperbahn nachts um halb Zwei: een intrigerend spel voor twee van Knizia. Hier ziet behoorlijk wat diepgang in.
-Memoir '44: misschien nog wel leuker dan BattleLore, maar eigenlijk zijn ze allebei de moeite waard

Nieuw in Nederland, oud voor mij:
-Genoa: een schitterend onderhandelingsspel. Ik vind dat de Nederlandse heruitgave wat te weinig aandacht heeft gekregen (net als bij Chinatown)
-Het achtste wereldwonder: met Ra en Heersers der Woestijn een van de leukste middellange spellen van Knizia
-Hazienda: helaas ook wat onopgemerkt gebleven. Dit is Kramers beste solospel mensen!

Tegenvallers:
Het stomste nieuwe spel dat ik dit jaar speelde moet Monopoly Deal zijn geweest. Maar daar had ik geen verwachtingen van, dus dat kan ik moeilijk een teleurstelling vinden. Tegenvallers kom ik tegen in het zwaardere segment, met Le Havre en Fabrikmanager als grootste misdadigers. Monotoon, gortdroog, eindeloos rekenen en uiteindelijk voelt het meer als werk. Le Havre heeft dan nog wel wat variatie maar duurt eindeloos. Fabrikmanager is weer korter, maar stelt bar weinig voor op het gebied van variatie.

Daar kom ik direct op de mineur waarin het speeljaar 2009 tijdens Spiel eindigde. Ik was er niet bij en heb daarom nadien extra veel gelezen aan spelindrukken. Mijn conclusies: in 2009 maakte het pittige rekenspel een glorieuze comeback. Leuk voor de liefhebbers van de zware kost, maar ik raak er steeds meer op uitgekeken. Optimalisatiepuzzels als Fabrikmanager en Le Havre voelen meer als werk dan als spel en doe ik daarom met weinig plezier. Tot hoogtepunten van 2009 worden spellen gerekend als Automobile, Loyang en Shipyard. Stuk voor stuk spellen waar ik niet naar uitzie.

Gelukkig zijn er nog wel spellen die ik graag eens probeer. Denk aan Carson City, Endeavor, Hansa Teutonica en Dungeon Lords (hoewel ik de auteur na Galaxy Trucker en Space Alert toch wel wantrouw: gaat het weer om een gimmick of nu toch om een serieus goed spel?). Bovendien is over twee maanden de speelgoedbeurs in Neurenberg alweer en daar zit vast wel weer iets leuks bij. Tot die tijd heb ik genoeg ongespeelde spellen en 78 koninkrijkkaarten in Dominion.

Zijn er meer mensen met favorietenlijstjes?

zondag 6 december 2009

Details

Gisteren heb ik bij Speldorado in Delft de uitbreiding op Agricola gekocht. Meteen bij de ingang lagen stapels spellen in de aanbieding, waaronder De Kathedraal voor 20 euro. De Kathedraal staat al een tijdje op mijn radar, maar omdat het spel al een paar jaar op de markt is, hoopte ik het een keer ergens tegen een zacht prijsje te kunnen kopen. Twintig euro was mij zacht genoeg dus die mocht mee.

Er zijn mensen die een spel pas uit het folie halen als ze het voor het eerst gaan spelen. Ik hoor duidelijk niet tot die groep. Zodra ik tijd heb sla ik aan het uitpakken (stanspret) om te kijken wat voor materiaal er in de doos zit en om een eerste indruk van het spel te krijgen (raden waar de verschillende speelstukken toe dienen).

Het uitpakken wordt extra leuk als het materiaal verrassingen bevat. Bij zowel De Kathedraal als de Veenboeren kwam ik goed aan mijn trekken.

Bij het openmaken van de doos van De Kathedraal viel onmiddellijk op dat de vakken van de plastic inlay in de doos samen een soort kerkraam vormen. Dit past helemaal bij het thema van het spel. De speelstukken passen ook nog keurig in de verschillende vakken dus de inlay is nog praktisch ook. Ik had dit nog nooit eerder gezien bij een spel. Aangezien we al weer een paar jaar verder zijn na het verschijnen van dit spel is dit dus geen idee dat voor andere spellen is overgenomen. Jammer, maar dat maakt de ontdekking in de doos van De Kathedraal alleen nog maar verrassender.

Bij het uitpakken van de Veenboeren zaten op zich niet echt nieuwe verrassingen doordat ik het spel al een keer gespeeld had met/bij Eugène. Maar desalniettemin was het leuk om de extra tegels terug te zien met de kleine grapjes die daar op zitten. In het bos lopen beren, honden en wilde zwijnen rond. Verder ligt er een jager plat op de grond. Dit lijkt me geen goed teken, maar de vraag is of hij hier ligt omdat hij zichzelf van het leven beroofd heeft of dat het een ongeluksschot is geweest van een andere jager. Ik kan het erg waarderen als de makers van een spel dit soort kleine grapjes in het spelmateriaal verwerken. In Agricola en de verschillende decks zitten natuurlijk ook al veel van dit soort grapjes verstopt, maar het is leuk dat dit ook naar de uitbreiding is doorgevoerd.

Zo, dan wordt het nu tijd om me eens op de spelregels te storten en mijn charmes in de strijd te gooien om Niek over te halen voor een potje (of twee, drie, vier…….)

vrijdag 4 december 2009

Space Hulk missie 2: Exterminate

Een ruime maand geleden speelde ik Space Hulk met Jasper. Als voormalig Warhammer 40k-speler (Space Marines nog wel) vond hij het natuurlijk erg leuk en was wel in voor een tweede ronde.

Het tweede scenario, Exterminate, staat te boek als erg lastig voor de Genestealers. Om niet te zeggen onmogelijk. Maar hetzelfde geldt voor de Space Marines in het eerste scenario (toepasselijk 'Suicide Mission' genaamd) en die verloor ik mooi als Genestealers. Ik vreesde dus weer een schrobbering.

De eerste ronde mocht ik direct aan de bak als de Genestealers. Jasper positioneerde zijn Space Marine met Assault Cannon (AC) in de noordelijkste kamer, vervolgens zette ik de sergeant helemaal onderin. Jaspers intentie was snel duidelijk: alle SM's zo snel mogelijk bij elkaar krijgen om zich vervolgens in te graven. Hij koos ervoor ze naar het noorden te brengen, richting AC.

Ik besloot vervolgens de blips van 3 in het noorden in te zetten en die van 1 in het zuiden. Die begonnen daar de achtervolging van de sergeant, maar door zijn voorsprong konden ze hem niet inhalen. Toen hij eenmaal gedekt was door een SM in overwatch bleven de blips veilig op afstand, in een hoekje. Hun tijd zou wel komen.

In het noorden ondertussen stelden ze het AC op de proef. De kans dat deze raak schiet is ruim 70% en met sustained fire zelfs bijna 90%. De ene na de andere GS werd dus neergemaaid. Gelukkig voor mij wel met af en toe een misser. Het AC hield zo de noordelijkste gang vrij, de andere SM's deden hetzelfde in de parallelle gang.

Maar het feest duurde niet eindeloos. Toen het AC eindelijk leeg was (en zo'n 16 slachtoffers had gemaakt) grepen de GS's hun kans. De SM met het AC had zonder ammunitie geen schijn van kans. Nu de noordelijke gang ineens vrij was, konden ze razendsnel de andere SM's omsingelen, die dan ook als vliegen neergingen. Hier en daar namen ze nog een GS mee in hun dood, maar niet genoeg. Uiteindelijk bleef alleen de sergeant over. Gewapend met een Storm Shield en Thunder Hammer is deze in close combat een geduchte tegenstander, helemaal als hij op wacht staat.

En dat was dus wat hij deed, in een deuropening nog wel. Daardoor konden de GS's hem alleen van voren aanvallen. Dat is in het voordeel van de sergeant. Maar de tien GS's die over waren kon hij niet meer aan. De derde aanval bleek fataal, en ook hij stierf een gruwelijke dood. Leve de Genestealers!

Ik was natuurlijk erg ingenomen met mijn winst, vooral omdat ik de vorige twee keren kansloos verloren had. We wisselden van kant en begonnen opnieuw. De SM's hebben wat goed te maken.

Ik zette als eerste de AC in de zuidelijke kamer. Daar heeft hij een goed overzicht op een van de lange gangen, waardoor de GS's op afstand blijven. De sergeant kwam in het midden, de gewone SM's in de rest. Ik besloot een wat aggresievere strategie te proberen en bracht zo snel mogelijk twee SM's naar het zuiden om samen met het AC de zuidelijke ingang te blokkeren. Was dat eenmaal gelukt, dan kon ik me ingraven en op GS-jacht. De sergeant en de laatste SM trokken naar het midden, richting doodlopende gang. De ideale plek voor de sergeant om de GS's op te vangen.

Maar toen Jasper zijn GS's wat op het zuiden concentreerde, bedacht ik me. Het leek me beter om daar ook de druk op te voeren, en te proberen met de sergeant en de SM op te rukken richting noordelijke ingang.

Het pakte iets anders uit dan we allebei dachten. Door een tactische blunder van mijn kant kon Jasper de SM met de Chain Fist in het zuiden al snel elimineren. De SM's stonden er nu met z'n tweeën voor. Genoeg om de GS's op afstand te houden, maar het hield niet over. Door wat geluk had ik ineens genoeg Command Points om met mijn AC de ingang te blokkeren en hem tegelijk in een hoek op overwatch te zetten. Daar was hij bijna onkwestbaar voor de GS's, die voorlopig op afstand bleven. Een patstelling dus, die ik pas langzaamaan kon doorbreken met de andere SM, die voorzichtig de gang inliep om de GS's in de rug aan te vallen. Niet te snel; hij had gezien wat er met zijn teammaat was gebeurd.

In het noorden ondertussen zaten de sergeant en zijn kompaan rug tegen rug ingeklemd in een zwerm van Genestealers. Maar de sergeant stond op wacht en de SM op overwatch, met een lange lege gang voor hem. Geen vuiltje aan de lucht. Ware het niet dat een GS die gang wist te overbruggen en de schoten in de overwatch ontweek. Exit tweede SM. Van een bijna gewonnen positie zat ik ineens in een lastig parket. De situatie in het zuiden was bijna onder controle, maar bovenin stond de sergeant alleen tegen een stuk of 20 GS's.

Jasper zag zijn kans schoon en bracht de meerderheid van de GS's als de weerlicht richting zuiden, om daar de twee overgebleven SM's te gaan omsingelen. Hij liet er zes achter bij de sergeant, drie aan iedere kant. Mijn overlevingskansen hingen nu aan de sergeant. Er ontstond in het noorden een bloedstollende strijd tussen de sergant en de aliens. Omdat ze hem telkens in de rug aanvielen, had hij niets aan zijn wapens en moest hij het volledig op ervaring doen. Hij bleef telkens in leven (dankzij zijn wachtpositie), maar dat was slechts een kwestie van tijd.

Het zuiden was nu vrij van GS's en de SM met het AC blokkeerde de uitgang. Maar met een inkomende horde GS's was de situatie allesbehalve comfortabel. Ik koos uit nood dus weer voor aan agressieve aanpak: de sergeant ging nu in zijn beurt ook aanvallen. dat was zijn enige kans om GS's te doden. Maar omdat hij nu geen herkansing kreeg, was de kans op mislukking niet gering.

Tot mijn grote geluk wist hij in twee beurten alledrie de GS's voor hem te doden. De weg naar de noordelijke ingang was nu vrij. Alle extra Command Points gingen aan hem op, zodat hij maar zo snel mogelijk bij de ingang kon zijn. Jasper stuurde nog hulptroepen langs de andere kant, maar was te laat. De sergeant wist de tweede ingang af te sluiten en verzekerde zo de winst voor de SM's.

Mijn schandelijke nederlagen van de vorige keer waren uitgewist: 2-2. Ik zie al uit naar het derde scenario!

dinsdag 1 december 2009

Gespeeld in november

November was de maand van de nieuwe spellen: 13 in totaal. Daaronder veel kinderspellen, want ik was niet alleen naar het Spellenspektakel. Er zaten een paar leuke tussen, met als absolute topper:

Time's Up: zoals je in de vorige bijdrage kunt lezen

Andere nieuwe spellen:

-Cities: een verrassend leuk puzzelspelletje in de traditie van Take it Easy. Eigenlijk is het nauwelijks een spel te noemen, maar het is kort en verslavend genoeg om dat geen bezwaar te maken. Noem het een intelligente versie van Finito.
-Martinique: de kwalificatie 'deductiespel' is voor mij geen aanbeveling (Sleuth, brrr), maar Martinique is dat zeker niet. Zoeken naar de schat is vrij futiel, want tenzij je medespeler volledig zit te slapen is de kans op succes maximaal 50 tot 70%. Nee, concentreer je dan maar op het rapen van puntjes, zoals in zoveel andere spellen.
-Mausgeflippt: een grappig reactiespelletje voor kinderen. Wel voor kinderen met grote handen, want de kaarten zijn behoorlijk groot om er zeven van in je handen te houden. Toch maar eens van die houten rekjes kopen.
-Cocotaki: een simpele (en leukere?) variant op pesten. Ook geschikt voor de kleintjes, weer met grote handen.
-Koplopers & Dwarsliggers: een redelijk familiespel rond het vervoeren van passagiers in Nederland. Een beetje lekker logistiek plannen en met treintjes rijden is vaak leuk, al zinnen die storingskaarten me niet helemaal. Zeker met weinig spelers kan het spelen ervan je meer hinderen dan helpen.
-Drachenparade: weer een alleraardigste vuller van Knizia. Een beetje gokken, een beetje je medespelers lezen en daar heb je weer een prima spel. Hoe doet hij dat toch?
-Sprookjesland: oei, dit is een oudje. Maar tenzij je met kinderen speelt zul je dit niet snel op tafel leggen. Met die kinderen is het een leuke memoryvariant, met allerschattigste plastic boompjes. Hoge speelgoedfactor.
-Fast Food: een Halli-Galli kloon, maar nu met een flatulente hamburger in plaats van een pittige bel. Doe mij het origineel maar, daar leren de kleuters nog een beetje van rekenen ook.
-Fish Fish Fish: familiespel à la Pinguïn. Meer bewegingsvrijheid, doordat de vissen niet het speelveld bepalen. Ik vind het een goede vondst dat je met de kaarten kunt kiezen uit het verplaatsen van schepen of vissen. Zo heb je altijd wel wat aan je kaarten. En dan die strijd om de grote scholen: speel je op safe of ga je voor de grote buit?
-Casper en de spookschool: best een leuke memory-variant, maar niet leuk genoeg om 30 euro aan uit te geven. Doe me dan toch maar Jakkiebak, Spokentrap of desnoods Middernacht Vampierenjacht. Heeft dit de Kinderspiel des Jahres gewonnen?
-El Paso: Diamant met dobbelstenen en minder spelers. Ik vond het best leuk, maar ik denk dat ik toch bij Diamant blijft. Dat is nog een stuk vlotter en véél minder gepriegel met spelonderdelen.
-Space Alert: ik heb iets met coöperatieve spellen en SF, maar mijn ene potje van Space Alert deed niet smaken naar meer. Misschien komt dat ook doordat we geen idee hadden waar we mee bezig waren en de missie toch wonnen. Het was maar een eenvoudige trainingsmissie, maar toch. Iedereen heeft de mond vol over hoe dit spel alleen echt leuk is als je het regelmatig met dezelfde groep speelt en ik zie helemaal wat ze bedoelen. Dat zie ik bij mezelf niet gebeuren, dus ik vrees dat dit mijn collectie weer geruisloos gaat verlaten.

En dan nog de statistieken: 68 potjes, verdeeld over 22 verschillende spellen. Alles vaker dan 1x gespeeld:
12x Dominion: Seaside
10x Cities, Tai Pan
6x Dominion (al dan niet met uitbreiding(en))
3x Finito, Martinique, Mausgeflippt, Time's Up
2x Cocotaki, Koplopers & Dwarsliggers, Race for the Galaxy, Sorry Schuivers

DE spellentip voor de feestdagen is...

Time's Up!

Iedere keer als een partyspel me aanstaat, zeg ik eerst dat het niet mijn genre is. Maar kan ik dat nog langer volhouden nu ik weer een fantastisch exemplaar heb gevonden? Want dat is Time's Up.

Het is al een wat oudere titel, waar ik regelmatig goede verhalen over las. Maar het was er alleen in buitenlandse edities. Hoeft niet erg te zijn, behalve dan dat het in Time's Up om bekende personen gaat. En aangezien ik al slecht ben in Bekende Nederlanders, leek een spel vol Bekende Buitenlanders me geen goed idee. Maar na de Vlaamse editie heeft Asmodée nu ook een Nederlandse uitgebracht. Toen ik die op het Spellenspektakel zag voor een schamele 18 euro, wist ik wat me te doen stond.

Spijt heb ik niet gekregen. Inmiddels 3x gespeeld en ik weet genoeg: dit is mijn favoriete partyspel. Zelden heb ik zo vaak en hard moeten lachen bij een spel, en mijn medespelers met mij. Dit kun je nog aan de grootste kniesoor voorzetten en je hebt een leuke avond.

Het spelidee is simpel: je moet voor je teamgenoot (-en) zo veel mogelijk personen in 30 seconden omschrijven. In de eerste ronde mag je alles zeggen, behalve natuurlijk woorden uit de naam en dergelijke. Tot dusverre niets nieuws ten opzichte van iets als 30 Seconds. De echte lol komt in de tweede en derde ronde: dan gebruik je dezelfde kaarten als in de eerste, maar mag je niet meer alles zeggen. In de tweede ronde nog slechts één, in de derde ronde: mond dicht! En geloof me, in die tweede en (vooral) derde ronde houd je het niet droog. Daar is geen alcohol voor nodig, zoals deze geheelonthouder je kan verzekeren.

Dus, wie nog een leuke bezigheid zoekt om de feestdagen met de (schoon)familie maar door te komen, kan ik Time's Up van harte aanbevelen.

woensdag 11 november 2009

Gespeeld in oktober

Oktober is de maand van Spiel. Dat heb ik dit jaar helaas moeten missen, al had Eugene op mijn verzoek toch wat nieuwe spellen voor me meegenomen. Waarvoor mijn dank natuurlijk bijzonder groot is. Maar het leukste nieuwe spel dat ik deze maand speelde debuteerde niet op Spiel of vlak daarvoor. Nee, het is een bewerking van een spel dat al 20 jaar oud is:

Space Hulk
Ik beschouw me nog steeds als een volbloed eurogamer, maar er zijn een paar speltypes uit het Amerikaanse genre waar ik wel van houd. Twee daarvan zijn eenvoudige tactische wargames (zoals BattleLore, Memoir '44 en Heroscape) en dungeoncrawls (zoals HeroQuest). Space Hulk combineert deze twee, en dat was ook de reden van mijn aanschaf (al doet mijn portemonnee nog steeds zeer).
En ik ben niet teleurgesteld. Ondanks dat ik alleen nog maar het eerste scenario heb gespeeld, heb ik al genoeg van het spel gezien dat ik weet dat dit een blijvertje is. Zo hysterisch als sommigen op BGG over het spel zijn lijkt mij wat overdreven, maar een onderhoudend en bijzonder goed vormgegeven spel is het zeker. Tja, sommige mensen zullen problemen hebben met die vormgeving. Maar die zullen films als Alien(s) ook wel niks vinden. Barbaren.

Verder speelde ik in oktober aardig wat nieuwe spellen, waar verrassend veel leuke tussen zitten. Space Hulk had dus aardig wat concurrentie. In volgorde van leukheid:

Ra: the Dice game: Knizia is koning van de dobbelspellen en dat bewijst hij weer met de dobbelversie van Ra. Slechte worpen bestaan hier bijna niet, alleen betere. Maar of je beter dobbelt of niet hangt vooral af van waar je voor kiest. Dit is dus een stevig dobbelspel te noemen, pittiger nog dan Roll Through the Ages. Zo leuk als Ra is het niet, maar aan de andere kant: dat geldt slechts voor een handjevol spellen.

Konijnen Hokken: nog een leuk dobbelspelletje, maar nu met veel meer geluk en gokken. Juist het (durven) gokken geeft dit spel zijn charme. Spelers die teveel durven krijgen de deksel op de neus, spelers die niet durven zien tot hun verbijstering hun linkerbuurman profiteren.

Funkenschlag - Fabrikmanager: Tja. De rekenmeesters die geen genoeg kunnen krijgen van Hoogspanning komen hier stevig aan hun trekken. In Fabrikmanager moet je nog meer rekenen dan in Hoogspanning. Heb je daar geen zin, ben je er te lui voor of ben je er gewoon niet goed in: jammer, dan ga je dit spel verliezen. Niks aan te doen. Ik vond deze optimalisatiepuzzel nog wel leuk genoeg voor één potje en daarmee krijgt het nog een genadezesje. Maar ik denk dat volgende potjes me niet milder zullen stemmen. Droger dan de Atacama in de hoogzomer.

Monopoly Deal: af en toe is het wel eens verfrissend om een echt suf spel te spelen. Je waardeert de middelmatige spellen daarmee een stuk meer. Dit is zo'n spel. Een beetje kaartjes trekken en setjes spelen en dan ineens -hup- speelt je medespeler een pestkaart en mag je opnieuew beginnen. Dat was twintig jaar geleden misschien leuk, maar nu zeker niet meer.

Buiten mededinging want uitbreidingen:
Dominion: Seaside en Race for the Galaxy: Rebel vs. Imperium: twee uitbreidingen die een must zijn voor de liefhebbers van de respectievelijke basisspellen. RvI vind ik leuker dan de eerste uitbreiding, bij Seaside kan ik nog geen voorkeur aanwijzen. De Duration kaarten geven het spel een extra dimensie en meer manipulatiemogelijkheden. En hoed je voor het piratenschip. Dat kon wel eens de vervelendste kaart tot nu toe zijn (ja, inclusief de Saboteur).

Verder speelde ik 87 potjes van 27 verschillende spellen. Alles wat ik vaker dan 1x speelde:

15x Race for the Galaxy
14x Tai Pan
8x Dominion: Seaside, Konijnen Hokken
6x Dominion (inclusief Intrigue)
4x Palais Royal, Space Hulk
3x Jakkiebak Kippenkak, Halli Galli Junior
2x Finito, Keltis, Monopoly Deal, Roll Through the Ages

donderdag 5 november 2009

Klantenservice

Aan het begin van de zomer heb ik de regenwormen pocket editie gekocht. En tijdens de zomer(vakantie) is dit spel regelmatig op de (terras)tafel gekomen en is het met veel plezier gespeeld. Het spelmateriaal leed hier echter behoorlijk onder. De rode verf van de dobbelstenen bleef namelijk niet op zijn plaats maar verplaatste zich naar andere delen van de dobbelsteen waardoor de rode wormen langzaam verdwenen en de witte dobbelstenen langzaam een roze gloed begonnen te krijgen.

Afgelopen zondag heb ik daarom een mailtje naar 999 games gestuurd (via het contactformulier) met het verzoek om mij nieuwe dobbelstenen toe te sturen die niet afgaven. Op maandag had ik al een reactie terug dat de kwaliteit van de eerste lichting regenwormen-pocket-editie-dobbelstenen niet goed genoeg was en dat de dobbelstenen kosteloos naar me toegestuurd zouden worden.

Toen ik vandaag (donderdag) thuis kwam zat er een dikke envelop bij de post waar de dobbelsteentjes inzaten. Prima service dus van 999 games! Ik heb alleen een mailtje hoeven sturen en zonder dat ik aankoopbonnen of aangetaste dobbelstenen hoefde op te sturen kreeg ik het vervangend materiaal opgestuurd. Ik vind ook dat het zo hoort, maar helaas blijkt de wereld niet altijd in staat om aan mijn verwachtingen te voldoen. En daarom is het gewone soms ongewoon en is het goed om hier toch even de spotlight op te richten. Dus bij deze!

maandag 26 oktober 2009

Spiel 2009: verslag van Dagmar

De eerste dagen van Spiel heb ik me (noodgedwongen) moeten vermaken met verhalen uit de tweede hand. Gelukkig is er op het net een hoop informatie te vinden. Het goede nieuws daarvan is dat je al een beetje een idee hebt van wat je te wachten staat en welke spellen hotter dan hot zijn. Ik was er zondag dan ook helemaal klaar voor. Dankzij het terugzetten van de klok werden Niek en ik spontaan wakker in plaats van de wekker.

Om acht uur stapten we in de auto en stelden de navigatie in op de Messe in Essen. Volgens de navigatie zouden we er rond kwart over 10 zijn. Niek is nogal competitief ingesteld en beschouwd de geschatte aankomsttijd van de navigatie altijd als een uitdaging. Hij probeert sneller te zijn dan de navigatie. In Nederland wilde dat (ook dankzij een tank/plasstop) nog niet echt lukken, maar in Duitsland waren zowel de autobahn en het weer rustig en dus mocht de auto even los. Niek wist het systeem ruim te verslaan en daardoor kwamen we iets na tienen bij de Messe aan. We werden naar de parkeergarage geloodst en liepen vanaf daar in een paar minuten naar een zij-ingang. We konden meteen een kaartje kopen, maar het was nog wel even dringen om naar binnen te komen omdat de mensenmassa zich had opgehoopt voor de paar deuren waar mensen één voor één door naar binnen werden gelaten. Onze wachttijd werd veraangenaamd door een Duits gezin waar we een praatje mee maakten. Zij waren voor de tweede keer op Spiel en hadden er erg zin in. Ze leken er erg van onder de indruk dat wij helemaal uit Nederland waren komen rijden speciaal voor Spiel.

Binnengekomen moest ik natuurlijk van alle spanning allereerst plassen. Maar daarna konden we los gaan. We zaten net in een hoek met veel winkels en dus konden we al lopend meteen eens even de prijzen scannen. Ik had de indruk dat de prijzen hoger lager dan andere jaren en dat er minder koopjes waren. Tegenwoordig komen er zo veel verschillende titels uit dat uitgevers wellicht voorzichtiger zijn en per spel minder exemplaren laten drukken. Bijdrukken kan altijd nog en het is ook niet goed voor je merk als er na een jaar stapels van jouw spellen in de ramsj liggen.

We probeerden ondertussen een plekje te vinden om iets te gaan spelen. Dit was nog best een uitdaging omdat al veel mensen aan het spelen waren geslagen. Vooral bij de populaire uitgevers waren de tafels vol en bij Kosmos zaten de eerste mensen al weer op de grond te spelen. Uiteindelijk vonden we een plekje bij Mow. Dit is een kaartspelletje dat in de verte doet denken aan Take5! Je moet omstebeurt kaarten aan rijtjes leggen. Je mag de rijtjes zowel naar boven en naar beneden uitbreiden maar de volgorde moet kloppen. Als je tijdens je beurt niet in staat bent om het rijtje uit te breiden (de regels schrijven voor welk rijtje je moet uitbreiden) dan moet je dit rijtje oppakken. Je krijgt vervolgens net zo veel minpunten als er vieze vliegen op de kaarten staan. De speler met de minste minpunten wint. We vonden het beide niet echt een leuk spelletje. Je bent te afhankelijk van de kaarten die je trekt. Ik had telkens veel lage en hoge kaarten en daar kon Niek niet tegen op. Hij pakte dus het ene na het andere rijtje op. Voor kinderen is dit wellicht nog wel aardig, voor volwassenen lijkt het me niet zo geschikt.

We liepen vervolgens weer eens een stukje rond en deden wat aankopen. Veel stands staan ieder jaar op dezelfde plek en als ervaren Spiel-gangers weten we nu toch wel zo’n beetje onze weg. Al heb ik wat meer moeite om de weg te vinden van de ene hal naar de andere hal. Als ik in een bepaalde hal ben, dan weet ik wel welke stands daar waarschijnlijk zijn en kan ik die vinden, maar als ik naar een bepaalde hal wil, dan lukt me dat niet altijd. Gelukkig is Niek daar beter in en loodst hij me naar die hallen waar ik wil zijn.

We liepen op een gegeven moment langs de stand van Zoch en daar was zowaar een tafel vrij voor Tobago. Ik had van te voren gehoord dat dit een familiespel zou zijn waarin deductie een belangrijke rol zou spelen. Ik heb het niet zo op deductie en dus was ik eigenlijk van plan om dit spel links te laten liggen. Maar ik hoorde tegelijkertijd toch ook veel positieve verhalen over dit spel (kanshebber SdJ van 2010). En als je dan toch een leeg plekje ziet, dan is dat genoeg reden om aan te schuiven. We moesten even wachten tot er iemand kwam uitleggen en in de tussentijd schoof een Duits stel aan. Ik vind het altijd wel wat hebben om met mensen uit een ander land te spelen. Met handen en voeten en een mix van Duits, Engels en Nederlands kom je er toch altijd wel weer samen uit en dat heeft wel wat. Het spel werd vlot uitgelegd. De paar onduidelijkheden wist de Duitse uitlegger snel te verhelpen…….door deze in het Nederlands toe te lichten. Deze jongen bleek een Nederlandse moeder te hebben en was dus tweetalig.

Het spel moest eerst even op gang komen, maar na een paar rondjes hadden we het wel door. Het deductie-element bleek reuze mee te vallen. Je moet schatten ontdekken en door hints uit te spelen bepaal je met zijn allen waar ze liggen (in het bos, maar niet naast de rivier maar wel naast een hutje, etc.). Als het aantal opties waarop de schat kan liggen beperkt is kan je met blokjes aangeven welke mogelijkheden er allemaal nog over zijn en dan gaat het snel. Ik was heel aangenaam verrast over dit spel. Het is echt een familiespel maar het mechanisme waarmee bepaald wordt waar de schat ligt is iets heel nieuws. Het lijkt me inderdaad een spel dat prima in het straatje van de SdJ past.

We gingen weer aan de wandel en kwamen langs de stand van Rio Grande. Na de potjes Dominion met de Seaside uitbreiding bij Eugène was het bij mij wel erg gaan knagen. Ik had het zo ontzettend verslavend leuk gevonden dat ik niet meer wilde wachten tot 999 met een Nederlandse editie zou komen. En tsja, als je Seaside dan al in het Engels koopt is er eigenlijk ook geen reden om Intrige niet ook meteen te kopen.

We hadden zoals op deze foto te zien is de Spiel-tips goed opgevolgd: een trolley voor het zware werk, drinken en gesmeerde broodjes voor onszelf en ter voorkoming van ongewenste geurtjes een kleine verfrissing.







Via de stand van de Kaufhof (die al behoorlijk leeggeplunderd leek te zijn) kwamen we bij de stand van QWG. Hier konden we natuurlijk niet langs lopen zonder even gedag te zeggen. Het is toch leuk om te zien dat er tegenwoordig zo veel Nederlandse stands zijn. Het begint bijna tijd te worden voor een speciale Hollandse Hoek op spiel. QWG had in ieder geval goede zaken gedaan. Carson City was zelfs al uitverkocht! We hoorden hier ook dat de zondag dit keer de rustigste dag op de beurs bleek te zijn. Doordat de regio Essen deze week herfstvakantie had gehad, was het op donderdag en vrijdag al super druk geweest. Zo bleek het voor mij toch nog een geluk bij een ongeluk dat we niet eerder hadden kunnen gaan.

Vervolgens liepen we naar Chislaine toe om eens te kijken hoe het daar ging en om een recensie-exemplaar van Koplopers en Dwarsliggers op te halen. We moesten even wachten tot Chislaine klaar was met het uitleggen van het spel. Chislaine bevestigde ook dat de zondag inderdaad rustiger was dan de andere dagen. Verder vertelde ze dat er veel belangstelling was voor haar spel. Verschillende uitgevers waren langs geweest en een aantal andere spelauteurs (waaronder de man met het groene haar!) hadden haar spel ook meegenomen (gekocht danwel geruild tegen hun eigen spellen). Chislaine vertelde verder dat veel niet-Nederlanders de titel erg grappig vonden en erg hun best deden om het uit te spreken.

We besloten nog een slot rondje te gaan winkelen. We kwamen onderweg verschillende mensen tegen die erg hun best hadden gedaan op hun looks. Het is mijn ding niet, maar ik vind het wel erg leuk om te zien dat mensen zo veel werk maken van hun beursbezoek. Ik neem aan dat ze zich al thuis hebben omgekleed en geschminkt. Kan je je voorstellen hoe verbaasd medeweggebruikers hebben gekeken op het moment dat ze werden ingehaald door Elven/Orken/Trollen/Ridders/Jonkvrouwen. Alleen al dat soort blikken moet het alle moeite waard maken.

Rond een uur of vier zijn we weer richting huis vertrokken. Spiel is altijd erg vermoeiend, maar dankzij een flinke verkoudheid viel het me dit jaar nog wat zwaarder. Petje af voor de journalisten en standhouders die er alle vijf dagen zijn geweest. Volgend jaar hoop ik weer twee dagen te kunnen gaan, want één dag is toch wel kort. De nadruk lag daardoor wat meer op shoppen in plaats van op spelen. Het was deze dag dan wel rustiger dan de andere drie beursdagen, maar het nadeel daarvan was dat ik sommige spellen die ik graag had willen kopen niet meer heb gevonden (waarvan de meest betreurenswaardige voor mij Dungeon Lords was)

De terugweg ging ook weer vlotjes zodat we om een uur of zes ons konden melden bij de Chinees voor een afhaalmaaltijd (met stanspret toe).

Uiteindelijk mochten tien spellen mee naar huis:
Tobago
Dominion Intrigue
Dominion Seaside
Pente
A la carte
Funkenschlag Fabriksmanager
Funkenschlag erweiterung Brazilië / Spanje & Portugal
Stronghold
Egizia
Ghost Stories: White Moon

zaterdag 24 oktober 2009

Geen Spiel, wel Spelen

Morgen ga ik naar Spiel en vanzelfsprekend kijk ik daar ontzettend naar uit. Eugène is donderdag al geweest en terug gekomen met een aantrekkelijke stapel spellen. Het was dan ook niet moeilijk om een dealtje te sluiten om bij hem een aantal van zijn nieuwe aankopen te komen proberen. Maandag komen hij en Peter Hein bij mij en dan komen (een aantal) van mijn aankopen op tafel.

Allereerst hebben we drie potjes Dominion gedaan met een mix van een vier kaarten uit het basisspel en zes kaarten uit de Seaside uitbreiding. Dominion heb ik inmiddels vaak genoeg gedaan om de kaarten te kunnen dromen. Ik moest dus echt weer even alert zijn op de nieuwe mogelijkheden die de nieuwe kaarten boden. Mijn eerste indruk is heel positief, er zitten echt hele interessante kaarten tussen die het spel weer een hele nieuwe dimensie geven. De meest opvallende toevoeging zijn de duration kaarten. Deze kaarten speel je (en geven je meestal meteen een actie) maar laat je vervolgens liggen tot de volgende beurt waarin ze je weer een actie geven (maar waarvoor je dus geen kaart hoeft te spelen).

Na Dominion hebben we Agricola gedaan met de Farmers of the Moor uitbreiding. Als je het eenmaal gaat spelen valt het allemaal wel mee met hoeveel regels erbij komen maar de eerste ronde klinkt het best overweldigend. Er zijn globaal drie veranderingen. Allereerst kan je acties uitvoeren zonder je gezinsleden in te zetten. Dit doe je door één van de openliggende kaarten te kiezen. Op deze kaarten staan verschillende acties en je mag dan zelf weten welke actie je uitvoert. Deze acties heb je nodig om de twee andere nieuwigheden in het spel in te zetten. De meest duidelijke nieuwigheid is dat er ook paarden in het spel komen. Deze kunnen flink veel punten opleveren (één punt per paard zonder maximum), maar zijn minder makkelijk tot voedsel te verwerken (heb je een speciale oven voor nodig die pas later in het spel komt). De andere verandering is dat je bord aan het begin niet langer bouwrijp is. Op sommige stukken groeien bomen of ligt een moerasje. De bomen kan je kappen verbranden en dit levert respectievelijk hout (en een leeg veld) of een geploegde akker op. Het moeras kan gebruiken voor de turfwinning. Dit turf heb je nodig om je gezinsleden warm te houden (want in de oogstfase willen ze behalve eten ook hun handen warmen aan de kachel). Ik heb me prima met deze uitbreiding vermaakt. Hij voegt een aantal nieuwe keuzemogelijkheden toe waardoor het onmogelijk wordt om alles een beetje te doen, je moet gewoon sommige dingen laten liggen (ik had nu bijvoorbeeld geen stenen huis en een gezin van slechts 3 gezinsleden). Ik denk dat hierdoor het aantal strategieën om het spel te spelen zal toenemen, maar voor ik daar echt iets van kan vinden, zal ik het spel vaker moeten doen.

Als laatste hebben we de opvolger van Agricola en Le Havre gedaan, namelijk At the gates of Loyang. Na de uitleg van Eugène was het ons beide volkomen onduidelijk wat nou slim was om te gaan doen en dus zijn we maar gewoon gaan experimenteren (oefenpotje). Na een aantal rondes begon het kwartje te vallen en toen werd het spel ook steeds leuker. Het spel deed mij vooral erg aan Jambo denken. Net als in Jambo moet je goederen (in dit geval verschillende groenten) zien te verkrijgen zodat je ze vervolgens kan verkopen. Een belangrijke bron van groenten is door ze te planten en later te oogsten. Iedere ronde krijg je er een nieuw veldje bij en kan je dus iets inzaaien (als het veld weer leeg is moet je het de rest van het spel braak laten liggen). Behalve zelf verbouwen kan je groenten ook kopen voor geld of ze ruilen tegen andere groenten bij bepaalde marktkramen. En net als in Jambo zijn er personenkaarten waarmee je leuke acties kan doen. Met de groentehandel verdien je geld en hiermee kan je stappen zetten op een soort overwinningsspoor. Mijn overall oordeel was dat ik het best een aardig spel vond, maar dat ik denk dat het leuker wordt als je het vaker doet omdat je dan beter snapt waar je mee bezig bent.

Na Loyang was het tijd om weer op te stappen en huiswaarts te keren. Vanavond ga ik vroeg onder de wol zodat ik morgen helemaal los kan op Spiel! Doordat ik vandaag al nieuwe Essen-releases heb mogen spelen heb ik vandaag ook al een beetje een Spiel-gevoel gehad. Het was een leuke dag en ik hoop dat dat morgen ook zo gaat zijn.

woensdag 21 oktober 2009

Be Prepared!

Vanaf morgen openen de deuren van de Messe in Essen voor de 2009 editie van Spiel. Ik ga zelf pas zondag en moet dus nog een paar dagen wachten. Ik ben volgens mij voor het eerst in 2002 naar Spiel geweest en dus wordt dit mijn achtste bezoek en kan ik mezelf dus een ervaren beursganger noemen. Op verschillende plaatsen op het web zijn tips te vinden voor mensen die voor het eerst naar Spiel gaan en daar wil ik graag ook een bijdrage aan leveren.

Tip 1: Cold Cash
Het motto van Spiel is “komm, spiel mit”, maar dat wil zeker niet zeggen dat er geen spellen te koop zijn. In tegendeel zelfs! In tientallen winkeltjes kan je oude en nieuwe spellen kopen tegen vaak erg scherpe prijzen. Je kan echter bijna nergens met plastic betalen en je zal dus voor voldoende contanten moeten zorgen. Bij het beursgebouw is een pinautomaat aanwezig, maar dit is er maar één. Als je hier geld wilt tanken, zal je dus rekening moeten houden met een lange rij wachtenden voor je. Persoonlijk vind ik dat zonde van mijn Spiel-tijd en dus zorg ik dat ik voor vertrek al geld gehaald heb. Een ander voordeel daarvan is dat je goed weet wat je allemaal uitgeeft. De spellen zijn per stuk dan wel goedkoop, maar als je er veel van koopt vliegt het geld toch uit je handen.

Tip 2: de innerlijke mens wil ook wat
Natuurlijk zijn er meerdere plaatsen op de beurs waar je een hapje of drankje kan halen. Het hapje is echter doorgaans wel een vette Duitse hap en daar moet je van houden. Bovendien is het niet echt goedkoop. Het is op de beurs volkomen normaal en legaal om zelf je eten en drinken mee te nemen. Mijn tip is dan ook om vooral van die gelegenheid gebruik te maken. Het kost minder geld, minder tijd en is vaak nog smakelijker ook. Ik raad je aan om wat extra drinken mee te nemen dan je normaal op een dag drinkt. Op de beurs is het vaak warm en dat maakt dorstig.

Tip 3: laat de dag op rolletjes verlopen
Veel spiel-gangers nemen zich voor om pas aan het eind van de dag spellen te gaan kopen, want anders moet je er de hele dag mee slepen. Vaak gaat dit al heel snel mis omdat je dat ene koopje echt niet kan liggen of omdat de stapels wel heel hard slinken en je niet achter het net wilt vissen. En als het eerste spel gekocht is, dan volgen er vaak meer. Vanzelfsprekend kan je van de standhouder een plastic tasje krijgen om je nieuwe aankopen in mee te nemen. Het grote nadeel van plastic tasjes is dat ze zo verschrikkelijk in je hand gaan snijden als ze zwaar zijn en je veel moet dragen. Neem dus vooral van huis een grote rugzak of boodschappentas mee (of twee). Dit draagt veel comfortabeler. Nog beter is het om een trolley aan te schaffen (je weet wel, zo’n karretje waar onze bejaarde medemens zijn boodschappen in vervoert). Het kost was, maar je hebt er zoveel plezier van.

Tip4: zweetheet
Ga er vanuit dat het druk is op de beurs en dat daardoor de temperaturen snel oplopen. Trek dus vooral je dikste wintertrui niet aan en neem voor de zekerheid een spuitbus deodorant mee (geloof me, hoe vanzelfsprekend deze tip lijkt, er lopen op Spiel heel wat mensen met klotsoksels rond die de heilzame werking van deodorant nog moeten ontdekken). Het ideaalst is het om een t-shirt met vestje aan te trekken, dat vestje kan dan mooi uit als het te warm wordt. En trek ook vooral confortabele schoenen aan, Spiel is groot en je loopt dus heel wat af.

Tip 5: doe je huiswerk
Op de beurs zijn ongelovelijk veel spellen te krijgen. Misschien ben je voorzien van een blackberry of iets dergelijks en kan je ter plekke het net raadplegen om te achterhalen voor extra informatie over een spel (het verschil tussen een koopje en een miskoop is zo gemaakt), maar voor de meeste mensen gaat deze vlieger niet op. Verdiep je daarom van te voren in welke titels uitkomen en wat de eerste reacties zijn. En vergeet vooral niet om ook nog even stil te staan bij oudere spellen die je altijd al had willen hebben. Het zou zo maar kunnen dat je deze voor een grijpstuiver mee kan nemen.

Tip 6: vergelijk je rijk
Concurrentie is een mooi iets, maar werkt alleen als de consumenten (jij dus) alert zijn. Vergelijk daarom de prijzen voor je iets aanschaft, er kan zo een paar euro verschil zitten tussen de ene kraam en de andere. Als je een echte krent bent, is het slim om pen en papier mee te nemen zodat je op kan schrijven bij welke kraam (ze hebben allemaal een nummer) je welk spel voor welke prijs hebt gezien. Het kost wat meer tijd misschien, maar dan zou het zo maar kunnen dat je aan het eind van de dag budget over houdt voor nog een extra aankoop!

Tip 7: talen naar taal
Sommige spellen worden door verschillende uitgevers uitgebracht en zijn daardoor in verschillende talen beschikbaar. Als je zo’n titel koopt, moet je dus wel even opletten of je een editie in de taal van jouw keuze meeneemt. Doorgaans zijn Engelstalige spellen wel iets duurder dan de Duitse, maar misschien heb je het prijsverschil er graag voor over.

Tip 8: dit is mijn kuil
Wie is er als kind niet uit een op een andere dag door een Duitser gegraven kuil geschopt? Op Spiel kan je dit ook zo maar gebeuren, maar dan met speelruimte. Niet iedereen vind het leuk als onbekenden aanschuiven om ook mee te spelen. Persoonlijk vind ik dit niet zo netjes, maar je kan mensen helaas niet dwingen. Als je een leeg plekje denkt te spotten is het dus heel belangrijk om vriendelijk te vragen of het betreffende groepje je mee wil laten spelen. Hierbij wil ik alle Nederlanders oproepen om het goede voorbeeld te geven. Als je plekjes over hebt, nodig dan vooral mensen uit. Dit is meteen een mooie kans om een praatje aan te knopen waaruit zo maar een paar goede speeltips kunnen komen.

Tip 9: goede manieren zijn gratis
Met zo veel mensen in een kleine ruimte moet je een beetje rekening met elkaar houden. Het zijn de bekende irritaties (duwen, voordringen, rommel laten slingeren) die ook op een spellenbeurs het plezier van mensen kan vergallen. De beurs wordt zo leuk als we het zelf maken en accepteer daarom dat het druk is en je dus wat rustiger moet lopen. Ga niet midden in het gangpad staan praten met bekenden die je tegenkomt. Gooi vooral je afval in één van de vele prullenbakken die op centrale punten staan opgesteld. En blijf vooral beleefd en vriendelijk. De standhouders, buspersoneel en uitleggers zijn hard aan het werk en er is niets mis mee om dank je wel te zeggen, zelfs als het niet helemaal goed ging.

Tip 10: verborgen kosten
Als je met de auto komt, dan moet je er rekening mee houden dat je bij het verlaten van de parkeerplaats nog de parkeerkosten moet afrekenen (circa 5 euro). Geef dus vooral niet al je geld uit op de beurs, maar zorg dat je (net) genoeg over houdt voor deze kostenpost. Automobilisten doen er verder goed aan om een milieusticker te regelen (kan bijvoorbeeld bij de ANWB). Het schijnt dat het voor het bezoek aan het beursgebouw waarschijnlijk niet nodig is, maar je zal maar verkeerd rijden. En als je zo’n sticker hebt, kan je later in het jaar tenminste nog een keer terug gaan voor een bezoekje aan Essen-centrum zelf in combinatie met de leukste spellenwinkel die er is (All Games).

Ik wil tenslotte iedereen die naar Spiel gaat heel veel plezier wensen. Het gaat vast weer een geweldig spellenfeest worden.

zondag 18 oktober 2009

Voorpret Spiel 2009

Komende zondag ga ik naar Spiel. Normaal ga ik op donderdag en vrijdag samen met Niek, maar dit jaar lukt dat niet omdat Niek weg is voor zijn werk. Donderdag gaat dus een ellendige dag worden. Niet alleen ben ik alleen thuis (gelukkig komt Wendy mijn eenzaamheid verzachten met een avondje spellenpret), maar bovendien zal ik me er pijnlijk bewust van zijn bij alles wat ik doe dat de meest geweldige spellenbeurs ter wereld aan de gang is en dat ik er niet bij ben. Vrijdag is hopelijk al minder ellendig omdat ik dan tenminste op internet op zoek kan gaan naar verslagen en tips voor mijn bezoek. En op zaterdag ga ik bij Eugène spelen om zijn nieuwe aankopen uit te proberen, dus die dag kom ik ook wel door.

Zondag wordt dan dus het speltechnisch hoogtepunt van het jaar. Maandag volgt dan de cooling down doordat Peter Hein (die alle pret moet missen) en Eugène langs komen om al mijn nieuwe aankopen te spelen (zo gaat het in ieder geval in mijn fantasie, in de werkelijkheid zullen ze ook wel wat leuks meenemen en bovendien zal ik wel meer kopen dan er in een dag gespeeld kan worden).

Maar voor het zover is, moet ik het doen met het bekijken van de nieuwe spellen op BGG (zie http://www.boardgamegeek.com/geeklist/42635/page/1). Ik begin inmiddels zo mijn favorietjes te hebben en deze wil ik graag aan jullie voorstellen.


Alladins Dragons Card Game
Morgenland vind ik nog steeds het beste blind bieden spel. En bovendien scoort dit spel ook bij Niek hoge ogen. Ik weet vrijwel niets van dit spel af, maar het Morgenland Kaartspel gaat gegarandeerd mee naar huis. (tenzij het uitverkocht is natuurlijk).

Dungeon Lords
De nieuwe van Vlaada Chvátil! Zowel Galaxy Trucker als Space Alert zijn mij prima bevallen. Deze spellen doen me denken aan de vroege spellen van Friedemann: goed uitgewerkte spellen met originele thema’s en opvallende vormgeving. Ik ben niet vies van een beetje dungeon crawlen, dus deze gaat mee terug!

Ghost Stories: white moon
Spiel 2009 wordt misschien wel een beetje de editie van de uitbreiding. Er zijn altijd wel uitbreidingen, maar dit jaar zijn er wel heel veel uitbreidingen waar ik interesse in heb. Gelukkig komen een aantal zeker in het Nederlands uit dus die kan ik nog even laten liggen (de uitbreidingen van agricola, krakow en dominion bijvoorbeeld). Ghost Stories vond ik erg leuk en bovendien ook nog erg mooi uitgevoerd. De uitbreiding is net zo mooi en dat is voldoende om mee naar huis te mogen.

Macao
Tsja, de nieuwe Alea. Alea slaat de plank nog steeds vaker raak dan mis en dus trekt dit merk altijd mijn aandacht. Stefan Feld heeft ook al een paar spellen afgeleverd die ik met plezier gespeeld heb. En als je dan uitgever + auteur optelt dan begint het geld toch in mijn zakken te branden.

Pandemic: on the brink
Ik heb vorig jaar de Duitse versie van Pandemie gekocht en wil dus ook graag de uitbreiding in dezelfde taal. Mijn enige twijfelpuntje is dat Niek niet zo dol is op coöperatieve spellen en dit spel dus wellicht te weinig uit de kast gaat komen.

Power Grid uitbreiding: Brazilië/Spanje&Portugal
Ik moet eerlijk bekennen dat ik alle uitbreidingen heb, maar er nog nooit op heb gespeeld. Ik vind Funkenschlag erg leuk, maar het spel duurt (zeker als je met wat meer spelers bent) best lang en daardoor komen er eigenlijk andere spellen op tafel als ik tijd heb voor een lang spel (vooral die spellen die nog gerecenseerd moeten worden). Ik twijfel dus of ik deze uitbreiding echt wel ga kopen. Aan de andere kant zit deze in een doos die zo groot is dat de andere losse borden er ook in passen en dat staat me dan wel weer heel erg aan……..

Power Grid: Factory Manager
Een nieuw stevig bordspel van Friedemann in de sfeer van Funkenschlag. Tsja, dat is een no brainer, die gaat mee. Het thema klinkt zo saai dat als iemand er een spel mee maakt het wel een heel goed spel moet zijn, anders begin je er niet aan.

Stronghold
Ik ben er zelf een beetje verbaasd over. Wat doet dit spel op mijn radar. Het klinkt veel te wargamerig, het lijkt me veel te lang duren, het is een phalanx (te vaak spellen die niet goed uitontwikkeld waren uitgebracht) en de doos is lelijk (echte mannen doos). Maar het thema spreekt me aan (belegering van een kasteel) en ik vind het een interessant idee dat de verdedigende spelers actiemogelijkheden bepaald worden door de acties die de aanvaller kiest. Wie weet………..

World without End
De Kathedraal heb ik nooit aangeschaft (PH heeft het al en ik heb andere werkverschaffingsspelen), maar dit spel trekt nog wel aan me. Als het ergens voor een koopje licht, gaat het mee naar huis. Het tweepersoonsspel duel der baumeister vond ik niets, maar schijnbaar heb ik mijn lesje nog niet geleerd net deze serie want dit spel knaagt ook aan me. Misschien ben ik verstandig en wacht ik eerst de reacties af, maar voor hetzelfde geld is dit zo’n spel dat je bij de laatste winkelstand voor het vertrek toch nog maar even meeneemt.

En dan zijn er nog te veel spellen om op te noemen waarvan er nu nog te weinig informatie beschikbaar is, maar die wel enige aantrekkingskracht op me uitoefenen, zoals Carcassonne kaartspel (wat moet je je daar bij voorstellen), the Boargamegeekgame (klinkt wel erg verdacht veel als merchandise) en sommige kleine spelletjes. En tenslotte zijn er vast ook koopjes die ik niet aan me voorbij kan laten gaan. Kortom: te weinig tijd, te weinig geld, te weinig informatie en te veel spellen om uit te kiezen. Wat ga ik daar veel plezier aan beleven!

Goed nieuws!

Dank zij een tip op het spellenspektakelforum werd ik er gisteren op gewezen dat er op de vernieuwde 999 website een stukje staat over hoe een uitgever Spiel ervaart (kijk in het expert deel van de site naar het blog). In dit stukje kondigt 999 aan dat er een beperkte oplage uitgebracht gaat worden van Dominion Intrigue (Intrige in het Nerlands).

Kijk, van dat soort nieuws word ik blij! Allereerst vind ik het vervelend om een spel te spelen waarvan het spelmateriaal een mix is van verschillende talen. Ik heb de Nederlandse Dominion en wil dus ook bij voorkeur de uitbreidingen in het Nederlands hebben. Met Intrige gaat dat nu dus lukken.

De tweede reden voor blijdschap is dat dit betekent dat ik op Spiel (ja, ik ga inderdaad wel, maar daarover een andere keer) nu dus deze set niet meer hoef te kopen en ook Seaside aan me voorbij kan laten gaan (in de hoop dat 999 ook die naar Nederland gaat halen op termijn). En dat schept ruimte in het bugdet voor andere uitgaven! En dat in tijden van crisis.

999 houdt het nog een beetje vaag wanneer Intrige in de winkels zal liggen. Het wordt uiterlijk 2010, maar misschien lukt het zelfs nog wel dit jaar. Laten we op het laatste hopen, want 2010 is mij nog veel te ver weg en duurt bovendien veel te lang. Het zou helemaal mooi zijn als Intrige deze maand nog opduikt in de spellenwinkel, dan zou ik het namelijk nog voor mijn verjaardag kunnen vragen (8 november). Maar dat is vast te veel gevraagd.......

zaterdag 17 oktober 2009

Uitbreidingen

Spiel staat weer voor de deur en het aantal te verschijnen nieuwe titels lijkt zo mogelijk nog groter dan vorig jaar. Daaronder ook veel uitbreidingen. Op het Spellenspektakel-forum werd daarover een discussie gestart met de vraag: naar welke uitbreiding zie je het meeste uit?

Zoals sommige lezer misschien onthouden hebben, bekijk ik uitbreidingen inmiddels met een beetje reserve. Ik heb teveel uitbreidingen liggen waarvan ik het basisspel al weinig speel, laat staan de uitbreiding zelf. Ik koop dus alleen nog maar uitbreidingen van spellen die ik zo vaak speel dat de uitbreiding voor de nodige variatie kan zorgen. Om die reden laat ik de Veenboeren van Agricola nog even liggen. Ik speel het niet zo geweldig vaak meer (dit jaar nog maar 3 keer) en het basisspel biedt nog variatie genoeg.

Anders ligt het met mijn persoonlijke toppers Dominion en Race for the Galaxy. Die heb ik dit jaar allebei al tientallen keren gespeeld en dan wordt het wel eens tijd voor wat nieuws. In beide gevallen speel ik nooit meer zonder uitbreiding.

Dominion was het hardst aan extra kaarten toe. Alleen de basisset begon na een kleine 100 potjes toch wat sleets te worden. Natuurlijk is het aantal mogelijke combinaties van 10 verschillende actiekaarten uit een totaal van 25 teveel om in een mensenleven te kunnen spelen, maar in de praktijk beperk je je altijd tot een paar specifieke kaartcombinaties die goed blijken te werken. Zelfs Turbo Verbouwing heb ik al eens weten uit te voeren. Been there, done that.

Met Intrigue erbij is dat helemaal voorbij. Er komen weer heerlijk veel interessante combinaties bij en omdat je met maar tien actiekaarten blijft spelen duurt het een stuk langer voor je ze allemaal vaak genoeg gezien hebt. En ik mag wel haast maken, want Seaside komt er alweer aan. Dat is dan ook de uitbreiding waar ik het meest naar uitzie. Met de 78 verschillende koninkrijkskaarten die ik dan heb kan ik vast jaren vooruit.

Bij Race was ik nog niet uitgekeken op het basisspel met één uitbreiding, maar toen ik de tweede gisteren bij Speldorado spotte moest die natuurlijk wel mee naar huis. Het gelukkige toeval wilde dat ik die avond een spellenavond had. En van mede-fan Eugene wist ik dat hij evenmin weerstand kon bieden tegen het proberen van Rebel vs. Imperium. Vijf potjes later, in de kleine uurtjes inmiddels, wist ik voldoende: deze uitbreiding is nog beter dan de eerste en een absolute must voor iedere fan. Met 44 nieuwe kaarten, waaronder 3 nieuwe startwerelden, wordt de kaartenmix drastisch opgeschud. Verwacht veel vaker potjes te zien met veel Rebel-werelden!

Behalve Intrigue en Rebel vs. Imperium speelde ik gisteren nog een nieuwe uitbreiding: die voor 3 spelers van Krakow 1325 AD. Dat vond ik een erg leuk bordspel, waarbij het meest aantrekkelijke aspect tevens het grootste nadeel is: het teamspel met een onbetrouwbare partner. Dat levert gezonde paranoia en spanning, maar ook de vereiste om met precies 4 te spelen. Met deze uitbreiding voor minder spelers (het klinkt wat tegenstrijdig moet ik toegeven) krijg je het wat makkelijker op tafel, wat een voordeel is. Aan de andere kant was ik wat onzeker over hoe leuk het spel zou blijven: juist de gespannen samenwerking in de teams was een bron voor veel speelplezier. En omdat je in de uitbreiding helemaal alleen speelt, valt dat weg.

Gelukkig bleek mijn aanvankelijke aarzeling onterecht. Doordat je nog steeds een geheime identiteit hebt blijft het paranoia-aspect van het spel behouden. De focus ligt nu niet meer op het partnerspel, maar komt meer op het behalen van meerderheden in de wijken. Omdat je daar nu op jezelf staat, neemt de controle juist toe. Je wordt niet langer 'gedwongen' een kaart van je maat in een ongewenste kleur te ondersteunen en hebt zelf de wijken voor het uitkiezen. Ik heb nog wel een lichte voorkeur voor het spel met 4 spelers, maar de variant voor 3 spelers is een volwaardig alternatief voor als je met minder bent.

Als laatste is er nog de uitbreiding van Pandemie, waarvan de Nederlandse editie volgend jaar gepland is. Afgaande op de regels biedt die wel erg veel variatiemogelijkheden, dus daar zie ik erg naar uit. En voor de rest ben ik vooral benieuwd naar nieuwe zelfstandige spellen.

maandag 12 oktober 2009

And the winner is............Agricola!

De stemmen zijn geteld en de favoriet heeft de verwachtingen waar kunnen maken. Dit zal weinigen verbazen dat Agricola er met de Nederlandse Spellenprijs vandoor is gegaan.

Ik was wel verbaasd over de nummers 2 tot en met 4. Ik had wel deze spellen verwacht, maar in een andere volgorde, namelijk Dominion, Pandemie en dan Stenen Tijdperk. Als er iets uit deze lijst blijkt, is het wel dat het afgelopen jaar een uitzonderlijk goed spellenjaar was. Laten we hopen dat er meer van dit soort jaren komen!

De volledige uitslag is:

Agricola, een bordspel voor 1-5 spelers over het zware boerenleven in de middeleeuwen, ontworpen door Uwe Rosenberg, uitgegeven door 999 Games.

Pandemie, een bordspel voor 2-4 spelers over een gezamenlijke strijd tegen gevaarlijke ziektes, ontworpen door Matt Leacock, uitgegeven door QWG Games.

Stenen Tijdperk, een bordspel voor 2-4 spelers over jagen, verzamelen en bouwen in de prehistorie, ontworpen door Michael Tummelhofer, uitgegeven door 999 Games.

Dominion, een kaartspel voor 2-4 spelers over de simultane ontwikkeling van voorspoedige koninkrijken, ontworpen door Donald X. Vaccarino, uitgegeven door 999 Games.

Cities, een bordspel voor 2-4 spelers over het lokken van toeristen met mooie attracties, ontworpen door Martyn F, uitgegeven door Emma Games.

Het Achtste Wereldwonder, een bordspel voor 3-5 spelers over de bouw van grootse wereldwonderen, ontworpen door Reiner Knizia, uitgegeven door 999 Games.

Krakow 1325 AD, een kaartspel voor 4 spelers over invloed en intrige in het middeleeuwse Polen, ontworpen door Peter Struijf, uitgegeven door Geode Games.

Age of Empires III, een bordspel voor 2-5 spelers over de ontdekking en kolonisatie van een nieuwe wereld, ontworpen door Glenn Drover, uitgegeven door QWG Games.

Chicago Express, een bordspel voor 2-6 spelers over de aanleg en exploitatie van spoorlijnen, ontworpen door Harry Wu, uitgegeven door Queen Games.

zondag 11 oktober 2009

Gouwe Oude

Spiel staat weer voor de deur en dat betekent dat de markt binnenkort weer overspoeld gaat raken met nieuwe titels. Er komen meer nieuwe spellen uit dan bij te houden is, laat staan dan je als spellengek kan spelen. Na het internationale geweld wordt de vraag actueel welke titels door Nederlandse uitgevers opgepikt gaan worden en hoe snel ze op de planken in onze spellenwinkels liggen.

De focus van de spellenwereld is eigenlijk altijd naar voren gericht. Het interessantste spel is het spel dat net is uitgebracht of dat op korte termijn uitgebracht gaat worden. Hierdoor vergeten we nog wel eens dat om terug te kijken naar al die goede titels die al beschikbaar zijn. In dit blog wil ik drie spellen in de spotlight zetten waarvan ik het verbazingwekkend vindt dat er nooit een Nederlandse titel van is verschenen.

Op de eerste plaats staat Wizard. Dit slagenspelletje is al 25 jaar oud en in Duitsland nog steeds verkrijgbaar in iedere zichzelf respecterende spellenwinkel of warenhuis. Dat zegt toch wel iets over het succes van dit spel. Wizard is een simpel slagenspel met een kleine twist. Hierdoor is het snel uit te leggen en pikken mensen het snel op. Ik heb het spel al met veel mensen gespeeld en ik heb nog nooit meegemaakt dat iemand het niet leuk vond. En het is typisch een spel waar mensen van vragen waar je het kan kopen. Ik denk dat dit spel dankzij mond op mond reclame heel snel een hit zou kunnen worden in Nederland. Maar ja, dan moet wel eerst een uitgever het op pikken………..

Op de tweede plaats staat Virus & Co. Dit is een spelletje is een buitenbeentje in de serie Zoch-spellen die 999 tegenwoordig uitbrengt (denk Graantje de Voorste, Regenwormen, Geharrewar aan de Sushibar). In Virus & Co staan namelijk geen schattige dieren centraal maar bacillen, medicijnen en patiënten met besmettelijke ziektes in de wachtkamer van de huisarts. Virus & Co is een heel sfeervol klein spelletje waarin je elkaar een beetje kan pesten. Ik heb dit spel ook al vaak geïntroduceerd en het valt altijd in de smaak.

Het laatste spel waarvan ik het verbazingwekkend vind dat er nooit een Nederlandse editie is verschenen is Evo. In dit spel moet je jouw dinosaurusras zien te laten overleven door middel van Darwiniaanse evolutie. Iedere ronde kan je ras zich aanpassen door nieuwe genen te ontwikkelen. De genen zijn kartonnen fiches die je aanbouwt aan je standaard Dino (extra horens om beter te vechten, extra vachtje om het warm te houden, extra benen om verder te kunnen lopen). Ik moet de eerste speler nog tegenkomen die het niet leuk vindt om een extra hoorn “voor de grap” aan de buik van de dino te plakken in plaats van hem op zijn hoofd te zetten. Hele volksstammen jongetjes zijn dino-fan en een familiespel met Dino’s in de hoofdrol moet het dan toch ook wel goed gaan doen. Zeker omdat het ook nog echt een leuk spel is

Dit zijn de drie spellen waarvan ik het verbazingwekkend vind dat ze nooit in het Nederlands zijn uitgekomen omdat ik denk dat het spellen zijn die het hier goed zouden doen (wat betreft aantallen verkochte exemplaren). Ik ben benieuwd van welk (al wat ouder) spel jullie vinden dat het een gemiste kans is dat het nooit in Nederland is uitgebracht.

woensdag 7 oktober 2009

Geen Spiel

Voor het eerst in zes jaar ga ik dit jaar niet naar Spiel. Ik heb zowaar leukere dingen te doen. Natuurlijk vind ik het wel jammer dat ik Spiel moet missen, maar het heeft ook een groot voordeel. Ik voel namelijk geen enkele aandrang om allerhande websites af te struinen op zoek naar mogelijke interessante titels. Geen vervelend werk, maar wel tijdrovend, en nog steeds kom ik dan met missers naar huis.

Nee, dit jaar wacht ik lekker de reacties af, zie wel waar vrienden mee terug zijn gekomen en plaats dan aan het eind van een jaar een grote bestelling.

Staat er dan niks op mijn radar? Jawel hoor; zo ben ik benieuwd naar de nieuwe en semi-nieuwe spellen Endeavor, Traders of Carthage, Tales of the Arabian Nights, Macao, Egizia en Preussische Ostbahn. Er komt nog wel meer dat mogelijk interessant is, maar daarmee wacht ik wel tot het Spellenspektakel (voor de Nederlandse uitgevers) of zie ik later wel of het nog de moeite is.

Vergeet ik niks? Dûh, Seaside natuurlijk (en nog wat andere kleine spelletjes). Maar daar ga ik niet op wachten en laat ik door een vriendelijke gezant meenemen. Want er zijn grenzen.

Naar welk spel kijk jij het meeste uit?

dinsdag 6 oktober 2009

Gespeeld in september

September was een slappe maand. Niet alleen speelde ik 'slechts' 58 keer een spelletje, ook deed ik maar 3 keer een spel voor het eerst. En geen van die spellen stak boven de middenmoot uit. Desondanks was mijn beste nieuwe spel deze maand:

Hai-Alarm!!!
Een lollig blufspelletje met haaien en dolfijnen. Het speelt lekker vlot weg (nog geen 10 minuten per potje) maar is ook weer niet hemelschokkend. Ik ken leukere blufspellen.

Andere nieuwe spellen:
-Wollie Bollie: OK dobbelspelletje. Maar als je het vergelijkt met de stortvloed van goede dobbelspellen van de laatste jaren, ontstijgt het nauwelijks het predikaat 'middelmatig'.
-...aber bitte mit Sahne: het 'koekjesverdelen'-idee uit San Marco heeft hier een passender thema gekregen. Het spel is echter nog luchtiger dan fors opgeklopte slagroom. Aan de andere kant is het de laatste ronde weer flink rekenen om te kijken hoe je de taart moet verdelen. Als luchtig tussendoortje volstaat het echter prima.

September was verder vooral een maand van de kaartspellen, met dank aan de Dominion-uitbreiding. Spellen die ik vaker dan 1x gespeeld heb:

18x Dominion (inclusief in combinatie met Intrigue)
11x Tai Pan
6x Finito
4x Mastermind
2x Spokentrap en Hai-Alarm!!!

Wat je zegt, een slappe maand.

donderdag 1 oktober 2009

In een onbewaakt ogenblik...

Kocht ik Space Hulk! Het was in de Games Workshopwinkel in Rotterdam (mijn eerste keer in zo'n winkel). Helen kreeg ik met geen stok naar binnen, maar Vera vond al die mensen die met plastic poppetjes zaten te spelen of ze te verven razend interessant. 'Sommige jongensdingen zijn nog best leuk, papa.'

Voor wie nooit op Boardgamegeek komt: Space Hulk is zo'n beetje het ultieme Ameritrash spel met een testosterongehalte waar Arnold Schwarzenegger in zijn beste dagen nog een puntje aan kon zuigen. Speelgoed voor grote jongetjes.

Maar waarom? Een cerebrale boekenwurm die liever houten blokjes rondschuift heeft toch niks te zoeken bij zo'n mannenspel? Is het compensatie? Meelopen met de stoere jongens op BGG? Of gewoon hypevirus?

Een beetje van het laatste, maar het is vooral mijn nieuwsgierigheid naar tactische, korte wargames met een aansprekend thema. En zoals ik al eerder schreef heb ik wel wat met SF en is Alien (waar het spel door geïnspireerd lijkt) nog steeds een van mijn favoriete films.

Maar ja, nou ligt die doos me aan te grijnzen. De miniaturen moet ik nog in elkaar zetten (het schilderwerk stel ik wel een paar jaar uit als de kinderen wat groter zijn), en ik zal het natuurlijk eens moeten spelen. Helen was nou niet heel enthousiast; Dagmar bood wel aan 'het eens te willen spelen', maar voor haar lijkt het ook een brug te ver (hoewel ze Battlelore wel leuk vindt). Maar goed, mijn collectie is een spel rijker dat veel doet voor de diversiteit. En dan kan ik van een doorsnee eurospel niet zeggen.

Ik hoop snel mijn eerste speelervaring te kunnen delen.

Mijn eerste Geeklist

Op BGG doe ik drie dingen: het bijhouden van mijn spelgedrag (inclusief aankopen), gericht naar informatie over een bepaald spel zoeken en het lezen van Geeklists. De meeste tijd zit denk ik in het lezen van de Geeklists.
Geeklist zijn een fascinerend fenomeen. Het kunnen rijtjes met favoriete spellen zijn of juist met hele stomme spellen, rijtjes met spellen rondom een bepaald thema of speelstuk. Maar de interessantste zijn wel die met een persoonlijk tintje waar een verhaal wordt verteld of aandacht voor een bepaald niet-spel-gerelateerd-onderwerp aan de hand van bekende en minder bekende spellen.

Het zal weinigen ontgaan zijn dat in Nederland de Pink Ribbon campagne weer van start is gegaan om aandacht te vragen voor borstkanker. In de tijdschriftenschappen ligt het magazine
(kopen!), er hangen posters en in veel winkels worden dingen verkocht met het pink ribbon symbool om aan te geven dat een deel van de opbrengst naar dit goede doel gaat. In mijn hele directe omgeving is gelukkig nog nooit iemand getroffen door borstkanker. Tegelijkertijd heb ik ook al meerder keren meegemaakt dat vrienden of familie van mijn vrienden en bekenden getroffen worden door deze ziekte of andere vormen van kanker. Op die momenten voel je je tekortschieten bij het zien van al het verdriet dat deze ziekte veroorzaakt.

En daarom heb ik een Geeklist gemaakt rondom het thema Pink Ribbon. Ik heb de eerste twee items toegevoegd en hoop dat nog veel mensen de moeite zullen nemen om ook een item toe te voegen. En daar kan ik jullie hulp goed bij helpen. Een Geeklist is per slot van rekening een beetje een populariteitswedstrijd waarin je bekend moet zijn om door het grote Geek-publiek te worden opgepikt. Het is voor het goede doel, dus think pink!

woensdag 30 september 2009

Stilte voor de storm

Het is onze vaste lezers vast opgevallen dat het op spellengek de laatste tijd wat rustiger is. Het lukt even niet meer om elke week een nieuw spel te recenseren. Dit heeft niets te maken met onze motivatie of speellust, maar meer met de tijd van het jaar. Spiel is in aantocht en dat is een moment waarop de hele spellenwereld toch een beetje zijn adem inhoudt. De eerste nieuwe spellen liggen in de winkels, maar je weet dat er nog veel meer in aantocht is en dus wacht je nog maar even af.

Aangezien geld maar één keer uitgegeven kan worden, is het nu een kwestie van discipline. Ik ben de dagen totdat ik naar Spiel ga al aan het aftellen en met een zekere regelmaat kijk ik op BGG naar de lijst met Spiel-releases. Soms klik ik een spel aan voor extra informatie, maar vaak is het al genoeg om een indruk te krijgen van de enorme hoeveelheid nieuwe spellen die in aantocht zijn. Zoals gewoonlijk zijn het er weer ongelofelijk veel: spellen van bekende en onbekende uitgevers, bekende en onbekende auteurs, kaartspellen, bordspellen, uitbreidingen, zelfstandige spellen, mooi uitgevoerde spellen, sober uitgevoerde spellen…….. En dan zullen er op Spiel ook nog de spellen van een paar jaar oud zijn die nu voor bodemprijzen van de hand gaan. Het geld begint zo onderhand in mijn zakken te branden, maar ik moet nog een kleine maand geduld hebben.

De aankopen van Spiel zullen mijn spellengek-werk weer een flinke boost geven. Ineens zijn er al die nieuwe, mooie, spannende, interessante spellen om te spelen en om over te schrijven. Ik heb al een paar spellendates gepland staan en daarnaast probeer ik er op te letten dat spellen ook goed met twee personen te spelen zijn zodat ik ze ook samen met Niek kan spelen.

Maar tot het zover is moet ik het doen met de huidige vulling van mijn spellenkast. Daar zitten echt nog genoeg spellen tussen die niet gerecenseerd en soms zelfs (tot mijn schaamte) nog nooit zijn gespeeld. En vaak is er een reden waarom die spellen nog niet zijn gespeeld, bijvoorbeeld omdat ik na het lezen van de spelregels al aanvoel dat het spel me niet heel erg gaat bevallen of omdat het spel te lang duurt of alleen met een bepaald aantal spelers gespeeld kan worden en het daar stomweg niet van komt. Het gras aan de overkant is altijd groener en dus zijn de nieuwe Spiel spellen aantrekkelijker dan mijn huidige kast vulling. Als de nieuwe spellen er straks zijn wakkert dat mijn spellenspeelzin dus weer tot ongekende hoogtes aan en dit zorgt ongetwijfeld weer voor veel schrijfinspiratie. Tot die tijd doe ik dus even wat rustiger aan.

woensdag 23 september 2009

No more!

De spellenwereld is onderhevig aan trends. De trends kunnen gaan over het thema, het spelmechanisme of de vormgeving van spellen. In de beginfase van een trend is het thema/mechanisme/vormgeving nog fris en nieuw, maar al gauw komt de sleur er in en werkt het eerder tegen het spel om trendvolger te zijn dan dat het helpt. En dan zijn er nog de trends die nooit weg lijken te gaan. Over deze laatste groep gaat dit stukje.

Carcassonne
Het basisspel vond ik ontzettend leuk, de eerste uitbreidingen ook, maar inmiddels moet ik even zuchten als ik lees dat de zoveelste uitbreiding van Carcassonne wordt uitgebracht. De uitbreidingen lijken ook steeds vergezochter te worden. Wat te denken van de uitbreiding me de katapult of met het rad van fortuin. Houd het dan nooit op?

Rome(inen)
Hoeveel spellen spelen zich wel niet af in het oude Rome? Op BGG staan al meer dan 50 spellen vermeld met Rome in de titel en dat moet nog maar een fractie zijn van het totale aantal spellen waarin de Romeinse tijd centraal staat. Persoonlijk ben ik er wel een beetje klaar mee, in de spellenwereld is Rome al vaak genoeg herbouwd en hebben de verschillende standen hun machtstrijd ook al vaak genoeg beslecht. Om een of andere reden is mijn antipathie tegen Rome overigens groter dan tegen spellen die zich afspelen in het oude Egypte (want daar zijn er eigenlijk ook wel genoeg van)

Bouwen
Ik heb ook voldoende spellen waarin je geld moet verkrijgen om grondstoffen te kopen die je vervolgens kan gebruiken om gebouwen neer te zetten die aan het eind van het spel punten opleveren. Op zich zitten deze spellen vaak gelikt in elkaar, maar door het thema wordt ik er niet meer warm van. Kunnen we onze tijd aan de spellentafel aub aan iets anders besteden dan aan bouwwerkzaamheden?

Wilde Westen
Dit thema is ook tijdloos in de zin dat er met een zekere regelmaat spellen verschijnen die zich afspelen in het Wilde Westen. Ik heb als kind de boeken van Arendsoog en Old Shatterhand met veel plezier gelezen, maar de liefde voor het Wilde Westen is daarna hard bekoeld. Ik houd niet van Westerns op tv of in de bioscoop en ik houd ook niet van spellen met een Western thema op mijn spellentafel. Het thema staat me zo tegen, dat ik spellen met een Wilde Westen thema bij voorkeur ontloop.

Handel
In de spellenwereld wordt flink wat gehandeld en dat gaat verder dan het verkopen van spellen aan consumenten. Ook in de spellen moeten regelmatig goederen worden aangekocht en elders op het spelbord weer worden verkocht. Er zijn echt leuke handel-spellen, maar het thema is inmiddels wel zo’n beetje versleten. Als op de achterkant van de doos een omschrijving staat waaruit blijkt dat je goederen moet aan- en verkopen dan is de kans niet zo groot dat ik dit spel kwijlend van enthousiasme mee naar huis neem.

Piraten
Spellen met piraten scoren op mijn hebzucht-radar ook nooit hoog. Ik denk dat dat er mee te maken heeft dat in piraten-spellen er altijd vooral veel van anderen moet worden afgepakt en daar houd ik niet van. Ga zelf werken voor je kisten goud, flessen rum of dikke sigaren en laat je medespelers met rust. Ook hier geldt dat er echt leuke piratenspellen zijn, maar ik moet eerst even over mijn initiële antipathie heen voor ik ze wil proberen.

Treinenspellen
Er zijn mensen die helemaal wild worden van treinenspellen en dan vooral van die waarin je aandelen moet kopen van maatschappijen die vervolgens gaan uitbreiden. Mijn vooroordeel is dat deze spellen te droog en abstract zijn naar mijn smaak en je er vooral veel te veel in moet doorrekenen en vooruitdenken. Tel daar de sobere uitvoering bij op en je hebt een goede manier gevonden om mijn aandacht niet te trekken.

Zo, dat was mijn lijstje met zaken waar ik het niet warm van krijg als het om spellen gaat. Ik ben vast nog wel wat vergeten, maar dit was wat me nu zo te binnen schoot. Ik wil met dit lijstje trouwens niet zeggen dat ik nooit meer een bouwspel over piraten in de romeinse tijd ga kopen, maar wel dat ik met deze spellen een stuk kritischer ben voor ik tot de koop overga dan bij spellen met een frisser thema/mechanisme/vormgeving.

Over smaak valt niet te twisten, maar ik ben wel heel benieuwd wat jullie stenen des aanstoots zijn als het op spellen aankomt.

zondag 20 september 2009

Space Alert

Afgelopen vrijdag heb ik voor het eerst Space Alert gespeeld. Space Alert is een coöperatief spel waarin de spelers in de huid kruipen van de crew van een ruimteschip. Het ruimteschip wordt volautomatisch naar een onbekend deel van de ruimte gehyperspaced en maakt daar volautomatisch een scan van het gebied. Na 10 minuten is de scan klaar en hyperspaced het schip wederom volautomatisch terug naar huis. Zoals iedereen weet is er in de ruimte vooral veel ruimte en weinig (buitenaards) leven. De crew van het ruimteschip wordt voor de zekerheid wel geleerd om de verdedigingssystemen van het schip te gebruiken, maar eigenlijk is dit niet nodig. De kans dat je vijandig buitenaards leven tegenkomt is per slot van rekening minimaal.

Kosten nog moeite zijn gespaard om de Sitting Duck ruimteschepen tot de paradepaardjes van de ruimtevloot te maken. Het was nog nooit zo makkelijk om een schip te besturen, je hoeft er niet meer voor te kunnen dan het indrukken van wat knoppen die vervolgens de reactors volladen, de schilden chargen of de wapens richten en schieten. Een kind kan de was doen. Desalniettemin wordt iedere crew grondig getraind om het schip onder controle te krijgen. Onderdeel van de training zijn een paar ritjes in de simulator.

Het spelen van het spel volgt het thema naadloos. De regels zijn heel verhalend opgeschreven zodat het heel makkelijk is om je medespelers kennis te laten maken met de wereld van space exploration. De engelse versie kan je zo downloaden op BGG of de site van Czech Games. Als je een beetje affiniteit hebt met het thema, zijn ze leuk om te lezen, zelfs als je het spel niet hebt.

De spelers voeren hun acties uit door het uitspelen van kaartjes waarop staat wat ze gaan doen: bewegen (naar links, rechts, onder of boven) of het activeren van een bepaald systeem door het indrukken van een knop (A, B, C of een Battlebot actie). Op een cd-tje staan verschillende tracks die de tijd aangeven die je in de ruimte bent en die je laten weten of je aangevallen wordt door een vijandig schip. Dit komt natuurlijk bijna niet voor, maar je kan niet voorzichtig genoeg zijn met zo’n duur schip. Oh ja, en met de levens van de bemanning natuurlijk.

Afgelopen vrijdag hebben ik samen met Eugène, Thomas en Lianne vier trainingssessies gedaan (met oplopende moeilijkheid) en daarna één echte missie gevlogen. De eerste sessie is het nog even wennen aan het neerleggen van de kaartjes en het op elkaar afstemmen van je acties (als iemand de schilden wil opladen moet er wel energie in de reactor zijn en zal iemand anders die dus op een eerder moment moeten hebben geladen). We hebben vooral erg veel lol gehad. Het thema is erg grappig en goed doorgevoerd. De regels zijn in eerste instantie nog wat overweldigend, maar na één oefenrondje heb je het wel door. We hebben het er goed afgebracht (want telkens levend teruggekeerd met een niet al te zwaar beschadigd schip), maar er waren ook genoeg momenten waarop het bijna mis ging. En dat houdt de spanning er wel in.

Ik kijk er naar uit om dit spel weer te gaan spelen. In een klein half uurtje heb je een volledige missie gevlogen, maar dat is wel een heel intens half uurtje. Je moet goed samenwerken en het soms lastige keuzes maken. Volgens de releaseplanning van QWG ligt dit spel op korte termijn ook in de Nederlandse winkels. Ik verwacht dat dit spel minstens net zo’n hit gaat worden als pandemie en agricola omdat ook in dit spel een prachtige uitvoering wordt gecombineerd met een degelijk spelmechanisme met een vleug rollenspel. Van dit soort spellen kan je er niet genoeg in je kast hebben staan.

woensdag 2 september 2009

Gespeeld in juli en augustus

Tja, de zomer is doorgaans niet zo'n spannende spellentijd. Er komt weinig nieuws uit en op vakantie heb ik toch de neiging het wat lichter verteerbare assortiment mee te nemen. Het Puerto Rico kaartspel was dit jaar de pittigste titel in de bagage, dus dan weet je het wel.

Ik heb dan ook weinig nieuwe spellen gespeeld. Wel een hele goede, dat ik maar als beste nieuwe spel van de zomer uitroep. En eigenlijk is het helemaal geen echt 'nieuw' spel, maar een bestaand spel met nieuwe kaarten. Ik heb het natuurlijk over

Dominion: Intrigue
Meer lees je in de recensie. Samenvattend: Intrigue biedt meer keuzemogelijkheden en daarnaast eindigt het spel vaker doordat niet alleen de Provincies op zijn, maar drie stapels. In standaard Dominion zag je dat bijna alleen als de Heks en/of de Tuinen in het spel zijn, of bij hele trage samenstellingen. Binnenkort hoop ik een stukje te schrijven met mijn bevindingen per kaart.

Andere nieuwe spellen:

Fettnapf: een lollig kaartspelletje dat veel van je concentratievermogen en geheugen vergt. Maar zelfs dan is het chaos troef. Oh ja, en het is erg frustrerend als je linkerbuurman nooit gedwongen is buiten de bandbreedte van 10-30 te gaan!

Ghost Stories: voor samenwerkingsspellen heb ik een zwak, dus Ghost Stories heeft direct een streepje voor. Na twee rampzalige potjes vond ik het, masochist die ik ben, ronduit schitterend. Sindsdien niet meer gespeeld, maar ik vraag me af of het niet zinloos te moeilijk is. Ik speel het graag nog een paar keer om het uit te vinden.

Ramses Pyramid: leuk hoor, Lego en Knizia, maar deze combinatie vond ik nog niet zo geslaagd. Erg veel gedoe met het draaien van die piramide en het los- en vastklikken van de poppetjes. En uiteindelijk beslist het zeszijdige monster. Matig, matig. Caveat lector: slechts 1x gespeeld.

Säulen der Erde: Das Duell der Baumeister: hier verwachtte ik misschien teveel van, maar mijn eerste potje beviel me maar zo-zo. Het systeem met die fiches bevalt me niet zo, maar dat kan er ook aan liggen dat ik die strijd altijd verloor. Wat me meer tegenstond was dat de achterstand die ik al vroeg opliep dankzij een ongelukkige draai van de fiches nooit meer in kon halen. Vooral omdat het toen nog ruim een half uur duurde voor ik officieel verloren had.

...en nog een paar kinderspelletjes van Haba waar ik na één keer spelen nog niet zoveel over te melden heb.

En dan nog de telling: in totaal 167 potjes gespeeld, verdeeld over 45 spellen. Alles van meer dan twee potjes:

46x Finito
24x Dominion: Intrigue (zelfstandig)
19x Dominion (inclusief in combinatie met Intrigue)
18x Tai Pan
4x Kiekeboe
3x Cthulhu Rising, Halli Galli Junior en Race for the Galaxy
2x Alhambra, Take 5!, Fettnapf, Finca, Ghost Stories, Regenboogslang, Pandemie, Lost Cities, Stoom en Geharrewar in de Sushi-bar