Spellengek weblog

Gespeeld in januari

2012-02-02T21:24:00.004+01:00

Mijn belangrijkste spellenvoornemen voor 2012 is om meer aandacht te geven aan de spellen die ik al heb. Ik wil ze vaker spelen en daarbij nadrukkelijk de spellen op tafel krijgen die ik weinig gespeeld heb of lang geleden voor het laatst. Ook wil ik mijn collectie nog verder inkrimpen en per saldo een kleinere verzameling overhouden. Nieuwe spellen probeer ik natuurlijk graag, maar ik hoef ze niet per se snel in huis te hebben.

Dat was in januari goed te merken, want ik speelde slechts één nieuw spel, dat gelukkig wel de moeite waard bleek. Verder een paar spellen die ik soms al in geen 10 jaar gedaan had, dus daar zal ik ook wat over schrijven. Oh, en Dominion werd van de 84 potjes natuurlijk het vaakst gespeeld.

Spel van de maand was dus:

Minen von Zavandor

Dit is voor de verandering weer eens een groeispel met een biedelement. niet echt origineel nee, maar het werkt allemaal erg goed. De spelers sturen hun dwergen de mijnen in om edelstenen te delven. Die zijn er in vier soorten, waarmee je vervolgens biedt om punten en/of speciale kaarten te verwerven. Die kaarten kun je opwaarderen om hun effect te gebruiken of te verhogen. Daarmee verdien je weer extra edelstenen of andere voordelen.

Het spel verloopt lekker soepel en is met enige ervaring denk ik met gemak in een uurtje te spelen. Door de verschillende kaarten zit er behoorlijk wat variatie in en door de afgebakende rondes krijgen trage denkers niet echt de kans om de boel te saboteren. Van deze aanschaf heb ik geen spijt; die mag vaker op tafel komen.

En de oudjes die ik weer eens op tafel kreeg (in volgorde van wanneer ik ze voor het laatst speelde):

Meuterer (2001): dit listige kaartspel blijkt nog steeds heel interessant. Bij de keuze van de karakters komt niet zoveel psychologie kijken als bij bijvoorbeeld Machiavelli, maar het spelplezier zit 'm meer in de aanpak die je per ronde gaat kiezen. Soms moet je even pas op de plaats maken, een andere ronde maak je dan een stevige klapper. Die gaat nog niet in de verkoop.

König der Maulwürfel (2002): een dwaas racespelletje rond dobbelsteenetende mollen. Mijn kinderen vinden het geweldig, met volwassenen zal ik dit denk ik niet snel doen. Nou ja, het is erg kort.

Tyros (2002): dit bleek minder leuk dan in mijn herinnering. Er zitten toch wat scherpe kantjes aan: in het begin zijn de kaarten van twee kleuren eigenlijk waardeloos en is het vooral een race in het omwisselen van kaarten. Tegen het einde van het spel zijn de scoremogelijkheden zo'n beetje uitgeput en gaat iedereen opportunistisch op zoek naar manieren om nog punten te verdienen. Doorgaans door dan maar ergens een schip neer te zetten. Dat nachtkaarseffect zie je wel vaker bij Wallace.

Formel Fun (2003): Dit racespelletje blijkt nog steeds spannend en hilarisch. De kaarten moeten natuurlijk een beetje meezitten, maar het leukste vermaak heet niet voor niets leedvermaak.

Eufraat & Tigris (2005): Schande, schande. Dit puike spel van Knizia verdient het niet om zo lang stof te verzamelen. Ik vond het altijd wat intimiderend, misschien was dat het. Ik kan er nog steeds geen hout van, maar wil dit in het komende jaar toch zeker een paar keer op tafel krijgen. Om de schade in te halen heb ik de iOS-versie gedownload en zit ik in een paar online potjes. Gaat vast dramatisch aflopen.

Catan is het nieuwe monopoly

2012-01-20T17:07:00.003+01:00

Op boardgamegeek zag ik ineens in het rijtje hot een naam staan waarvan mijn hart sneller ging kloppen Star Trek Catan. Ik vind Catan nog steeds een geniaal spel en zou het graag vaker willen spelen. En ik heb ook erg genoten van alle afleveringen van Star Trek die ik heb gezien (alles dus van TNG, Voyager en DS9). Het liefst ging ik dit weekend als een speer naar Duitsland om dit spel aan te schaffen, maar helaas de agenda staat al vol met andere verplichtingen.

Van wat ik op internet lees, is Star Trek Catan gewoon de basisversie, met een beetje franje in een heel mooi jasje. Als het jasje een andere was geweest (Hello Kitty of zo), dan had ik geen interesse gehad, maar Star Trek kan ik niet weerstaan.

De vraag is wel hoe we deze nieuwe loot aan de Catan familie moeten waarderen. Is het een teken van ultiem succes als van een spel verschillende versies worden uitgebracht die nauwelijks van elkaar verschillen. De Duitsland versie en Benelux versie van Catan waren per slot van rekening ook slechts mooi uitgevoerde varianten van het basisspel met slechts een kleine twist. De vroegere varianten (Stenen Tijdperk, Historische Scenario’s en de Sterrenvaarders) hadden ook allemaal de bekende Catan-elementen, maar verschilden ook stevig van de basisversie waardoor het toch echt andere spellen waren.

Monopoly is natuurlijk hèt schoolvoorbeeld van commercieel succes. Iedereen kent het, bijna iedereen heeft het, ieder zich zelf respecterend land/stad/tv-serie/ster heeft zijn eigen editie en die worden nog goed verkocht ook (leuk cadeautje). Catan is inmiddels ook een spel dat iedereen kent, dat bijna iedereen in de kast heeft staan en treedt nu volgens mij in de voetsporen van Monopoly door het uitbrengen van thema edities. De eerste stap waren de landen, nu zijn dus al de bekende tv-series aan de beurt (Lost lijkt me bijvoorbeeld ook heel geschikt voor een speciale Catan editie) en wie weet wat nog volgt (Hello Kitty?).

Hoogspanning (Funkenschlag) en Ticket to Ride kunnen er natuurlijk ook wat van, maar die spellen zijn volgens mij toch minder bekend dan Catan. Carcassonne doet ook aardig zijn best, maar dat zijn vooralsnog vooral uitbreidingen en niet zo zeer hetzelfde spel in een ander jasje. Ik zou verder geen spel kunnen bedenken dat net als Catan rijp is om commercieel geoogst te worden door het uitbrengen van thema-editie op thema-editie.

Ik heb een zekere aanleg voor verzamelen, dus ik moet op mijn tellen gaan passen met Catan. Waar gaat mijn grens liggen? Deze Star Trek editie ga ik zeker aanschaffen, maar ik zit niet te wachten op een hele reeks Catans met alleen een andere look. Maar als ze er een regeltwist bij doen, dan wordt het al weer moeilijker. Maar hoe erg moet een nieuwe editie afwijken van de bekende basis om eigen genoeg te zijn om te willen hebben. De toekomst zal het me leren.

Wordfeud tips

2012-01-11T17:51:00.000+01:00

Ik weet al jaren dat scrabble het allerleukste spel is dat er is. Dankzij wordfeud (net-niet-scrabble) ontdekt nu het hele land de fun van een legspel met letters. Voor alle nieuwelingen op dit gebied heb ik een aantal tips om beter te spelen. Scrabble en wordfeud draaien namelijk echt niet alleen maar om het maken van mooie, lange woorden.

Denk bij elk woord dat gelegd wordt meteen even na over de mogelijkheden om dit woord te verlengen. Met werkwoorden kan dit bijna altijd (achter waak kan een t en daar kan weer een e en daar weer een n achter), maar ook met zelfstandig naamwoorden kan vaak meer dan je meteen ziet (voor listen kan een s voor laf kan een b). Je pakt dan mooi de hele puntenwaarde van het woord dat al lag, maar kan ook nog eens naar een eigen woord leggen. Dat is dubbel scoren!

Een andere manier om dubbel te scoren is door een woord direct onder of naast een ander woord te leggen op zo’n manier dat je een aantal korte woordjes vormt in combinatie met het woord wat al lag en je natuurlijk ook de punten van je zelfgelegde woord pakt (denk aan woorden als de, en, je, op, etc.).

Het is ook heel belangrijk om goed in de gaten te houden welke dubbele en driedubbele woordwaardes of letterwaardes bereikbaar zijn. Zeker als je een dure plek combineert met een slimme uitbreiding, dan kan je stevig scoren (scoor bijvoorbeeld vier of zes keer een X of Y en je loopt binnen ook al is je woord maar twee letters lang zoals in ex en yo).

Denk voor je legt verder nog even na over welke kansen je je tegenstander geeft. Kan hij of zij nadat jij gespeeld hebt makkelijk een driedubbele woordwaarde scoren, dan moet je misschien toch maar even ergens anders gaan liggen, zelfs als het jou net een puntje minder oplevert. Een schot voor open doel geef je ook in het scrabble niet graag weg.

Alle voorgaande tips gaan over het slim benutten van het bord. Hoe belangrijk dit ook is, het is ook belangrijk om je letters te managen. Sommige letters kan je makkelijker kwijt dan andere (denk aan een E ten opzichte van een Q). Je moet voorkomen dat je de moeilijke letters niet kwijt raakt want op den duur zit je dan met een rekje met ellende voor je neus. Je kan dan een beurt opofferen om die te ruilen, maar je kunt beter voorkomen dat je in die situatie komt. In het officiële scrabble mag je bovendien maar één keer ruilen dus dan moet je op een gegeven moment de lastige letters wel kwijt spelen.

Als je echt niet ziet wat je met de letters kan maken die je hebt, dan helpt het soms om ze shuffelen zodat ze op een andere volgorde komen te staan. Soms zie je het dan ineens wel (al is het maar omdat ze dan samen wel een woord vormen).

De laatste tip is de belangrijkste: oefening baart kunst. Hoe vaker je wordfeud of scrabble speelt, hoe beter je er in wordt. Al is het maar omdat je je tegenstanders dingen ziet doen, die je daarna na kunt doen. Zie een overweldigend sterke tegenstander dus vooral niet als iets vervelends, maar als een kans om de kneepjes van het vak te leren van de beste. Ik heb heel vaak van Niek moeten verliezen, voor ik incidenteel won.

Gespeeld in december

2012-01-08T19:18:00.003+01:00

Met 95 potjes was december een mooie maand. Het meest gespeelde spel was natuurlijk Dominion, met Kingdom Builder als goede tweede. Hoogtepunten waren de potjes Time's Up tijdens kerst met mijn broer en zwager. Beiden zijn acteurs en dat geeft een extra dimensie aan het spel.

Verder speelde in slechts vier nieuwe spellen. De leukste aanwijzen was niet heel erg moeilijk. Dat was een best goed spel, de rest varieerde van OK tot meh.

Québec

Deze nieuwe van Ystari was een blinde aankoop van Roger op Spiel. Geen slechte aankoop als je het mij vraagt, want mijn ene potje smaakte naar meer.

Québec is een soort meerderhedenspel met extra's. Het spel speelt zich af in vier tijdperken. In ieder tijdperk zijn er een paar locaties beschikbaar om te bebouwen. Heeft iemand een gebied uitgekozen, dan kunnen anderen daaraan bijdragen. Dit levert alle betrokkenen voordeel op: de speler die het gebied uitkoos claimt dat gebied op het bord, alle spelers die bijdroegen (mogelijk ook dezelfde speler) krijgen blokjes in de verschillende vakken in de hoek van het bord. Aan het einde van een tijdperk krijgt iedere speler punten voor het aantal blokjes in die vakken. Van de blokjes van de speler(s) met de meeste blokjes schuift de helft door naar het volgende vak, om daar weer punten te genereren. Dit 'cascade-effect' heb ik in geen enkel ander spel gezien en zorgt voor interessante effecten. Het is lastig om daar op te plannen, maar erg bevredigend als het lukt. Naast deze blokjesschuiverij is ook je positie op het bord belangrijk en moet je slim gebruiken van de kleine voordeeltjes van het meebouwen aan andermans locaties. Al met al een erg boeiend spel, dat ik graag weer speel.

Andere spellen, met de leukste voorop:

Tumblin-Dice: een dobbel- annex behendigheidsspel. Weer een cascade, maar nu een waar je dobbelstenen vanaf stuitert in de hoop dat ze onderaan op het bord blijven liggen, want daar leveren ze de meeste punten op. En dan maar hopen dat de dobbelsteen geen '1' aanwijst, want per dobbelsteen scoor je het aantal ogen maal het niveau waar hij beland is. Best geestig allemaal, maar ik vrees dat Tumblin-Dice eerder een leuk dan een goed spel is. De wederspeelbaarheid lijkt mij voor een spel van ruim 50 euro wat te laag.

Mapominoes: domino met kaartjes met daarop landen van de wereld. In de variant die ik speelde was dat Azië en Australasië, zeg maar van Turkije tot aan Nieuw-Zeeland. Ieder land grenst aan een of meer landen en/of zeeën en je moet ze natuurlijk passend aanleggen. Oppassen met eilandstaten die slechts aan één zee grenzen (denk aan de Maldiven of Singapore). Als je te lang wacht raak je ze nooit kwijt. Dit spel lijkt me vooral educatief erg geschikt, maar dan is het weer jammer dat het alleen in het Engels is.

Hoogspanning: de eerste vonken: "dit is Hoogspanning zonder het rekenen, dat vind je vast leuk" werd mij nog verzekerd. Er wordt inderdaad een stuk minder in gerekend dan in Hoogspanning. Maar het is nog steeds datzelfde procedurele spelverloop dat me gewoon niet zo kan boeien. Hier moet je dan weer voortdurend natellen hoeveel voedsel van welke soort er nog voor jou overblijft, wat het je kost om nog uit te breiden, enzovoort. Het blijft niet mijn type spel.

Populairste recensies

2012-01-02T11:00:00.003+01:00

In het najaar van 2010 is de spellengek website grondig verbouwd. We werken sindsdien met een database (zie je als bezoeker niets van) en de lay-out is aangepast. Sinds dat moment kunnen wij (onder water) zien hoe vaak de verschillende recensies bekeken zijn. In de rechterstrook onder het kopje populaire spellen, is de top vijf te zien.

Vandaag heb ik eens opgezocht wat de top 16 meest geraadpleegde spellen zijn. Eigenlijk wilde ik een top 15 maken (ronde getallen doen het om een of andere reden meestal beter), maar door de top nog met één plaatsje uit te breiden, staan er nu alle recensies in die meer dan vierduizend keer zijn bekeken. Er zijn stukken die ik schrijf die dit soort aantalen niet halen!

De top ziet er als volgt uit:
1. Agricola (11.775)
2. Hoogspanning (8.568)
3. Dominion (8.400)
4. Kolonisten van Catan: Steden en Ridders (7.868)
5. 30 seconds (6.550)
6. Puerto Rico (6.476)
7. Kolonisten van Catan: Val van Rome (5.992)
8. Weerwolven van Wakkerdam (5.988)
9. Boonanza (5.973)
10. El Grande (5.861)
11. Caylus (5.600)
12. Kolonisten van Catan, het kaartspel (4.710)
13. Taipan (4.706)
14. Machiavelli (4.443)
15. Phase 10 (4.304)
16. Genoa (4.184)

Van veel spellen in dit rijtje verbaasd het me niet dat ze hoog scoren. Agricola (de enige recensie die door de tienduizend grens gaat), Hoogspanning, Dominion, Puerto Rico, El Grande, Caylus en Genoa zijn allemaal spellen die bij veelspelers doorgaans in de smaak vallen. En aangezien deze site vast veel veelspelers tot zijn vaste bezoekers mag rekenen, zie je hun voorkeuren terug in de populairste recensies.

De kolonisten doen het ook buitengewoon goed met zelfs drie noteringen. Het verbaasd me dat de Val van Rome zo hoog scoort, zo leuk was dat spel niet. En als het puur de aantrekkingskracht van het label kolonisten is, dan zouden de andere kolonisten spellen (de kolonisten van de lage landen, de kolonisten van het stenen tijdperk, etc.) het toch ook goed moeten doen.

Ik vind het opvallend dat 30 seconds het zo goed gedaan heeft. Ik vind dit een erg leuk spel, maar had niet door dat het schijnbaar zo breed bekend is dat de recensie veel gelezen wordt. Hetzelfde geldt voor de Weerwolven van Wakkerdam, al kan ik me de hoge score daarvan iets beter voorstellen.

Boonanza, Taipan en Machiavelli zijn drie kaartspellen die veel mensen leuk vinden en die, gelet op hun prijs, vast regelmatig cadeau worden gedaan. Dit zou wel eens een goede reden kunnen zijn om informatie over die spellen op te zoeken (zowel als gever, als als krijger). Alle drie zijn wat mij betreft uitstekende spellen, dus leuk dat ze hoog scoren.

De meest verrassende notering vind ik voor Phase 10. Zo ver ik weet is dit geen bekend spel in Nederland, is het niet heel goed verkrijgbaar en is er bovendien weinig aan. Geen idee dus waarom dit zo hoog scoort. Ik zie bij google ook geen andere zaken die Phase 10 heten en die mensen zouden kunnen googelen waarna ze onbedoeld bij een spel komen met die naam (Mykerinos pakt op die manier bijvoorbeeld volgens mij nog wat hitjes mee, google maar eens op recensie Mykerinos).

Jaaroverzicht 2011

2012-01-01T23:20:00.000+01:00

Weer een jaar voorbij en dus weer tijd om terug te blikken. 2011 was geen spectaculair spellenjaar. Ik heb aardig wat prima of zelfs best goede nieuwe spellen gedaan, maar weinig die er echt bovenuit staken. Ik kon daardoor geen tien echt leuke spellen vinden om een hele top-10 te vullen. Het is dus bij een top-5 gebleven.

Bij het selecteren van deze spellen heb ik voor de wederspeelbaarheid ook eens naar de harde cijfers gekeken. Veel leuke spellen blijven namelijk steken op maximaal vijf gespeelde potjes. Dit lot treft vooral (middel)zware (euro)spellen van ongeveer aderhalf uur of langer. Daarvan zijn er inmiddels zo onnoemelijk veel, dat ze echt iets extra's moeten bieden om boven de middelmaat uit te steken. Zo'n spel heb ik dit jaar niet gezien. Troyes komt in de buurt, maar dat heb ik dit jaar slechts twee keer gespeeld. Spellengekken stemmen met hun speeltijd en Troyes blijkt dus geen stemmenkanon.

Omdat ik de daadwerkelijk bestede speeltijd nadrukkelijk heb meegewogen in mijn ranglijst, wordt deze -niet zo verrassend- gedomineerd door relatief korte familie- en kaartspellen. Maar zonder uitzondering heb ik ze allemaal minstens tien keer gespeeld zonder dat het verzadigingspunt in zicht is gekomen. Dat is voor mij genoeg bewijs van kwaliteit.

5. Biblios
Erg licht misschien en ook met een aardige dosis geluk. Biblios stelt daar een geheel eigen speelgevoel tegenover. Om beurten verdelen de spelers kaarten, waarbij zowel het inschatten van je tegenstanders als risicomanagement komt kijken. In de veilingronde komt het vooral neer op psychologie en zelfs bluf. De bottom line is dat het gaat om het maken van de juiste keuzes. Dit speelt met alle aantallen goed en duurt nooit langer dan een halfuur. Dit zal ik nog wel een paar jaar blijven spelen.

4. Verboden Eiland
Voor een liefhebber is het Verboden Eiland natuurlijk maar een slap aftreksel van Pandemie. Het spelverloop is grotendeels hetzelfde, maar de scherpe randjes, extra opties en interessante topologische uitdagingen zijn er wel zo'n beetje uitgekookt. Of eigenlijk gedistilleerd: want Verboden Eiland is de kale essentie van Pandemie. Daardoor is het eenvoudig genoeg voor gezinnen met jonge kinderen; vanaf een jaar of 5-6 kunnen ze probleemloos meespelen. De sfeer en de spanning dragen nog eens extra bij aan het speelplezier.

3. The City
Vergeet al die modieuze deckbuildingspellen. Voor een verslavend leuk nieuw combokaartspelletje moet je echt bij The City zijn. Wat Verboden Eiland voor Pandemie is, is The City voor het Puerto Rico kaartspel. Natuurlijk heeft het spel nauwelijks interactie en heeft geluk soms een doorslaggevende invloed, het spel is zo afwisselend en kort dat je het blijft spelen.

2. Kingdom Builder
Dit was een van de spellen waar het meest naar uitgekeken werd in de vooruitblikken op Spiel en na afloop voor veel mensen een van de grootste teleurstellingen. Op basis van één potje kan ik me daar iets bij voorstelken. Als je wat onoplettend speelt, kun je snel in een situatie terechtkomen dat de kaarten die je trekt dicteren wat je kunt doen. Dit kan een frustrerende ervaring zijn. Maar als je een beetje na wilt denken over je zetten vervalt dat bezwaar snel en heb je hier volgens mij met een klassieker in wording te maken: simpele regels, een korte speelduur, enorm veel afwisseling en een stevige portie tactiek.

1. Glory to Rome
Dit spel is natuurlijk al een paar jaar oud, maar pas begin dit jaar was de tweede editie wijd genoeg verkrijgbaar dat ik het ook eens kon spelen. Bij mijn eerste potjes kon ik er nog weinig grip op krijgen maar zag ik wel wat potentie. Inmiddels heb ik het spel een stuk beter door een speelt het heel soepel. Het wordt vaak met Race vergeleken en het is goed te zien waarom. Je speelt rollen die andere spelers ook uit kunnen voeren en je maakt gebouwen voor punten en hun speciale eigenschappen. Daar houden de overeenkomsten wel zo'n beetje op. Glory to Rome kent meer interactie, maar ook veel meer chaos en een grotere rol voor het toeval. Per saldo vind ik het niet zo goed als Race, maar nog steeds is het een puik combokaartspel dat iedere liefhebber moet kunnen bekoren. Voor mij was het in ieder geval niet moeilijk om mijn favoriete nieuwe spel van het jaar aan te wijzen.

Dan deel ik nog twee eervolle vermeldigen uit en wel aan 1830 en bridge. De eerste heb ik slechts één keer gespeeld en dat is te weinig om in een favorietenlijstje te belanden. Voor 2012 voorzie ik niet veel meer potjes, want dit is een spel waarvoor je een dag vrij moet maken. En als ik een dag spellen gaan doen, doe ik meestal toch liever veel verschillende spellen dan een monster van zes uur, hoe leuk ik het ook vind.

Bridge speelde ik wel vaker, maar kwam ook niet in de lijst. Dit spel is namelijk alleen echt leuk als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. De belangrijkste daarvan is dat je er veel, erg veel tijd in steekt. Niet alleen speeluren maken, ook veel studie. Verder is het op zijn leukst als je duplicate speelt, dus met (minstens) vier tweetallen. Het is niet voor niets dat bridgespelers weinig andere spellen spelen (dus niet alleen omdat ze daar op neerkijken).

Ik speelde dit jaar helaas ook weer veel matige en zelfs slechte spellen. Met afstand het slechtste spel was Automobile. Twee keer gespeeld en nooit had ik het gevoel dat ik een spel aan het doen was. Nee, dit is gewoon een case study uit een bedrijfskundeboek dat zich middels een oersaai thema vermomt als spel. Er is toch iets mis met de wereld als mensen dit tot hun favoriete spellen scharen. Nou ja, er zijn ook accountants die van hun vak houden.

Op de speeltafel was 2011 voor mij een productief jaar. Ik speelde 966 keer een spelletje, verdeeld over 201 verschillende spellen. Dominion was uiteraard het meest gespeeld: 254 keer, toch 80 potjes minder dan het jaar ervoor. Behalve Dominion waren er nog vijftien spellen die ik tien keer of vaker deed en 25 die ik vijf keer of vaker deed.

Met de blik op 2012 hoop ik op weer zo'n spellenrijk jaar. Zoals altijd probeer ik weer de leuke spellen in mijn verzameling vaker te spelen en de minder leuke gewoon de deur uit te doen. Ook hoop ik wat vaker over spellen te schrijven en spellen van Martin Wallace wat minder af te kraken.

Dan kan ik nog maar een ding doen en dat is om alle lezers van die weblog en de Spellengek-site een gelukkig, gezond en speels 2012 toe te wensen!

2011 in spellen

2011-12-30T11:34:00.000+01:00

Met nog twee dagen op de teller is het tijd om de balans voor 2011 op te maken. Ik heb dit jaar 251 keer een spelletje gedaan. Dat is ietsje meer dan vorig jaar, maar minder dan ik zou willen. Hierbij moet ik wel aantekenen dat ik alleen “echte spelletjes”mee tel, of te wel, spellen die ik speel met iemand die live in dezelfde kamer aanwezig is. Ik heb namelijk best veel gespeeld op mijn iPhone en iPad. Volgens mijn definitie tellen de potjes wordfeud die ik tegen Niek heb gespeeld dus wel mee (als scrabble), maar alle potjes die ik tegen anderen gespeeld heb niet.

Mijn meest gespeelde spel was Scrabble (waaronder dus ook een aantal digitale potjes wordfeud met Niek). De teller staat op 56 en misschien komt daar nog wel een spelletje bij. In de tweede helft van het jaar heb ik heel veel wordfeud gespeeld. Gelukkig ben ik niet de enige die verslingerd is aan dit spel en speel ik inmiddels nagenoeg alleen met bekenden. Dat vind ik eigenlijk toch net iets leuker dan met onbekenden. De kans dat ze een potje niet uitspelen is bovendien een stuk kleiner.

Aan het begin van het jaar heb ik nog een flink aantal keer Dominion gespeeld, al begon mijn belangstelling toen al terug te lopen. Ik ben dit jaar niet verder gekomen dan 20 potjes. Ik verwacht dat ik zelfs dat volgend jaar niet ga halen. Mijn Dominion-moeheid is nog niet opgelost.

Er zijn vier spellen die ik vijf keer heb gespeeld, namelijk Bits, Glory to Rome, Pergamon en Take it Easy. Van deze vier vind ik Glory to Rome het leukste en ik hoop nog steeds op een mooie editie in het Engels of nog beter, Nederlands.

Van de spellen die ik dit jaar voor het eerst heb gespeeld vond ik de volgende spellen het leukst:

• Number Rumba: een oud twee persoons spelletje waarbij je blokjes in een bepaalde volgorde moet stapelen. Vooral leuk om te doen met iemand die ongeveer even goed is.
• Famiglia: lekker vlot tweepersoons kaartspelletje van Friedemann met voldoende diepgang om het lang leuk te houden
• Het snelle kolonisten kaartspel: leuke bewerking van het bekende kaartspel, ik zit met smart te wachten op uitbreidingen!
• Vlotte Geesten: mooi en leuk reactiespelletje in de traditie van Oeps, mis! en Set.
• Glory to Rome: chaotisch maar erg leuk kaartspel dat je ook nog met een grote groep kan spelen. Waar blijft toch die Nederlandse editie!

De grootste afknapper en miskoop van dit jaar was het Carcassonne dobbelspel. Wat een deceptie dat in zo’n mooi blikje zo’n onbenullig spel zat.

Bijzonder aan dit jaar was verder dat ik eindelijk achterhaalde door welk spel ik als kind zo gefascineerd was (appeltjes plukken) en dit spel ook nog via Eugène te pakken kreeg. En dat ik eindelijk mijn rommelmarkt aankoop Spookslot een keer in elkaar heb gezet en dat met veel plezier heb gespeeld. De charme van beide spellen zit niet in het spelen zelf, maar in het herinneren hoe magisch die spellen waren toen ik zelf nog kind was.

Ik ben dit jaar twee keer mee geweest met een spellenweekend. Ik vond het de eerste keer (in het voorjaar) best eng (want allemaal mensen die ik niet ken) maar heb het reuze naar mijn zin gehad. Ik hoefde dan ook niet lang na te denken over de vraag of ik in het najaar weer mee wilde. En wederom heb ik het heel erg naar mijn zin gehad.

En natuurlijk is de belangrijkste verandering op spellengebied de verhuizing geweest naar een huis waar ruimte is voor een inloop spellenkast waar al mijn spellen bij elkaar staan in plaats van dat ze verspreid staan over het hele huis. Wat een genot!

Nadeel van de verhuizing is alleen wel dat ik nu te ver van Peter Hein en Wendy af woon om op een door de weekse avond met ze af te spreken voor een avond spelletjes doen. Een goed alternatief zouden de spellenavonden van Phoenix in Leiden kunnen zijn. Ik ben in oktober een avond mee wezen spelen en vond het heel gezellig. Ze spelen alleen op woensdagavond en die avond komt mij eigenlijk niet zo goed uit (vaak afspraken en op mijn vaste vrije dag, de enige dag dus dat ik niet hoef te reizen en dus ’s avonds niet zo’n zin heb om de deur uit te gaan, zeker nu het in de winter al zo vroeg donker is). Afgelopen woensdag ben ik ook naar de spellendag van Phoenix geweest en ook daar heb ik het super naar mijn zin gehad. Misschien moet ik dus wat harder mijn best doen om de woensdag vrij te houden en even door de zure (reis)appel door bijten.

Een gegeven paard…

2011-12-29T09:08:00.002+01:00

Spellen geven aan een spellengek met een volle spellenkast is riskant. Toch zijn er met enige regelmaat mensen die het proberen. Soms gaat het goed (onze oude buren die ons het Da Vinci Code gaven), maar vaker gaat het mis en kreeg ik spellen die ik al had of spellen die de naam spel niet mogen dragen maar meer met merchandise te maken hebben.

Mijn moeder heeft me bijvoorbeeld een keer het Fryslân monopoly spel gegeven. “Want een spel en een link met de provincie waarin ik ben opgegroeid.” Zo ben ik ook ooit verblijd met het Rotterdam spel in de tijd dat onze verhuisplannen vorm begonnen te krijgen. Beide spellen zijn ongespeeld gebleven.

Deze kerst was het raak doordat een gulle gever me het Hyves Ranking Game-bordspel gaf (wat aan de reclame uitingen op de doos te zien ook nog uit een kerstpakket kwam). Het spel staat nog in het plastic en ik denk niet dat het voorlopig gespeeld gaat worden.

Ons bezoekje aan de rommelmarkt afgelopen jaar, doet me vermoeden dat ik niet de enige ben die spellen heeft gekregen waar ik niet heel erg op zat te wachten. We zagen toen bij meerdere kleedjes de kolonisten van de lage landen liggen. Gelet op de enorme aantallen van dit spel en de keren dat het zelfs nog in plastic zat, hadden we het vermoeden dat ook dit cadeaus waren die niet in goede aarde waren gevallen. Nou vond ik dit een prima spel, maar als je geen spellenliefhebber bent dan vind je het waarschijnlijk net zo aantrekkelijk als ik het Hyves Ranking Game-bordspel vind.

Moraal van het verhaal: geef geen spellen, tenzij je zeker weet dat je een spel geeft dat de ontvanger leuk gaat vinden en nog niet heeft. Als je een spel geeft vanwege het leuke thema (hier vallen in ieder geval alle monopoly edities en triviant spellen onder), doe het niet!

Gespeeld in november

2011-12-03T20:09:00.002+01:00

In tegenstelling tot oktober was november niet zo'n spectaculaire maand wat betreft nieuwe spellen. Het menu bestond vooral uit vlotte kaartspellen (Dominion, The City, Glory to Rome). Van de vier nieuwe spellen was German Railways de leukste.

Net als Chicago Express is German Railways oorspronkelijk uitgegeven door de treinenspeluitgever bij uitstek, Winsome Games. Ook hier investeren de spelers weer in treinmaatschappijen om met slim sporen leggen de meeste dividenden te genereren. Beide zijn spellen met eenvoudige regels, maar met een bijzonder subtiel en ondoorzichtig speelverloop, althans voor de doorsnee speler van eurospellen. Je eerste paar potjes tast je in het duister wat nu een goede strategie is; welke maatschappij moet je op welk moment uitbouwen, en waar koop je wanneer aandelen van. Mijn eerste potje kende door de gebrekkige Nederlandse vertaling twee keer een valse start, maar uiteindelijk lukte het. Ik bakte er niks van, maar ik denk een beetje begrepen te hebben waar het misging. Een volgend potje zal dat idee ongetwijfeld logenstraffen.

Andere spellen die nieuw waren deze maand, de leukste voorop:

Paris Connection: weer een ex-Winsome van Queen. Luchtiger dan German Railways, maar zeker zo subtiel. Het lijkt een simpel spelletje, maar onder de oppervlakte gebeurt hier meer dan in menige euro met meer dan 10 bladzijden regels. De spelers moeten dan wel een beetje meewerken: als iedereen domweg de maatschappijen promoot waarvan hij in het begin een paar aandelen kreeg is het een slap en suf spelletje. Mijn pogingen om juist andere maatschappijen te saboteren stuitten bij mijn medespelers op onbegrip: "Doe niet zo flauw en ga gewoon voor jezelf." Dat moet je bij die Winsomespellen dus niet doen. Ik kan me voorstellen dat als je dit spel benadert als een simpele euro, je er weinig plezier aan beleeft. Komen treinenspellen dan uit een andere dimensie?

Powerboats: een aardig racespelletje waarin het thema verrassend goed naar voren komt. Drie races duurden me eigenlijk net wat te lang. Je blijft dobbelen en heel veel variatie of spannende momenten zitten er ook weer niet in.

Pergamon: ik weet niet wat hier gebeurde, maar op dit spel kreeg ik geen enkele grip. Ik was een ster in het kiezen van de verkeerde opgraaflocatie op het verkeerde moment: nam ik een gok, kreeg ik geen geld, speelde ik op safe, ging iemand anders er met tien drachmen vandoor (of hoe die munten heten). Ik zou het misschien nog eens moeten spelen voor een eerlijk oordeel, maar zou het geen enkel bezwaar vinden om het nooit meer te spelen.

Gespeeld in oktober

2011-11-06T23:00:00.001+01:00

Dankzij Spiel speel ik in de oktobermaand altijd veel nieuwe spellen. Dit jaar was het wel een hele goed, want ik speelde maar liefst 18 spellen voor het eerst. Daar waren behoorlijk wat leuke spellen bij, maar de leukste is tevens de oudste titel:

1830
De klassieker onder de 18xx-titels. Een pittig economisch spel, maar niet onoverkomelijk complex. Tenminste, als je het met mensen speelt met een vergelijkbaar niveau. Anders begrijp je niets van wat er gebeurt. Enig minpunt is de speelduur. Het zijn 5 of 6 heerlijke uurtjes, maar met zo'n speelduur moet je hier echt een dag voor inplannen. Daardoor is het praktisch niet haalbaar dit veel vaker dan een of twee keer per jaar te doen. Lees hier meer.

Andere nieuwe spellen, van leuk naar minder leuk:

Pantheon: weer zo'n euro met een lekker vaag thema: de spelers bouwen namens verschillende beschavingen uit de Oudheid monumenten voor fictieve goden (een pleonasme als je het mij vraagt). Het spel kent wat priegelige administratieve regels, maar werkt als geheel verrassend goed. Geluk speelt een rol met het trekken van sommige goden en bonusfiches, maar het spel is niet gespeend van mogelijkheden tot het volgen van lange-termijnstrategieën. Van de auteur van Sint Petersburg en Stenen Tijdperk en weer typisch zo'n familiespel met pit van Hans im Glück. Een aanrader voor de liefhebber van eurospellen. Goede zaak dat 999 'm heeft vertaald.

The City: de ultralight versie van Race for the Galaxy en het Puerto Rico kaartspel. Bouw een stad op met het spelen van kaarten, die je betaalt door het afleggen van kaarten uit je hand. Dat is zo'n beetje het enige wat je iedere beurt doet. Kaarten leveren inkomsten op (meer kaarten)en/of punten. Een stevige geluksfactor, minder diepgang dan de illustere voorgangers en ook nog eens nauwelijks interactie. Maar wel hetzelfde speelgevoel in een fractie van de tijd en minimale voorbereiding. Het feit dat ik er al bijna 20 potjes op heb zitten zegt genoeg.

Kingdom Builder: sinds Spiel niet meer gespeeld (zie hier), maar wil ik graag snel weer doen. Benieuwd naar de herspeelbaarheid en de geschiktheid voor twee spelers. Wordt vrij negatief ontvangen, maar ik heb nog hoop.

Coerceo: een abstract tweepersoonsspel van vaderlandse bodem. Als ik niet door de uitgever benaderd was had ik er niet van gehoord. Een potje doet vermoeden dat dat volledig onterecht is, want dit is een interessant spel dat niet lijkt te misstaan in de Gipf-reeks. Dit verdient meer verkenning.

Innovation: van de auteur van Glory to Rome, maar dan nog vele malen chaotischer. Door de krankzinnige krachten van alle kaarten vliegt het spel voortdurend alle kanten op, maar het heeft wel een wegloopwinnaarprobleem in zich. Je moet als eerste een aantal tijdperk zien te domineren, waar je invloed voor nodig hebt. Maar wie een tijperk gedomineerd heeft, heeft minstens zoveel kans als de rest om het volgende ook te domineren. De extra dominantiekaarten zijn erg moeilijk te halen en bieden dus geen goede inhaalmogelijkheden. Maar ik houd wel van dit genre kaartspellen, dus ik heb me er ondanks die problemen wel mee vermaakt.

Rallyman: na Spiel nog een keertje gespeeld. Mijn tweede potje beviel wat minder goed. Ik kreeg nu de indruk dat spelers snel geneigd zullen zijn dezelfde aanpak te kiezen voor een parcours en dat vervolgens de dobbelstenen bepalen wie er met extra tijd wordt opgezadeld. Maar tegen vervolgpotjes zeg ik nog geen nee, het is snel genoeg.

Ascension: niet meer gespeeld sinds Spiel

Rozenoorlog: een pittig maar chaotisch spel dat geïnspireerd lijkt door spellen als El Grande en Wallenstein. Heeft veel potentie, maar chaos regeert. Doel is om de meeste invloed in verschillende regio's van Engeland te halen om zo de meeste punten te scoren. Maar het spel is zero-sum: als de een iets wil winnen, moet een ander iets verliezen. En omdat anderen kunnen proberen dezelfde stad te veroveren of bisschop om te kopen, kan het voorkomen dat al je ingezette en zuurverdiende centen verspilde moeite zijn. Ik zou het nog eens met twee spelers willen proberen, dat moet al een hoop chaos elimineren lijkt me.

Paperclip Railways: een lollig spelletje met amateuristische vormgeving dat ondanks het thema weinig met treintjes te maken heeft. Je moet vooral nieuwe locaties spelen en die aansluiten op je netwerk van paperclips (!) om daarmee de meeste punten te scoren. Heeft daardoor iets van een combokaartspel in zich. Niet al te serieus, maar wel leuk.

Blockers!: een degelijk familiespel waarbij je letters, cijfers en symbolen op een bord legt en daarmee probeert zo weinig mogelijk verschillende groepen van je eigen fiches te creëren. Heeft oppervlakkige gelijkenissen met spellen als Genius en Scrabble. Veel minder leuk dan de eerste, maar leuker dan de tweede.

Atlantis: Colovini geeft zijn eigen Cartagena nog eens een draai en haalt er ook elementen van That's Life bij. Niet onaardig, maar met een stevige dosis geluk en -paradoxaal genoeg- uitnodigend tot teveel nadenken. Tip: speel dit niet teveel als Cartagena door je mannetjes gelijkmatig naar voren te halen. Zorg ervoor dat je zo snel mogelijk een mannetje laat finishen, anders kun je het wel schudden.

Strasbourg: niet meer gespeeld sinds Spiel

Babel: een al wat ouder abstract spel van de makers van Cuboro, de Zwitserse maker van die krankzinnig dure knikkerbanen. De spelers maken samen een toren van blokken met uitsparingen en uitstulpingen. Beide spelers hebben dezelfde set blokken en plaatsen om beurten een in de toren. Je verliest als je geen blok kunt plaatsen zonder een uitstulping aan de buitenkant te zien. Een leuk idee, maar volgens mij heeft de startspeler een gigantisch voordeel, doordat alleen hij de ander telkens voor het blok kan plaatsen. Ik hoop maar dat we gemist hebben dat er een regel is die voorschrijft dat de spelers afwisselend startspeler zijn bij de volgende verdieping. Maar ook in dat geval heb ik te weinig ruimtelijk inzicht om dit echt leuk te vinden.

Castelli: niet meer gespeeld sinds Spiel

Daarnaast nog drie nieuwe kinderspellen:

Labyrinth: een leuke klassieker, zelfs met een SpongeBob-thema. Komt binnenkort op de iPad uit, dus mijn aanschaf zou wel eens voor niks kunnen blijken.

Ramses Return: Ramses Pyramid was al niet zo'n geweldig spel van Lego, dit is helaas niet veel beter. Reiner Knizia heeft in zijn jeugd vast te weinig met Lego gespeeld.

Sunblock: een zo mogelijk nog suffer Legospelletje. Wanner levert deze combinatie nu eens een echt goed spel op?

En twee nieuwe uitbreidingen:

Dominion: Hinterlands: een uitbreiding voor Dominionveteranen. Hier zitten veel kaarten bij die je op het tweede (of derde) gezicht allemaal mogelijkheden bieden die je pas bij herhaaldelijk spelen ontdekt. Ik heb nog niet alle kaarten een keer langs zien komen, dus ik kan me nog op een lange ontdekkingsreis door het achterland verheugen.

Ticket to Ride: Asia: alleen nog de Legendary Asia kaart gespeeld. Best OK, maar niet heel bijzonder. Het idee van de bergen die treintjes kosten vond ik we een leuke vondst, net als de bonus voor het hebben van de meeste steden in een netwerk. Worden die korte routes eindelijk eens echt beloond.

Spellendag bij Anton

2011-11-02T21:38:00.005+01:00

Vandaag hadden Peter Hein, Eugène en Anton afgesproken voor een dagje ouderwetse spellenpret. Rond half 10 waren we er alle vier en kon het spellenfestijn beginnen.

We begonnen met Powerboats van Cwali. In dit spel moet je drie races doen waarbij je om een aantal boeien heen moet varen, onderwijl kleine eilandjes ontwijkend. Driezijdige dobbelstenen (jawel, ze bestaan) bepalen hoe hard je gaat. Iedere ronde mag je een dobbelsteen weg doen of er bij pakken en bepalen of je je oude worp laat liggen of dat je (een deel van je stenen) opnieuw gooit. De eerste ronde kon ik nog aardig blij blijven (ik werd tweede), maar de andere twee rondes deed ik het tamelijk belabberd. Op cruciale momenten gooide ik te hoog, waardoor ik faliekant uit de bocht vloog. En voor je dan weer op koers ligt…… Gelukkig (voor mij dan) bakte ook Anton er niets van waardoor hij me van de laatste plaats stootte.

Vervolgens kwam Innovation op tafel “van de maker van Glory to Rome”. De doos vond ik erg lelijk, maar gelukkig was het spelmateriaal wat er uit kwam een stuk mooier om te zien. Ik vind het erg lastig om te beschrijven wat voor een spel dit is. Ik heb erg geprofiteerd van Anton en ben verder volkomen korte termijn bezig geweest. Volgens mij was het dan ook meer geluk dan wijsheid dat ik behoorlijk overweldigend won. Ik ben alleen bang dat dit geluk ook meteen de doorslaggevende factor is in dit spel. Peter Hein had bijvoorbeeld heel weinig geluk en kwam voor geen meter op stoom. Gelukkig was het een kort spelletje en dan is een hoge geluksfactor minder erg.

Na Innovation kwam Glory to Rome op tafel. Dit keer in de Duitse editie die er wat mij betreft een stuk beter uit ziet dan de Engelse. Doordat het alleen een behoorlijk taalafhankelijk spel is, ben ik bang dat ik thuis de Duitse niet makkelijk gespeeld krijg en blijf ik hopen nog eens de Engelse versie te vinden. Of nog beter, dat een Nederlandse uitgever dit spel ook uitbrengt in een Nederlandse versie (en dan het uiterlijk van de Duitse versie). Het was een tijd geleden dat ik het spel voor het laatst gedaan heb en ik had misschien wel mede daardoor een beetje moeite om op stoom te komen. Er lagen telkens te weinig kaarten in het midden van de tafel en ik trok te vaak kaarten van dezelfde kleur die ik net op dat moment niet wilde. Ik werd dan ook kansloos laatste, maar het spel smaakte absoluut naar meer.

Na de lunch werd het tijd voor het zwaardere werk: German Railways. Dit is een pittig spel waarin je aandelen in treinbedrijven moet kopen en de treinbedrijven moet uitbreiden (en hier gebruik je dan weer het door de aandeelhouders gestorte kapitaal voor). Al gaande weg bleek dat de Nederlandse spelregels niet helemaal goed waren opgeschreven. Er zit één grote blunder in en ergens anders een formulering die je op het verkeerde been zet. Peter Hein en Eugène zullen hier nog uitgebreid op in gaan. We ontdekten deze fouten telkens na plus minus een uur spelen. De impact op het spel was zo groot dat we het spel daarom niet uitgespeeld hebben. We zijn dus twee keer begonnen, maar hebben de eindstreep niet gehaald. De eerste indruk is echter wel positief, als je met de juiste regels speelt (lees vooral de Engelse of Duitse versies) dan verwacht ik dat dit een leuk, maar erg pittig spel is.

We besloten vervolgens Pergamon te gaan doen. Dit is een familiespel waarin je met een beetje wijsheid en een beetje geluk moet proberen fondsen te werven om vervolgens opgravingen te doen. De opgegraven stukken mogen vervolgens in het museum tentoongesteld worden. Ik zal binnenkort een recensie over dit spel schrijven. Ik vind het een leuk spel, maar de reacties van de heren waren wat gemengder. Gevalletje try for you buy dus.

Als laatste spel van de middag kwam Rozenoorlog op tafel. Wat vooral aan dit spel opvalt is de grote van de borden en schermen. Gelukkig had Anton een grote tafel en konden we het kwijt, maar ik kan me voorstellen dat er mensen zijn die dit spel niet kunnen spelen doordat hun tafel te klein is. Het duurde even voor ik het spel door had. Je krijgt punten door meerderheden in regio’s te hebben en die krijg je door enerzijds iedere ronde een paar dingen cadeau te krijgen aan het begin van de ronde en anderzijds door ze van andere spelers te veroveren. Je bent dus vooral bezig met elkaar aanvallen en sommige locaties/personen wisselen iedere beurt ongeveer van eigenaar. Het voelde daardoor een beetje oppervlakkig aanvallen om het aanvallen zonder dat je een bepaalde strategie hoefde te hebben). De eerste rondes lag ik hopeloos achteraan, maar gaande weg het spel kreeg ik het door. Ik kreeg bovendien iedere ronde veel geld waardoor ik aan het eind van het spel een stevige oorlogskas had waarmee ik het halve bord kon veroveren. Dit was net genoeg voor de winst. Ik zou het spel graag nog eens doen om te kijken hoe het speelt als je het hele spel weet waar je mee bezig bent. De eerste indruk is voorzichtig positief. Een aandachtspuntje is wel dat er wel veel administratieve afhandeling in het spel zit: je kiest wat je gaat doen en daarna ben je een flinke tijd zoet met het uitvoeren van de gemaakte keuzes.

Na Rozenoorlog was het tijd voor de warme maaltijd. Anton en zijn vrouw zetten in no time een maaltijd voor zeven op tafel (respect!). Na het eten heeft Anton mij nog even naar de trein gebracht en ben ik terug naar huis gegaan. Ik vond de dag super geslaagd: leuke spellen met gezellige mensen en niet te vergeten kroelkater Moos. Wordt hopelijk nog vaak vervolgd!

1830

2011-10-28T14:13:00.004+02:00

Een van de meest langverwachte uitgaves van de afgelopen jaargang van Spiel was zonder twijfel 1830. Deze bewerkte heruitgave klassieker van Francis Tresham stond al lang op het punt van verschijnen, maar werd telkens weer uitgesteld. Met inmiddels twee exemplaren in het bezit van mijn vaste tafelpartners was het onvermijdelijk dat ik deze legende eens zou spelen. Woensdag was het zover.

Als ik eerlijk ben: ik zag er een beetje tegenop. Mijn ervaring met 18xx beperkte zich tot de wat toegankelijker titels (1825, Steam over Holland en Poseidon), die ik bovendien allemaal slechts een keer gespeeld had. Mijn tegenspelers hadden wel een stukje meer ervaring en 1830 bovendien allemaal al eens gespeeld. Tel daarbij op dat 1830 een stuk minder vriendelijk is je komt al snel uit op knikkende knietjes en zweterige handjes.

Voor wie het allemaal niks zegt: in 18xx beheren spelers treinmaatschappijen door het hebben van de meeste aandelen in zo'n maatschappij. De meerderheidsaandeelhouder ('president') kiest hoe de maatschappij zijn sporen aanlegt, welke treinen deze koopt en langs welke steden deze rijdt. De belangrijkste beslissing is zo'n beetje de keuze van het uitkeren van dividend of niet. Die keuze beïnvloedt de koers van het aandeel en de financiële positie van de aandeelhouders.

Dat klinkt nog niet boosaardig (ingewikkeld kan het wel worden), totdat de president besluit dat de maatschappij over zijn hoogtepunt heen is en zijn aandelen verkoopt. De maatschappij komt vervolgens in handen van de speler met na hem de meeste aandelen. Klinkt niet slecht, tot ineens blijkt dat de maatschappij (binnenkort) geen trein meer heeft en ook geen geld in kas om er een te kopen. Dan zul je moeten bijlappen uit je eigen kas. O wee wie dit lot treft, want bankroet is vaak het gevolg, of in ieder geval een hopeloze achterstand.

1830 heeft nog een hoop kleine regeltjes, maar bovenstaande is de kern van vrijwel iedere 18xx. In een van mijn vorige ervaringen (1825 meen ik) ben ik getuige geweest van zo'n dumpactie. Dat was een onaangenaam gezicht en ik had mijn doelstelling voor deze kennismakingspot dan ook laag ingezet: geen gekke dingen doen en vooral een bankroet voorkomen. Het werd veel leuker dan dat.

Ik begon met de Canadian Pacific (of iets dat daar op lijkt), op veilige afstand van de rest. Uitbreiden ging aardig en ik had weinig last van spelers die de koers manipuleerden. Toen de rek er een beetje uit was en ik wat meer vertrouwen begon te krijgen bedacht ik om zelf die dumptruc uit te halen. Maar helaas waren er al te veel verkochte aandelen en moest ik hopen dat een andere speler een aandeel uit de pool zou kopen. Eugene zag dat wel zitten. Blijkbaar vond hij Anton een grotere bedreiging, want door zijn aanschaf was Anton ineens de gelukkige nieuwe eigenaar van CP. Dat kon hij er best bijhebben, want hij had al een paar andere maatschappijen. Helaas hadden die samen maar twee treinen. De tweede helft van het spel was Anton daardoor vooral bezig om zijn treinen heen en weer te schuiven tussen de maatschappijen. Wel had hij veel aandelen, waardoor hij toch aardig verdiende.

De mooiste maatschappij (Baltimore & Ohio) was in handen van Eugene. Tegen het einde reed B&O met zijn dieseltrein voor bijna $80 per aandeel. Helaas voor hem bezat hij maar 4 aandelen, tegenover 3 voor Jasper en mij. Hij profiteerde dus maar matig. Ondertussen had ik met Boston & Maine een nieuwe maatschappij opgestart. Maar doortdat de 4-trein van deze maatschappij vrij snel roestte reed hij uiteindelijk voor maar $22 per aandeel.

Met zijn conservatieve speelstijl stoomde Jasper rustig richting overwinning. Hij had al sinds het begin dezelfde maatschappij, New York, New Haven & Hartford. Evenmin als B&M was deze erg profijtelijk, maar Jasper had slim belegd in enkele van de meest succesvolle maatschappijen.

Tegen het einde was het voor Eugene duidelijk dat hij iets moest doen. Hij bezat twee mooie maatschappijen, maar veel minder aandelen dan de rest. Hij waagde de gok en nam het bestuur in de Erie Railroad over van Anton, die daarmee geen treinloze maatschappij meer bezat. Eugene moest diep in de buidel tasten voor een trein voor Erie, maar met voldoende operating rounds zou hij er dat ruimschoots uit halen.

Ik zag wat hij wilde bereiken en ging mee in het kopen van Erie. Helaas maar een aandeel, dus ook voor mij was die extra volledige ronde van belang, omdat Jasper toch uit begon te lopen.

Helaas mocht het niet zo zijn. Het geld van de bank was net een operating round te vroeg op, waardoor Eugene en ik niet meer optimaal konden profiteren van Erie, of Anton van zijn drie inmiddels behoorlijk goede maatschappijen. Ik verloor dus nipt van Jasper, die het allemaal net iets gewiekster had gespeeld dan de rest.

Een voorbeeld van een eindsituatie (foto: Bill Byrd)

Ik houd niet van overdreven lange spellen. Aan veel gereken in spellen heb ik een broertje dood. 1830 had 6 uur geduurd en het een grote reeks van sommetjes maken. Ik kan dus wel zeggen dat ik me uitstekend vermaakt heb. Sterker nog, ik had graag gehad dat het spel nog een volledige ronde geduurd had, want dan had ik mogelijk gewonnen.

In 1830 merk je weinig van hoe snel de tijd gaat. Ook het rekenwerk is vooral veel administratie; alleen af en toe moet je heel goed narekenen wat een bepaalde opzet kost en hoe je (of je maatschappij) aan dat geld moet kopen. De keuzes die je in het spel maakt hebben grotendeels dezelfde 'bronnen' als in veel eurospellen: intuïte, anticiperen op de acties van je medespelers en soms bot opportunisme. Wel is 1830 een stuk strategischer van aard. Als je een maatschappij opstart moet je een goed plan hebben wat je ermee wilt bereiken. De beginase van het spel is eigenlijk het meest complex, als ook de privémaatschappijen geveild worden en je moet kiezen met welke maatschappij je begint en of je met iemand meegaat.

1830 is vooral ook veel psychologie: ga je met iemand mee omdat je verwacht dat hij een maatschappij tot bloei wil brengen, of is het een val om een lege huls op je te dumpen? Iedere beslissing die je neemt zet een hele keten van daaropvolgende acties van alle spelers in werking. Je kunt wel denken 'als ik toen niet X had gedaan maar Y had ik nu wel dat aandeel gehad'. Maar als je Y had gedaan hadden je medespelers weer andere dingen gedaan waardoo je dat aandeel ook niet had gehad en misschien andere zaken ook wel niet.

Dat maakt 1830 een rijke en meeslepende ervaring, met veel wederspeelbaarheid. Je moet er wel een dag voor uittrekken, en daarom is het alleen geschikt om incidenteel te spelen. Maar de beloning is er ook naar.

Spiel 2011: het vlees was weer zwak

2011-10-24T20:04:00.009+02:00

...maar ook gewillig. Voor het eerst ging ik dit jaar twee dagen naar Spiel. Daarbij moet ik wel zeggen dat donderdag de gezinsdag was. Dus weinig 'serieuze' spellen doen, maar wat meer spelen in de brede zin van het woord, je met je kinderen vermaken en soms ook spellen doen die je zelf niet zo snel uit zult kiezen. Toch doe je op zo'n dag veel indrukken op, waardoor ik op vrijdag veel gerichter bij diverse stands langs kon om daar spellen te proberen dan wel te kopen.

Algemene indruk

Van te voren had ik me schrap gezet: dit zou een dure Spiel worden, met veel spellen in de buurt van de 40 euro. Misschien was ik te pessimistisch, misschien was het echt niet zo duur, maar de prijzen vielen me alleszins mee. Bij Queen kon ik gewoon voor minder dan 65 euro met twee gloednieuwe spellen weglopen en zelfs mijn duurste aanschaf was niet meer dan 40 euro. Maar het is wel duidelijk dat de tijd voorbij is dat spellen van meer dan 30 euro uitzonderingen zijn. Je weet hoe laat het is als een uitgever een prijs van 32,50 voor een middelgroot spel als 'speciale beursaanbieding' neerzet. Dan denk ik toch aan een prijs van duidelijk onder de 30 euro. Ik zal oud worden.

Verder was het op donderdag en vrijdag redelijk rustig. Dat merk je vooral buiten de stands van de grote uitgevers. Bij Kosmos, Queen en Schmidt is het altijd druk. Maar nu tenminste niet krankzinnig druk. Maar over het algemeen hoefde ik nooit lang te wachten op een vrij plekje.

Donderdag

Zoals gezegd, donderdag was de familiedag. Toch wisten Roger en ik even aan de aandacht te ontsnappen toen de rest aan het knutselen en spelen was. We waren in hal 5, om de hoek van Quined Games. Het toeval wilde dat een demoër daar net met de uitleg van Alba Longa begon.

In Alba Longa beheren de spelers ieder een eigen Italiaanse stam, in de tijd dat de Romeinen nog een stelletje parvenus waren. Iedereen heeft een eigen bordje met daarop vier actievelden. Per actieveld is er een bijzondere achtzijdige dobbelsteen. De actieve speler gooit ze alle vier en kiest er een uit om een aantal mannetjes gelijk aan de worp op het actieveld van die kleur te plaatsen. Andere spelers mogen tegen betaling volgen en een andere dobbelsteeen nemen. Dit gaat zo door totdat de startspeler geen nieuwe worp kan of wil betalen, waarna de volgende speler startspeler wordt.
Met de actievelden kun je troepen inzetten, geld verwerven, aan monumenten bouwen of de goden vereren. In het najaar kun je ook nog graan oogsten. Met overtollig graan kun je extra mannetjes werven. Doel is om al eerste een bepaald aantal mannetjes en monumenten te hebben.
Omdat de vaderlijke plichtgevoelens toch op begonnen te spelen hebben we het bij een speelronde gelaten. Het spel liet toen een nog wat onduidelijke indruk achter. Het oogt allemaal vrij rechttoe-rechtaan: grondstofjes verzamelen een een spelmotor opbouwen. Andere spelers aanvallen kan nog wat roet in het eten gooien, maar omdat een aanval de aanvaller zelf niets oplevert zul je je mannetjes toch liever iets anders laten doen. Tegen de tijd dat het wel zinvol wordt om iemand af te stoppen kan dat vast snel tot frustratie leiden: waarom pak je mij maar niet hem?
Zover kwam het bij ons niet. Ik zou nog wel eens een volledig spel willen spelen, maar deze proefronde deed niet direct naar meer smaken.

Alba Longa was direct het enige serieuze spel dat ik die dag deed. Verder stond het in het teken van een paar Lego-spelletjes (meer wil je niet weten), Weykick (wat erg lollig blijft), knikkerbanen bouwen en een tijdje rondhangen bij de stand van het door spellengekken zo geliefde Hasbro. Op expliciet verzoek van mijn kinderen hebben Helen en ik het nog tegen elkaar opgenomen bij een potje Twister. Ik kan alleen maar hopen dat daar geen bewijzen van zijn vastgelegd. Het wreef me bovendien weer met de neus in het feit dat de lichamelijke aftakeling na de 30 echt begint.

Aan het einde van de dag maakten we nog een rondgang langs een paar stands om in ieder geval iets te kopen. Je moet 's avonds in het hotel toch wat te doen hebben, nietwaar? Een van de spellen die ik kocht en diezelfde avond nog gespeeld heb was The City.

Een klein kaartspelletje van Tom Lehmann omschreven als Race for the Galaxy-light. Daar wilde ik wel zes euro aan wagen. Geheel terecht zo bleek. The City is een razendsnel spel waarbij iedere speler elke beurt een gebouw kiest om neer te leggen. De gebouwen hebben verschillende kosten, die je betaalt door evenveel kaarten af te leggen (net als in Race of het Puerto Rico kaartspel). De gebouwen leveren een combinatie op van inkomsten (meer kaarten) en punten. Sommige gebouwen bieden daarnaast nog een extra voordeel. Kwestie dus van je inkomen opbouwen en daarna als een razende voor de grote punten gaan. En natuurlijk combineren naar hartelust, wat dit soort spellen zo luek maakt. Heeft niet de diepgang en veelzijdigheid van zijn voorgangers, maar compenseert dat met een ultrakorte speelduur en een voorbereidingstijd van bijna nul. Voor mij nu al een van de hoogtepunten van Spiel. Ik heb er al bijna tien potjes opzitten.

Vrijdag

Deze dag zou de speeldag worden. Vooral Queen Games stond hoog op de probeerlijst, vanwege spellen als Kingdom Builder, Paris Connection en Castelli. Onderweg spotte ik een leeg tafeltje met Rallyman. Daar had ik aardige verhalen over gehoord en omdat Roger een fan van racespellen is kostte het weinig moeite om hem over te halen.

Zoals de titel al doet vermoeden gaat het in dit spel niet om de eerste plaats, maar om de snelste tijd. Met de vier borden kun je een schier oneindig aantal verschillende parcours uitzetten. Racen gaat met dobbelstenen: vijf voor de verschillende versnellingen en twee om een ingezette versnelling aan te houden. Tijdens een beurt kun je alleen omhoog of omlaag schakelen, dus je moet je beurten goed plannen en rekening houden met wat er komen gaat. Geheel conform het thema kun je risico's nemen door het gas wat extra in te trappen of bochten af te snijden. Dat ging mij wat minder goed af dan Roger, maar ik heb me kostelijk vermaakt. Een race kostte ons nog geen halfuur, dus je doet er zo een paar achter elkaar. Ik was dan ook blij dat Roger hem besloot mee te nemen. Deze zie ik in de toekomst hier ook nog wel eens in de kast verschijnen.

De volgende stop was dan toch echt Queen. Deze uitgever had weer twee grote stands, waar vooral veel tafels waren ingeruimd voor Kingdom Builder. Blijkbaar verwacht de uitgever daar veel van.

Kingdom Builder is een tactisch legspel dat wel vergeleken wordt met Heersers der Woestijn. Iedere beurt plaats je drie nederzettingen. Een kaart die je van de stapel trekt bepaalt in wat voor gebied ze moeten komen. Bovendien moet je ze zoveel mogelijk aangrenzend plaatsen. Dat is allemaal vrij beperkend, maar gelukkig kun je speciale fiches verdienen waarmee je extra nederzettingen kunt plaatsen of verplaatsen. Punten verdien je met bepaalde plekken op het bord, maar vooral met de speciale kaarten. Daarvan zijn er tien, waarvan er drie getrokken worden. Samen met het variabele speelbord is geen potje gelijk.
Kingdom Builder speelt razendsnel en zit vol tactische beslissingen. Al heeft het minder diepgang, ik begrijp de vergelijking met Heersers der Woestijn wel. Mijn testpotje beviel me meer dan genoeg om het spel mee naar huis te nemen.

Later op de dag speelde ik bij Queen ook nog Castelli. Dat was onder anderen door Dominique aangeprezen als een familiespel met pit en dat vergrootte natuurlijk mijn interesse. Helaas bleek die pit zich vooral te vertalen in veel gedoe. In Castelli draai je een voor een een fiche om, met daarop aan iedere kant een wapen in de kleur van een speler. Na het omdraaien leg je het fiche zo neer als je wilt. De wapens wijzen naar gebieden waar grondstoffen te halen zijn. Zijn alle kanten van een landschap bepaald dan krijgt de speler met daar de hoogste invloed in wapens de bijbehorende grondstoffen. Met die grondstoffen koop je dan weer burchten, die punten opleveren. Tijdens het spel voor steden en dorpen in de rij en kolom van de burcht, aan het einde voor alle dorpen en steden waar jij de meeste invloed hebt met burchten in de dezelfde rij en kolom.
Dat klinkt allemaal vrij abstract en dat is het ook. Dat wordt nog eens versterkt door het puzzelaspect van het spel. Uitrekenen wie wat krijgt afhankelijk van hoe je een tegel draait, uitrekenen op welke plaats een burcht de meeste punten oplevert, ga zo maar door. De nadruk lag voor mij meer op sommetjes maken dan op het maken van tactische keuzes, die ik in een familiespel met pit verwacht. De gekunstelde mechanismes van het spel waren iets te zichtbaar. Dit kon ik dus vrij snel van mijn aanschaflijst schrappen.

Roger was ondertussen erg benieuwd naar Casa Grande, een nieuw spel van Ravensburger. Bij de stand kwam net een tafeltje vrij en met een Duits stel begonnen we torens te bouwen.

Wat direct opvalt aan Casa Grande zijn de vreemde denominaties van het geld: 3, 4, 5, 6, 9 en 25 lire. van de laatste is er bovendien maar een. Wie nu vreest met een nieuwe versie van het MAD bordspel te maken te hebben kan ik gerust stellen. In Casa Grande bouwen de speler torens om daar vervolgens plateaus op te leggen. Afhankelijk van de omvang en de hoogte van het plateau (denk Torres) krijg je punten.
Zo'n beetje halverwege hadden de Duitsers een indruk en vroegen of we bezwaar hadden het spel af te breken. Wwij hadden net zo'n indruk en vonden het best. Casa Grande is een lollig familiespel maar niet veel meer dan dat. Voor slim stapelen speel ik liever Torres of Pueblo, toch ook geen loodzware spellen.

Tijdens onze rondwandeling kwamen we ook nog langs de stand van Pegasus. Daar viel de blik van Roger op Strasbourg, dat hij graag eens zou proberen. Omdat het genomineerd was voor de expertprijs van de Spiel des Jahres was ik ook wel benieuwd.

Strasbourg tilt blind bieden naar het volgende niveau. Het spel telt vijf rondes waarin er op verschillende zaken geboden wordt. Door de bank genomen zijn dat het plaatsen van mannetjes en daarbij eventueel een goederenfiche krijgen dan wel het verkopen van de goederenfiches. Geld heb je weer nodig om mannetjes te plaatsen in een raster dat de stad moet voorstellen (denk ik). Dat aspect deed met vaag wat aan Hermagor denken. Het blinde bieden zit in hem het aspect dat je aan het begin van de ronde een voor een biedkaarten omdraait en daarmee stapeltjes maakt. Ieder stapeltje mag je één keer inzetten bij een bieding. je moet dus van tevoren bepalen bij hoeveel biedingen je meedoet en wat je daar op gaat bieden. Volstrekte chaos dus. De ene keer blijkt je stapel met waarde 10 nog niet voldoende, de andere keer ga je met een bod van 4 met de winst aan de haal omdat niemand meebiedt.
Het spel zal bij herhaald spelen ongetwijfeld charme laten zien, zo'n eerste keer heb je geen idee wat je aan het doen bent. Bij een pittig spel verwacht ik toch wel een beetje controle en dat miste ik teveel bij Strasbourg. Het spel was daarbij ook vrij droog en sfeerloos, dus voor het thema hoef je het ook niet te doen. Wat mij betreft (weer) een misser van Stefan Feld. Hij heeft bijzonder aardige spellen gemaakt, maar spellen als Strasbourg en Macao maken dat zijn spellen voor mij geen automatische aanschaf zijn.

Als laatste spel van de beurs speelde ik Ascension. Roger is niet zo van het deckbouwen en al helemaal niet van een fantasythema en bedankte voor de eer. Gelukkig offerde een demoër zich op.

In Ascension bouw je een deck op om daarmee 'honor' te verdienen. Die verkrijg je in kleine edelsteentjes bij het verslaan van monsters, daarnaast zijn de meeste kaarten een hoeveelheid honor waard. Waar je bij Dominion en Thunderstone een bepaalde set kaarten hebt die iedereen kan kopen, zitten alle kaarten bij Ascension in één grote stapel. Er liggen altijd zes open die je naar keuze kunt kopen of bevechten. Dit geeft het spel een heel andere dynamiek. Het is nu vaak meer opportunistisch kaarten nemen en minder een van tevoren opgezet plan uitvoeren. Dat maakt het voldoende anders dvan iets als Dominion om eigen speeltijd op te eisen (iets wat ik bij Thunderstone minder zie). Ik vond het dus een leuk spel, maar nam het uiteindelijk niet mee. Ik voorzag dat Helen snel af zou haken bij de vele informatie op de kaarten onder het slaken van een verzuchtend 'Zullen we maar gewoon Dominion spelen'.
Een klein beetje spijt heb ik wel, want de prijs was vrij scherp. Als de spijt er volgend jaar nog is zou ik het zo maar alsnog kunnen kopen. Met een uitbreiding of twee.

Wat ging er mee en vind ik er al wat van?

Na Ascension was er niet zoveel tijd meer en moesten de aankopen in een dik halfuur gedaan worden. Dit was uiteindelijk de oogst:

The City - zie boven
Dominion: Hinterlands - OK, deze zou ik niet gaan kopen. Maar toen bleek dat a) het maar 25 euro kostte en b) er een gratis promo bijzat (Governor) bedacht ik me geen seconde. Inmiddels al tien keer gespeeld. Ook nog geen seconde spijt gehad.
Minen von Zavandor - nog niet gespeeld. Ik kreeg de mensen van Lookout nog wel aan het lachen met mijn exemplaar van Spongebob Labyrinth. Ze waren vast jaloers omdat zij de hele dag Ora et Labora moesten demoën. Daar zou ik ook melig van worden.
Kingdom Builder - zie boven
Paris Connection - nog niet gespeeld, maar bordspellen voor 6 spelers zijn relatief zeldzaam
Puerto Rico Jubileumeditie - die trok mij op voorhand wel al was de prijs met 60 euro afschrikwekkend hoog. Op vrijdag zag ik alleen dat het bij All-Games fors was afgeprijsd naar 40 euro (donderdag nog 55) en toen rook ik een buitenkans. Ik gok dat hij zondag nog goedkoper was. De muntjes zijn alvast erg mooi.
Ticket to Ride: Asia - zou ik ook niet gaan kopen, maar de prijs was vrij scherp en ik speel TtR vaak genoeg om nog een uitbreiding te kopen
Tournay - nog niet gespeeld, maar het was wel nummer 1 bij Fairplay. Komt dus vast goed.

Spiel 2011: mensen, mensen, wat een mensen!

2011-10-23T14:10:00.007+02:00

Dit jaar zijn we op zaterdag naar Spiel geweest (de vrije dagen zijn schaars met dank aan de verhuizing). We vertrokken rond 8 uur en de wereld liet zich van zijn beste kant zien met een mooie opkomende zon (Catan waardig als je het mij vraagt). Iets na 10 uur reden we het Messe-terrein op. We werden keurig naar een parkeerplekje gedirigeerd. We hebben de bus naar de ingang genomen, een minuutje of 10 in de rij gestaan om kaartjes te kopen en toen konden we naar binnen.

Het eerste wat opviel was dat er, in vergelijking met de andere keren dat we naar Spiel zijn geweest, erg veel kinderen aanwezig waren. Ik had al op internet gelezen dat de herfstvakantie dit keer nog niet begonnen was en dus kwamen uit de regio massaal gezinnen met kleine kinderen en jeugdgroepen een bezoekje brengen aan Spiel. Het was zo druk, dat het ook geen zin had om gericht een bepaald spel te willen gaan spelen, maar dat je maar beter genoegen kon nemen met wat er toevallig beschikbaar was.

Nadat we een beetje hadden rondgelopen om de sfeer te proeven, zagen we een leeg tafeltje bij Mayfair waar we Ablaze konden proberen. Er was helaas geen uitlegger beschikbaar, dus we hebben zelf de regels maar even door genomen. Het bleek een kort spelletje te zijn waarbij iedere beurt een nieuwe tegel omgedraaid wordt met daarop een getal (dat de zwaarte van de brandhaard weergeeft). Vervolgens mag je maximaal drie brandweermannen op een willekeurige tegel zetten. Aan het eind van het spel bepaal je hoeveel punten je krijgt door per groep aaneengesloten tegels waar jouw brandweermannen op staan de waardes op te tellen en dit te delen door het laagste getal in deze groep. We vonden het wel een aardig spelletje, maar niets bijzonders. Dit spel ging dus zonder twijfel niet mee naar huis.

Vervolgens gingen we weer rondlopen. De spellen zijn natuurlijk de belangrijkste reden om naar de beurs te gaan, maar de mensen die er rond lopen zijn ook zeker de moeite van het bekijken waard. En dan vooral degenen die verkleed zijn. We hebben aardig wat elfen, orcs, ridders, jonkvrouwen en rare monster voorbij zien komen. Maar ook een normaal geklede bezoeker op blote voeten. De beursorganisatoren weten schijnbaar dat er onder de spellenliefhebbers veel mannen zitten en dus was er voor hen ook wat vrouwelijk schoon te bewonderen.

We besloten weer op zoek te gaan naar een spel om te spelen. Het was inmiddels echter super druk geworden. Het was schuifelen door de paden ondertussen speuren naar een plekje. Dit viel niet mee, maar uiteindelijk vonden we wederom bij Mayfair een plekje. Dit keer bij het spel Nuns on the Run. Ik heb op BGG hier wel een aantal positieve verhalen over gelezen dus ik was nieuwsgierig. De vaste speluitlegger was even met pauze en de collega die het over nam, had het spel nog niet helemaal in de vingers. De uitleg verliep hierdoor niet echt vloeiend wat het speelplezier niet ten goede kwam. We hebben uiteindelijk maar een ronde of drie gespeeld (van de vijftien). In het kort komt het spel er op neer dat één of twee spelers de nonnen spelen die toezicht houden in het klooster. De rest van de spelers (maximaal 5) spelen de novices die stiekem in het midden van de nacht uit hun kamers komen om stiekeme dingen uit te spoken in het klooster (bijvoorbeeld een slaapmiddeltje halen in de apotheek). De nonnen proberen de novices te pakken. De novices lopen niet met een pion over het bord, maar schrijven op een blok waar ze zijn. En als de nonnen in de buurt zijn als ze lopen, dan maken ze geluid wat een aanwijzing oplevert voor de nonnen. Ik kan me voorstellen dat dit een leuk spel is om met een wat grotere groep te doen. Ik speel alleen niet zo vaak met grotere groepen, dus ik heb het spel, ondanks de aantrekkelijke prijs, niet meegenomen.

Na Nuns on the Run gingen we weer aan de wandel. We hoopten nog wat spellen te kunnen spelen, maar dit bleef lastig. Het is gelukt om Crokinole te spelen. Dit is behendigheidsspel dat een beetje op een ronde sjoelbaan lijkt. Je moet proberen je schijven in het midden van het bord in een gaatje te krijgen of in ieder geval in het middelste vak. Wij speelden tegen twee Italianen die veel bedrevener waren in het goed wegschuiven van onze stenen. Ik vond Crokinole best vermakelijk en zou het wel vaker willen doen. De grootte van het bord (sta in de weg) met de vermoedelijke prijs (hoog) maakten het alleen geen spel dat ik ook zelf zou willen bezitten.

Het was inmiddels een uur of drie en door de drukte begonnen we er wel genoeg van te krijgen. We besloten nog wat laatste aankopen te doen. Dit was door de drukte al lastig genoeg en bovendien heb ik altijd moeite om bepaalde zalen terug te vinden. En in één van die onvindbare zalen was een spel dat ik mee wilde nemen. Gelukkig wist Niek de zaal te vinden en ik in de zaal de stand zodat mijn missie slaagde.

Wat ik nog wel aardig vind om te vermelden is dat bij Queen een poster hing waarop ze aankondigden dat ze spellen gaan uitbrengen voor de iPad/iPhone/iPod. Ravensburger en Days of Wonder hebben deze stap al gezet en hun apps lopen volgens mij goed. Het verbaasd me dan ook niet dat ook andere uitgevers hun voorbeeld gaan volgen.

We zijn met de auto naar het hotel gegaan wat we geboekt hadden. Nadat we waren ingecheckt zijn we nog even Essen zelf in gegaan om daar nog wat te slenteren (verademend rustig in vergelijking met de beurs) en een hapje te eten. In het hotel zaten in de bar allemaal mensen spellen te doen toen we terug kwamen, maar Niek was het zat dus wij zijn lekker naar onze kamer gegaan om naar Deutschland sucht ein Super Star (of zo iets dergelijks) te kijken. Op zondagochtend zijn we weer uitgerust huiswaarts gekeerd.

Terugkijkend op ons dagje Spiel, kom ik tot de conclusie dat je echt niet op zaterdag moet gaan. Het is gewoon te druk. Je kan daardoor niet spelen wat je wilt en de hele tijd in die mensenmassa zijn, is super vermoeiend. Bovendien zijn op zaterdag de eerste spellen al uitverkocht. Naar aanleiding van berichten op internet had ik bijvoorbeeld mijn zinnen gezet op een uitbreiding voor Cash ’n Guns en Gepakt en Gezakt voor weinig, maar die waren al op. Ook bij de Heidelberger stand die normaal enorme stapels heeft staan, was al behoorlijk geplunderd waardoor hij een wat kale indruk maakte. Ik heb mijn aankopen verder redelijk door mijn wensenlijstje laten sturen. Twee nieuwe spellen die ik graag wilden waren helaas niet verkrijgbaar (Das Dorf helemaal niet en Ora et Labora alleen in het Duits) doordat ze niet op tijd waren afgeleverd. Verder had ik gehoopt Glory to Rome te kopen, maar die heb ik niet kunnen vinden. Wel was er een Duitse versie (die er ook veel verzorgder uitzag), maar omdat er zo veel tekst op de kaarten staat, wil ik heel graag de Engelse versie, maar die is ongeveer nergens te koop. Ach, je moet wat te wensen over houden!

Voorpret Spiel 2011

2011-10-15T15:49:00.005+02:00

Nog een klein weekje en de deuren van de Messe in Essen openen weer voor het spellenwalhalla (Spiel 2011). Ik ben erg druk geweest met de verhuizing en heb daarom wat minder tijd dan normaal besteed aan het verkennen van de vele spellen die uit gaan komen. De lijst met Spiel releases op BGG is weer ongelofelijk lang. Ik heb hem een paar keer gelezen, evenals de lijst op Bordspel.com. Verder heb ik wat Geeklistjes voorbij zien komen met wensenlijstjes van andere BGG-ers. En op basis hiervan heb ook ik een lijstje met spellen die een grotere kans maken om mee naar huis te gaan gemaakt.

Omdat er zo ontzettend veel spellen zijn en de tijd nog beperkter was dan andere jaren, ga ik vooral af op het uiterlijk van de doos (sommige illustraties spreken me nou eenmaal meer aan dan andere), het thema van een spel (ik zal vast verklappen dat het thema dorp dit jaar hoog bij mij scoort), en de reputatie van de Uitgever en Auteur. Op basis van deze zeer onzorgvuldige methode waarmee ik vast pareltjes van spellen mis, ben ik tot de volgende shortlist gekomen:

Freitag
Ik heb een zwak voor Friedemann en er moet wel veel zijn wat me aan een spel tegen staat, wil ik het niet meenemen. Met Freitag is niets mis. Enige twijfelpuntje is nog dat ik zou kunnen wachten op de Nederlandse versie die aangekondigd is voor volgend jaar. Maar dat is nog wel lang wachten. Als het spel er niet te taalafhankelijk uit ziet, dan ga ik deze meteen meenemen.

Power Grid First Sparks

Het andere grote spel van Friedemann is gebaseerd op zijn topper Funkenschlag en gebaseerd in een historische periode die mij zeer aanspreekt. Ook die gaat dus zeker mee. Ik ben erg benieuwd naar deze variant. Er is ook nog een uitbreiding voor Funkenschlag zelf (een robot).Vaak heeft Friedemann als beursaanbieding dat als je al zijn nieuwe spellen in één keer koopt dat je een kleine korting krijgt. Grote kans dat de robot op die manier ook mijn rollator terecht gaat komen.

Hawaï
Hans im Gluck maakt voor Spiel eigenlijk nooit heel veel bekend over zijn nieuwe spellen. Het nieuwe grote spel van hen heet Hawaï. Hans im Gluck heeft wat mij betreft een goede neus voor mooie spellen en op basis van die reputatie is de kans groot dat dit spel mee mag (natuurlijk wel op voorwaarde dat het er een beetje mooi uitziet).

Uitbreiding Stone Age
Hans im Gluck brengt verder nog een uitbreiding voor Stone Age. Stone Age hebben Niek en ik met veel plezier gespeeld dus die uitbreiding gaat in principe mee naar huis. Dealbreakers zouden kunnen zijn als de eerste berichten negatief gaan zijn of als de prijs/materiaal verhouding nergens op slaat.

Star TrekReiner Knizia heeft een coöperatief spel gemaakt dat zich afspeelt in het Star Trek Universum. Nou heb ik een heel warm plekje in mijn hart voor Star Trek en dat maakt dit spel heel aantrekkelijk. Van de naam Knizia krijg ik bovendien ook geen knikkende knietjes, dus dit spel mag mee. Ik weet dat er ook nog een paar andere Star Trek spellen recent zijn uitgekomen, maar deze heeft de grootste aantrekkingskracht op me.

Helvetia

Er komen dit jaar opvallend veel spellen uit die zich afspelen in dorpen. Drie ervan spreken me erg aan. Zou het er iets mee te maken hebben dat ik zelf nu in een dorp woon? De eerste is in ieder geval Helvetia. De doos vind ik niet super mooi, maar dat hij van Kosmos is maakt veel goed. Kosmos slaat de plank ook echt wel eens mis, maar de kans op een echt slecht spel is bij zo’n mega uitgever toch altijd een stuk kleiner dan bij kleinere uitgevers.

Ora et LaboraOok Uwe Rosenberg heeft zich op het dorp gestort. De vormgeving lijkt erg op Agricola dus dat is een plusje. En Uwe zelf is natuurlijk een plus. Ik vond Loyang wat minder leuk, maar de andere grote spellen van hem heb ik met veel plezier gespeeld. Ora et Labora schijnt een beetje Le Havre-achtig te zijn. Maar dan dus met een aansprekender thema (al kon ik het wel waarderen dat de uitgever als gadget kaartjes weggaf met boten met namen, waaronder een boot met de naam Dagmar. Ora et Labora heeft mijn interesse in ieder geval gewekt.

Village (Das Dorf)

Het derde dorp-spel waar ik warme gevoelens voor koester heet Village en wordt uitgegeven door Eggert Spiele. Eggert Spiele heeft de laatste jaren ook laten zien een goede neus te hebben voor goede spellen. De looks van dit spel spreken me ook nog eens heel erg aan. Maar ja, misschien is het wat overdreven om drie spellen over het leven in een dorp te kopen.

En natuurlijk zijn er nog wat andere spellen die mijn aandacht in meer of mindere mate hebben, zoals Small World Underground, Glory to Rome, de uitbreiding van Ghost Stories en de uitbreiding voor Ticket to Ride.

Ook dit jaar zal ik dus zeker niet met lege handen thuis komen. Naast deze spellen op de radar, zijn er nog de koopjes waar zo maar een lekkertje tussen kan zitten, de spellen die ik misschien ter plekke kan proberen en die leuk genoeg blijken te zijn voor een aanschaf, spellen die vanuit het niets hoog in de populariteitspolls komen te staan of spellen die in het echt er veel aantrekkelijker uitzien dan op het scherm. Ik ben benieuwd!

Spiel preview (toch maar)

2011-10-13T20:45:00.004+02:00

Het is weer echt herfst en dat betekent dat het leukste evenement van het jaar er weer aankomt. Dat zou het hart van iedere spellenliefhebber sneller moeten laten kloppen. Toch knaagt er iets, en dit jaar niet voor het eerst. Als ik naar de (lange, lange) lijst van nieuwe spellen bekijk vind ik daarop welgeteld nul (0) spellen waarvan ik denk: wow, die moet ik spelen/kopen. Nou ja, Dominion: Hinterlands dan, maar het is wel een beetje sneu als je alleen naar een uitbreiding echt uitkijkt.

Misschien word ik blasé of een azijnpisser, feit is dat ik de laatste tijd geen enkele moeite meer heb om spellen te laten liggen. Het helpt ook niet dat mijn spellenverzameling inmiddels al veel te groot begint te worden. Ik zit niet te wachten op weer een paar dozen erbij die ik misschien drie keer zal spelen en vervolgens jaren niet. Ik ben dus al wat makkelijker geworden in het direct dumpen van spellen die, hoe aardig ze ook mogen zijn, weinig aan mijn verzameling toevoegen. Maar dat is een onderwerp voor een andere keer.

Met die kritische kanttekening in het achterhoofd heb ik de lijst braaf doorgeploegd en vond daarbij maar liefst drie titels die me een mogelijke dan wel waarschijnlijke aanschaf waard lijken:

Tournay
Van de uitgevers, auteur en vormgever van Troyes, een van de leukste spellen van de vorige jaargang. Dat geeft het spel al een pre. Afgaand op de beschrijving klinkt dit als een boeiend kaartspel dat werkverschaffing combineert met het maken van combo's. Ik ben niet de enige die er zo over denkt, dus ik gok dat dit spel hoog zal scoren in de populariteitslijstjes.

The City
Een kaartspelletje van Tom 'Race for the Galaxy' Lehmann. Sinds Race ben ik vrijwel ieder spel van hem geïnteresseerd, niet altijd met evenveel succes. Maar The City klinkt als een (sterk) vereenvoudigde versie van Race en het Puerto Rico kaartspel, dat nog vlotter wegspeelt. Voor de prijs van een Amigo-kaartspelletje kan ik me daar nauwelijks een buil aan vallen.

Kingdom Builder
Ook hier ga ik voornaleijk af op de naam van de auteur, namelijk Donald Vaccarino (u weet wel, van Dominion). Wordt hier en daar al vergeleken met Heersers der Woestijn, een van mijn favoriete Knizia's. Maar de prijzen van Queen zijn de laatste jaren zo belachelijk hoog (ik verwacht dat ze hier minstens €45 voor vragen) dat ik deze zeker eerst wil proberen.

En dat was mijn Spiel-preview. Nederlandse uitgevers schuif ik even door naar latere beurzen (al laat ik me graag verleiden door de mythische lege demotafel). De Frieses, Rosenbergjes en Wallaces laat ik uiteraard voor wat ze zijn en het enige soort-van-nieuwe grotere Kniziaspel spreekt me ook niet echt aan. Star Trek: Expeditions is een coöperatief spel, waarvoor ik sowieso al nauwelijks medespelers kan vinden (In de Ban van de Ring iemand? Pandemie dan misschien?) en een Trekkie ben ik ook niet echt. Misschien dat ik een Star Trek-fan in de omgeving zo gek krijg.

Maar op Spiel is gelukkig meer te krijgen dan alleen het allernieuwste. Naar sommige spellen van vorig jaar of eerder dit jaar ben ik misschien nog wel meer benieuwd dan naar de hierboven genoemde drie. Ik noem:

Ascension: Chronicle of the Godslayer: heb ik vorig jaar laten schieten als zijnde een mogelijk te oppervlakkige Dominion-kloon, maar ik geloof dat ik dat moet herzien. Speelt vlotter weg dan Thunderstone en is bij uitstek geschikt voor twee. Ga ik graag proberen en als het bevalt mag het mee. En anders kan het altijd nog op de iPad.

Glen More: houd ik al een tijdje in de gaten en kan niet anders zeggen dat het een spel lijkt dat het hier thuis erg goed zou doen. Is alweer mee dan een jaar oud, dus die zal nergens te proberen zijn. Ongezien kopen dan maar.

Minen von Zavandor: dwergen op pad sturen om edelstenen te verzamelen en daarmee opdrachten vervullen. Klinkt erg als Silberzwerg, dat ik nog steeds een leuk spel vind. Deze variant maakt gebruik van (blind) bieden en ruilen en daar ben ik niet vies van. Bovendien zijn mijn geekbuddies enthousiast en kost het nog geen 25 euro. Kom daar nu op Spiel nog maar eens om.

Paris Connection: hier aasde ik vorig jaar al op, maar door problemen bij een drukker was deze bij lange na niet op tijd beschikbaar. Hoe meer ik hierover lees, des te leuker het me lijkt. Enige bezwaar: ga ik 45 euro neertellen voor een kort tussendoortje? Hetzelfde geldt voor German Railways, dat volgens John Bohrer echt op Spiel zal verschijnen, maar daar heeft zich al een koper uit mijn omgeving voor aangediend.

Ruhm für Rom: Glory to Rome is het eerste spel dat ik echt niet heb gekocht vanwege de beroerde vormgeving. Dat, en de wetenschap dat er binnenkort een bijgewerkte en aanzienlijk verfraaide versie van zou verschijnen: Uchronia. Maar door juridische haarkloverijen staat dat op losse schroeven. Gelukkig heeft Lookout nu een fraaiere Duitse versie van GtR uitgegeven die nog goedkoper is ook. Helaas wel veel Duitse tekst op de kaarten, maar met al die reserveduitsers (Limburgers en Groningers) in mijn spellenkring moet dat geen probleem zijn.

En Hinterlands? Als ik dit jaar nog maar één spel mocht kopen zou het dat zijn. Maar omdat daar deze maand nog een Nederlandse versie van verschijnt durf ik mijn aankoop nog wel uit te stellen tot na Spiel. Heus, ik kan het.

Inloopkast

2011-10-11T10:32:00.007+02:00

Elk meisje wil er één en ik heb hem: een heuse inloopkast. In de mijne vind je alleen geen kleren en schoenen, maar spellen. Heel veel spellen.

Een kleine maand geleden hebben we de sleutels van ons nieuwe huis gekregen en ruim een week geleden zijn we verhuisd. In het vorige huis stonden mijn spellen verspreid over meerdere kasten en meerdere verdiepingen. Sommige spellen stonden zelfs in verhuisdozen in een donker hoekje weggestopt omdat de kasten vol waren. In ons nieuwe huis, hebben we van een studeerkamertje een heuse inloopspellenkast gemaakt. Kwestie van magazijnrekken halen, ze in elkaar zetten en ze vullen met spellen. Al mijn spellen staan nu weer netjes bij elkaar. Ik ben er super blij mee. Nu nog tijd vinden om ze te spelen, maar dat gaat vast lukken nu de verhuizing zo goed als achter de rug is. Ik hoop dat de frequentie van mijn bijdragen aan deze site dan ook weer omhoog gaat.

Linkerkant spellenkamer

Kast aan de rechterzijde van de kamer

Alle kolonisten verzamelen

Het groene hoekje

Pret voor twee

Kaartspellen in een ladeblokje

Gespeeld in september

2011-10-01T20:50:00.006+02:00

September was weer een echte Dominion-maand. Het spel was goed voor meer dan de helft van de gespeelde potjes. Dat kwam vooral dankzij Cornucopia, dat ik deze maand eindelijk in bezit kreeg. En de Walled Village niet te vergeten natuurlijk :-)

Helaas speelde ik niet echt bijzonder leuke nieuwe spellen deze maand. Van de vier wijs ik dan maar een kinderspel aan als leukste nieuwe spel, maar dat kan ook door het gezelschap komen.

Heroica
Ik heb er natuurlijk al een recensie over geschreven en veel valt daar niet aan toe te voegen. Ik heb de set Fortaan en Waldurk gespeeld, de andere sets heb ik nog niet in een winkel zien liggen. Ze zijn vrij inwisselbaar, met als belangrijkste verschil dat het grotere (en duurdere) Fortaan wat meer Lego bevat. Met kinderen een prima dungeoncrawl, maar voor het echte werk moet ik ze nodig aan de Heroquest krijgen. Dat heeft alleen als nadeel dat het eigenlijk niet zo geschikt is voor twee, waar Heroica dan weer geen last van heeft.

Andere nieuwe spellen:

Hex: een go-achtig spel waarbij je om beurten een steen op een raster plaatst en als eerste de twee overliggende zijden van het bord moet zien te verbinden. Daar, ik heb de regels in één zin uitgelegd. Het is zo snel als het simpel is. Gelukkig niet zonder de nodige diepgang, met één nadeel: als beide spelers een beetje geoefend zijn wint de startspeler. Daar is wel een ingenieus truukje op bedacht, maar als je zover bent kun je misschien beter overstappen op go. Met kinderen lijkt me dit bij wijze van introductie nog wel een aardig abstract spel.

Discworld: Ankh-Morpork: Wallace doet Discworld. Tja, dan verwacht je natuurlijk een spel waar het thema er dik bovenop ligt. Dat krijg je ook, als je tenminste niet te goed kijkt. Normaal brengt Wallace chroom in zijn spellen aan door middel van overbodige, wollige of gekunstelde regels om de speler het thema maar in de neus te wrijven. In Discworld gebruikt hij de klassieke Amerikaanse benadering: als je er maar genoeg kaarten tegenaan gooit met namen en illustraties die bij het thema horen, geloven de mensen vanzelf dat het thema 'er vanaf druipt'. Dat klinkt wat zuurder dan is het is, want ik heb wel om de kaarten gelachen. Ze zijn een feest der herkenning voor zelfs de kleinste Discworldfan zoals ik.

Het spel zelf is er een van onvervalste chaos. Je kunt alleen winnen als jouw overwinningsvoorwaarde aan het begin van je beurt geldt. Die moet je dus zien te bereiken tijdens je beurt en dan hopen dat de anderen te slecht opletten om daar iets aan te doen. Allemaal niet zo serieus dus, maar doe mij toch maar dit in plaats van een gedrocht als Automobile.

Fortuna: het nieuwe spel van The Game Master speelde ik op Spellen aan Zee. De titel is juist gekozen: geluk speelt een grote rol in het gooien van de dobbelstenen. Daar moet je tegen kunnen, maar je kunt er ook wel een beetje omheen spelen. Het spelidee is dat je iedere beurt een kaart mag kiezen om te spelen. Die kaart moet wel voor je liggen, dus je moet 'm in een vorige beurt al van een andere speler hebben genomen. Na het spelen ruil je deze kaart met kaart van een ander. Twee beurten achter elkaar dezelfde actie uitvoeren kan dus niet. Je moet je acties goed timen en ook de volgorde in de gaten houden. Uiteraard kunnen je medespelers je plannen in de war sturen, wat weer een extra bron van chaos oplevert. Na je actie gooi je je dobbelsteen om te zien wat voor belasting je 'mag' betalen. Hoog gooien is vaak beter dan laag. De prijs is dan wel hoger, het kan ook meer opleveren. Gelukkig kun je dobbelstenen bijkopen en je geluk op andere manieren beheersen. Het belangrijkste zijn de bonuskaarten, die vooral veel extra punten kunnen opleveren. Zoveel zelfs dat in mijn potje de winnaar meer dan de helft van zijn punten scoorde met bonuspunten. Iets om de volgende keer in de gaten te houden dus.

Mijn eerste indruk was er een van chaos en onvoorspelbaarheid. Ik vond het intrigerend genoeg om nog eens te willen spelen, maar vooralsnog is het niet om mijn verlanglijst verschenen.

Gespeeld in augustus

2011-09-10T11:30:00.004+02:00

In augustus kwam ik een stuk minder vaak aan spelen toe dan ik wel zou willen. Zelfs Dominion verscheen maar één keer op tafel. Daarentegen wel vier varianten van Ticket to Ride in een week tijd en dat gebeurt me niet zo vaak. Het basisspel was dan ook mijn meest gespeelde spel van de maand.

Veel nieuwe spellen speelde ik niet en over het beste heb ik gemengde gevoelens:

Dominant Species
Dit is een Amerikaanse hybride van twee erg 'Europese' genres: werkverschaffing en meerderheden. Iedere speler beheert een klasse in het dierenrijk, zoals zoogdieren of insecten. Het doel is om voordat de ijstijd zijn intrede doet, je dieren zo alomtegenwoordig en dominant mogelijk te maken.
Het hart van het spel is het kiezen van de acties volgens een Caylussysteem. Eerst kiest iedereen om beurten een actie, waarna alle acties in een vaste volgorde worden uitgevoerd. Met die acties kun je je voortplanten, verspreiden, je genenpool verrijken, noem maar op. Met de laatste acties kun je een puntentelling in een regio starten. Dit kan ook een dominantiekaart opleveren met allerlei interessante effecten.
Thematisch is het allemaal erg Amerikaans, speltechnisch is DS een redelijk zware euro. Dat kan een goede mix opleveren, maar in dit geval is het mij allemaal wat te topzwaar. Door alle mogelijkheden en hoe die elkaar beïnvloeden krijgt DS een chaotisch en stroperig verloop. Het is onmogelijk om alle potentiële gevolgen van de acties van de anderen door te rekenen, maar spelen als een kip zonder kop gaat je zeker die kop kosten. Het is daarom een lang, erg lang spel. In combinatie met de chaos geen gelukkige combinatie. Ik vond het boeiend genoeg om een paar keer te spelen, maar uiteindelijk is Dominant Species vooral 'te veel'.

Verder speelde ik nog twee nieuwe spellen, eentje wel leuk en eentje niet zo:

Kolonisten van Catan - het snelle kaartspel: in ieder geval sneller dan het bord- en kaartspel heeft dit een wel plezierig spelverloop. Geen handelen deze keer, maar wel elkaar een beetje jennen met het aftroggelen van ridders en straten. Heeft op de lange termijn waarschijnlijk wat te weinig variatie om leuk te blijven, maar prima voor een spel of vijf.

Carcassonne - het dobbelspel: blech, zelfs voor verstokte Carcassonnefans (u weet wel, het type dat gewoon de Katapult koopt en speelt) kan dit toch niet leuk zijn? Doet zich voor als push your luck, maar het vooral geluk en weinig geduw. Een volstrekt overbodig spel en zonde van de gebruikte grondstoffen om te maken.

iPhone: Wordfeud

2011-09-01T20:34:00.002+02:00

Allereerst mijn allerhartelijkste excuses voor de schermverdovende stilte op spellengek. Ik heb het even super druk en kom nauwelijks aan spelen en al helemaal niet aan schrijven toe (en helaas geldt hetzelfde een beetje voor een niet nader te noemen andere spellengek). Ik heb goede hoop dat ik het in het laatste kwartaal van dit jaar goed ga maken. Nog even geduld dus.

Als goedmakertje heb ik een tip om de tijd mee te vullen die je normaal besteedde aan het lezen van deze site: Wordfeud. Je hebt dan wel een iPhone of iPad nodig, maar als je er nog geen had, dan heb je nu meteen een goede reden om er een te gaan.

Wordfeud is een kloon van scrabble. Mattel heeft de licensie van scrabble en heeft daar ook een iPhone en iPad-versie van uitgebracht. Het grote nadeel daarvan is dat ze in het Engels zijn. En dat maakt spelen toch net ietsje moeilijker en minder leuk.

Wordfeud is wel gewoon speelbaar in het Nederlands. Het grote verschil met scrabble is het bord waarop je speelt. De vakjes voor dubbele en driedubbele letter- en woordwaardes staan namelijk op andere plaatsen. Verder mag je in plaats van maar één keer passen om je letters te wisselen dit onbeperkt doen.

Je speelt op een iPhone of iPad tegen iemand anders met een eigen iPad of iPhone. Diegene mag best in dezelfde kamer zitten (dan moet je zoeken op zijn naam), maar je kan het programma je ook aan een willekeurig ander laten koppelen. Met meerdere mensen op dezelfde iPhone of iPad spelen kan niet.

Het grote pluspunt van Wordfeud is dat je dus ook als je alleen bent, lekker soort van kan scrabbelen. Er zijn ook twee nadelen. Het belangrijkste nadeel vind ik dat het spel woorden afkeurt waarvan ik heel zeker weet dat ze in mijn scrabblewoordenboek staan (hij heeft bijvoorbeeld wat moeite met verkleinwoordjes en werkwoordvervoegingen, maar ook ondoden, yo en aqua keurt hij genadeloos af). Het andere nadeel vind ik het gedrag van sommige mensen die zich online laten koppelen. Niet iedereen heeft namelijk het fatsoen om een potje dat je begint ook uit te spelen. En als ze dat nou via de chatfunctie zouden aangeven, zou het nog tot daar aan toe zijn. Maar het komt serieus voor dat iemand gewoon weg gaat en jij dus zit te wachten tot hij of zij zijn woord neerlegt. Op een later tijdstip kan zo iemand het potje dan gewoon weer op pakken. Dat is dan wel weer grappig.

Al met al vind ik Wordfeud een leuke tijdvulling. Niet zo goed als off-line scrabbelen met Niek (en al zeker niet als we dat op een terrasje in de zon doen), maar een prima activiteit voor de momenten dat je even thuis alleen bent en niets te doen hebt. Hopelijk importeren ze nog een keer een goede woordenlijst en dan wordt het echt interessant.

Naam: Wordfeud
Prijs: 0 euro (of EUR2.39 als je geen reclame wilt)
Waardering: 3 pionnen

Gespeeld in juli

2011-08-24T16:39:00.006+02:00

Het is alweer eind augustus, maar ik moet nog steeds wat schrijven over de nieuwe spellen die ik juli speelde. Omdat daar nog wel wat interessante titels bij zitten: beter laat dan nooit! In totaal speelde ik 93 spellen, waarvan Dominion weer eens het vaakst op tafel kwam. Dankzij de iPad werd Ticket to Ride tijdens de vakantie een goede tweede. Vandaar dat het best nieuwe spel was:

Ticket to Ride Europe
Het enige lid van de TtR-familie die ik nog niet gespeeld had. Niet de leukste kaart, maar nog steeds een aardige variant. Het maken van routes is een hele toer (hier en daar is het zelfs opletten hoe twee steden verbonden zijn), maar gelukkig zijn er de stations. Ik hoef het fysieke exemplaar denk ik niet in huis te hebben, maar zal het altijd met plezier spelen.

Andere nieuw gespeelde spellen, in aflopende volgorde van hoe leuk ik ze vond:

K2: een sfeervol racespel rond de beklimming van de K2. Na twee potjes is de duidelijkste conclusie dat ik er niks van bak. Er gaat altijd wel een klimmer dood. Het spel zelf is best aardig, maar misschien een beetje te voorspelbaar als je het een paar keer hebt gedaan. Veel verrassingen zitten er niet in, wat de wederspeelbaarheid op termijn zal drukken. Er zijn leukere racespellen, maar niet veel meer originele.

World of Warcraft: the Board Game: een soort spel dat ik zou moeten waarderen. Vond het ook best OK, maar het duurde eigenlijk niet alleen te lang, maar ook te kort. Met zijn vieren zijn me makkelijk drie uur bezig geweest. Maar toen het spel net een beetje op gang begon te komen werden we er ineens met de haren bijgesleept om de Eindbaas te bevechten. Kansloze missie natuurlijk, wat een wat onbevredigd gevoel achterliet voor iedereen. Het spel heeft nog meer gedoe en chroom dan Runebound, waar ik dus duidelijk de voorkeur aan geef. Het is wel een stukje sneller als je met vier of meer bent, maar dat is zo'n beetje het enige voordeel. Maar ik ben wel te porren voor nog een potje.

Roads & Boats: Ondanks dat ik het nog nooit gespeeld had, had ik voldoende over het spel gelezen om een indruk te vormen. Laat ik zeggen dat R&B voor de volle 100% aan mijn verwachtingen voldeed. Het is namelijk een gortdroge logistieke puzzel. Grondstofjes verzamelen om gebouwen te maken die dan weer andere grondstoffen leveren voor nog betere gebouwen, je routes efficiënt plannen, zzzzzz... Voor wie spellen als Automobile en Le Havre eigenlijk te weinig uitdaging bieden op het gebied van het betere spreadsheetwerk moet dit smullen zijn. Ik loop er vanaf nu met een wijde boog omheen en ben blij dat het me maar twee uur van mijn leven heeft gekost (en dat schijnt nog een snelle partij te zijn).

Gespeeld in juni

2011-07-06T10:26:00.004+02:00

Juni was weer een tamelijk slappe maand, met maar 50 gespeelde spellen. Daar zaten helaas geen geweldige nieuwe spellen bij. Van de nieuwe spellen die ik speelde was de leukste

Seeräuber: niet eens echt een nieuw spel, want alweer vijf jaar oud. De spelers stellen ploegen van zeerovers samen die al samenwerkend schepen proberen te enteren. Hoe waardevoller de buit, des te meer zeerovers er nodig zijn. Groepen zeerovers maak je door de piraten (houten schijfjes) te stapelen. De speler van de bovenste is de kapitein en bepaalt of hij zijn groep uitbreidt of een schip entert. In het laatste geval moet hij de rest eerst uitbetalen. Wat er nog overblijft van de buit is voor hem. Zo is het soms lucratiever om voor soldij te plunderen dan om kapitein te zijn. Nee, zo makkelijk had Roodbaard het niet.
Seeräuber is een vrij luchtig spel dat nagenoeg vrij is van toeval. De enige geluksfactor zit in de volgorde waarin de schepen langskomen. Verder zit er veel chaos in de acties van je medespelers. We hebben de auteur Stefan Dorra dit wel vaker zien doen, bijvoorbeeld bij MarraCash en Medina. Je kunt dus redelijk plannen, als je je medespelers maar in de gaten houdt. Ik vond het een vermakelijk spelletje dat ik best nog eens zou willen spelen.

Andere nieuwe spellen:

Tulipmania 1637: een relatief eenvoudig spel over het manipuleren van de prijzen van tulpenbollen tijdens de bekende hausse. Een Nederlands thema is natuurlijk altijd leuk, maar helaas bleef dit spel lastig te doorgronden. De eerste zetten zijn vrij willekeurig, want je weet dan toch niet wat de prijzen gaan doen. Als de prijzen van de verschillende kleuren wat uiteen beginnen te lopen is het vooral een kwestie van het bezitten van de juiste tulpen op het juiste moment, bij voorkeur in combinatie met bijbehorende koperkaarten. Als dat lukt kun je aardig verdienen en ook bij de volgende kleuren goed binnenlopen. De keerzijde is dat als je de eerste uitbetalingen misloopt je relatieve positie zo verslechtert dat je achterstand moeilijk lijkt in te halen.
Tulipmania is vast een listig spelletje met mogelijkheden tot slim spelen, maar misschien is het ook wel een oefening in willekeur. Voor mij was het in ieder geval te ongrijpbaar om er heel veel plezier aan te beleven.

Beverbende: een vlot kinderspelletje van 999 Games. Beetje kaartjes omdraaien en inwisselen en vooral goed onthouden wat je hebt. Nog maar eens met de kinderen proberen; voor alleen volwassenen is er weinig aan.

Gespeeld in mei

2011-06-01T11:26:00.004+02:00

Mei was een mager spellenmaandje, met maar 52 gespeelde potjes en twee nieuwe spellen. Maar dat waren wel twee spellen waar ik erg veel plezier mee heb beleefd. Ondanks dat ze erg verschillend zijn, had ik moeite om er eentje als beste uit te kiezen. Maar het hoofd zegeviert weer eens over het hart (of de onderbuik?), dus mijn beste nieuwe spel van mei is:

Container
Dit is een van de laatste spellen van wijlen Franz-Benno Delonge. Hij is vooral bekend van familiespellen als Trans America en Big City, maar Container is een wat pittiger economisch spel. Eigenlijk zou je Container als het ultieme economische spel kunnen beschouwen: vrij van 18xx-gedoe, Wallace-chroom of overdadig gereken slaagt het erin om met een minimum aan regels een levend vraag- en aanbodsysteem te simuleren. En het levert nog een goed spel op ook.

In Container draait alles om marges en het geleidelijk aan boeken van steeds meer kleine winsten. In tegenstelling tot veel andere economische spellen is hier alleen geen sprake van het manipuleren van een spelsysteem. Niks opbouwen van een grondstofmotor om die om te zetten in punten. Nee, het zijn je medespelers die gemanipuleerd moeten worden. Telkens weer bied je containers aan in de verschillende onderdelen van de economische keten om die zo te prijzen dat ze aantrekkelijk genoeg zijn voor anderen om te kopen, maar je toch nog winst opleveren.

Container is een subtiel spel dat zich moeilijk laat doorgronden. Het is daardoor ook breekbaar, want als alle spelers teveel dezelfde richting opgaan stort de economie in elkaar en loopt het spel hopeloos vast. Als je daar mee om weet te gaan is Container een bijzonder intrigerend spel. Ik wil het dus nog zeker vaker spelen.

Het andere nieuwe spel is van een geheel andere orde: Dungeons & Dragons: Castle Ravenloft. Zo subtiel en ondoorgrondelijk als Container is, zo direct en oppervlakkig is Castle Ravenloft. Dit is de zoveelste dungeoncrawler waarbij je allerhande monsters tot moes moet slaan, maar met een groot verschil met zijn voorgangers: dit is een zuivere co-op zonder spelleider. De monsters in het spel hebben een ingebouwde 'AI', die voorschrijft hoe ze zich zullen gedragen met helden in de buurt. In de praktijk betekent dat vrijwel altijd dichterbij komen en/of aanvallen.

Het prettige van Castle Ravenloft is het moorddadige tempo dat het oplegt aan de spelers. Hier geen gedreutel om de meest effectieve aanvalspositie te te bepalen. Ontdekken en vechten zul je, op straffe van nog meer gespuis. Het heeft wel wat van de stress gemeen die je ook in Space Hulk ziet. Bovendien is het aardige van de scenario's dat ze iedere keer anders verlopen, waardoor je ze vaker kunt spelen. Dit is nog eens wat anders dan Pandemie.

Ik ben er klaar mee!

2011-05-29T20:59:00.006+02:00

Het is net als met kleren: hoe voller de kledingkast is, hoe moeilijker het is om te kiezen. En dan trek je maar weer een oude favoriet uit de kast. De keus viel vanavond op Dominion. Toen we de keus maakten, had ik al iets van mwah….. Maar ik verwachte dat de vonk wel weer zou oplaaien tijdens het spelen. Maar dat gebeurde niet.

Het is nu dus officieel: ik ben Dominion-moe!

Begrijp me niet verkeerd. Ik vind Dominion nog steeds een geweldig spel en kan het iedereen aanraden. Maar na 151 potjes ben ik er op dit moment gewoon even klaar mee. Het is tijd voor andere spellen.

Wat me begon tegen te staan is de combinatie van overdaad en routine. De overdaad van al die verschillende kaarten. Met 151 potjes heb ik nog lang niet vaak genoeg gespeeld om alle kaarten uit mijn hoofd te kennen, maar ik ben het zat om iedere keer al die tekstjes te moeten lezen. Bovendien koop je tijdens een potje vaak maar een beperkt aantal van deze kaarten waardoor je een aantal kaarten “voor niets” leest. En daarna kan je routineus gaan ABCD-en (actie-buy-clear-draw). Teveel routine is schijnbaar dodelijk voor een leuk spel.

Mijn Dominion-box verdwijnt dus voorlopig achter slot en grendel. Het spel is goed genoeg dat ik verwacht het over een paar jaar wel weer eens ga spelen, maar tot die tijd ga ik me op andere spellen storten. Scrabble bijvoorbeeld! Scrabble mag ik dan 170 keer gespeeld hebben, mijn liefde voor dat spel vertoond nog steeds geen haarscheurtjes.

iPad: Ticket to Ride

2011-05-28T11:26:00.002+02:00

Days of Wonder heeft inmiddels ook de overstap van het bord naar het scherm gemaakt door Ticket to Ride en Smallworld versies te ontwikkelen voor de iPad. Inderdaad iPad en niet iPhone of iPod touch, voor de kleine schermpjes van de Phone en Pod zijn de spellen te groot.

Ik heb de Ticket to Ride app inmiddels een paar keer gespeeld en het bevalt me goed. Hij doet me wat betreft aankleding erg aan EuroDisney denken doordat het je een vrolijk achtergrondmuziekje krijgt en de illustraties ook geheel in thema blijven. Days of Wonder profileert zich met mooi uitgevoerde spellen en gaat hier dus ook in de virtuele wereld mee door.

Het spel zelf is een exacte weergave van het bordspel. Ik heb geen verschil kunnen vinden. Spelen gaat redelijk intuïtief: om kaarten te pakken, moet je er gewoon even op tikken, kaarten plaatsen doe je door een kaart van de juiste kleur naar het betreffende stukje spoor te slepen. Wat heel prettig is, is dat het spel de steden die jij moet verbinden met een stip markeert. Zo hoef je niet de hele tijd op je kaartjes te kijken welke steden je ook al weer moest verbinden. Zodra je een ticket voltooid hebt, krijg je als beloning een korte animatie waarbij je een trein de zojuist voltooide route ziet afleggen.

De computer tegenstanders (AI) zijn niet echt van het meest snuggere soort. Ik win eigenlijk altijd met zeer grote overmacht van ze. Ik heb één keer verloren (in ongeveer 6 potjes) en dat zou wel wat vaker mogen om het spel uitdagender te laten zijn. Als je geen zin hebt om tegen de AI te spelen, dan kan je ook online spelen. Dit heb ik nog niet geprobeerd.

Days of Wonder zou Days of Wonder niet zijn als ze niet meteen wat uitbreidingen zouden aanbieden. Tegen betaling kan je ook op de Europa en Zwitserland kaart spelen of met de USA 1910 uitbreiding (andere routekaarten). Ik vind vooral de Zwitersland uitbreiding erg leuk omdat je er zo’n lekker cheesy Alpenmuziekje inclusief gejodel bijkrijgt. Bij Europa zit een stemmig klassiek stuk dat me iets te somber en keurig is. Maar alle uitbreidingen spelen net zo goed weg als de basiskaart dus het zijn leuke toevoegingen.

Naam: Ticket to Ride
Prijs: EUR 5,49 (EUR2.99 voor Europa, EUR1.59 voor Zwitserland en EUR0.79 voor USA1910)
Waardering: 3 pionnen

Top 100 2011: de restjes

2011-05-17T20:23:00.002+02:00

De top-100 zit er weer op. 101 mensen stemden op 425 verschillende spellen, waarvan dus 325 de lijst niet haalden. Reiner Knizia was met 11 titels de populairste auteur, 2009 met 12 spellen het meest geliefde jaar. Hoezo 'Cult of the new'?

Van de 325 spellen die de lijst niet haalden waren er 27 die vorig jaar nog wel in de lijst stonden. Volgend jaar krijgen ze weer een kans. Voor nu staan we even stil bij deze ex-favorieten, met hun positie van vorig jaar:

45. Morgenland
49. Tribun
54. Magic: the Gathering
57. Railroad Tycoon
59. Take 5!
62. Galaxy Trucker
64. Bridge
65. Can't Stop
67. Scrabble
71. Taluva
76. Macao
77. Space Alert
78. Klaverjassen
80. San Marco
81. Cities
82. Tinners' Trail
84. Time's Up
87. Valdora
88. Struggle of Empires
91. Shadows over Camelot
92. Backgammon
93. Kaiser
94. Roll through the Ages
95. Schotten-Totten
98. Graantje de Voorste
99. Stef Stuntpiloot
100. Pitch Car

Mogen ze volgend jaar door hun fans gewroken worden.

Sommige van deze spellen waren wel akelig dicht bij een klassering. Hieronder een alfabetisch lijstje van de spellen die slechts één stemmetje tekort kwamen voor een plekje in de lijst:

18xx, Asara, BattleLore, Bridge, Can't Stop, Carcassonne: De Burcht, Chicago Express, For Sale, Galaxy Trucker, Genius, Glory to Rome, Inca Empire, Kamisado, Long Shot, Macao, Magic: the Gathering, Mah Jongg, Roll through the Ages, Rozenkoning, Shadows over Camelot,
Snow Tails, Space Alert, Spel der Tronen, Time's Up, Tinners' Trail, Tzaar en Valdora.

Van de spellen in de top-100 heb ik er 91 gespeeld. Van de spellen die ik niet gespeeld heb zou ik graag Imperial 2030, Ticket to Ride Europe, Santiago, London en Dungeon Lords nog eens proberen.

Diplomacy, Through the Ages, Twilight Struggle en Axis & Allies mogen wat mij betreft ongespeeld blijven. Stuk voor stuk lange spellen die mij niet aanspreken, daar hoef ik geen kostbare speeltijd aan te besteden.

Van mijn eigen top-20 hebben 15 spellen het gehaald. Er waren dit jaar te weinig medeliefhebbers om Can't Stop, Het achtste wereldwonder, Space Hulk, Time's Up en Genius in de lijst te krijgen. De spellen die het wel haalden waren Race (mijn nr. 1), Dominion, Tai Pan, Kolonisten, El Grande, Heersers der Woestijn, In de ban van de Ring, Ra, Puerto Rico, Vorsten van Florence (2-10), Hanzesteden, Lost Cities, Taj Mahal, Torres en Wizard (11-20).

En om compleet te zijn hier de links naar alle overzichten van dit jaar:

1-10
11-20
21-30
31-40
41-50
51-60
61-70
71-80
81-90
91-100

Dat was het echt voor dit jaar. Vanaf nu weer gewone saaie blogjes.

Top 100 2011: 1-10

2011-05-16T20:00:00.005+02:00

En daar zijn ze dan, de populairste spellen van dit moment in Nederland en Vlaanderen!

10. 7 Wonders
(Antoine Bauza, 2010)
Positie vorig jaar: nieuw
Vorig jaar dé hit van Spiel, nu met superstip binnen in de top-10. Alleen Dominion wist eerder in de top-10 binnen te komen.
"De snelheid waarmee dit spel gespeeld wordt en het ongeloof van de spelers als je weer eens laat zien hoe je moet winnen, in één woord fantastisch." (Martijn)
"Dit gehypte spel van Spiel maakte de beloftes meer dan waar. Snel spel, weinig downtime, en toch interactief. Heerlijk kaartspel." (Rick)
"Dit spel kreeg in Essen 2010 een enorme buzz, en terecht. Het is echt een leuk, toegankelijk en vlot spel. Het ontbeert de herspeelbaarheid en diepgang van Race for the Galaxy en Dominion, maar het feit dat het zelfs met 7 spelers vlot en makkelijk te spelen is, is een indrukwekkende prestatie. Voorlopig nog niet op uitgekeken. Ben benieuwd of hier ook uitbreidingen voor uit gaan komen." (Sander)
"Kort en vlot speelbaar tot zelfs 7 spelers? Dat doen er niet veel 7 Wonders na! Mooi artwork en materiaal maken het helemaal af. Laat die uitbreiding maar komen!" (Els)
"Speelt ontzettend snel, heeft meer dan genoeg strategie en zorgt voor een heerlijk chaotische tafel aan het eind. Elke keer de hoop en teleurstelling bij het ontvangen van een nieuwe hand of het weg moeten geven van die fantastische kaart die je zo graag nog wou bouwen, maken dit voor mij een topper." (Bartjan)

9. Vorsten van Florence
(Wolfgang Kramer & Richard Ulrich, 2000)
Positie vorig jaar: 8
Verschil: -1
Verliest weer een plekje, maar heeft haalde de beste tien met gemak.
"Blijft altijd een uitermate spannend en gevarieerd spel. Het blijft erg moeilijk om er eentje te kiezen als nummer 1, maar dit spel blijft fenomenaal goed." (Rafaël)
"Een prachtig spel en een genot om te spelen. Goede balans tussen korte en lange-termijn planning. Elke keer lijkt het spel een andere aanpak te vereisen, zit tijdens het spelen altijd op het puntje van m'n stoel." (Sander)
"Het heeft even geduurd voordat ik dit spel echt ging waarderen, maar in de loop der jaren is het uitgegroeid tot mijn favoriete spel. De enorme restricties die het spel je oplegt (7 veilingen, 14 acties) maken dat je heel goed moet plannen en vooruitdenken, en bij de veilingen ook nog je tegenstanders goed moet inschatten, om uiteindelijk een zo hoog mogelijke score neer te zetten. Dat lijkt allemaal erg moeilijk, maar de andere kant van het verhaal is dan dat als het je wel lukt om je hele plan uit te voeren, het ook een geweldige voldoening geeft!" (Marcel)
"Zoveel partijen gespeeld, maar van bijna elke partij kan ik me het verloop en de enorme spanning letterlijk herinneren. Een topper." (Frank)

8. Kolonisten van Catan
(Klaus Teuber, 1995)
Positie vorig jaar: 7
Verschil: -1
Ook deze daalt een plekje, maar haalt de top-10 met twee vingers in z'n neus.
"Alle lof die het spel al heeft gekregen, is niet meer dan terecht. Zonder Kolonisten was ik misschien eeuwig blijven Risken en had ik nooit de wereld van het "eurospel" ontdekt." (Hans)
"Dit blijft maar op de tafel komen. Iedereen in mijn omgeving is hier enthousiast over. Ik speel dan ook regelmatig met een groep mensen die niet zo vaak spelletjes spelen en dan speelt deze uiteraard wel vlot weg." (Pedro)
"Een klassieker ondertussen en op zijn best met de uitbreiding 'Steden en Ridders'. Een variabel bord en veel interactie zijn de grote troeven van Kolonisten." (Bart)
"Een vrolijk ontwerp dat heerlijk wegspeelt. Als geen ander toont deze klassieker hoe een gezelschapsspel hoort te zijn." (Frederik)

7. Carcassonne
(Klaus-Jürgen Wrede, 2000)
Positie vorig jaar: 10
Verschil: +3
Het eerste jaar waarin Carcassonne boven Kolonisten eindigt, maar wat is het verschil klein.
"Klassieker, die nog steeds leuk is om te spelen. Carcassonne verdient zijn plek in deze lijst, al is het alleen om de ‘klassiekerpunten’." (Vincent)
"Een schijnbaar eenvoudig legspelletje dat regelmatig uit de kast gehaald wordt met niet-spelfanaten. Op het einde is het altijd leuk dat het spelbord er zo mooi uit ziet dat ik telkens een foto wil nemen!" (Jan)
"Men neme een zak met tegeltjes en een hand met houten poppetjes en zie daar: een fantastisch avond." (Frank)
"Carcassonne is voor mij een echte klassieker en een spel dat je uit de kast haalt met twee of drie spelers. Verder is dit spel snel uit te leggen en ook met jonge kinderen te spelen." (Dierik)

6. El Grande
(Wolfgang Kramer & Richard Ulrich, 1996)
Positie vorig jaar: 5
Verschil: -1
Al de zoveelste klassieker in de top en de tweede van dit auteursduo bij de bovenste tien.
"Dit meerderheden spel kan nog steeds boeien. Het afgelopen jaar heb ik El Grande ook een keer met een van de uitbreidingen kunnen spelen. Ik moet er toch eens dringend werk van maken om de andere uitbreidingen ook nog eens erbij te halen." (Bart)
"Dit was één van de eerste spellen die ik kocht, ik ben er nog steeds niet op uitgekeken." (Dagmar)
"Een klassieker onder de meerderhedenspelen dat gewoonweg super in elkaar steekt." (Jan)
"Voor een spel met zoveel diepgang is het toch verrassend toegankelijk. Superspel!" (Hans)

5. Pandemie
(Matt Leacock, 2008)
Positie vorig jaar: 6
Verschil: +1
Dit zet nu echt wel de standaard wat betreft coöperatieve spellen.
"Niet te ingewikkeld, elke keer weer uitdagend, en verfrissend omdat je nu eens met elkaar speelt in plaats van tegen elkaar." (Marcel)
"Prettig coöperatief spel, makkelijk uit te leggen aan een nieuweling. Topper in zijn eenvoud en de steeds terugkerende spanning." (Vincent)
"Coöperatieve spellen bestaan al langer. Maar Pandemie maakt dit genre toegankelijk voor een breed publiek. Zelfs het standaard spel met vijf epidemieën blijft steeds een uitdaging: een dosis geluk en een goede samenwerking zijn essentieel om van het spel te kunnen winnen." (Bart)
"Dit was het eerste coöperatieve spel ooit waar ik zo’n goed gevoel bij had. Telkens opnieuw zeer spannend en zeker niet gemakkelijk om het te halen van het bord." (Pedro)
"Fantastisch coöperatief spel, dat je steeds opnieuw wilt spelen. Het concept is erg realistisch vormgegeven en speelt ook nogeens lekker vlot weg. Een klassieker wat mij betreft." (Dierik)
"Het duurde even voordat we echt enthousiast werden over dit spel, maarde uitbreiding gaf de doorslag. Erg leuk om de bioterrorist te spelen, waarmee er toch competitie tussen spelers mogelijk wordt." (Sander)

4. Dominion
(Donald Vaccarino, 2008)
Positie vorig jaar: 3
Verschil: -1
Haakt even af in de strijd om de toppositie, maar is wel met afstand het populairste kaartspel.
"Dominion is tegenwoordig een zekerheidje onder mijn spellen. De variatie maakt elk spel net weer anders. De automatische piloot heb ik nog niet gevonden. Ook mooi, dat gelegenheidsspelers met een potje of twee ook makkelijk meekunnen." (Vincent)
"Dit is veruit mijn favoriet geworden. Hoewel ik normaal meer een voorkeur uitdraag voor bordspellen heeft dit spel me toch volledig gegrepen. Het is ongelofelijk vlot en helemaal niet moeilijk om aan te leren. Het heeft een hoge herspeelbaarheidsfactor. Sterk." (Pedro)
"Ik vind de opbouw in dit spel erg goed. Je begint met wat geld en des te verder je komt, des te complexer je handelingen worden. Het moment waarop je deck begint te lopen en een evenwicht in je beurten ontstaat, geeft toch wel steeds een fijn gevoel." (Bartjan)
"Speel het zo vaak tot de koperkaarten vastplakken en koop dan snel een nieuw spel." (Anton)
"Veelzijdig. Ik ontdek vrijwel bij ieder spel wel weer wat nieuws. Kan niet wachten op de volgende uitbreidingen." (Eugene)

3. Agricola
(Uwe Rosenberg, 2007)
Positie vorig jaar: 2
Verschil: -1
Deed dit jaar niet echt mee in de race om de eerste plaats, maar de concurrentie is dan ook legendarisch!
"Het leven op het platteland is nog nooit zo spannend geweest. Door de vele kaarten blijft het spel afwisselend en boeiend. Met de Veenboeren-uitbreiding is het alsof je het spel voor het eerst speelt, en krijgt Agricola nog meer glans." (Eugene)
"Het thema klinkt als "werken" maar vreemd genoeg geeft het voldoening om varkentjes te kweken, een oprit aan te leggen,... Ook hier is variatie dankzij de vele kaarten een belangrijke troef." (Stefaan)
"Ondanks het veelvuldig achter de feiten aan blijven lopen, geeft het wel een enorm lekker gevoel als het je boerenfamilie voor de wind gaat. Het sterke aan het spel is dat je helemaal mee gezogen kan worden in het wel en wee van je boerenfamilie." (Bartjan)
"Uwe laat je aan de lijve ondervinden hoe hard de boerenstiel is. 14 korte ronde krijg je ter beschikking om op je spelbordje een uitgebreide boerderij uit te bouwen. Om goed te scoren, hoor je van alles te hebben en liefst zoveel mogelijk, zoniet worden minpunten cadeau gedaan! Agricola is spannend en uitermate krap, één misstap kan vergaande gevolgen hebben maar als het toch lukt is de voldoening zeer groot." (Frederik)
"Zo'n mooi thema: gezinnetje stichten en echte boerenarbeid." (Guus)

2. Hoogspanning
(Friedemann Friese, 2004)
Positie vorig jaar: 4
Verschil: +2
Wijst de hypespellen Agricola en Dominion op hun plaats en is terug aan de top. Volgend jaar nummer 1?
"Een spel waarmee je ook non-gamers kan verleiden. Het geeft veel voldoening als je berekeningen blijken te kloppen en alle stappen kan doen die je gepland had. Een nadeel in mijn ogen is, dat je niet vies moet zijn van hoofdrekenen." (Bartjan)
"Het blijft een fantastisch spel. Bij het spelen moet je constant alert zijn op wat je medespelers doen en wat ze in de toekomst zouden kunnen doen om je tegen te werken. Om te winnen moet je timing goed zijn; ieder klein foutje kan fataal zijn. Maar dat geldt natuurlijk ook voor je tegenstanders; maak daar gebruik van!" (Eugene)
"Hoofdrekenen was nog nooit zo leuk. Eigenlijk wil je wel meer bieden voor die centrale, maar je moet nog dure steenkool kopen, en nog zeker 2 steden aansluiten.. Keuzes keuzes!" (Rick)
"Hoogspanning is telkens opnieuw een uitdaging. Je probeert een beetje achter te blijven om zo goedkoop energie te kunnen kopen. Maar het is belangrijk om toch niet te lang achterop te hinken, want anders mis je de snelle eindsprint. De verschillende kaarten, met de daarbij horende verschillen in startopstelling en energievoorziening, leveren voldoende afwisseling en uitdaging. Spaarzaam zijn met geld kan belangrijk zijn. Al te dikwijls heb ik genoegen moeten nemen met de tweede plaats: evenveel steden als de eerste, maar minder geld." (Bart)

1. PUERTO RICO
(Andreas Seyfarth, 2002)
Positie vorig jaar: 1
Verschil: 0
En ja hoor, wederom Puerto Rico op 1. Voor de derde keer in vier verkiezingen. Maar het voelt de hete adem van Hoogspanning in de nek.
"Blijft met afstand mijn nummer 1. Zoveel complexiteit en zo lekker tegen elkaar spelen en je acties afstemmen. Alles zit erin!" (Hilbert)
"Een klassieker. Lijkt in het begin nogal aan de zware kant, maar het spel bezit een zekere natuurlijke flow dat het vlotter en makkelijker om spelen maakt dan het op het eerste zicht zou lijken." (Kurt)
"Goederen zijn al ontelbare keren gekocht, verkocht, opgeslaan, verscheept en verloren gegaan in spellenland maar toch keren we met veel plezier terug naar Puerto Rico. Dit kranige oudje heeft zijn eigenheid nog niet verloren. Er dringen zich voortdurend belangrijke keuzes op en voor je het goed en wel beseft, wordt de laatste ronde afgewerkt. Absoluut top!" (Frederik)
"Dit is gewoon Race for the Galaxy, maar dan op een eilandje." (Anton)
"Puerto Rico is ook wat mij betreft een topspel. Niet te moeilijke regels en toch voldoende diepgang. Daarnaast is geen enkel spel gelijk vanwege de vele keuzes die gemaakt kunnen worden. Combineer dit met een aansprekend thema en je hebt een spel waaraan weinig spellen kunnen tippen." (Dierik)

In de top-10 zijn de ruimtes klein en dus blijft het vooral stuivertje wisselen. Van deze oude en nieuwe klassiekers heb ik alleen Hoogspanning niet in bezit, maar natuurlijk wel alles gespeeld. Vijf daarvan stonden in mijn persoonlijke lijst, waarvan Dominion met een tweede plaats het hoogst.

Dit was het weer voor dit jaar. Bedankt voor het stemmen en lezen en tot 2012!

Top 100 2011: 11-20

2011-05-15T20:00:00.003+02:00

En de voorlaatste tien. Veel werkverschaffingspellen hiero.

20. Cuba
(Michael Rieneck & Stefan Stadler, 2007)
Positie vorig jaar: 29
Verschil: +9
Cuba is bezig aan een gestage opmars, daarbij geholpen door de uitbreiding.
"De uitbreiding maakt dit spel nog meer de moeite. Een breinbreker die telkens uitnodtgd tot "eens een nieuwe strategie" proberen." (Els)
"Fantastisch spel van mijn favoriete spelauteurs, wondermooi en de uitbreiding is echt een must!" (Rafaël)
"Puntensprokkelspel met een mooi thema en gave artwork. De uitbreiding lost wat probleempjes van het basisspel op, maar daardoor duurt het spel wel weer wat langer." (Rick)

19. De Kathedraal
(Michael Rieneck & Stefan Stadler, 2006)
Positie vorig jaar: 15
Verschil: -4
Het volgende spel van Rieneck&Stadler vinden we direct op de volgende plaats. Een blijvend populaire werkverschaffer.
"Een van de weinige workerplacement spellen die ik echt leuk vind en het mooiste speelbord dat ik tot nu toe gezien heb." (Jorrit)
"Het mooist uitgevoerde spel dat ik ken. De mate van detaillering ophet speelbord is uniek, en het spelen is net zo genieten en spannend als het boek waar het op gebaseerd is (Pillars of the Earth, KenFollett)." (Sander)
"Workerplacement en een biedsysteem: mooie combinatie in een goed spel." (Bart)

18. Machiavelli
(Bruno Faidutti, 2000)
Positie vorig jaar: 23
Verschil: +5
Verdween vorig jaar uit de top-10, maar haalt nu weer wat terrein in.
"Eén van de weinige spellen waar het hele gezin wel voor te porren
is." (Herman)
"Eenvoud, strategie, compactheid en tactiek in een kaartspel." (André)
"Mijn favoriete kaartspel voor iets grotere groepen. Het kiezen van de personages zorgt steevast voor huizenhoge dilemma's en aanvallen van paranoia." (Hans)
"Zonder twijfel één van de beste kaarstpellen op de markt." (Frederik)

17. Tikal
(Wolfgang Kramer & Michael Kiesling, 1999)
Positie vorig jaar: 27
Verschil: +10
Het eerste actiepuntenspel is ook nog steeds het meest geliefde.
"De grootvader van vele spellen met actiepunten, de uitvoering is ook prachtig." (Stefaan)
"Prachtige materialen, heerlijk puzzelwerk, en af en toe elkaar lekker dwarszitten." (Frank)
"Prachtig vormgegeven en spannend om te spelen. Ik hou wel van spellen waarbij het speelbord zich langzaamaan ontvouwt." (Herman)

16. Le Havre
(Uwe Rosenberg, 2008)
Positie vorig jaar: 40
Verschil: +24
Net als Brass heeft dit wat tijd nodig gehad om zich te bewijzen, maar de opmars is dan ook onmiskenbaar.
"Door zijn lengte komt Le Havre niet heel vaak op tafel, en daar heb ik spijt van iedere keer als het afgelopen is. Door de veelzijdige mogelijkheden qua strategie is dit misschien wel Uwe Rosenbergs beste spel, al moet ik het daar nog wel vaker voor spelen." (Eugene)
"Een spel dat beslist tijd nodig heeft voordat de mogelijke strategieën en het spelplezier naar voren komen. Geen liefde op het eerste gezicht, wel een erg sterk avondvullend spel." (Sander)
"Heel jammer dat veel mensen dit spel niet weten te waarderen. Ik heb geen last van de speelduur en de terugkomende gebouwen want er is meer dan genoeg tijd over om nog een ander spel te spelen en de variatie aan molentjes in dit spel is buitengewoon." (Martijn)
"Stevig spel met enorm veel keuzes, de basis echter is vrij simpel: schip verzetten en een voorraadveld kiezen of een gebouw neerzetten." (Frederik)

15. Small World
(Philippe Keyaerts, 2009)
Positie vorig jaar: 37
Verschil: +22
Deze dobbelsteenloze Riskvariant overvleugelt inmiddels Ticket to Ride als populairste spel van Days of Wonder. Maar is dit een wargame?
"Bloedmooi, fun, en de leuke uitbreidingen blijven maar komen. Echt verslavend leuk, ik kan niet wachten tot de "Underground" versie." (Rafaël)
"Het beste landje-pik spel dat ik ken, dat komt vooral door het dilemma "doorgaan of opnieuw beginnen" waar je steeds voor gesteld wordt." (Marcel)
"Kiezen van de juiste combinatie blijft erg leuk. Verder is positiespel behoorlijk belangrijk en met z’n 2-en (3-en) het kiezen tussen aanvallen/uitdunnen van de tegenstander of gaan voor maximaal gebied." (Roland)
"Lekker chaotisch landje-pik spelen op een overweldigend comic-style speelbord, waarin Orcs en Hobbits eva. strijden om dat ene plek op het kleine land. De balans vinden tussen aanvallen of jezelf terugtrekken, zorgt voor uitdagende keuzes in dit spel." (Bartjan)

14. Race for the Galaxy
(Tom Lehmann, 2007)
Positie vorig jaar: 16
Verschil: +2
Die plek in de top-10 komt er nog wel een keer! Heus!
"Hoort zonder meer ik de top 20, maar de concurrentie wordt keihard. Gered door de herspeelbaarheid!" (Anton)
"Ik hou wel van de flow van dit spel. Met alleen het basisspel heb ik al meer dan genoeg lol, maar met de uitbreidingen erbij wordt dit alleen maar meer. Anticiperen op je medespelers en het uitstippelen van je eigen strategie vind ik de sterkste punten in dit spel." (Bartjan)
"Steekt met kop en schouders boven de rest uit. In totaal 328x gespeeld, en het blijft intrigeren. De drie uitbreidingen maken het uiterst gebalanceerd, het enige nadeel is dat het geheel niet toegankelijk is voor nieuwe spelers. Naast de herspeelbaarheid is de grote kracht van het spel dat het snel is op te zetten, het is relaxed te spelen na een zware dag op het werk, en geeft toch genoeg diepgang en voldoening. Tot nu toe onovertroffen. Ben zeer benieuwd wat denieuwe 'Arc' te bieden heeft." (Sander)
"Superspel; door de vele combinaties was elk potje die ik speelde weer totaal anders, en dat is nog zonder alle uitbreidingen. Aanrader ook voor iedereen die middeleeuwen maar 'mwa' vindt." (Rick)

13. Boonanza
(Uwe Rosenberg, 1997)
Positie vorig jaar: 11
Verschil: -2
Boonanza staat al vier jaar op de rand van de top-10.Het houdt daarmee heel veel zware en serieuze spellen achter zich.
"Een uitermate gezellig en bedrijvig kaartspelletje." (Frank)
"Een van de betere kaartspellen, eenvoudige regels maar de o zo belangrijke kaartvolgorde in je hand geeft een tactische draai aan het spel." (Dierik)

12. Caylus
(William Attia, 2005)
Positie vorig jaar: 13
Verschil: +1
Alweer een top-10 wannabee. Heeft daar wel twee jaar gestaan, maar moet nu andere werkverschaffers boven zich dulden.
"De "grandmother" van het workerplacement en nog steeds "alive and kicking"! Brainburner eerste klas, maar altijd weer een geweldige ervaring." (Dierik)
"Dit heeft toch een beetje een standaard gezet, waaraan vele andere spellen worden getoetst." (Bartjan)
"Een klassieker, en terecht. De manier waarop je toch blijft opbouwen is echt geweldig, en elk spel is er net voldoende stress en afwisseling om van elke partij een spannende tocht te maken." (Rafaël)
"Strategisch juweeltje voor de harde-kernspelers." (Sander)
"Zeer sterk strategisch borspel met een grote herspeelbaarheid." (Frederik)

11. Stenen Tijdperk
(Michael Tummelhofer, 2008)
Positie vorig jaar: 9
Verschil: -2
Die top-10 is aardig constant, want dit is het enige spel dat zijn plekje moest inleveren. Aan een nieuwkomer nog wel.
"Het beste "worker placement" spel in mijn ogen. Niet te complex, wel voldoende verschillende mogelijkheden en strategieën om te blijven boeien. Heeft wel een flinke geluksfactor, maar niet zoals de meeste mensen denken: de dobbelstenen zijn het probleem niet, de volgorde waarin de kaarten naar buiten komen is dat soms wel." (Marcel)
"Een leuk familiespel dat naar mijn mening toch diep genoeg gaat om ook de veelspeler te bekoren." (Pedro)
"Favoriete “worker placement” spel. Kent erg veel beslissinkjes die je neemt en daardoor maakt een sterkere speler ondanks de dobbelstenen erg veel kans om te winnen." (Roland)
"Nieuwe mensen introduceren in de spellenwereld? Met Stenen tijdperk bijna gegarandeerd prijs. Prachtig artwork, vlot speelbaar, fijn spelmechanisme, tof degelijk spelmateriaal en ... de love-hut!! Hoezo bordspellen saai?" (Els)

Een rijtje vol stevige spellen, maar ook wat luchtiger vermaak. Allemaal gespeeld en op Cuba en Le Havre na ook allemaal in de kast. Een favoriet aanwijzen was nooit zo eenvoudig, want dat is natuurlijk mijn persoonlijke nummer 1, Race for the Galaxy.

Top 100 2011: 21-30

2011-05-14T20:00:00.008+02:00

De topspellen komen nu echt in zicht. Voornamelijk oude bekenden, maar ook twee hoge nieuwe binnenkomers.

30. Endeavor
(Carl de Visser & Jarratt Gray, 2009)
Positie vorig jaar: 36
Verschil: +6
Vorig jaar behoorde dit tot de 'latest and greatest', maar dat is niet van voorbijgaande aard gebleken.
"Eenvoudig uit te leggen en toch voldoende diepgang." (Paul)
"De ellenlange klaarzettijd staat niet in verhouding tot de gemakkelijke wegspeeltijd." (Herman)
"Zit bijzonder leuk in elkaar, het is puzzelen en nadenken en observeren wat de rest doet. Erg goed gemaakt en het speelt ook gewoon lekker." (Rafaël)

29. Tai Pan
(Urs Hostettler, 1991)
Positie vorig jaar: 29
Verschil: -11
Dit begon ooit in de top-10, maar is toch wel wat afgezakt. Dat kan Tai Pan niks schelen, want de schare fans is groot en fanatiek genoeg.
"Als we met z'n vieren zijn, is dit bijna altijd het laatste spel van de avond. Iedereen weet al hoe het werkt, je kunt op elk moment besluiten dat het het laatste rondje is, je hoeft niet super goed op te letten, maar op de automatische piloot spelen werkt ook weer niet. De perfekte afsluiter!" (Martha)
"Ligt snel op tafel en speelt gezellig: Tijdens het schudden van de kaarten kun je weer bijpraten. Tussendoor bepaalt strategie veel." (Guus)
"Verslavend slagenspelletje. Komt nu, na meer dan 700 keer spelen, niet zo vaak meer op tafel als een paar jaar terug, maar ik zal zelden een partijtje weigeren." (Eugene)
"Zeer verslavend en leuk kaartspel. Doordat je 2 tegen 2 speelt, heb je zowel vriendschappelijke als vijandige interactie met je mede-spelers. Zoveel mogelijk slagen binnenhalen, voordat de bom valt!" (Bartjan)

28. Alhambra
(Dirk Henn, 2003)
Positie vorig jaar: 48
Verschil: +20
Zakte vorig jaar weg, maar is nu terug rond de oude positie. Een geliefd familiespel.
"Alhambra speelt vooral met twee personen lekker vlot weg en komt dan ook regelmatig op tafel. De uitbreidingen zijn voor mij niet noodzakelijk maar geven net een andere twist aan het spel. De speelduur is verder aantrekkelijk en het spel is niet al te ingewikkeld. Wat mij betreft een aanrader!" (Dierik)
"Dit jaar voor het eerst gespeeld. Erg leuk, hoewel de geluksfactor soms wat hoog is. Misschien ook eens de uitbreiding(en) proberen." (Pieter)
"Gegarandeerd extra inside-pret als we dit spel in familiekring spelen. Mijn moeder sprak de naam bij het bezoek aan het echte Alhambra in Granada namelijk keer op keer verkeerd uit (Albrama, Alarma,...) en daar herinneren we haar graag aan." (Hans)
"Samen met Carcassonne en Ticket to Ride de beste introductie tot de wereld van de bordspellen." (Frank)

27. Ticket to Ride
(Alan Moon, 2004)
Positie vorig jaar: 17
Verschil: -10
Zakt iets weg, maar dat kan ook liggen aan het feit dat er met Nordic Countries nu een derde variant in de lijst is gekomen.
"Geslaagd familiespel met simpele regels en een aardige pestfactor. Enige voorzichtigheid met blokkades is aangewezen want je tegenstander omleiden kan hem flink wat punten opleveren!" (Frederik)
"Speelt vlot weg en is een zeer geschikt introductie spel. Daarnaast blijft het altijd spannend. Nog een keer?" (Rients)
"Treinreizen, netwerken bouwen... het blijft fascineren. En dat in een spel dat een aangenaam korte speelduur heeft, aan vrijwel iedereen in vijf minuten uit te leggen is en toch iedereen, ook de veelspelers, de hele tijd in spanning weet te houden. Al meer dan honderd keer gespeeld en het verveelt nog steeds niet." (Marcel)

26. Dixit
(Jean-Louis Roubira, 2008)
Positie vorig jaar: nieuw
Dit bijzondere spel is ook in de Lage Landen een doorslaand succes. Deze hoge notering bevestigt dat alleen maar.
"Een grote verrassing. Enorm leuk om te spelen, zelfs met mensen die helemaal niet van spelletjes houden. Vrijwel iedereen die het gespeeld heeft wil het hebben." (Sander)
"Eens iets helemaal anders. Relax, grappig, origineel, hemelse tekeningen, superschattige konijntjes, sfeervol: genieten." (Els)
"Ook een partyspel is in deze reeks op zijn plaats. Ik moet de eerste persoon nog ontmoeten die dit spel niet hilarisch vindt. Fantasie en mensenkennis zijn cruciaal." (Stefaan)
"Orgineel spel met prachtige kaarten. Prikkelt de fantasie en speelt heel vlot weg. Legt ook nog eens in een paar minuten uit en is goed met kinderen te spelen." (Dierik)

25. Goa
(Rüdiger Dorn, 2004)
Positie vorig jaar: 42
Verschil: +17
Een oud en stevig beestje dat hoog blijft staan in de lijst. Verrassende stijger.
"Een strak spel, met interessante (veiling-)elementen." (Sander)
"Gouwe ouwe. Heerlijke keuzestress door alle mogelijkheden." (Els)
"Misschien wel in mijn Top 3. Zit erg goed in elkaar dit." (Bas)

24. Eufraat en Tigris
(Reiner Knizia, 1997)
Positie vorig jaar: 12
Verschil: -12
Dit oude beestje doet het daarentegen iets minder goed.
"Topper, het is moeilijk gebleken deze aan de speler te brengen, maar ik vind het genieten. Het ingenieuze puntensysteem, het elkaar de loef afsteken en af en toe een robbertje vechten. Ja, heel sterk." (Vincent)
"De kettingreacties die op het bord kunnen plaatsvinden door externe conflicten blijven me fascineren." (Sander)

23. Memoir '44
(Richard Borg, 2004)
Positie vorig jaar: 28
Verschil: +5
Met afstand de populairste oorlogsimulatie in de lijst. Of het ook de populairste wargame is, is onderwerp van stevige discussie.
"Zelfs voor vrouwen, geeft geweldig inzicht in hoe lastig de strijd is geweest en welke vergissingen er zijn gemaakt met welke gevolgen." (Saskia)
"War games zijn niet altijd mijn ding, maar dit relatief korte spel voor twee kan er mee door. Op het oog veel geluk (kaarten, dobbelstenen), maar alleen rekenen op de dobbelstenen of goede kaarten is niet per definitie de winnende strategie." (Vincent)
"Er zijn ongetwijfeld historisch correctere spellen over de 2e wereldoorlog te vinden en spellen met een kleinere geluksfactor, maar het speelplezier dat van dit spel afdruipt is enorm. Alle uitbreidingen roepen in mijn oor dat ze gekocht moeten worden en op die manier heb ik al voldoende scenario's staan om me nooit meer te vervelen." (Stefaan)
"Moest de voorbereiding van dit spel niet zo lang duren, het ligt iedere dag op tafel…" (Kristof)

22. Ra
(Reiner Knizia, 1999)
Positie vorig jaar: 19
Verschil: -3
Met het dalen van Eufraat & Tigris is dit Knizia's populairste spel in de lijst. Misschien niet zo hoog, maar hij staat er wel 11 keer in!
"De koning der biedspellen, dankt zijn top-20 positie mede aan de iPad." (Anton)
"Het beste pure veilingspel. De waarde van de tegeltjes die ter veiling worden aangeboden is zelden goed te berekenen, en is voor iedereen anders. Dat maakt dat je vaak moet afgaan op je intuïtie." (Eugene)
"Leuk veilingspel. Licht verteerbaar met toch een aardige dosis diepgang." (Sander)

21. Hanzesteden
(Andreas Steding, 2009)
Positie vorig jaar: nieuw
Deze onvervalste maar toch originele euro maakt zijn opwachting hoog in de lijst. Is de op één na hoogste nieuwe binnenkomer in de lijst.
"Diep in mijn hart hou ik toch het meeste van positiespellen. Hanzesteden weet deze snaar op een orginele manier te raken." (Anton)
"Gortdroog maar oh zo leuk! Een echte brainburner met talrijke routes naar de overwinning." (Frederik)
"Gortdroog, maar o zo leuk. Af en toe pesten ten top, terwijl er toch meerdere strategieën zijn voor de winst. Dit maakt het voor mij een superspel." (Rick)
"Het leuke aan dit strategische/tactische spel is dat het elke keer weer anders is. Soms is er een run op een van de eigenschappen, de andere keer is het juist heel verdeeld. Er is niet één winnende strategie, en daarom krijgt iedereen de kans om te winnen en blijft de strijd spannend!" (Els)
"In dit spel wordt je gedwongen om de confrontatie met je medespelers aan te gaan. Zonder de rest dwars te zitten, wordt het lastig om een goede score neer te zetten, dus blokkeren die routes en gaan voor die extra acties." (Bartjan)
"Wat een vervelend spel is Hanzesteden, krijg er gewoon nachtmerries van. De kracht in dit spel zit niet aan de binnenkant van de doos maar de frustratie en verslaving die dit spel oproept om elke keer weer gespeeld te willen worden." (Martijn)

Een indrukwekkend rijtje spellen, die ik allemaal gespeeld heb en op Memoir na ook in bezit (maar wel het even leuke BattleLore). Drie van deze spellen staan in mijn lijstje, waarvan ik Tai Pan nog steeds de leukste vind.

Top 100 2011: 31-40

2011-05-13T20:00:00.007+02:00

In deze lijst komen we nu eens alleen oude bekenden tegen. De enige 'nieuwe' binnenkomer stond er in 2008 en 2009 ook al in.

40. Im Jahr des Drachen
(Stefan Feld, 2007)
Positie vorig jaar: nieuw
Vreemd genoeg verdween dit vorig jaar uit de lijst. In 2008 en 2009 stond het eigenlijk best hoog en nu weer. Hebben de fans even zitten slapen?
"Zeer strategisch spel: je moet vooruitdenken of je redt het niet. Werkt zeer goed met elk aantal spelers; zeer veel strategieën mogelijk. Geen beginnersspel hoor: de 1ste keren dat je dit speelt, ga je meestal stevig onderuit omdat je je onvoldoende hebt voorbereid op de rampen." (Luk)
"Deze heb ik bijna een half jaar geleden wegens het succes van Notre Dame bij mijn spelletjesteam geïntroduceerd. Slaat erg goed aan. Welke positie wil je, of toch maar een sterker mannetje kiezen?" (Roland)
"Narigheid was nog nooit zo leuk." (Sander)

39. Notre Dame
(Stefan Feld, 2007)
Positie vorig jaar: 26
Verschil: -13
De twee masochistische spellen van Feld uit 2007 staan gezellig naast elkaar in de lijst. Gelukkig waren de tijden in Parijs een stuk minder "interessant".
"Je wil uitbreiden, hebt geld nodig en je wil punten pakken. En dan zijn er, telkens weer; die ellendige ratten. Het mechanisme waarbij je uit drie kaarten er eentje kiest en de resterende aan je buur doorgeeft, stelt je dikwijls voor keuzes. En dan moet je nog afwachten wat je andere buur zal krijgen." (Bart)
"Superspel om te puzzelen op wat de goede acties zijn. Als je heel goed bent houd je er ook nog rekening mee wat je van je voorganger aan kaartjes kunt krijgen. Verder heel verfrissend dat je een keer niet druk hoeft te maken dat je de meute over je heen krijgt als je voorop loopt." (Roland)
"Weinig interactie in dit spel, maar Notre Dame spelen is gewoon een leuke bezigheid." (Kurt)
"Zit ongelooflijk knap in elkaar. Speelt daardoor steeds weer anders en nodigt telkens weer uit tot nieuwe strategieën: topper!" (Els)

38. Brass
(Martin Wallace, 2007)
Positie: 86
Verschil: +48
Met een stijging van bijna 50 plaatsen is Brass de onbetwiste superstijger van de lijst. Alleen een paar nieuwe binnenkomers doen het beter. Het is tegelijk ook Wallaces meest populaire spel in de lijst (net als op BGG).
"Een behoorlijk ‘vlezig’ spel, waarin goed overzicht bewaren van alle ontwikkelingen, cruciaal is om punten te kunnen scoren." (Bartjan)
"Een sublieme Wallace die je keer op keer naar het puntje van je stoel brengt. Hij vraagt je wel enkele stevige regels te ontrafelen, maar eens die goed in het geheugen geïnstalleerd, dan ben je goed voor meer dan 2 uur puur spelgenot! Mijn onbetwiste nummer 1 van het afgelopen jaar!" (Frederik)
"Mijn favoriete economische spel. Zelden zie je in een spel een historisch feit levendiger evolueren dan hier de Industriële revolutie." (Stefaan)
"Ook na drie jaar spelen nog steeds geweldig, je zou me er wakker voor kunnen maken." (Robert)
"Veel regels, zoals we van Martin Wallace gewend zijn, maar de core mechanics zitten goed in elkaar waardoor dit een zeer strategisch spel is. Kaarten voelen wel vaak overbodig, en het spel voelt wat lang aan, maar zeker de moeite waard." (Rick)

37. Lost Cities
(Reiner Knizia, 1999)
Positie vorig jaar: 30
Verschil: -7
Zakt een beetje, maar nog steeds een van de populairste tweepersoonsspellen in de lijst.
""Een leuk spelletje voor twee spelers? Nou dan heb ik echt iets voor jullie!" Hopla, weer mensen tot het spellendom bekeerd!" (Els)
"Het beste spel voor twee personen! Eenvoudige spelregels met
" hartverscheurende keuzes: zal ik nu op expeditie gaan of wacht ik nog een beurt af?" (Jan)

36. Thurn und Taxis
(Karen en Andreas Seyfarth, 2006)
Positie vorig jaar: 52
Verschil: +16
Bleef drie jaar hangen rond de 50e plaats, maar boekt nu een grote winst. Een blijver, zo lijkt het.
"Lage drempel, eenvoudig uit te leggen en leuk om te spelen met mensen die niet bekend zijn met andere bordspellen dan Monopoly." (Paul)
"Met meerderheden punten vergaren door slimme combinaties van kaarten. Weinig mogelijkheden om elkaar dwars te zitten maar toch voldoende keuzes om te maken." (Rients)

35. In de Ban van de Ring
(Reiner Knizia, 2000)
Positie vorig jaar: 73
Verschil: +38
Het doet mij goed dat met al die nieuwe coöps van de laatste jaren mijn favoriet in het genre ineens zoveel plaatsen stijgt. Misschien juist wel dankzij de concurrentie. Werken ze soms gewoon samen?
"Altijd razend spannend om samen met mijn vrouw elk 2 hobbits voor onze rekening te nemen en de ring proberen te vernietigen in Mount Doom. Vooral de uitbreiding Sauron voegt nog een extra dimensie toe door het "1 tegen allen" gegeven." (Hans)
"We hebben Sauron nog niet kunnen verslaan, maar we blijven het proberen!" (Herman)
"Uitdagend coöperatief spel. Geeft het verhaal goed weer." (Peter)
"Zonder samenwerken kom je er niet. Een spel om je vrienden te leren kennen." (André)

34. Carson City
(Xavier Georges, 2009)
Positie vorig jaar: 61
Verschil: +27
En weer een werkverschaffingspel dat het bijzonder goed doet. Begon vorig jaar goed en zet de stijgende lijn dit jaar voort.
"Caylus met geweertjes. Net wat chaotischer maar big fun. En het kan zelfs zonder dobbelaars!" (Anton)
"Erg leuk en eindeloos anders dankzij de verschillende personages en multiple choice opties. Fantastisch goed en mooi." (Rafaël)
"Kan het nog, worker placement na Caylus? Carson City brengt ons een overtuigend “ja” als antwoord." (Frank)
"Wat mij betreft een topspel en in de categorie Puerto Rico/Caylus. Het spel is zeker voor iemand die Caylus kent snel te leren. Het is naar mijn mening wat minder complex dan Caylus en speelt ook sneller. Daarnaast vind ik het western-thema op een leuke manier verwerkt in het spel. Voeg hier de fraaie vormgeving en de diverse varianten aan toe en je hebt volgens mij een spel dat niet in je collectie mag ontbreken." (Dierik)

33. Yinsh
(Kris Burm, 2003)
Positie vorig jaar: 34
Verschil: +1
Wederom het enige spel uit de GIPF-reeks dat de lijst haalt, en wederom geeft dit spel schaken en go het nakijken. Nu de liefhebbers nog overtuigen.
"Onder de abstracte twee persoonspelen is Yinsh absoluut mijn favoriet. Korte potjes, prettig spelverloop en het blijft boeien. Eigenlijk is schaken overbodig geworden." (Vincent)
"Beste GIPF, beste abstract, een van de beste spellen die ik ken. Simpel en fantastisch!" (Bas)
"Een klassieker, elegant en elke zet spannend." (Sander)
"Eigenlijk is de hele Gipfreeks goed, maar Yinsh en Dvonn zijn toch de leukste." (Sander)
"Schaken wordt naar kroon gestoten. Een geweldig spel uit een geweldige serie." (Frank)
"Zodra je voor staat in punten, sta je weer achter op het bord. Mooi gebalanceerd." (Peter)

32. Regenwormen
(Reiner Knizia, 2005)
Positie vorig jaar: 22
Verschil: -10
Simpele dobbelspelletjes zijn dit jaar een stuk minder populair. Regenwormen houdt de eer hoog.
"Een simpel dobbelspel, maar we hebben dit ondertussen al zooooveel gespeeld en zoveel plezier aan beleefd dat het wel een plaats MOET krijgen in mijn Top 10." (Kurt)
"Dit spel heb ik ondertussen zeker 10 keer cadeau laten geven op kinderfeestjes. Overal een (op zijn minst tijdelijk) succes." (Herman)
"Het dobbelspel dat vrienden en ik het meest spelen, omdat het zo simpel is en je lekker kunt kapen. Ook fijn om te spelen als je tussendoor tv wilt kijken, dat kun je mooi tussen andermans beurten doen. Alleen 20 minuten spelduur volgens de doos klopt echt niet, soms is het ruim het dubbele." (Wiljan)
"Nog zo'n kort spelletje dat snel op tafel getoverd wordt als je zin hebt in een kort spelletje." (Jan)

31. Yspahan
(Sébastien Pauchon, 2006)
Positie vorig jaar: 14
Verschil: -17
Ook dit dobbelsteen met meer pit moet terrein prijsgeven. De top 10 is wel even uit zicht.
"Uitgevers komen nog steeds met nieuwe dobbelspelen. Bij mij op tafel kent Yspahan nog geen concurrentie van ‘dobbelgenoten’. Topspel en nog belangrijker, na vier jaar ben ik het nog steeds niet zat." (Vincent)
"Dit geweldige spel heb ik vorig jaar pas ontdekt. Reactie na de eerste partij: spelen we nog eens? Het heeft dan ook niet zo lang geduurd eer dit spel ook in mijn persoonlijke collectie terecht kwam. De drie (spel)weken zijn zo voorbij." (Bart)
"Dit spel met de vele dobbelstenen valt altijd in de smaak en lijkt altijd veel te snel gedaan." (Kurt)
"Een spel met veeeel dobbelstenen, dat wel, maar altijd weer een feest om te spelen." (Frank)
"Toegankelijk spel, zowel geschikt voor het spelen in de familiekring als met de echte liefhebber. Door het toepassen van dobbelstenen in dit spel speelt geluk een rol, zonder dat het storend is. Het kunnen bijkopen van extra dobbelstenen voor goud is een orgineel onderdeel. Ook zeer geschikt om met twee spelers te spelen." (Dierik)

Niet alleen heb ik al deze spellen gespeeld, ik heb ze ook nog eens allemaal in de kast staan. En dat mag nog wel even zo blijven. Mijn favoriet is In de Ban van de Ring, dat als enige spel uit dit lijstje in mijn eigen top-10 staat.

Top 100 2011: 41-50

2011-05-12T20:00:00.011+02:00

Vandaag komen we aan bij de bovenste helft. Daaronder drie nieuwe spellen die vorig jaar zijn verschenen.

50. Kardinaal en Koning
(Michael Schacht, 2000)
Positie vorig jaar: 55
Verschil: +5
Deze klassieker blijft mooi rond het midden hangen. Kan zich nog prima meten met het moderne spul.
"Leuk meerderhedenspel, dat uitblinkt in een korte speelduur en leuk spelverloop. Eigenlijk ken ik geen mensen die hier niets in zien. Voor mij een goede subtopper (al jaren)." (Vincent)
"Een makkelijk uit te leggen en te spelen spel met een bescheiden speelduur, maar met het gevoel van een groot en goed complex spel." (Frank)
"Erg leuk spel vanwege de combinatie van een korte speelduur en toch een aantal tactische afwegingen. Plaats je een extra klooster om zo de meerderheid in een gebied te halen of ga je voor de raadsheer en hoop je zo uiteindelijk via de verbonden extra punten te genereren. Lastige keuzes die het spel ook elke keer weer interessant maken." (Dierik)
"Mijn favoriet als er een spel gezocht wordt dat speelbaar is binnen het uur en dat toch voldoende tactiek biedt." (Stefaan)

49. Keltis
(Reiner Knizia, 2008)
Positie vorig jaar: 53
Verschil: +4
Blijft ook stabiel, na een goede eerste notering vorig jaar. Ik raad de fans aan om ook al die varianten eens te proberen.
"Is al een hele spelfamilie geworden en daar reken ik Lost Cities ook toe. Simpel principe en blijft onderhoudend." (Rients)
"Lost Cities voor vier personen. Dit is een beetje kort door de bocht, maar de overeenkomst met dit tweepersoonsspel is duidelijk. Toch is het door de prachtige vormgeving en toevoeging van wat bonuskaartjes een heel aardig spel geworden. Een topper in het familiesegment!" (Dierik)
"Wel of niet nog een steen inzetten en zo er voor zorgen dat je stenen door slim te spelen zo snel mogelijk naar boven komen." (Wiljan)

48. Hacienda
(Wolfgang Kramer, 2005)
Positie vorig jaar: 51
Verschil: +3
Het wordt bijna eentonig, maar ook met Hacienda is er bijna niks gebeurd in de ranglijst.
"Dit lijkt wel heel erg op Ticket to Ride + Heersers der Woestijn, maar ik trek me daar niks van aan, want Hacienda is gewoon een erg goed spel!" (Kurt)
"Simpel spelletje met aardig wat keuze mogelijkheden." (Peter)

47. Sint Petersburg
(Michael Tummelhofer, 2004)
Positie vorig jaar: 20
Verschil: -27
De harde dalers worden steeds zeldzamer, maar hier hebben we er nog een. Blijft desondanks erg populair.
"Een spel waarbij je aankopen moet balanceren, of je zit voor enkele beurten met te weinig geld. Ondanks het feit dat ik Sint Petersburg al eerder gespeeld had, hebben wij dit spel twee jaar geleden pas echt ontdekt. Maar nu hoort het in mijn top-20." (Bart)
"Speel voor roem en roebels. Maar alleen roem wint." (Rients)

46. Genoa
(Rüdiger Dorn, 2001)
Positie vorig jaar: 33
Verschil: -13
Dit onderhandelingsspel is alweer tien jaar oud, maar blijft hoog scoren. Goed dat het in het Nederlands is verschenen.
"De handelaar in mij vindt dat dit spel veel te weinig op tafel komt. Elke pot legt weer een nieuwe nuance in het spel. Verveelt me absoluut niet." (Vincent)
"Heerlijk chaotisch spel. Mooi spelmateriaal." (Pieter)
"Zeer veel wegen die naar de overwinning kunnen leiden: spannend en boeiend." (Els)

45. Saboteur
(Frederic Moyersoen, 2004)
Positie vorig jaar: 46
Verschil: +1
Stijgt weliswaar niet zo hard als aanverwante spellen als Bang! en Weerwolven, maar is wel populairder. Met zoveel fans moet die uitbreiding wel aanslaan.
"Dit spelletje komt ook met niet-spelfanaten vaak op tafel. Saboteren en gesaboteerd worden op zoek naar de schat." (Jan)
"Heerlijk om tijdens het spelen van dit spel allemaal verwarde gezichten te zien; niemand die zeker weet wie nou wel en wie nou niet Saboteur is. Een erg leuke activiteit, waarbij de uiteindelijke score vaak wat ondergeschikt is." (Daniël)
"Heerlijk rollenspel, qua geheimhouding van je rol beter dan Bang!" (Wiljan)

44. Troyes
(Xavier Georges, Sébastien Dujardin & Alain Orbain)
Positie vorig jaar: nieuw
Een van de twee Belgische hits van Spiel 2010. Die Xavier Georges (Carson City, Palais Royal) is er eentje om in de gaten te houden.
"De nieuwkomer van het jaar wat mij betreft: zeer veel keuzes maken binnen een haalbare speelduur. Telkens een ander spel." (Stefaan)
"Een product van eigen bodem waar we fier op mogen zijn. Zeer origineel, elk spel speelt goed anders dankzij de vele ambachtslieden... een echt pareltje." (Rafaël)
"Fascinerend spel met ongelooflijk veel mogelijkheden en zeer grote herspeelbaarheid. Ingenieus dobbelsteenmechanisme." (Els)
"Vrij zware euro met dobbelstenen, maar op een leuke manier toegepast. Je kunt elkaar ook nog een beetje dwarszitten door elkaars dobbelstenen weg te kopen." (Martha)

43. Ticket to Ride Europe
(Alan Moon, 2005)
Positie vorig jaar: 39
Verschil: -4
Een klein minnetje, maar dit is nu wel zo'n beetje een evergreen.
"Altijd leuk om spelen en is ons 'gateway-spel' om anderen het betere spel te leren kennen..." (Kurt)
"Heel wat mensen met dit spel in de spellenwereld gelokt." (Eric)
"Wat mij betreft de leukste versie van Ticket to Ride. Net wat meer diepgang dan het orgineel en uiteraard spreekt een Europese kaart net wat meer aan dan een Amerikaanse. Al was het maar vanwege het stukje topografische kennis." (Dierik)

42. Fresco
(Marco Ruskowsi & Marcel Süsselbeck)
Positie vorig jaar: nieuw
De honger naar vernieuwende werkverschaffingspellen is nog niet verzadigd, gezien de populariteit van Troyes en dus ook Fresco.
"Een kloddertje roze hier, een kloddertje roze daar! Niet te lang uitslapen, anders is de markt leeg." (Bartjan)
"Een prachtig uitgevoerd en goed opgebouwd spel. Heb nog niet alle uitbreidingen geprobeerd, maar vind het mooi hoe het spel door middel van de bijgevoegde uitbreidingen stap voor stap in complexiteit opgebouwd en geleerd kan worden." (Sander)
"Het thema van het spel klopt gewoon en alles is logisch opgezet. Ik kan dit spel daarom makkelijk introduceren aan nieuwe spelers, en dat maakt dit spel echt goed. De vele uitbreidingen geven ook veel herspeelbaarheid." (Rick)

41. Imperial 2030
(Mac Gerdts, 2009)
Positie vorig jaar: nieuw
Een instant hit voor The Game Master, zo lijkt het. Ook de stemmen voor het gewone en bijna identieke Imperial heb ik hier meegeteld, maar dan nog is het een erg hoge nieuwe binnenkomer.
"Een spel was zelden zo economisch en politiek tegelijk." (Stefaan)

Hier kom ik de laatste twee spellen in de lijst tegen die ik nog niet gespeeld heb. Bij Ticket to Ride Europe wordt dat toch echt eens tijd en Imperial 2030 zou ik graag eens proberen. Hacienda is mijn favoriet uit de lijst, maar ook Troyes en Genoa gooien hoge ogen.

Top 100 2011: 51-60

2011-05-11T20:00:00.008+02:00

We komen nu bij de middenmoters. Een relatief begrip natuurlijk, want het staat hier vol puike spellen! En wederom drie verrassende comebacks.

60. Reef Encounter
(Richard Breese, 2004)
Positie vorig jaar: nieuw
Van sommige spellen denk je dat ze langzaam in de vergetelheid raken, maar dan maken ze ineens een sterke comeback. Reef Encounter is terug van weggeweest en bekleedt dit jaar zelfs zijn hoogste positie ooit.
"Fascinerend spel, er lijken zoveel mogelijkheden in een beurt te zijn. De gevechten om het koraal, de steekspellen om de algencilinders maken het tot een aangename hersenkraker, waar elke fout wordt afgestraft." (Vincent)
"Een van de origineelste en meest complexe spellen die ik gespeeld heb. Moeilijk onder controle te houden, maar beslist erg gaaf." (Sander)

59. Shogun
(Dirk Henn, 2006)
Positie vorig jaar: 31
Verschil: -28
Stond de afgelopen jaren telkens rond de 30, maar maakt nu toch een duikeling. Zonder de stemmen van Wallenstein, die hierbij zijn opgeteld, had het nog lager gestaan.
"Wallenstein blijft een favoriet. Komt echter nooit meer op tafel. Gelukkig is er een goede online versie!" (Bas)

58. Het Verboden Eiland
(Matt Leacock, 2010)
Positie vorig jaar: nieuw
De Nederlandse editie is nog maar twee maanden uit en nu al staat het op een zeer verdienstelijke stek. Dit kon wel eens een doorslaand succes worden.
"Eindelijk in Nederland. Wat kan dit spel spannend zijn ondanks zijn makkelijke speelbaarheid." (Peter)
"Perfect om mensen te introduceren in gezelschapsspellen, en dan nog coöp ook." (Christophe)
"Zullen we het dan toch maar het kleine broertje van Pandemie noemen? Ideaal om te spelen met kinderen vanaf een jaar of negen en zeer leuk om op deze manier mensen te introduceren in het coöperatief spel." (Pedro)

57. Ticket to Ride Nordic Countries
(Alan Moon, 2007)
Positie vorig jaar: nieuw
Hé, waar komt deze ineens vandaan? Het gaat al een paar jaar mee, maar kwam nooit voor in de top-100. Nu ineens wel en best hoog ook nog. Kwaliteit komt vanzelf bovendrijven.
"Eigenlijk zijn alle varianten leuk, maar de Nordic Countries is mijn favoriet vanwege de looks." (Dagmar)

56. Cartagena
(Leo Colovini, 2000)
Positie vorig jaar: nieuw
Dit is echt het jaar van de comebacks. Haalde alleen in 2009 een 80e plaats, verder niet gezien. Tot nu.
"5 minuten uitleg, 2 minuten voorbereiding, oneindig veel plezier." (Sander)
"Erg leuk bewegingsmechanisme. De 2-persoons variant kent verrassend veel diepgang." (Roland)
"Het beste racespel dat ik ken. Zelfs de minder tactische variant geeft al genoeg stof tot nadenken en plannen (de tactische variant uiteraard nog meer)." (Hans)

55. Hanze
(Michael Schacht, 2004)
Positie vorig jaar: nieuw
Na een jaartje afwezigheid is Hanze zo'n beetje terug in dezelfde buurt waar het in 2008 en 2009 ook stond.
"Een simpel en mooi uitgedacht spel van Michael Schacht. Speelt lekker snel weg." (Pieter)
"Michael Schacht blijft de beste speelauteur als het gaat om beknopte speel duur 1 uur max en toch een uitdagend spel. Hanze is nu veel in de aanbieding, niet laten liggen zou ik zo zeggen." (Axel)

54. Age of Empires III
(Glenn Drover, 2007)
Positie vorig jaar: 58
Verschil: +4
Tussen al die stuiterende spellen is Age of Empires lekker stabiel. Een euro die er ameri uitziet.
"Een hele goeie combinatie van worker placement, meerderheden en andere elementen. Elk spel voelt aan als een avontuur en zo hoort het ook." (Rafaël)
"Het bord is schitterend uitgevoerd en je wordt zo helemaal meegenomen in de sfeer van het spel. Het spel draait om ontdekken en ontwikkelen, het vechten tegen elkaar is maar een heel klein onderdeel van het spel." (Dierik)

53. Amon-Ra
(Reiner Knizia, 2003)
Positie vorig jaar: 53
Verschil: +16
Dit oude beestje van Knizia kan nog prima meekomen. Het helpt waarschijnlijk dat het een van zijn zwaarste spellen is.
"Klassieker, die me met de jaren maar blijft boeien." (Vincent)
"Een ijzersterke Knizia." (Frank)
"Een spel dat nog vaker gespeeld moet worden. Daarom vooralsnog een hoge klassering." (Anton)

52. Weerwolven van Wakkerdam
(Philippe des Pallières, 2001)
Positie vorig jaar: 83
Verschil: +31
Partyspellen zitten in de lift. Bang en Weerwolven stijgen flink en dan hebben we het hoogste geklasseerde sfeerspel nog niet gehad.
"Eén van die weinige spelen die je met veel man kan spelen, een psychologische thriller waarbij je zo op je woorden moet passen of je wordt opgeknoopt door de burgers." (Jan)
"Het beste spel voor grote groepen." (Guus)

51. Stoom
(Martin Wallace, 2009)
Positie vorig jaar: 41
Verschil: -10
Vorig jaar deed Martin Wallace het beter met zijn treinspellen. Rabiate fans van de verschillende edities geven me vast ongelijk, maar ik heb hier Stoom en Age of Steam weer samengevoegd. Erg veel hadden die fans helaas niet te melden over deze titel(s).

Weer een lijst met mooie spellen, die ik nog allemaal gespeeld heb. Mijn duidelijke favoriet is Amon-Ra. Onlangs na jaren weer eens gespeeld, waarna ik me afvroeg waarom dat zo lang heeft moeten duren.

Top 100 2011: 61-70

2011-05-10T20:00:00.001+02:00

En de volgende tien. Slechts een nieuwe binnenkomer. Maar wel een echte, want van Spiel 2010.

70. Norenberc
(Andreas Steding, 2010)
Positie vorig jaar: nieuw
Weer een mooi succes voor White Goblin. De andere titel van deze auteur is wel ietsje populairder...
"In het begin vergis je je in de regels, maar dan blijkt het opeens zo eenvoudig. Behoorlijk wat materiaal in de doos." (Peter)
"Regels zijn wat zwaar, maar eenmaal deze goed doorgenomen te hebben is het eigenlijk een verrassend eenvoudig spel." (Paul)

69. Bang!
(Emiliano Sciarra, 2002)
Positie vorig jaar: 89
Verschil: +20
Een mooie stipnotering voor deze inmiddels evergreen. Nog steeds een van de populairste kaartspelletjes voor grotere groepen.
"Een superleuk kaartspelletje waarvoor ik mijn vredelievende principes graag even aan de kant wil zetten: iedereen koelbloedig afmaken!" (Jan)
"Ondanks de Engelse versie heerlijk om te spelen, lekker schieten op elkaar. Uitbreiding is ook leuk." (Wiljan)

68. Heersers der Woestijn
(Reiner Knizia, 1998)
Positie vorig jaar: 68
Verschil: -21
Deze thematische en geluksvrije Knizia moet toch een flink verlies incasseren.
"Positiespel van Reiner. Hij blijft me verrassen. Waar is mijn iPad. Oh bezet." (Anton)

67. Wikinger
(Michael Kiesling, 2007)
Positie vorig jaar: 32
Verschil: -35
De jojo van de lijst. Flippert heen en weer tussen een plek rond 35 en 70. Volgend jaar weer omhoog?
"Talloze keren gespeeld en ik ben er nog steeds niet achter wat de strategie is om dit te winnen." (Hilbert)

66. Puerto Rico kaartspel
(Andreas Seyharth, 2004)
Positie vorig jaar: 63
Verschil: -3
Maakte vorig jaar een flinke smak, vast door de opkomst van Race, Dominion en consorten. Handhaaft zich dit jaar.
"Dit jaar weer vaak op tafel gekomen. Eén van de weinige spellen waar het hele gezin wel voor te porren is." (Herman)
"Zowel bord- als kaartspel zijn zeer goede spellen. Omwille van variatie in mijn lijstje moet een van beide eruit. Dit jaar kies ik voor het kaartspel als fijne afwisseling voor het bordspel. Puerto Rico Het Kaartspel is trouwens ook een ideale reisgezel. Het bordspel moet het tegenwoordig regelmatig afleggen tegen meer recente spellen." (Bart)

65. Kolonisten van Catan kaartspel
(Klaus Teuber, 1996)
Positie vorig jaar: 65
Verschil: -30
Daalde de afgelopen jaren telkens een plaats of tien, maar krijgt nu een harde klap. In het begin schrukte dit nog tegen de top 10 aan.
"Het is nog steeds ons meest gespeelde spel en steeds beleven we er even veel plezier aan. Het spel is zowel ontspannend (in de beginfase), als spannend (naar het einde toe)." (Kurt)
"Nog een spel dat altijd mee in onze reiskoffer gaat. Ondanks de leeftijd van het spel, beleven we hier nog steeds fijne en spannende momenten mee. Dikwijls een strijd op het scherp van de snee." (Bart)
"Uit historisch besef: dit was mijn eerste 999 spel en jarenlang mijn favoriet. Ik speel het nog vaak." (Guus)
"Zeer geslaagde variant voor 2 personen, alleen jammer dat het zo kenmerkende ruilen van het basisspel verdwijnt (niet officieel, maar toch in de praktijk)." (Hans)

64. Wizard
(Ken Fisher, 1984)
Positie vorig jaar: 97
Verschil: +33
Verdween vorig jaar bijna uit de lijst, maar maakt een sterke comeback. De Nederlandse editie heeft vast geholpen.
"Boerenbridge maar dan met wat extra. Puur vermaak." (Rients)
"De klassieker die niet plat te spelen is. Ik denk dat ik dit spel ondanks zijn eenvoud altijd leuk zal blijven vinden. Ideaal spelletje om na het sporten te spelen met een stel vrienden." (Daniël)
"Eindelijk in het Nederlands uit gegeven door 999 Games, dit kaartspel, slagenspel, is een klassieker! Must have." (Axel)

63. Ghost Stories
(Antoine Bauza, 2008)
Positie vorig jaar: 85
Verschil: +22
Coöps blijven populair. Dit is vooralsnog ook geen eendagsvlieg. En binnenkort op de iPad!
"Coöperatief is mijn ding, en deze blijft bij elk potje spannend tot het einde, voor mij, afgezien van die soms %^&#&^$ dobbelstenen het perfecte spel." (Christophe)
"Spannend coöperatief spel wat je maar moeilijk kunt winnen." (Peter)

62. Jambo
(Rüdiger Dorn, 2004)
Positie vorig jaar: 27
Verschil: -35
Weer zo'n combokaartspel voor twee personen dat flink daalt. De concurrentie is moordend.
"Één van de beste twee personenspelen. Aangenaam qua spel, qua speelduur en spelplezier. De levensduur van het spel is al flink wat jaren stabiel. Ben er nog lang niet op uit gekeken." (Vincent)
"Een als kaartspel vermomd bordspel. Voor ons hét ideale 2-speler tussendoortje." (Paul)
"Tegenwoordig ons favoriete tweepersoonsspel. Prachtige vormgeving van de kaarten en veel variatie, maar je hebt wel wat geluk nodig bij het kaarten trekken." (Hans)

61. Taj Mahal
(Reiner Knizia, 2000)
Positie vorig jaar: 25
Verschil: -36
En weer zo'n harde daler. Het is ook niet Knizia's jaar geloof ik.
"Te weinig gespeeld maar top 10 waardig." (André)
"Vlijmscherp bluffen en bieden in deze perfecte Knizia." (Frank)

Deze spellen heb ik dan wel allemaal gespeeld. Veel goede spellen, dus een favoriet kiezen is moeilijk. Ik ga toch maar voor Heersers der Woestijn.

Top 100 2011: 71-80

2011-05-09T20:09:00.004+02:00

De volgende tien. Daaronder drie tweepersoonsspelen en een opvallende comeback.

80. Torres
(Wolfgang Kramer & Michael Kiesling, 1999)
Positie vorig jaar: 68
Verschil: -12
Dit AP-spel blijft maar zakken, maar staat er nog wel in.
"Speel het niet vaak meer, maar dat zegt niets over de klasse van het spel. Eenzaam aan de top." (Kasper)

79. Diplomacy
(Allan Calhamer, 1959)
Positie vorig jaar: 44
Verschil: -35
Op schaken en go na het oudste spel in de lijst. Wordt waarschijnlijk niet zoveel meer gespeeld als vroeger, maar geniet nog veel respect.
"Diplomacy blijft een fantastisch spel. Simpel van regels. Geen dobbelstenen, geen geluk. Vooral het onderhandelen maakt dit spel zo intrigerend." (Bart)
"Nog steeds zie ik veel mensen die ik in de jaren 80 dankzij Diplomacy heb leren kennen. Essentieel is om spel en vriendschap goed uit elkaar te houden; dan heb je een prachtig onderhandelspel dat echt nooit saai is." (Roland)

78. Maharadja
(Wolfgang Kramer & Michael Kiesling, 2004)
Positie vorig jaar: 38
Verschil: -40
Deze K&K maakt een diepe val, een van de grootste dalers van dit jaar.
"Ieders denktijd valt mooi samen en je wil altijd meer dan dat kan." (Guus)
"Pure strategie. Met veel gelijkwaardige tactieken een topper." (Sander)

77. Santiago
(Claudia Hely en Roman Pelek, 2003)
Positie vorig jaar: nieuw
In de eerste jaargang van deze lijst stond dit spel op 100, daarna is er niets meer van vernomen. Tot nu! Wat is er gebeurd in die tijd?
"Briljant in al z’n eenvoud." (Frederik)

76. Brug naar de hemel
(Michael Rieneck & Stefan Stadler, 2009)
Positie vorig jaar: 90
Verschil: +14
Dit spel had ik dit jaar eerlijk gezegd niet terug in de lijst verwacht, maar het blijkt toch aardig populair. Ondanks het thema heel anders dan voorganger De Kathedraal.
"Het fantastisch 'kreun en steun' spel waarbij elke speler door alle rampspoed constant zijn plannen moet wijzigen. Fantastisch uitgebalanceerd!" (Els)
"Het verrassingselement in de spel is zo goed uitgewerkt dat je er niet aan kunt ontkomen. Om te kunnen anticiperen moet je rekening houden met allerlei uitzonderingen net als in de 13e eeuw om te overleven in dit spel." (Martijn)
"Nog mooier en boeiender dan De Kathedraal, een absoluut pareltje dat iedereen een paar keer gespeeld moet hebben." (Rafaël)

75. Koehandel
(Rüdiger Kolze, 1984)
Positie vorig jaar: 66
Verschil: -9
Dit spel kent een schare fanatieke spelers, die zorgen voor een vrij constante klassering.
"Mijn favoriete kaartspel: Bluf, inzicht en timing... De perfecte cocktail." (Kristof)

74. Finca
(Wolfgang Sentker & Ralf zur Linde, 2009)
Positie vorig jaar: 60
Verschil: -14
Nog een spel waarvan de populariteit langer houdbaar blijft dan ik dacht. Zo'n typisch luchtig bordspel van Hans im Glück.
"Afgelopen jaar per toeval tegengekomen. Leuk spel, eenvoudig en leuk mechanisme met de wieken." (Paul)
"Liefst met 2 personen, dan krijgt het meer body." (Saskia)

73. Mr. Jack
(Bruno Cathala en Ludovic Maublanc, 2006)
Positie vorig jaar: 21
Verschil: -52
Van alle spellen van vorig jaar die nog in de lijst staan is dit de grootste daler. Aan de andere kant was het vorig jaar een van de grootste stijgers.
"Mr. Jack is voor mij een orgineel spel (deductie) met fraai artwork. Het komt (helaas) niet echt vaak op tafel, maar ik vind het zeker een spel dat alleen al vanwege de twee bovenstaande argumenten in je collectie thuis hoort." (Dierik)

72. Jaipur
(Sébastien Pauchon, 2009)
Positie vorig jaar: 75
Verschil: +3
Jaipur haalt bijna dezelfde positie als vorig jaar. Een Nederlandse editie zou vast geen gek idee zijn.
"Het was lang geleden dat een nieuw tweepersoonsspel nog zo'n goede indruk om me had nagelaten. Alweer zo'n spel waarbij je twijfelt tussen verdere opbouw (om meer punten te halen) of snel punten pakken voordat je tegenstrever dat doet en het spel beëindigt." (Bart)
"Voor mij een blijvertje in het tweespelersegment. Mooi materiaal en steeds weer lastige keuzes. Met name de omgang met de kamelen en het tijdig inwisselen van je kaarten speelt een grote rol." (Dierik)

71. Hive
(John Yianni, 2001)
Positie vorig jaar: 74
Verschil: +3
Staat net als vorig jaar precies één plaatsje boven Jaipur. Nog steeds een van de populairste abstracte tweepersoonsspellen buiten de GIPF-reeks.
"Alleen al de stenen van bakeliet maken het spel de moeite waard." (Saskia)
"Uitdagend spel voor twee met meer tactische mogelijkheden dan je bij de eerste speelbeurten ontdekt." (Jorrit)

Van deze lijst heb ik Diplomacy (natuurlijk) nog niet gespeeld en Santiago. Naar die laatste ben ik toch wel erg benieuwd. Jammer dat je naar het schijnt wel vijf spelers nodig hebt.

Top-100 2001: 81-90

2011-05-08T20:07:00.004+02:00

Vandaag tellen we verder met de volgende tien. Van de zes 'nieuwe' binnenkomers stonden er drie al eerder in de lijst en is van de andere drie het nieuwste spel uit 2008. Wat je nieuw noemt.

90. Thebes
(Peter Prinz, 2007)
Positie vorig jaar: 96
Verschil: +6
De eerste stijger in de lijst. Thebes weet de dalende lijn stop te zetten, maar blijft nog akelig dicht bij de afgrond.

89. Chinatown
(Karsten Hartwig, 1999)
Positie vorig jaar: 50
Verschil: -39
Weet de mooie positie van vorig jaar niet vast te houden en is terug op het niveau van 2008. Maar staat nog wel in de lijst.
"Oude aleaklassieker uitgegeven in een moderner en beslist fraaier jasje. Is in vijf minuten uit te leggen en spreekt zowel families als veelspelers aan. Alles is onderhandelbaar; wat wil een mens nog meer." (Dierik)
"Groepsfavoriet. Stuk gespeeld." (Bas)

88. Pinguïn Party
(Reiner Knizia, 2008)
Positie vorig jaar: nieuw
Een verrassende nieuwe binnenkomer. Deze doet het vast bij spellengekke gezinnen erg goed.
"Als er kinderen komen spelen is dit een van de eerste spellen die op tafel komen. Eenvoudig, kleurrijk, onderhoudend." (Herman)

87. Frank's Zoo
(Frank Nestel en Doris Matthäus, 1999)
positie vorig jaar: nieuw
Nog zo'n kaartspel voor het hele gezin. Terug van een jaartje weggeweest.
"Beste snelle spel voor 3 personen." (Guus)
"In dit spel zit meer tactiek dan een hoop mensen denken. Elke hand die ik krijg biedt mij weer een nieuwe uitdaging en het is altijd weer interessant om te bedenken hoe je nu weer die egel en die leeuwen binnen gaat halen en ook nog eens zo snel mogelijk van al je kaarten af komt. " (Daniël)

86. Twilight Struggle
(Ananda Gupta & Jason Matthews, 2005)
Positie vorig jaar: nieuw
Nee, geen weerwolven en vampieren, maar de VS en de USSR. U weet wel, van vroeger. Stond er in 2009 al eens eerder in.
"Blijft een erg goede card driven wargame." (Martha)

85. Robo Rally

(Richard Garfield, 1994)
Positie vorig jaar: 79
Verschil: -6
Maakte vorig jaar een flinke smak, maar blijft zich in deze regionen handhaven. Hardnekkig populair.

84. Through the Ages
(Vlaada Chvátil, 2006)
Positie vorig jaar: nieuw
Het dobbelspel maakt plaats voor het origineel. In de tijd die dit kost kun je het dobbelspel met gemak vaker dan tien keer doen. Voor de doorbijters.
"Nog steeds mijn meest favoriete civilization game om op een heerlijke zondagmiddag weg te spelen." (Martijn)
"We hebben bijna nooit tijd voor een volledig spel, maar zelfs in een verkorte versie is dit erg vermakelijk." (Martha)

83. Schaken
(publiek domein)
Positie vorig jaar: nieuw
Keert net als go terug na twee jaar niet in de lijst gestaan te hebben. Spellengekken kennen hun klassiekers.
"Dat een van de oudste spellen dat zoveel diepgang kent dat eigenlijk geen enkel potje hetzelfde is blijft ongelooflijk." (Wiljan)
"Een al oude klassieker die te vaak over het hoofd wordt gezien bij het opstellen van spellijstjes, bij deze een eervolle vermelding!" (Frederik)

82. Vasco da Gama
(Paolo Mori, 2009)
Positie vorig jaar: 43
Verschil: -39
Een van de hoogste nieuwe binnenkomers van vorig jaar is nu een van de hardste dalers. Is dit nou zo'n vlam in de pan?
"Een hele goeie combinatie van verschillende spelelementen, maar het 'bingosysteem' voor de acties is ronduit geniaal. een geniale puzzel , een van de beste spellen van Spiel '09." (Rafaël)
"Was dit spel 4,5 jaar geleden uitgekomen, dan had het te boek gestaan als een klassieker. Ondertussen hebben we al zoveel soortgelijke spellen dat het spel erop wordt afgerekend. Maar dat neemt niet weg dat ondanks het feit dat het spel allesbehalve origineel is, het wel erg goed is." (Kurt)

81. Acquire
(Sid Sackson, 1962)
Positie vorig jaar: nieuw
Kijk, dit is nu eens een leuke verrassing. Al die jaren werd deze klassieker genegeerd en nu staat hij er dan toch in. Nog zeker niet vergeten.
"Hotel meets Monopoly voor volwassenen." (Sander)

Daarmee sluiten we het tweede lijstje af. Through the Ages en Twilight Struggle zijn de enige die ik niet gespeeld heb. Gezien hun duur en genre zal dat wel zo blijven. Van de rest gaat mijn voorkeur uit naar Thebes.

Top 100 2011: 91-100

2011-05-07T16:04:00.008+02:00

Vandaag dan eindelijk de eerste 10. Dit jaar stemden er voor het eerst meer dan 100 mensen mee en zet de stijgende lijn zich dus voort. Mijn grote dank aan iedereen die een lijstje heeft opgestuurd.

Dit jaar staan er 27 spellen van vorig jaar die niet teruggekomen zijn. Daar staan 16 nieuwe binnenkomers tegenover en nog 11 spellen die al eens in 2008 of 2009 in de lijst stonden, maar voerig jaar even niet. Hier de onderste 10 van dit jaar.

100. Geharrewar in de sushi-bar
(Reiner Knizia, 2008)
Positie vorig jaar: 70
Verschil: -30
Een flinke daling voor dit spel, dat nu op nagenoeg dezelfde positie staat als in 2009 (toen 97). Nog net genoeg fans.
"De opvolger van Regenwormen die bij ons vaak op tafel komt. Het kaapgedeelte met de stokjes is erg geinig." (Wiljan)

99. Bluff
(Richard Borg, 1987)
Positie vorig jaar: 56
Verschil: -43
Ook bekend als Perudo of Liar's Dice vinden we hier direct weer een dobbelspel. Net als de Sushi-bar toch wat minder geliefd dan vorig jaar.
"Bluffen, wat dat betreft is het het pokerspel onder de dobbelsteenspellen." (Wiljan)
"Een heerlijk blufspel! Laat die dobbelstenen maar rollen en laat er hard gelachen worden als een bod van vijf zessen betwijfeld wordt en er tien in het spel bleken te zitten. Het volume gaat vaak flink omhoog tijdens het spelen van dit spel." (Daniël)

98. Dungeon Lords
(Vlaada Chvátil, 2009)
Positie vorig jaar: nieuw
Hier dan de eerste echte nieuwe binnenkomer van dit jaar. De ultieme ant-dungeoncrawl.
"Je eigen dungeon bouwen en vervelende avonturiers eruit meppen - dit blijft leuk, en verdraaid lastig om goed te spelen." (Martha)
"Zit erg goed in elkaar. Wie doet wat en wanneer? Wel redelijk hoge geluksfactor." (Roland)

97. Axis & Allies
(Lawrence Harris, 1981)
Positie vorig jaar: 72
Verschil: -25
Risk voor gevorderden wordt gestaag minder populair.
"Een eenvoudige wargame, dat realisme combineert met speelbaarheid. Een goede combinatie van tactiek en geluk, oorlog en economie." (Bart)
"Oorlogje spelen is fout, maar o zo leuk met dit spel." (Frank)

96. Thunderstone
(Mike Elliott, Alderac Entertainment Group)
Positie vorig jaar: nieuw
Nog niet zo geliefd als Dominion, maar al met minstens zoveel uitbreidingen. Liefhebbers genoeg dus.
"De Dragonspire editie heeft uiteindelijk Dominion definitief naar de putten der vergetelheid verwezen." (Dominique)

95. Coloretto
(Michael Schacht, 2003)
Positie vorig jaar: nieuw
Natuurlijk niet helemaal nieuw in de lijst, want in 2008 stond het nog op een 75e plaats. Daarna niet meer gezien, tot nu.
"De kracht van eenvoud, hier kan zelfs Knizia een puntje aan zuigen." (Dagmar)

94. La Città
(Gerd Fenchel, 2001)
Positie vorig jaar: nieuw
Ook hier is natuurlijk geen sprake van een echte nieuw binnenkomer. Ook deze stond er in 2008 nog in, nota beene op een 51e plek. Zo populair is het nu niet, maar blijkbaar toch niet helemaal vergeten.

93. Go
(publiek domein)
Positie vorig jaar: nieuw
Ook go stond er in 2008 al eens in, maar daarna niet meer.
"Blijft voor mij het spel met de meeste diepgang. Er is geen spel dat ik zoveel heb gespeeld." (Roland)
"Door zijn eenvoudige spelregels en diepe strategische mogelijkheden is dit het beste klassieke abstracte spel dat ik ken." (Eugene)

92. Rattus
(Henrik en Åse Berg, 2010)
Positie vorig jaar: nieuw
White Goblin Games had in 2010 een hyperactief jaar en hier treffen we het eerste Nederlandse succes in de lijst aan.
"Kies je voor extra voorrechten, loop je ook een groter risico. Dat gecombineerd met een bijzonder spelprincipe levert een mooi spel op." (Rients)

91. London
(Martin Wallace, 2010)
Positie vorig jaar: nieuw
Hier zien we het eerste van de vier spellen in de lijst die vorig jaar in Essen gepresenteerd werden. Voor Wallacefans vast geen verrassing.
"Een spel waarin je al begint in armoede. Proberen om je gebouwenkaarten zo te leggen zodat je er de ronden erna optimaal van kan profiteren, zorgt ervoor dat een goed doordachte strategie en vooruitdenken de sleutel is tot het succesvol afronden van dit spel." (Bartjan)
"Nog een topper van Martin Wallice. Erg leuk om te zien hoe de stad London weer opnieuw wordt opgebouwd!" (Rick)

Dat waren de eerste tien spellen van de top 100 van 2011. London, Dungeon Lords en A&A heb ik nog (steeds) niet gespeeld. Van de rest vind ik go denk ik het beste spel.

Gespeeld in april

2011-05-05T11:19:00.005+02:00

April is altijd een maand waarin ik veel speel, ook dit jaar weer. In totaal 98 potjes verdeeld over 40 verschillende spellen. Dankzij de iPad was Roll through the Ages het vaakst gespeeld (in plaats van het eeuwige Dominion), met 12 potjes. Natuurlijk ook weer wat nieuwe spellen en dat is het interessantst om over te schrijven. Er zaten een paar leuk bij, met als hoogtepunt:

Bridge
Hier heb al eerder wat uitgebreider over geschreven. Dit slagenspel blijft fascineren. Ik denk wel dat ik een gelegenheidsspeler zal blijven, maar dit is het soort spel (net als go) waar ik graag beter in zou worden. Je kunt er veel in kwijt. Niet iedereen neemt het serieus; thuis word ik al gevraagd of ik nu ook aan de sherry ga.

Andere nieuwe spellen, met de leukere spellen eerst:

Tricoda: een relatief luchtig deductiespel waar toch de nodige denkkracht voor is vereist. Het probleem met een spel als Sleuth is dat je erg veel moeite moet steken in het bedenken van een slim systeem om je verkregen informatie schematisch te ordenen. Bij Tricoda gaat dat allemaal veel makkelijker en kom je met de meegeleverde blaadjes een heel eind. Niet voor iedereen of heel vaak, maar leuk voor op zijn tijd. En van winnen kun je je zo lekker slim voelen.

Bits: de opvolger van Fits. Dit lijkt een stuk minder op Tetris dan zijn voorganger. Weer moet je speelstukken in een schuin vlak naar beneden schuiven, maar nu zijn het rechthoekige plastic tegels met twee gekleurde vakjes. Hierdoor ontstaan allerlei gekleurde vormen. Opdrachtkaartjes geven aan welke vormen punten opleveren. Een puzzelspelletje dus, dat je ook prima solo kunt spelen. Liefhebbers van het genre zullen dit vast ook leuk vinden; ik vond het best aardig.

Antics: eigenlijk heb ik maar heel weinig spellen van de gebroeders Lamont gespeeld. De enige andere was Paniek in de Wei en dat vond ik helemaal niks. Antics is een stuk leuker. Het is een redelijk standaard 'pick up and deliver', gecombineerd met het stapelen van dubbele tegels zoals in bijvoorbeeld Java en Taluva. Ik vond het wel aardig in elkaar zitten, maar had voor een kort en simpel spel misschien iets teveel toeters en bellen. Je kunt van alles plannen en opbouwen, maar dan is het spel ineens voorbij. Ik voel nog geen aanschafdrang, maar zou het best nog eens willen spelen.

Vlotte Geesten: de zoveelste variant in het genre van snel reactiespel. Deed me sterk denken aan spellen als Jungle Speed en Mausgeflippt. Dit moet ik maar eens met de kinderen proberen. Voor volwassenen is de gevorderde variant nog wel een uitdaging, als je van dit soort spellen houdt.

The Hobbit: een nieuw familiespel van Knizia, met fraaie vormgeving. Mijn tot nu toe enige potje viel me wat tegen. De avonturen waren over het algemeen wel erg makkelijk; er was nauwelijks sprake van een risicoafweging of een avontuur wel zou lukken of niet. Mogelijk speelden we met de verkeerde regels, of was het beginnersniveau gewoon te eenvoudig. Ik ga 'm nog wel eens spelen.

In de Ban van de Ring familiespel: hmm ja, ganzenbord met een ander thema en mooie vormgeving. Veel meer is het niet. Misschien dat de extra regels nog wat toevoegen, maar die zijn weer onbegrijpelijk opgeschreven. Ach, ik kan de kinderen vast nog wel een keer een kwartier zo gek krijgen.

Spookslot

2011-05-04T11:11:00.008+02:00

Toen ik op de basisschool zat had ik een vriendinnetje dat Irene heette. Irene had iets, dat ik niet had en waar ik heel jaloers op was. Irene had namelijk het spel spookslot. Toen ik het een paar jaar geleden op de rommelmarkt tegenkwam, heb ik het dan ook meteen gekocht. Het spel heeft een paar jaar op zolder gelegen, maar vandaag
had ik zin om het spel in elkaar te zetten. Daar ben ik nog best even zoet mee geweest. Spookslot kan je namelijk met recht ook een bouwpakket noemen. Ik moest nog even zoeken waar de spelregels gebleven waren, maar die bleken in de deksel van de doos te staan. Het spel was nagenoeg compleet. Er miste alleen een dobbelsteen en een voetje. Maar dat kan ik zelf weloplossen.

Het spel zelf stelt niet zo veel voor: je moet tijdens je beurt dobbelen om te
bepalen hoeveel stappen je mag lopen en daarna moet je door een soort rad van fortuin nog een extra actie laten bepalen. Je kan hiermee een extra keer dobbelen (en dus lopen) winnen, of het kan je laten weten dat je verstijfd bent geraakt van angst waarna je net zo lang stil moet staan tot het rad je laat weten dat je weer relaxed genoeg bent om verder te spelen of je mag met de doodskop actie uitvoeren. Dit betekent dat je een heel cool plastic schedeltje (lichtgevend in het donker!) door de doodskist het trapgat in mag gooien waarna hij ergens weer te voorschijn komt en daarbij misschien wel iemand omgooit. Het doel van het spel is om het hele huis door te lopen, de trap op te sluipen en bovenaan de trap het deksel van de doodskist te sluiten.

Het spel is zo over de top uitgevoerd dat ik het niet kon laten om een paar foto's te maken.

Dit is het spel van bovenaf gezien. Je moet dus via het voetjesspoor je weg vinden door het slot om bovenaan de trap te eindigen. Als je op de rode voetjes staat, loop je het risico door het doodshoofd getroffen te worden.

Dit zijn de dappere avontuurs die hun leven in de waagschaal gaan stellen om het slot van zijn dolende geesten te bevrijden.

En zo zien de avonturiers er uit als ze verstijfd van angst het in hun broek staan te doen.

Dit is het eerste gevaar dat de avonturiers moeten trotseren. Deze ridder heeft de vervelende gewoonte om af en toe in te dutten en zijn bijl dan te laten vallen. Daar wil je niet onderstaan!

Als je veilig langs de ridder bent gekomen, kom je in de grote hal. Hier spookt het flink. Als je het spook wekt, begint de vloer te beven. En daarna begin jij te beven.... van angst wel te verstaan!

Via de hal kom je in een enge bijkeuken terecht. Terwijl de vleermuizen om je oren vliegen en je probeert niet te struikelen over de flesjes met dubieuze inhoud, valt je oog op een spiegel. Maar wacht! Is het wel een spiegel, of is het een geheime doorgang!

Aan de andere kant van de geheime doorgang is het behekste trappenhuis. Het lijkt wel of je voetstappen hoort, zou je hier wel alleen zijn?

Voorzichtig loop je de trap op. Je probeert heel zachtjes te lopen, want voor je het weet wek je wezens die je beter met rust had kunnen laten.....

Dit keer lukt het je om de stilletjes de trap op te sluiten en de doodskist te sluiten. De rust keert weer terug in het slot.

Wat doe jij volgend weekend?

2011-05-02T19:13:00.002+02:00

Eugène heeft me een tijdje terug uitgenodigd voor een spellenweekend dat volgende week zal plaatsvinden. Ik vind het altijd best een beetje eng om ergens naar toe te gaan waar ik weinig mensen ken (ik ken hier alleen Eugène), dus ik moest wat moed verzamelen voordat ik me durfde aan te melden. Inmiddels heb ik de eerste mailtjes over dit weekend ontvangen en krijg ik er steeds meer zin in.

Er zijn nog wat plekjes vrij, dus als je volgende week nog niets te doen hebt, maar wel heel erg veel van spellen houdt, dan is dit je kans om ook mee te doen. Voor meer informatie kan je contact opnemen met Marieke.

Wie weet tot volgende week!

BORDSPELLENWEEKEND 13 MEI op de VELUWE.

Het weekend van 13 mei wordt er een bordspellenweekend georganiseerd.
Het betreft een groep die ontstaan is vanuit spelletjesfanaten uit de omgeving van Amsterdam, maar inmiddels is ongeveer het hele land wel vertegenwoordigd.
Wij zijn tussen de 25 en 40 jaar oud (ongeveer, soms ouder, soms jonger). Heel veel maakt leeftijd ons niet uit: we houden allemaal van 1 ding: spelletjes.
Tijdens het weekend worden bordspellen gespeeld, varierend van Funkenschlag, Galaxy Trucker, Dominion, maar ook Blokus of Weerwolven, het kan van alles zijn.

Het weekend kost 60 euro. Er is op het moment nog slaapgelegenheid voor 20 personen. Je kunt ook voor 30 euro ervoor kiezen om 1 dag te komen, zonder te blijven slapen.
Meer weten? mail dan even met marieke.agterbos@online.nl

I did it!

2011-04-28T17:00:00.002+02:00

Ik heb de lege dozen van Dominion, Thunderstone en de uitbreiding op Pandemie weggegooid!

Ik ben nogal een hamsteraar (de 7-regel uit kolonisten is mij een doorn in het oog) en ben dus niet zo goed in weggooien. Toen ik mijn eerste stappen in de spellenwereld zette, vond ik het zelfs moeilijk om de stansramen weg te gooien. Daar ben ik al een hele tijd over heen, maar ik vind het ergens nog steeds zonde om mooie spellendozen weg te gooien, zelfs als ze leeg staan te verstoffen op zolder.

Ons huis staat alleen te koop (al langer dan ons lief is) en morgen komen er kijkers. Ik heb daarom vandaag de knoop doorgehakt en de lege dozen in de container gegooid. Alle beetjes helpen per slot van rekening om ons huis er zo leuk mogelijk uit te laten zien. Nu maar hopen dat de kijkers het huis net zo leuk vinden als wij. Inderdaad we vinden ons huis nog steeds leuk, we willen alleen liever wat dichter bij Nieks werk gaan wonen zodat hij minder reistijd heeft en wij dus meer tijd over houden om bijvoorbeeld spelletjes te spelen.

Zuiderspel 2011

2011-04-27T11:06:00.003+02:00

Op tweede paasdag stond Zuiderspel op het programma. Samen met Niek en Peter Hein lieten we ons door het extreem lekkere weer niet tegenhouden om een dagje spellen te gaan doen. De beurs werd georganiseerd in een voormalig Philips gebouw in Eindhoven.

De ruimte was een aangename verrassing. Je kon het industriële verleden van het gebouw nog goed zien aan de gebruikte materialen. Ik houd daar wel van. Maar het grootste voordeel van de ruimte waren de enorme ramen waardoor het zonlicht lekker naar binnen stroomde. Veel beurslokaties moeten het zonder zonlicht doen, maar een ruimte met buitenlicht voelt fijner. De temperatuur was ook aangenaam.

Nadat we een verkenningsrondje hadden gelopen, schoven we aan bij 999 games voor een potje Vlotte Geesten. Dit is een reactiespelletje waarbij telkens een kaart omgedraaid wordt je en je vervolgens op basis van de afbeelding van de kaart moet
bepalen wat je moet doen. Allereerst moet je bepalen of je een voorwerp moet noemen (er staat een boek op het plaatje) of dat je het moet pakken (er staat geen boek op het plaatje). Daarna moet je bepalen welk voorwerp je moet noemen of pakken. Als een voorwerp in de juiste kleur staat afgebeeld, dan moet je dat voorwerp pakken/noemen. Als dit niet het geval is moet je bepalen welk voorwerp ontbreekt door te kijken welke kleur niet gebruikt is en welk voorwerp niet op de kaart staat. Dit laatste is een iets complexere variant van Oeps, Mis!. In het begin vonden we het nog knap lastig om te bedenken wat we moesten doen, maar het ging al snel beter. We hebben veel lol gehad en ik vond dit het leukste spel dat ik op de beurs gespeeld heb.

Na Vlotte Geesten gingen we op zoek naar een ander spel. De keus viel op Norenberc. Peter Hein en ik hebben dit spel al een keer gespeeld, voor Niek was het de eerste
keer. In Norenberc moet je proberen goederen te kopen, verkopen en gebruiken om de steun te krijgen van burgers en handwerklieden. De eerste keer dat ik het spel speelde vond ik het behoorlijk ingewikkeld en wist ik niet zo goed wat ik moest doen. Ondanks het thema is het namelijk best een abstract spel. Ik merkte dat ik nu al een stuk beter wist wat ik moest gaan doen en hoe ik kon anticiperen op de eindtelling waarbij je voor van alles en nog wat punten krijgt. Niek pakte het spel snel op, maar maakte wel een aantal beginnersfouten. Zoals hij zelf zij: als hij het spel nog een keer zou doen, dan zou hij sommige dingen anders gedaan hebben. Vooral het belang van geld moet je een keer ervaren voor je het door hebt. Norenberc had op ons alledrie een goede indruk gemaakt. Niek had het zelfs het leukste spel van de beurs gevonden.

Het was inmiddels tijd voor lunch. Peter Hein had keurig zijn bammetjes thuis al gesmeerd, maar Niek en ik hadden er op gegokt dat er wel iets te eten zou zijn. Dit bleek te kloppen. Je kon achter in de zaal voor zeer schappelijke prijzen broodjes kaas, ham, salami, hamburger of saté krijgen. De broodjes hamburger waren al op en dus gingen wij voor de saté. Het smaakte ons prima.

Na de lunch gingen we weer op zoek naar een spel om te doen. De keus viel op Antics!
Dit is een spel van de Fragor-broers waarin je in de huid kruipt van een mierenkolonie. In je beurt heb je drie acties die je mag verdelen over je mierenhoop. Hoe hoger de actie die je kiest ligt, hoe vaker je hem mag uitvoeren. Je kan bijvoorbeeld nieuwe mieren krijgen (via eieren), deze mieren op het bord zetten,
prooien laten verslepen of bouwen aan je mierenhoop. Het doel is om zoveel mogelijk punten te scoren door prooien en blaadjes in je mierenhoop te verwerken. Het spel zag er mooi uit en de manier waarop de prooien op de miertjes geklemd konden worden was goed bedacht. Ik vond het wel een beetje vreemd dat de mieren op hun rug leken te liggen, maar misschien moet ik daar gewoon niet te veel over nadenken. Het was een leuk spel om een keer gedaan te hebben, maar we waren er niet kapot van. Leuk voor een keertje, maar vaker hoeft niet.

Toen we klaar waren met Antics! was op een aangrenzend tafeltje Troyes vrijgekomen. Peter Hein had dit spel al een keer gespeeld, voor Niek en mij was het nieuw. Ik was wel nieuwsgierig omdat op BGG veel lovende verhalen over Troyes te vinden zijn. Dat het uitleggen van een spel best lastig kan zijn, werd zeer overtuigend gedemonstreerd door de eerste uitlegger. We begrepen niets van wat de beste man
probeerde duidelijk te maken. Gelukkig werd hij afgelost door een jongedame die het er een stuk beter vanaf bracht. In Troyes zet je Meeples (de poppetjes uit Carcassonne) in die je het recht geven om bepaalde acties uit te voeren. De Meeples zijn vooral belangrijk omdat ze bepalen hoeveel dobbelstenen van welke kleur je krijgt. Deze dobbelstenen kan je vervolgens op het bord in gaan zetten om bijvoorbeeld geld te krijgen, extra meeples te plaatsen of overwinningspunten te kopen. Omdat de uitleg zo warrig was geweest, duurde het een tijdje voor ik doorhad hoe het spel in elkaar zat. Niek kwam ook langzaam op gang. Peter Hein was het meest gericht aan de slag van ons drieën. Gaandeweg werd het spel steeds duidelijker en daardoor steeds leuker. Ik denk dat Troyes een spel is dat je een paar keer moet doen om het helemaal te begrijpen en dat het dan pas echt tot zijn recht komt. Mijn eerste indruk was positief, maar ik was nog te veel bezig met de regels om het spel echt leuk te vinden. Peter Hein had Troyes het leukste spel gevonden dat we op de beurs hadden gedaan.

Na Troyes vonden we dat we wel genoeg gespeeld hadden. We hebben nog een rondje langs de vele verkoopstandjes gelopen. Ik heb me niet laten verleiden (heeft iets te maken met de hoeveelheid ongespeelde spellen die nog in de kast staan), maar Peter Hein ging voor de bijl voor een Dungeons & Dragons bordspel.

Dit was mijn eerste bezoek aan Zuiderspel en dat is me goed bevallen. De beurs was aangenaam ruim opgezet. Er was veel ruimte om spellen te doen en de tafels stonden niet te dicht op elkaar. Het was druk genoeg om de zaal gevuld te krijgen, maar niet zo druk dat er te weinig te kiezen over blijft. Het winkelaanbod was prima, met zelfs een paar aanbieders van tweedehands spellen (al vond ik die wel heel pittig geprijsd). Ook de toiletten, parkeerplekken en hapjes/dankjes waren goed geregeld. En de ruimte was zoals ik al aangaf heel prettig door de grote ramen. Als er een vierde editie gaat komen, ga ik absoluut mijn best doen om er bij te zijn!

Zie voor nog wat foto’s van de organisatie zelf: https://picasaweb.google.com/115474468008501460418/Zuiderspel2011DeSpellenbeursVanZuidNederland?feat=directlink#

De hoogste tijd voor Hoogspanning!

2011-04-22T13:32:00.007+02:00

Gisteren heb ik met drie collega’s Hoogspanning gespeeld. Hoogspanning komt wat mij betreft veel te weinig op tafel. Dat komt doordat het spel best lang kan duren, doordat je er tenminste met zijn drieën voor moet zijn en vooral natuurlijk omdat ik een Goldmember van The Cult of the New ben.

Om de speeltijd een beetje in te perken had ik het bord van de Benelux meegenomen. Daar zijn de verbindingen erg kort (dat krijg je in kleine landjes) en verdwijnen minderwaardige fabrieken sneller zodat je ook sneller efficiënte stroomopwekkers kan aanschaffen. In Nederland bleken olie en steenkool het best verkrijgbaar, terwijl uranium en afval tamelijk schaars bleven.

Het leuke van Hoogspanning vind ik dat het spel dat het allemaal zo logisch in elkaar grijpt waardoor je het ook kan spelen op basis van een beetje intuïtie. Het loont absoluut om alles door te rekenen en dit vergroot vast je kansen op de winst, maar ook met gewoon een beetje natte vinger werk kom je een heel eind. Zeker als je het spel vaker hebt gedaan en je daardoor een aantal aandachtspuntjes in de gaten houdt.

Het grootste aandachtspunt is: beteugel je hebzucht. Dit is natuurlijk altijd en overal een goed advies, maar in Hoogspanning een must om het goed te doen. Het is meteen ook de vuistregel die ik het lastigst in de praktijk gebracht krijg. Het gaat vooral mis bij het veilen van de fabrieken. Regelmatig worden er juweeltjes van fabrieken geveild die je op het betreffende moment nog niet nodig hebt en dus niet moet kopen. Zeker als je al drie fabrieken hebt, betekent een nieuwe fabriek aanschaffen dat je een oude moet vernietigen en je dus zeker moet weten dat je de investering terug gaat verdienen. En goede fabrieken zijn meestal ook fabrieken met hoge nummers waardoor je achteraan in de grondstofkopersrij staat. En ook dat kost je geld. Het is mij in het verleden regelmatig overkomen dat ik fabrieken niet kon weerstaan die ik al weer verving door andere fabrieken die ik niet kon weerstaan voor ze ook maar één stad van stroom hadden voorzien.

Met het beteugelen van je hebzucht hangt ook het streven naar geleidelijke groei. Je moet investeren in dat gebied waar je het slechts in staat. Het heeft geen zin om grote voorraden grondstoffen aan te houden als je ze niet kan gebruiken omdat je te weinig steden hebt aangesloten op je netwerk. Ook niet als de grondstoffen goedkoop zijn of je daardoor de prijs voor je concurrenten zo lekker op kan drijven. Houd continue in de gaten wat je zelf nodig hebt om te groeien. In het begin van het spel gaat groei erg langzaam, als je gemiddeld elke ronde een extra stad op je netwerk kan aansluiten en van stroom voorzien, dan doe je het heel goed.

Bij de aanschaf van fabrieken is het ook verstandig om te kijken wat voor type fabrieken de anderen hebben en welke grondstoffen dus veelgevraagd zullen zijn. Als iedereen olie-slurpers heeft, is het verstandig om als enige voor vuilnisverbranders te gaan. De winst op het leveren van stroom wordt per slot van rekening bepaald door de kosten van je fabriek, de kosten van je netwerk én door je verbruikte grondstoffen.

Het is ook heel belangrijk om te weten wanneer je moet stoppen. Dit is niet alleen tijdens de veilingen van belang (wat is die fabriek je waard), maar ook op de momenten dat je moet beslissen hoeveel steden je van stroom wilt voorzien. Als je precies evenveel steden als stroomoutput hebt is het natuurlijk makkelijk: doen. Maar als je een fabriek die vier steden van stroom kan voorzien en daarvoor 3 dure olie verstookt moet inzetten om één stad van stoom te voorzien, dan zou het wel eens heel verstandig kunnen zijn om dat niet te doen.

Zorg er verder voor dat je tijdens het spel niet ingebouwd raakt (al is het wel weer leuk om anderen in te bouwen). Niets rotter dan in een uithoek van het bord te zitten met daarom heen steden die allemaal al aangesloten zijn op de netwerken van anderen. Het wordt dan een hele dure grap om door de “vijandelijke” linies heen te graven naar een vrije stad. Als je toch vastloopt, vraag je dan ook af of je deze fase niet gewoon even uit moet zitten totdat iemand er voor zorgt dat het spel naar de volgende ronde gaat en hamster je geld tot dat moment om dan onmiddellijk hard en genadeloos steden te gaan aansluiten (in dat geval kan het wel handig zijn om alvast een fabriek en grondstoffen aan te schaffen om die steden van stroom te kunnen voorzien).;

De laatste tip is dat je je er van bewust moet zijn dat de eerste fase vaak langer duurt dan de tweede en derde fase bij elkaar. Vooral de derde fase is vaak in één of twee beurten gepiept en daar moet je op voorbereid zijn door voldoende fabriekscapaciteit en grondstoffen te hebben om in de laatste beurt te vlammen. Dit betekent ook dat je op het eind wat minder voorzichtig moet zijn met het aanschaffen van te grote fabrieken. En het kan ook betekenen dat je in de voorlaatste beurt bepaalde fabrieken niet laat draaien als je vreest dat de grondstof die je nodig hebt voor die fabriek in de laatste ronde wel eens niet meer te krijgen zou zijn.

Een handige toevoeging aan het spel is trouwens om het papieren geld te vervangen door pokerfiches. Ik heb dit zelf nog niet gedaan (staat op mijn to do lijst), maar Eugène bijvoorbeeld wel en ik moet toegeven dat dat een stuk prettiger speelt.

Ik heb gisteren in ieder geval een leuke avond gehad en mijn collega’s volgens mij ook. Ik had gewonnen op de tiebreaker met één geld meer dan de nummer twee al had de nummer drie kunnen winnen als ze had doorgehad dat geld de tiebreaker was en ze dus realistischer had geboden op haar laatste fabriek. Ik ben al bezig om nog een Hoogspanning avond te regelen op kantoor, ik hoop dat het lukt!

Taipan for two

2011-04-17T11:00:00.002+02:00

Iets meer dan een jaar geleden werd ik de bezitter van een iPhone. Het is het soort apparaat waarvan als je hem eenmaal hebt, je afvraagt hoe je het ooit zonder hebt gedaan. Niek was ook al snel gecharmeerd van mijn iPhone en toen het abonnement van zijn mobiele telefoon afliep koos hij dus ook voor een iPhone. En om ons leven nog “appeliger” te maken kreeg ik met kerst een iPad van Niek (en krijgt hij op zijn beurt binnenkort een iPad van zijn baas). Nou gebruiken we de apparaten vooral veel solo (internetten, een spelletje doen, informatie opvragen of bellen), maar sinds kort spelen we samen taipan.

Via de blue tooth functie zoek de verschillende apparaten contact met elkaar en op die manier kunnen we samen tegen Alex en Chris spelen. Wat een genot om niet langer te hoeven spelen met Becky!

We hebben Alex en Chris op de slimste settings gezet en die geven ons nu goed tegenstand. We vermoeden zelf dat ze hun spel op elkaar afstemmen en dat ze stiekem in onze kaarten kijken! Als je zelf uit bent, mag je namelijk meekijken met de andere spelers; je ziet welke kaarten ze nog hebben en welke kaarten ze uitspelen. We maken regelmatig mee dat we elkaar “nat” zien gaan omdat Alex en Chris niet de meest logische kaarten uitspelen maar iets onlogisch waarmee ze in die situatie wel eerder uitgaan. Heel frustrerend.

Nou zouden we dit gedrag natuurlijk over kunnen nemen door bijvoorbeeld te overleggen over welke kaarten we aan het begin doorgeven of door tijdens het spel te overleggen met welke kaarten we uit komen, maar zo zijn wij niet. Nee, echt! Wij spelen niet vals, zelfs niet een beetje. En dat eerlijkheid loont, blijkt waar te zijn want we hebben beide potjes gewonnen. Het waren beide keren zwaar bevochten overwinningen, maar dat maakt het alleen maar leuker!

Bridge

2011-04-16T16:43:00.004+02:00

Een paar jaar geleden speelde ik voor het eerst bridge. Dat was bedoeld voor spelers van alle niveaus, maar de praktijk was weerbarstig. Ik zat aan tafel met drie grijze ervaren bridgers, die weinig coulance kenden met een onervaren speler als ik. Eentje reageerde zelfs geïrriteerd toen de uitlegger mij wat tips wilde geven. Dat moest ik zelf maar uitzoeken. Hij speelde immers om te winnen, en dan zou advies aan de tegenpartij alleen maar oneerlijk zijn.

Dat was dus geen goede eerste indruk. Maar als liefhebber van slagenspellen wilde ik het natuurlijk graag nog eens leren. Het gelukkige toeval wil dat een van mijn naaste collega's een fanatiek bridger is. De spellen die ik normaal speel hebben voor hem veel te veel "fratsen". En dan heeft hij het al over Kolonisten of Ra. Als echte evangelist heeft hij vruchtbare zielen natuurlijk snel in de gaten. Zo kon het er ineens van komen dat ik samen met een paar andere zoekende collega's zat te bridgen.

Voor wie er weinig van weet: bridge is in feite een standaard slagenspel dat in teams van twee gespeeld wordt. Beide teams bieden om het voorrecht om de troefkleur te mogen bepalen en gaan daarmee een contract aan over het aantal slagen dat ze moeten halen (van de 13). Voor wie wel eens een slagenspel gedaan heeft is het halen van slagen bekende kost, zonder extra regels. Wel anders is dat de partner van de speler die de troef bepaalde geen actieve rol speelt. Hij legt zijn kaarten open en zijn partner beslist voor hem welke kaarten hij speelt.

Desondanks is bridge een razend complex spel. Die complexiteit zit in het bieden. Daar zijn onnoemelijk veel conventies voor. Sommige zijn algemeen bekend, een beetje zoals de standaard openingen van schaken. Een openingsbod van 1 harten betekent bijvoorbeeld dat je zeker 4 harten hebt, maar mogelijk ook 4 schoppen. Met latere biedingen geef je meer informatie over je hand. Al biedend probeert een team het optimale bod te bepalen, of besluit het te passen. Spelers kunnen ook hun eigen conventies opstellen en om een beetje ver te komen bij bridge is dat onontbeerlijk. Succesvolle bridgeparen hebben conventies die tientallen pagina's beslaan. Fratsen, als je het mij vraagt.

Maar intrigerende fratsen. Al die conventies geven bridge een enorm steile leercurve, veel steiler dan welk bordspel ook (mogelijk met uitzondering van hardcore wargames als ASL c.s.). Daardoor kun je bridge niet zomaar even tussendoor spelen en direct een idee hebben van wat je doet. Als je er een beetje bevrediging uit wilt halen zul je er veel tijd in moeten steken. Niet alleen in het spelen, maar in het bestuderen en verfijnen van conventies. Bridge is dus echt een 'lifestyle' spel, zoals go en schaken. Onwillekeurig dringt bij mij zich ook de vergelijking met Magic op. Daar ging vaak ook meer tijd zitten in het maken en verbeteren van decks dan in het daadwerkelijk spelen. Het is dan ook geen wonder dat bridge en Magic vooral populair zijn bij mensen met veel vrije tijd, zoals scholieren, studenten en gepensioneerden.

Aan de ene kant zou ik graag diep in de wereld van bridge willen duiken, aan de andere kant wil ik dat niet teveel ten koste laten gaan van andere spellen. Zolang mijn kinderen thuis wonen (wat gelukkig nog erg lang duurt) is een wekelijkse bridgeavond niet in de verste verte een optie. Eens in de maand klinkt al erg vaak, maar gaat het leren langzaam. Misschien moet ik maar gewoon de Bridge Baron app downloaden en het daar vaak mee oefenen (en mogelijk zelfs online spelen). Wat quality time op BSW of met de Race-AI inleveren moet niet zo'n pijn doen...

Het is maar een spelletje.........

2011-04-13T14:58:00.001+02:00

Toen ik vorig jaar na een personeelsfeest naar huis fietste vanaf de metro, kwamen er twee jongens op een scooter naast me rijden om me de weg te vragen. Ik kende het adres waar ze naar vroegen niet en probeerde ze uit te leggen waar een plattegrond te vinden was. Op een gegeven moment vond ik dat ze wel heel dicht naar me toe kwamen rijden en zag ik een graaiend handje richting mijn tas aan het stuur gaan. Ik probeerde zo snel mogelijk te beslissen wat ik moest doen (remmen of proberen die scooter omver te schoppen), maar het was al te laat de heren besloten hun kans te wagen. Doordat ik er bedacht op was, was ik snel genoeg om zelf een ruk aan mijn tas te geven waardoor hun poging om mij te beroven mislukte. Gelukkig gingen zij er toen als een haas vandoor. Ik heb nog een flinke tijd de bibbers van dit voorval gehad. Pas toen ik door de wintertijd gedwongen werd om weer door het donker te fietsen, ging ik dat ook weer daadwerkelijk doen. En nog steeds als er een scooter of brommer achter me rijdt ben ik meteen alert, of (als het al wat later op de avond is en het rustig op de weg is) bang.

Waarom ik dit hier vertel? Omdat het eigenlijk heel raar is dat dingen die je in het echt nooit zou doen, je wel doet aan de speeltafel. Aan de speeltafel wordt door beschaafde mensen heel wat afgeroofd, platgebrand, gemoord, gelogen, bedrogen en gekonkeld. Bekijk alleen maar eens de kaarten van het kolonisten kaartspel. De zwarte ridder, handelaar, spion, rooftocht en vuurduivel hebben weinig goeds in de zin. In Machiavelli zijn de twee naarste persoonlijkheden (dief en moordenaar) vaak ongekend populair, vooral als je met kinderen speelt. Dit zijn zo maar twee voorbeelden, maar kijk eens goed naar je spellenverzameling en er je zult zien dat in een groot deel van de spellen elementen zitten die je in real life absoluut zou afkeuren.

Dit is helemaal paradoxaal als je je bedenkt dat de nieuwe generatie spellen naar verluid is voortgekomen uit de afkeer van geweld in het Duitsland van na de tweede wereld oorlog. Veel spellen uit die tijd, waren spellen over oorlogen. Het verhaal gaat dat na de tweede wereldoorlog spellen over oorlogen sociaal niet meer geaccepteerd werden. Dit is bijvoorbeeld te zien aan het verschil in de formulering van de opdrachtkaarten in Risk. Waar wij de opdracht krijgen om de rode legers te vernietigen, moeten de Duitsers de wereld bevrijden van de rode legers (of iets dergelijks). Dat bekt toch net wat lekkerder.

Duitse spellenontwerpers gingen vanwege deze aversie tegen geweld op zoek naar andere thema’s om spellen over te maken. Uit deze ontwikkeling zijn de eurogames gekomen, spellen met beperkte regels, beperkte spelduur met weinig directe agressie waarbij iedereen tot het eind een kans maakt om te winnen.

Maar spellen die alleen maar lief en aardig zijn, zijn schijnbaar toch niet leuk genoeg en daarom zit er in veel spellen een snufje anti-sociaal gedrag. En ik speel deze spellen ook met plezier, al vind ik ook aan de speeltafel spellen waar je elkaar niet direct aanvalt, leuker dan spellen waar je continue van elkaar moet stelen e.d. Vooral als je jouw acties moet gaan gebruiken ten koste van iemand die toch al achterstaat, dan vind ik dat niet leuk om te doen. Ik kan me de frustratie van die speler te goed voorstellen. Het is maar een spelletje, maar dat wil wat mij betreft niet zeggen dat je daarom geen rekening meer met elkaar hoeft te houden. Als je het te bont maakt aan de spellentafel, zou je anders wel eens geen tegenspelers meer over kunnen houden!

Gespeeld in maart

2011-04-05T14:50:00.004+02:00

Maart was een maand vol spellen, met 117 potjes verdeeld over 37 verschillende spellen. Uiteraard was Dominion weer het vaakst gespeelde spel (24x). Het leukste nieuwe spel uitkiezen was niet zo moeilijk:

Glory to Rome
Dit is een combokaartspel zoals Race for the Galaxy en Dominion. Het moet wel gek lopen als ik dat niet leuk vind. Glory to Rome blijkt ook erg leuk (zie hier). Na ruim tien potjes is de ergste chaos er wat af, maar het blijft een spel dat alle kanten op kan schieten. Om het goed te kunnen spelen moet je de gebouwen wel een beetje kennen. De sweet spot is waarschijnlijk drie spelers. Met meer wordt de chaos te groot, met twee kan het snel gebeuren dat de ene speler de andere met een combinatie aan gebouwen klem zet. Nog niet zo leuk als Race en Dominion, maar waarschijnlijk wel top-20 materiaal.

Andere nieuwe spellen, in aflopende volgorde van speelplezier:

Phoenicia: hiervan heb ik jaren geleden een aantal proefrondjes gespeeld op Spiel. Door de warrige uitleg liet het een wat vreemde indruk achter, maar het intrigeerde me wel. Inmiddels aangeschaft en gespeeld. Dit is eigenlijk een heel eenvoudig kaartspel dat zich voordoet als bordspel. De administratie is misschien nog het ingewikkeldst. En oh ja, waar je op moet bieden en hoeveel. Ik probeerde weer eens voor de punten te gaan en mijn inkomen wat te negeren. Bij Brass lukte dat net, hier ging ik de laatste ronde de mist in. Zou ik graag nog eens doen, lijkt me een spel dat je met een beetje ervaring makkelijk in drie kwartier klaart.

Biblios: lovende verhalen op BGG en een fraaie vormgeving deden me hier al lang naar uitkijken. Bij Ducosim gekocht en inmiddels tien keer gespeeld. Dit is een vlot en luchtig spelletje rond het verzamelen van setjes. Speelt met twee erg anders dan met vier. Kan niet tippen aan bijvoorbeeld Lost Cities of het Keltis kaartspel, maar is zeker de moeite waard.

1655-Habemus Papam: Zoals gebruikelijk hadden mijn medespelers van alles aan te merken op de vormgeving, maar voor de doos hadden ze wel een punt. Het spel zelf was best OK. Een beetje blind bieden zoals in Edel, Stein & Reich, maar dan net ietsje minder leuk. Moet vaker op tafel komen om echt een oordeel kunnen te vellen.

Stich-Meister: Friedemann waagt zich weer eens aan een slagenspel en het resultaat is dit. Door de wisselende regels heeft het wel iets van Fluxx, maar gelukkig blijven de regels tijdens een hand wel hetzelfde. Dat heeft wel iets, maar zorgt er ook voor dat je iedere hand een ander spel lijkt te spelen. Het sterke van slagenspellen is juist dat naarmate je het vaker speelt, je meer dingen ontdekt en bijleert. Bij Stich-Meister is dat bijkans onmogelijk.

TransEuropa: exact hetzelfde als TransAmerica, maar dan met een andere kaart. Toch ben ik erg blij met mijn exemplaar, want dit lijkt me iets dat ik over niet al te lange tijd met de kinderen kan spelen. Het eerste potje was niet zo'n succes, maar dat kan komen.

Bunny Hop: een simpel kinderspelletje in een enorme doos. Roll-and-move met kaarten. Ik speel liever wat anders met ze. Toch gedaan omdat het in de jeugdherberg lag en ze het graag wilden doen.

Huisje Boompje Beestje: mens-erger je niet, maar dan met plaatjes in plaats van cijfers. Zie ook Bunny Hop.

Top 100 2011

2011-03-31T22:47:00.003+02:00

April staat voor de deur, tijd dus voor de jaarlijks terugkerende top-100 van de Lage Landen!

Stuur je lijst weer naar spellengekpeterhein@hotmail.com!

De regels zijn dezelfde als vorig jaar:

-stuur een lijstje in van minimaal 10 en maximaal 20 spellen met daarin:
-je nr. 1
-je nummers 2-10 in willekeurige volgorde
-(eventueel) je nummers 11-20 in willekeurige volgorde

-ieder genre is welkom, computerspellen natuurlijk uitgezonderd

-uitbreidingen zoals Steden en Ridders tel ik als stem voor het basisspel

-zelfstandige varianten zoals Ticket to Ride: Europa tel ik wel apart. Een uitzondering is Dominion: Intrige en soortgelijke zelfstandige uitbreidingen

-stemmen kan tot en met 30 april; daarna maak ik de lijst op

-commentaar bij een spel? Graag! Uit de commentaren maak ik een selectie om in het overzicht te plaatsen.

Ik hoop dit jaar boven de 100 stemmen te komen, dus stemt allen!

Voor een terugblik kun je eens een kijke nemen bij de top-10 van de vorige jaargangen:

-2010
-2009
-2008

Eerste indruk: Glory to Rome

2011-03-16T22:02:00.003+01:00

Aaah, Glory to Rome. Al jaren zag ik ernaar uit om dit kaartspel eens te spelen. Gisteren is het er dan eindelijk van gekomen. Voor wie het niks zegt: Glory to Rome is een spel uit het genre van het 'combokaartspel', zoals bijvoorbeeld ook Race for the Galaxy, Dominion, het Kolonisten kaartspel en Jambo.

Beschikbaarheid was jaren een probleem. Onlangs verscheen de tweede druk, die echter in Nederland ook maar mondjesmaat verkrijgbaar is. Misschien heeft het iets met de vormgeving te maken? Die ademt vooral veel huisvlijt: een plastic bakje met felgekleurde geplastificeerde kaarten. Van mij krijgt het geen schoonheidsprijs, maar oordeel zelf:

De voorkant van de 'doos':

een paar kaarten:

(afbeelding: Sungarden3)

Maar vooruit, het spel. Doel is natuurlijk de meeste punten te halen. Daar zijn twee manieren voor: het maken van gebouwen en het verkopen van bouwmaterialen. Dat laatste doe je doorgaans pas later, want verkopen levert alleen punten op, terwijl gebouwen allerlei voordelen opleveren. Ze geven je speciale eigenschappen en verhogen ook je invloed. Hoe meer invloed je hebt, des te effectiever je acties zijn en des te meer grondstoffen je mag verkopen.

Iedere kaart heeft drie functies: je kunt hem inzetten als gebouw, als patroon of als bouwmateriaal. De functie die een kaart vervult wordt bepaald door de actie waarmee je de kaart gebruikt. Er zijn zes soorten acties, ieder met zijn eigen kleur. Om beurten zijn de speler leider en mogen ze kiezen of ze kaarten trekken ('nadenken') of een actie uitvoeren ('leiden'). Als ze leiden, kiezen ze een kaart uit hun hand, waarvan de kleur de actie bepaalt. Alle andere spelers mogen nu kiezen of ze diezelfde actie ook spelen ('volgen') of dat ze na gaan denken.

Afhankelijk van de actie die je kiest mag je een patroon toevoegen aan je clientèle, een gebouw starten, bouwmaterialen nemen (of afpakken), verder bouwen aan je gebouwen of bouwmaterialen verkopen. Voor iedere patroon van de kleur van de gekozen actie die je al in je clientèle hebt mag je de actie nog een keer uitvoeren, zelfs als je hebt besloten na te denken. Een volle clientèle is dus iets om na te streven.

Maar het belangrijkste zijn de gebouwen. Die geven je allemaal speciale eigenschappen die je soms belachelijke dingen toestaan. Het forum biedt je zelfs een kans het spel te beëindigen en te winnen zonder dat er punten geteld worden.

Voor een liefhebber van combokaartspellen is Glory to Rome een heerlijk spel. Het heeft alle dingen die eerder genoemde spellen zo leuk maken en voegt daar een heel eigen sfeer en opzet aan toe. Wel is Glory to Rome verreweg de meest chaotische variant die ik ooit gespeeld heb. Wie de iconen van Race een ramp vindt, zal hier de kluts helemaal kwijt raken. De tafel ligt al snel vol met kaarten: voltooide gebouwen, gebouwen in aanbouw, kaarten rondom de privébordjes van de spelers, kaarten in de pool... Daarbij is het best fijn om te weten wat alle gebouwen van je tegenstanders kunnen, wat voor clientèle ze hebben en ga nog maar even door.

Mijn eerste twee potjes waren met het maximum van vijf spelers. Maximale chaos en verwarring dus, maar ik heb me uitstekend vermaakt. Die eerste potjes zijn toch om het te leren, dus ik heb me maar gewoon met mezelf beziggehouden (vermoedelijk een reden waarom ik niet won). Met minder spelers zal dat vast minder erg zijn, maar nog een potje met vijf zal ik zeker niet afslaan. Het duurde met een uur per potje nog relatief lang, maar daar heb ik weinig van gemerkt.

Mijn enige dilemma is nog voor welke versie ik ga. De huidige versie is Engelstalig, beschikbaar, goedkoop maar wanstaltig. Over een tijdje komt er een beter vormgegeven versie uit bij Lookout, maar niet in het Engels. Dat laatste is geen onoverkomelijk nadeel, dat eerste mogelijk meer. Het mooiste zou natuurlijk zijn dat een Nederlandse uitgever (snel) aanhaakt bij de aankomende uitgave van Lookout, maar daar ga ik voorlopig maar niet van uit.

Gespeeld in februari

2011-03-07T21:39:00.003+01:00

Februari was een goed maand, in meer dan in opzicht. Het was zo'n zeldzame maand dat ik iedere dag minstens één spel heb gedaan. Bovendien speelde ik 12 nieuwe spellen. Helaas zaten daar vrij veel matige spellen bij en geen echte uitschieters. Dat geldt vooralsnog ook voor mijn beste nieuwe spel deze maand:

Norenberc
Dit is het nieuwe spel van Andreas 'Hanzesteden' Steding, bij White Goblin Games. Een nieuwe Hanzesteden hebben we hier niet te pakken, maar mijn eerste potje smaakte toch naar meer. De kern van Norenberc is het werven van handwerklieden van diverse pluimage. Daar heb je handelswaren voor nodig, die je bij verschillende gilden kunt verkrijgen. Handelswaren kosten geld en de prijs is iedere ronde weer anders. De truuk is dus om goedkoop in te kopen en duur te verkopen en op het juiste moment toe te slaan bij de gildeleden die je wilt werven. Het spel kent daardoor een beetje een boekhoudelement, maar is gelukkig niet gespeend van interessante keuzes. Een beetje zorgwekkend vond ik wel dat het regelmatig voorkwam dat iemand acties over had terwijl hij of zij deze ronde niets nuttigs meer had om te doen: te weinig geld om iets te kopen en verkopen was niet interessant omdat de prijs de volgende ronde hoger zou zijn. Ik vermoed dat de volgorde van de gildeleden die de prijs bepalen het spelverloop drastisch kan beïnvloeden, mogelijk niet altijd ten goede. We zullen zien, want ik wil het nog wel eens proberen.

Andere nieuwe spellen, in aflopende volgorde van hoe leuk ik ze vond:

Rattus
Ik had me er weinig van voorgesteld, maar dit was nog best leuk. Vlot te spelen en aardig wat mogelijkheden om het spel te beïnvloeden. Wel maak ik me wat zorgen over de wederspeelbaarheid met maar zes karakters en de balans tussen de karakters. En ik kan natuurlijk niks zeggen na twee potjes, maar de strategie om je te beperken tot één, hooguit twee karakters (vooral de koning en boer) en je blokjes zoveel mogelijk te concentreren in een paar gebieden leek wel erg sterk.

Regenwormen Barbecue
Weer een yahtzee-achtig dobbelspel van Knizia. Valt in dezelfde categorie als -duh- Regenwormen. Aardig voor de afwisseling, maar ik geef vooralsnog de voorkeur aan Sushibar, Risk Express of het Ra dobbelspel.

Sesame
Een al wat ouder kinderspel van Ravensburger. Uitstekend geschikt voor twee. Er zit een geheugenelement in, maar het laat kinderen ook kennis maken met het concept van push your luck. Na dit gespeeld te hebben besloot ik dat het tijd werd om de oudste aan Diamant bloot te stellen. Dat bleek een succes.

Dier op Dier - Het grote avontuur
Nog een kinderspel en alweer het derde spel geïnspireerd op Dier op Dier. Beter dan het kaartspel, maar ik geef nog steeds de voorkeur aan het origineel. De opdrachtkaarten doen wat afbreuk aan het concept.

Khan
Het lezen van de regels deden me vrezen voor een zouteloos abstract spel. Abstract is het zeker (waarom bedekten de Mongolen in vredesnaam hele stukken woestijn, steppe en bos met houten planken?), maar het bleek nog best aardig. Het deed me een beetje aan Elasund denken: gebieden claimen en daarbij soms over je tegenstanders heenbouwen. De kaarten moeten een beetje meezitten, maar in een spel van zo'n drie kwartier moet je daar niet te hard over zeuren.

Red November
Ik had veel positiefs over dit coöperatieve spel gelezen, maar mij viel het wat tegen. In de eerste plaats is het vrij chaotisch en vol kleine priegelregeltjes, in de tweede plaats kwam het wat zinloos over. Het doel van het spel is om je tijd vol te maken, maar tegelijk is tijd een resource die je gebruikt bij het uitvoeren van acties. Hoe meer tijd je inzet, des te groter de kans dat je naderend onheil (voorlopig) afwendt. Maar als je de tijd moet volmaken, waarom zou je er dan zuinig mee omspringen en de kans lopen dat een reparatie mislukt? Doe mij dan maar Pandemie of LotR.

Era of Inventions
Hier heb ik al eerder wat eerste indrukken opgeschreven. In mijn tweede potje leek de logische strategie wat minder onvermijdelijk, maar het werd er helaas nog geen leuk spel van. Geen van mijn medespelers was erg enthousiast, dus ik wijt het nog even niet aan knorrigheid van mijn kant.

Gladiator
Een dobbelspel van Knizia, met een goed uitgewerkt thema. Ik zou dit dus leuk moeten vinden, maar helaas. Het samenstellen van je gladiatorteams is een best aardige exercitie, maar het dobbelgeweld daarna is een beetje een sof. Hier geen interessante afwegingen of risicomanagement, maar gewoon sterren gooie. dat heeft de goede doktor wel beter gedaan.

Automobile
Zie hier. Ik heb er weinig aan toe te voegen (want nog niet vaker gespeeld).

Color-a-do
De zoveelste variant op pesten. De regels over hoe je kaarten mag aanleggen lijken strijdig met opmaak van de kaarten, dus ik heb mijn gezond verstand maar voorrang gegeven. Ook dan vrij suf. Het voordeel boven pesten is dat dit gegarandeerd niet eindeloos duurt. Al heeft het nog steeds die bloedirritante 'laatste kaart'-regel. Die ik dus ook maar negeer.

Appeltjes plukken
Het spijt me voor de zoete jeugdherinneringen, maar dit is zelfs geen spel dat ik met mijn kinderen wens te doen. De tijd is alweer dertig jaar voortgeschreden en dit is in de jaren '80 blijven hangen. Net als Risk beter om de herinnering te koesteren dan te willen herbeleven.

Een week vol spellen, een hoofd vol gedachten

2011-02-26T20:42:00.008+01:00

In de afgelopen week heb ik enorm veel spellen gedaan. Het begon al vorig weekend doordat Niek me ter wille was door op zondag 3 spellen met me te doen: Scrabble, Famiglia en Ticket to Ride Scandinavië met de Alvin & Dexter uitbreiding. Vervolgens kwam de dinsdagavond waarop ik bij Wendy ben geweest en we Famiglia en Ticket to Ride Scandinavië met de Alvin & Dexter uitbreiding hebben gespeeld. En toen was het woensdag en ging ik op bezoek bij Babette met een tas vol spellen waar er een groot aantal van gespeeld zijn: Flowerpower, Famiglia, Take it easy, Richelieu en Regenwormen (reiseditie). Op donderdag had ik vrij genomen om bij Peter Hein met nog een stel oud-collega’s (Eugène, Anton en Jasper) helemaal los te gaan op Amon Ra, Appeltjes plukken (met dank aan Eugène en zijn ouders die al die jaren goed op dit spel hebben gepast), For Sale, Dragon’s gold, Red November, 7 Wonders, Het Vlooiencircus, Memo Street en Poison. En vandaag ben ik tenslotte naar de Ducosim Beurs geweest en daar heb ik Rattus, Khan en Era of Inventions gedaan. Het is lang geleden (if ever) dat ik zo veel verschillende spellen in een week gespeeld heb.

Naar aanleiding van al dit speelgeweld een paar losse gedachten.

Wat is het toch leuk om spellen te doen! Spellen doen is al leuk, maar spellen doen met bekenden is nog leuker omdat het ook nog een gezellige manier is om samen te zijn. Het spelen stond vaak voorop, maar toch is er altijd tijd genoeg om bij te praten.

Ondanks de toename van de reistijd, bevalt de inmiddels al niet meer zo nieuwe locatie van de Ducosim-beurs mij prima. Ik vond het een gezellige beurs. Er zou wel wat meer ruimte mogen zijn voor de bordspellen (ten koste van die miniaturen-troep), want het is wel lastig om te kunnen spelen wat je wilt. Ik heb gespeeld waar ruimte was en dat pakte prima uit, maar het is natuurlijk nog leuker als er wat te kiezen valt.

Waarom speel ik niet vaker Gouden Ouden. Ik heb deze week met veel plezier opnieuw kennisgemaakt met een aantal oude bekenden die ik zo lang niet had gespeeld dat ik een beetje vergeten was hoe leuk ze waren. Ik denk dan vooral aan Ticket to Ride, Richelieu en Amon Ra. Vooral het spelen van Amon Ra was 100% genieten, wat een heerlijk spel. Leuk om dat weer eens gedaan te hebben.

Appeltjes plukken heeft natuurlijk ook diepe indruk op mij gemaakt. Het was een magisch moment om oog in oog met mijn jeugdherinnering te staan. Het spel zag er werkelijk geweldig uit. Wie wil er nou niet meteen mooie, rode appeltjes in schattige boompjes gaan hangen om ze er vervolgens af te halen en in leuke, gele emmertjes te stoppen. Ik won ook nog eens glansrijk. Dit lag helaas niet aan mijn superieure tactische of strategische vermogens, maar gewoon aan een flinke portie geluk. Tsja, soms zit even alles mee!

De Alvin & Dexter uitbreiding voor Ticket to Ride vind ik een beetje bedenkelijk. Hij is allereerst heel duur. Tien euro voor twee plastic poppetjes en een stapel kaartjes is best prijzig. En vervolgens speelt de uitbreiding een tamelijk marginale rol in het spel. In mijn tweede potje met Wendy hebben we hem zelfs helemaal weten te omzeilen. En dan niet eens opzettelijk, het lukte niet om locomotiefkaarten over te houden die we konden inzetten om de uitbreiding te activeren. Dit kan toch niet de bedoeling zijn. Aan de andere kant: Jurre en Rens (de zoontjes van Wendy) wilden niets liever dan onmiddellijk aanschuiven omdat ze met name Dino Dexter er wel heel cool vonden uitzien. Wendy was echter onverbiddelijk: de heren moesten naar bed.

Een nieuw spel waar ik wel heel blij van ben geworden is Famiglia. Dit is een aangenaam, kort tweepersoonsspel van Friedemann Friese waarin de spelers beginnen met vier onervaren gangsters en ze proberen hun gang in de loop van het spel uit te breiden tot een imposant stelletje schorriemorrie. De regels zijn niet moeilijk, al kost het een paar rondjes voor je het spel door hebt. Maar zodra je door deze kleine regelbarrière bent, ontdek je een simpel spel met stevige diepgang. Aanrader.

Rattus beviel me ook goed. Dit is een familie-spel dat je in een half uurtje speelt. De regels zijn snel te leren, maar het spel biedt vervolgens iedere beurt interessante keuzes. Je moet proberen al je blokjes op het bord te krijgen, maar de ratten en zwarte dood (de pest-meeple) gooien roet in het eten. Het spel is mooi uitgevoerd en er is ook al een uitbreiding op de markt die me ook leuk leek. Het is dat ik van mezelf écht geen nieuwe spellen mag kopen (en trouwens ook geen nieuwe tassen), maar anders had ik dit spel misschien wel gekocht.

Era of Inventions speelde ik voor de tweede keer. De eerste keer vond ik er niet zo veel aan en dit beeld is na nog een potje niet bijgesteld. Een spel moet leuk zijn om te spelen, maar Era of Inventions is vooral frustrerend. De spelmechanismen zijn op zich best ok, maar het spel gaat niet leven. Het spel suddert een beetje op een laag vuurtje, regelmatig had ik het idee dat ik weinig te kiezen had doordat of plaatsen al bezet waren of ik niet de juiste inputs had om een bepaalde actie te mogen kiezen. Mijn medespelers werden ook mopperig van het spel, dus het lag niet helemaal aan mij. Aan de andere kant waren er ook uitleggers op de beurs die vertelden dit spel al een flink aantal keer gespeeld te hebben en het echt heel leuk te vinden. Typisch gevalletje van try before you buy dus. Mijn ding is het alleen niet.

Red November had ik al een keer eerder gedaan, maar kwam bij Peter Hein zelfs drie keer op tafel (al duurde één potje slechts enkele minuten). Het is een coöperatief spelletje over dwergen die een onderzeeër aan de praat moeten houden totdat ze gered worden. Het spel is nogal chaotisch en er zitten veel “kleine” regeltjes in waardoor het een flinke klus is om alles te onthouden. Ik werd daardoor nogal afgeleid door het doorgronden van wat er allemaal gebeurde en dit gaat ten koste van de spanning. Het indrukwekkendste van Red November is trouwens de hoeveelheid spelmateriaal die uit het doosje (maatje Machiavelli) komt. Het opruimen is daardoor bijna een spel op zichzelf.

Van de rest van de spellen die ik deze week heb gespeeld vond ik er een aantal leuk (For Sale, 7 wonders), een aantal matig (Khan, Dragons’s gold, Poison) en een aantal hoef ik niet zo nodig ooit nog eens te spelen (Vlooiencircus, Memo Street).

Ik vrees dat ik weer een tijdje moet teren op deze week, maar dat moet ook wel kunnen na zes-en-twintig potjes in een week!

Losse gedachten

2011-02-23T22:57:00.004+01:00

Om maar eens een paar op te noemen:

-De tweede story arc van Race wordt een feit! Ontwerper Tom Lehmann verwacht dat het nog meer dan zes maanden zal duren voor de uitbreiding Alien Artifacts het licht zal zien, maar ik weet genoeg. Opvallend is deze uitbreiding in zijn eentje een eigen story arc, waar de vorige er drie bevatte. Goed nieuws dus. Misschien moet ik maar vast een nieuwe basisset aanschaffen, om niet telkens de kaarten van de verschillende uitbreidingen uit te hoeven zoeken. Lees hier meer.

-B&O blijft een mooi spel, maar lang. Gisteravond weer een potje met drie gespeeld. Ondanks pokerfiches en de handige rekenassistent van BGG deden we er nog steeds vier uur over. Ik geef de schuld aan A., die een niet te onderdrukken neiging tot koersmanipulatie heeft. De eerste market round duurde daardoor zeker weer een halfuur. Dit keer gingen wel alle maatschappijen weg in de eerste ronde. Mijn strategie was nu om niet zozeer zelf maatschappijen te beheren, maar minderheidsaandeelhouder te worden in succesvolle maatschappijen. Dat lukte maar net, want ik eindigde met iets van $70 meer dan de nummer twee, op een totaal van ongeveer $4200. Van de tien maatschappijen had ik er meer dan de helft van het spel maar eentje in beheer (eerst roze, later oranje). 'Winnen zonder werken', dat bevalt me wel.

-Vorige week voor het eerst Automobile gespeeld. Begon ik na Stoom en Brass net wat milder te worden over Wallace, krijg je dit. Automobile is zo'n gortdroog spreadsheetspel waar alle complexe rekenpartijen moeten verhullen dat dit spel je maar nauwelijks echte keuzes biedt. De belangrijkste keuze is die van het kiezen van een CEO. Hoera, vier betekenisvolle keuzes op een spel van drie uur. Deze keizer heeft gewoon geen kleren.

Raadsel opgelost!

2011-02-12T10:53:00.003+01:00

Mijn moeder heeft toen ik klein (kleuter of misschien zet ik net in de eerste of tweede klas van de basisschool) was geholpen bij het opzetten van een speel-o-theek. Ik heb heel wat uurtjes in de speel-o-theek gespeeld, terwijl zij daar aan het werk was. Zelf mocht ik natuurlijk ook speelgoed lenen. Een van de dingen die ik leende was een spel. Ik kan me herinneren dat ik helemaal in de ban van het spel was, al weet ik eigenlijk niet zo goed of ik het spel deed of dat ik gewoon met het spelmateriaal speelde (ik vermoed eigenlijk het laatste). Het was een spel met boompjes waar plastic vruchtjes in hingen. Ik heb me vaak afgevraagd welk spel het zou zijn geweest, maar heb het nooit kunnen ontdekken. Het spel had wel wat overeenkomsten met Boomgaardje, maar omdat ik me geen kraai kon herinneren, had ik het gevoel dat het toch een ander spel was.

Zojuist las ik op Boardgamegeek een geeklist over de inventaris van een Amerikaanse speel-o-theek. In die speel-o-theek hebben ze een spel dat Hi! Ho! Cherry-o heet. Ik vond de titel leuk en dus klikte ik het spel aan om er wat meer over te weten te komen. En toen zag ik tussen de plaatjes een aantal foto’s van wat oudere edities die verdacht veel op mijn jeugdherinneringen lijken!

Het spel wat ik als kind zo leuk vond dat ik het meerdere keren heb geleend blijkt dus Appeltjes Plukken te heten. De waardering op BGG is erg laag, dus waarschijnlijk is het geen leuk spel. Al lees ik ook wel commentaren waarin wordt aangegeven dat kleine kinderen het wel leuk vinden, maar dat het voor volwassenen stomvervelend is.

Mijn volgende stap wordt nu om te kijken of ik ergens nog een tweedehands exemplaar kan vinden. Het liefst van dezelfde editie die ik heb gespeeld (ergens begin jaren ’80).Het mag dan geen leuk spel zijn, ik heb me zo lang afgevraagd wat dat magische spel uit mijn jeugdherinneringen nou was, dat ik het toch heel graag een keer zou willen spelen.

Tips zijn welkom!

Eerste indruk: Era of Inventions

2011-02-06T10:28:00.003+01:00

Era of Inventions is het nieuwste spel in de Master Print Series van Quined Games. Sinds vorig jaar zonder White Goblin Games. De twee uitgevers geven nu weer zelfstandig spellen uit, maar nog steeds in hetzelfde genre: dat van de complexere eurospellen.

Era of Inventions is weer een werkverschaffingspel. Het meest bijzondere is misschien wel de nationaliteit van de auteur, namelijk de Nederlandse. Een jaar eerder bracht (toen nog) QWG al een werkverschaffingspel uit van een Belgische Auteur, Carson City van Xavier Georges. Inmiddels heb ik beide gespeeld en kan ik een tussenstand opmaken in de Derby der Lage Landen wat betreft werkverschaffing.

Om direct maar de managementsamenvatting te geven: de Belgen leiden met 0-1. Era of Inventions kent niet de chaos van Carson City, maar helaas ook niet de inspiratie. Het heeft de bekende standaardelementen uit het genre, maar voegt daar eigenlijk weinig aan toe. Dus verzamel de ene grondstof om de andere te kunnen produceren en zet die weer om in punten, enzovoort, enzovoort.

Nu hoeft dat op zich geen probleem te zijn (Caylus kent dezelfde structuur) als de spelers maar voldoende keuzevrijheid hebben om met hun blokjes te schuiven. Dat ontbreekt hier. De spelers kunnen het hele spel in iedere ronde slechts kiezen uit zes verschillende acties: grondstoffen kopen, fabrieken bouwen, fabrieken laten produceren, grondstoffen ruilen, uitvindingen doen of patenteren, en uitgevonden producten produceren.

Om iets te kunnen heb je grondstoffen nodig. Je begint het spel wel met een aantal, dat volstaat om alvast een of twee 'startuitvindingen' te produceren. Dat levert wat extra geld op of ontwikkelpunten, die je nodig hebt voor het doen van uitvindingen. Maar wat je echt nodig hebt is serieuze grondstofproductie. Zonder begin je weinig. Daar wringt het spel. Er is maar één actie waarmee je in het begin van het spel aan extra grondstoffen kunt komen, die maar door twee spelers gekozen kan worden. In dit spel is het dus erg fijn om als eerste startspeler te zijn. Alleen die speler kan snel zijn productiecapaciteit uitbouwen. Terwijl anderen vechten om het recht grondstoffen te mogen kopen, kan hij ze lekker zelf gaan produceren zonder dat het hem geld kost. Door het grote belang van het verkrijgen van extra grondstoffen voelen de andere acties in het begin wat zinloos aan.

Dit probleem deed zich al voor in mijn potje met drie; ik moet er niet aan denken hoe dat met vier of vijf spelers is. Met vier spelers heb je bovendien het hele spel maar zestien acties te besteden (tegen 27 bij drie spelers). Wat frustrerend moet dat voor de vierde speler zijn, die noodgedwongen zijn kostbare acties in de eerste paar rondes moet besteden aan geneuzel in de marge. Tegen de tijd dat hij wat aan opbouw kan doen, is het spel al halverwege.

Nu zijn er wel meer spellen waarbij het belangrijk is om snel grondstoffen te verzamelen om je mogelijkheden te vergroten. Agricola is zo'n spel. De startspeler zal daar in het begin vaak het hout nemen, om zsm een extra kamer te kunnen maken voor het komende nageslacht. Maar het spel stelt daar alternatieve opties tegenover. Voor de andere spelers is er genoeg te kiezen, vooral omdat er met meer spelers meer acties beschikbaar zijn.

Samengevat is dat mijn kritiek op Era of Inventions. Het biedt de spelers te weinig keuzes, die bovendien geen echte keuzes zijn. Het maakt dat niet goed (als zoiets al zou kunnen) met een geïnspireerd idee of goed uitgewerkt thema. Het enige positieve is denk ik dat het in ieder geval geen traag rekenspel is geworden. Maar ja, wat wil je als je weinig te kiezen hebt?

Ik wil het zeker nog een of twee keer spelen voor ik een definitief oordeel vel, maar de eerste indruk is verre van positief.

Gespeeld in januari

2011-02-03T20:45:00.004+01:00

De eerste maand van het jaar begon matig met 64 potjes, waaronder 4 nieuwe spellen. De keuze voor het leukste spel was even eenvoudig als verrassend:

Brass

Bij de complexere spellen van Martin Wallace heb ik een valse start gemaakt door eerst (lang geleden) Princes of the Renaissance en Byzantium te spelen. Langdradig spellen vol kleine regeltjes en uitzonderingen en zonder een duidelijk samenbindend thema. Alles wat ik daarna las over zijn spellen leek te bevestigen dat dit zaken eerder regel dan uitzondering zijn.

Het was dus met enige tegenzin dat ik aan Brass begon, maar omdat Stoom me goed bevallen was, was ik niet helemaal zonder hoop.

De eerste kennismaking met Brass beviel me eigenlijk uitstekend. Goed, Wallace kan nog steeds geen spelregels schrijven en blijft het nodig vinden om allerlei chroom toe voegen in de vorm van kleine regels en uitzonderingen, maar al met al is Brass en pittig en interessant economisch spel. Je moet de juiste mix vinden tussen strategie en opportunisme. Strategie door het opbouwen van je inkomen en het ontwikkelen van je technologie, opportunisme vooral in de vorm van het snel puntjes bij elkaar schrapen vlak voor de puntentellingen.

Dat vond ik ergens nog de grootste min van het spel. Je weet precies wanneer het afgelopen is en kunt je planning daar op afstemmen. Tegen het einde heb je doordat je minder kaarten hebt steeds minder opties en eindigt het spel een beetje als een nachtkaars. Was het iets eerder afgelopen geweest, dan had het spel net wat meer spanning gehad. Een spel als Caylus doet dat beter.

Maar al met al heb ik veel plezier aan Brass beleefd (mijn overwinning met £1 meer dan de tweede speler speelde vast een rol), dat ik graag nog eens doe.

De andere spellen waren minder bijzonder:

Space Walk: een aardige mancalavariant in de ruimte. Mancala heb ik nooit gespeeld, door dit spel zie ik de charme wel. Een spel dat voor doordenkers vast volledig door te rekenen is. Wij bespaarden ons de moeite en dat hield het voor mij leuk. Niet spectaculair, maar ik zou het best nog eens willen doen.

Dolfje Weerwolfje: een typisch zouteloos kinderspel van Identity Games. Gelukkig niet zo'n grote bagger als Sjakie en de Chocoladefabriek of Schippers van de Kameleon, maar nog steeds niet geweldig. Dit is een soort ganzebord met meer toeters en bellen, waarbij de dobbelsteen is vervangen door kaarten. Wat het spel redt zijn het thema en de fraaie spelersfiguren. Mijn kinderen zijn er dol op, dus ik zal het vast nog vaker spelen. Ik vond het boek beter.

Voor de poorten van Loyang: Agricola vind ik leuk, Le Havre doe ik liever nooit weer, hier heb ik na één potje al schoon genoeg van. Misschien was het spelersaantal van 3 ook niet gelukkig. Tweeënhalf uur gespeeld, waarvan ik zeker anderhalf uur bezig ben geweest met wachten op mijn medespelers (die hetzelfde overkwam). Een schande dat dat tegenwoordig nog bestaat. Ik geloof direct dat je dit alleen met twee spelers moet doen. Dagmar en Eugene verzekeren me dat het met twee best leuk is. Ik geloof ze graag, maar vrees dat het niet voor mij geldt. Loyang is namelijk vooral een reeks van solistische optimalisatiepuzzeltjes en dat is doorgaans niet wat ik zoek in een stevig spel voor twee.

Science fiction?

2011-01-05T10:12:00.005+01:00

Ik heb mij de afgelopen jaren met plezier door de DVD-boxen van X-files, Star Trek The Next Generation, Star Trek Deep Space Nine en Battlestar Galactica geworsteld (op dit moment kijken Niek en ik Star Trek Voyager en de DVD-box van Lost zullen we daarna gaan verslinden). Nou zijn er van al deze succesvolle series spellen gemaakt, maar eigenlijk is het voor de spellenliefhebber interessanter dat in al deze series spellen worden gespeeld.

In de X-files kwamen nog de minste speelmomenten voor (de betreffende Aliens leken zich vooral bezig te houden met gruwelijke experimenten op het menselijk ras). Maar, in ieder geval één aflevering bleken de aliens ook gewoon van baseball te houden.

Battlestar Galactica geeft een behoorlijk grimmig toekomstbeeld: de mens creëerde machines die vervolgens machtiger werden dan de mens en besloten het menselijk ras uit te gaan roeien. In deze serie zie je de hoofdrolspelers regelmatig kaarten voor geld en goederen in de kantine. Ondertussen wordt flink gezopen en gerookt en af en toe een potje geknokt.

Het Startrek Universum is het optimistische toekomstbeeld. Het universum is nog geen Disney achtige Small World geworden, maar het is een goed eind op weg (in ieder geval in het Alpha-kwadrant waar de aarde ligt). Tijdens de lange ruimtereizen die de verschillende spaceships maken wordt heel wat afgespeeld. Vooral het schaken op 3 borden en ouderwets pokeren zijn populair, maar er kwamen ook regelmatig andere spellen in de serie voor.

Het meest populaire spelgenre in Star Trek is LARP (live action roleplaying). Een centrale rol speelt hierin het Holodek (Een holodek is een afgesloten ruimte waarin mensen, voorwerpen en omgevingen worden gesimuleerd, inclusief geluiden en geuren). De computer staat vol met allerlei Holo-adventures waarbij de bemanning zich onderdompelt in verschillende tijden en plaatsen. Niemand in de 24e eeuw lijkt het bovendien raar te vinden dat volwassenen zich uitleven door in de huid van Sherlock Holmes of Captain Proton te kruipen. Letterlijk, want het is de normaalste zaak van de wereld dat je je passend kleed, kapt en make-upt voor je aan je Holo-avontuur begint. Dat is tegenwoordig wel anders.

Zo’n holodek is natuurlijk een fantastisch ding om over na te denken. Waar zou jij naar toe gaan als je kon? Wie zou je willen ontmoeten? Een mooi (spel)voorbeeld uit de serie is de scene waarin Data pokert op het Holodek met Einstein, Newton en Hawking (de laatste wordt gespeeld door zichzelf).

De vraag is natuurlijk of zo’n holodek ooit echt zal bestaan. Ik weet het niet. Maar het grappige is dat sommige apparaten die ooit in Startrek ten tonele werden gebracht, inmiddels al bestaan. Denk maar aan de mobiele telefoon (de communicators uit The Original Series zijn absurd groot als je ze nu ziet) of touch screen computers.

Maar het mooiste voorbeeld is wel de tablet. Ten tijde van de opnames van Voyager bestonden er nog geen tablets (de serie is opgenomen tussen 1995 en 2001). In de serie hebben ze ze wel, maar ze zijn minder geavanceerd dan de apparaten die wij nu hebben. Je ziet de crew elkaar tablets geven waar één boek, of het dienstrooster op staat. Mijn ipad (inderdaad, ik heb er één!) kan meerdere programma’s en bestanden opslaan en weergeven. En delen is met behulp van wifi of zelfs via het telefoonnetwerk een eitje geworden. Het is grappig om te zien dat kijken in de toekomst zo ontzettend moeilijk is. De apparaten die vijftien jaar geleden nog science fiction voor de 24e eeuw waren, zijn inmiddels al ingehaald door onze eigen tablets.

Ik ben benieuwd of en zo ja hoe de huidige technologische ontwikkelingen onze hobby gaan veranderen. Ik kan me niet voorstellen dat ik nog holodeks ga meemaken, maar ik kan me wel voorstellen dat een deel van het spelmateriaal verplaatst gaat worden naar een tablet met touchscreen. Een digitaal bord van Hoogspanning zou heel wat rekenwerk schelen (de computer kan bijvoorbeeld de stand bij gaan houden). Ook kaartspellen kunnen wellicht best digitaal worden. Als iedereen een smartphone heeft, kunnen die misschien wel gekoppeld worden aan een centrale tablet. De ontwikkelingen zullen vast sneller gaan en paden inslaan, die mijn verbeelding te boven gaan. Aan de andere kant, verliest een spel misschien ook een deel van zijn charme als het helemaal digitaal gaat (hoeveel kastruimte dat ook zou schelen). In Startrek spelen ze per slot van rekening ook nog met echte kaarten en echte schaaksets. De toekomst zal het uitwijzen!

Gespeeld in december

2011-01-04T20:30:00.004+01:00

De laatste maand van het jaar was geen best wat betreft nieuwe spellen. Vier slechts, waarvan de beste:

Poseidon
De ondertitel '1800 BC' -hoewel historisch niet correct- geeft al aan om wat voor spel het gaat. Alleen zijn de maatschappijen, presidenten, aandelen en treinen nu vervangen door respectievelijk koninkrijken, koningen, handelaren en triremes. Poseidon is een 18xx voor beginners. Veel korter en vriendelijker dan bijvoorbeeld 1830 en consorten. De aandelenmarkt was in mijn tot nu toe enige potje vrij tam en er werd nooit een koninkrijk gedumpt. Gelukkig ook geen gedoe met beperkt voorradige hexen, maar helaas wel gekonkel met achterhaalde boten. Dat zijn twee aspecten die maken dat ik snel moe word van 18xx en toch de voorkeur geef aan spellen als B&O en Chicago Express. Ik wil deze nog wel eens spelen, maar sta vooralsnog niet te springen.

Andere nieuwe spellen:

Dobble: een patroonherkenningsspel à la Set, maar dan eenvoudiger. Lijkt me erg geschikt om met mijn kinderen te doen, maar heb het tot nu toe niet bij een spellenwinkel zien liggen.

Asara: een OK familiespel van Kramer & Kiesling. Doet me wat denken aan Manhattan, maar dan beter uitgevoerd en iets minder leuk.

Fantasy: een luchtig kaartspelletje met een hoge mate van chaos. Planning heeft niet zoveel zin, het spel wordt pas in de laatste beurten beslist. Zorg tegen die tijd dat je nog een fee of twee over hebt.

Dominion was uiteraard weer het meest gespeelde spel, met 31 van de in totaal 77 potjes.

2010: stuivers en dubbeltjes

2011-01-02T20:00:00.003+01:00

Volgens goed gebruik ook nu weer een overzichtje van de spellen die ik het afgelopen het jaar minstens 5 of 10 keer speelde. Dominion past bijna niet meer op de schaal, Tai Pan zakt terug en alles van Keltis doet het goed:

100x of vaker:
Dominion

50+:
Race for the Galaxy
Tai Pan

20+:
Finito

10+:
Verflixxt Kompakt
Genius
Level X

5+:
Sorry Schuivers
Ra: The Dice Game
Wer war's
Carcassonne Junior
Keltis Mitbringspiel
Time's Up
Jakkiebak Kippenkak
Pandemie
Mausgeflippt
Klein Donderheksje
Seeland
Kolonisten van Catan Junior
Keltis das Orakel
Magisch Labyrint
Spokentrap
Keltis
Halli Galli
Keltis kaartspel
Drachenwurf
Brug naar de hemel
Halli Galli Extreme

Ook veel kinderspellen dus. In totaal speelde ik 164 verschillende titels (uitbreidingen niet apart geteld), waarvan slechts 62 nieuwe. Dat kan dit jaar beter.

Van de dubbeltjes en stuivers van vorig jaar kwam dit jaar Roll Through the Ages, Cthulhu Rising, Cities, Tatort Themse, Vlinderspel, Burgenland en Mastermind niet op tafel. Op het Vlinderspel en Burgenland na vind ik dat in alle gevallen jammer. Daar moet ik in 2011 wat aan gaan doen.

De beste wensen voor 2011

2011-01-01T08:49:00.003+01:00

Wij (Peter Hein, Wendy en Dagmar) willen al onze bezoekers een fantastisch 2011 wensen. We hopen op een jaar waarin veel mooie nieuwe spellen uitkomen en waarin natuurlijk vooral heel veel spellen gespeeld mogen gaan worden.

Mijn top 10 van 2010

2010-12-31T12:00:00.003+01:00

2010 was vooral het jaar van uitbreidingen van twee van mijn favoriete spellen: Dominion (De Alchemisten en Prosperity) en Race for the Galaxy (The Brink of War). Als ik in mijn jaaroverzicht van beste spellen ook uitbreidingen op zou nemen, zouden deze er zeker bij staan.

Hieronder een overzicht van de voor mij leukste en beste spellen van het afgelopen jaar. Daar zitten een paar titels bij die (eind) 2009 verschenen, maar die ik pas in 2010 speelde.

10. Fresco
Fresco begeeft zich op het platgetreden pad van de werkverschaffingsspellen. Een overvol genre, waar een spel toch iets extra's moet bieden om te overtuigen. Bij Vasco da Gama lukte dat bijvoorbeeld niet, bij Fresco wel. Fresco werkt vooral goed doordat het zo'n soepel spel is. Het spelverloop is eigenlijk volstrekt logisch, wat in de eerste plaats komt door het goed werkende thema, dat naadloos aansluit bij het spel.
Dat Fresco nog zo laag in de top 10 staat komt doordat ik eigenlijk alleen de basisversie heb gespeeld. Met die regels is het een prima spelletje, maar niet iets om te blijven spelen. Ik vermoed dat de modules het spel een stuk meer pit geven. Mogelijk maken ze het spel tot een blijver.

9. Seeland
Net als Fresco is Seeland een familiespel met optionele regels om het spel voor veelspelers aantrekkelijker te maken. Daar slaagt Seeland bij deze veelspeler erg goed in; zelfs zonder de optionele regels vind ik het spel boeiend genoeg. Ik houd namelijk wel van de gebiedsontwikkelingspellen van Wolfgang Kramer, zoals bijvoorbeeld Tikal en Haciënda. Seeland is weer een aangename mix van planning, opportunisme en anderen de weg afsnijden. Ook met twee spelers werkt dit prima.

8. 7 Wonders
Als dit het beste is wat Spiel 2010 te bieden had, dan was het een heel doorsnee editie. 7 Wonders is een aangenaam spelletje met nog redelijk wat diepgang voor de korte speelduur, maar legt het in dat opzicht volledig af tegen Dominion en Race. Vooral de wederspeelbaarheid is door de geringere variatie in kaarten en wereldwonderen een stuk kleiner. Toch is 7 Wonders erg leuk om te spelen. Er lijkt niet één dominante strategie te zijn; wat je doet hangt ook af van je wereldwonder en wat de buren doen. Het unieke van 7 Wonders zit vooral in dat het voor veel verschillende spelersaantallen geschikt is, waaronder het vervelende aantal van 6. Een beter vlot spel met de nodige diepgang zul je voor dat aantal niet snel vinden.

7. Ra: The Dice Game
Uitbreidingen sluit ik uit van dit overzicht, maar dat geldt niet voor zelfstandige varianten van bestaande spellen. Goed nieuws voor Reiner Knizia, die zich de laatste jaren wel erg vaak door zichzelf laat inspireren. Maar als je de beste spelauteur uit de geschiedenis bent is dat misschien wel het beste. Ra: The Dice Game is weer zo'n voorbeeld van zijn klasse. Behalve delen van het scoresysteem heeft dit dobbelspel weinig gemeen met de veilingklassieker. Maar wat leent die puntentelling zich verrassend goed voor een dobbelspel. Ik heb het wel vaker gezegd over dobbelspellen van Knizia, maar dit is weer een van de beste dobbelspellen die ik ken. En dat zijn er ondertussen al heel veel.

6. Priests of Ra
Waar Ra (terecht) een verpletterende indruk maakte lijkt dit spel alleen opgemerkt door enkele Kniziafielen zoals ik. Onterecht natuurlijk. Dit spel lijkt zoveel op Ra als bijvoorbeeld de Märklin-editie van Ticket to Ride op het basisspel lijkt. Dat wil zeggen veel, maar door de andere puntentelling speelt het heel anders. Natuurlijk, het is minder baanbrekend en bijzonder dan het origineel, maar het steekt nog steeds met kop en schouders uit boven het gros van de borspellen dat ieder jaar verschijnt.

5. Keltis das Orakel
Hier zou ik een vergelijkbaar verhaal kunnen houden als bij Priests of Ra, ware het niet dat Keltis Das Orakel nog echt weer veel leuker is dan het originele Keltis. Dit vergt veel meer denkwerk en planning dan Keltis zelf en ook timing is van het grootste belang. Keltis is een echt familiespel, Das Orakel gaat richting spellen voor liefhebbers (al zullen sommige liefhebbers dat ontkennen vanwege het ontbreken van rekensommetjes). Zoals bij al die goede Knizia's barst dit weer van spanning en interactie.

4. Carson City
Dit was dit jaar mijn favoriete spel van Nederlandse bodem en ook van de beste spellen van het jaar. Dit is weer eens een echt goed werkverschaffingspel, dat herinneringen oproept aan de klassieker Caylus. Ook hier bouwen spelers samen een dorp op als basis van het scoren van punten. Carson City voegt daar mijn favoriete dilemma in bordspellen aan toe: langzaam je motor opbouwen om aan het eind flink te scoren, of vroeger voor de punten gaan als ze nog snel en goedkoop zijn? Te veel spellen focussen exclusief op dat eerste; in Carson City zijn ze beide belangrijk. De duels zijn ondanks hun geluksfactor een welkome toevoeging. En als de uitkomst van een duel echt desastreus blijkt had je het risico wellicht beter niet kunnen nemen... (ik spreek uit ervaring). Ik heb het alleen nog met 2 en 3 gespeeld, wat erg goed werkt. Met 4 wordt de sfeer vast grimmiger en met 5 voorzie ik een bloedbad. Laat maar komen!

3. Baltimore & Ohio
Ik maak er nooit een geheim van dat ik niet zo gecharmeerd ben van droge rekenspellen. Hoogspanning heeft me nog steeds niet kunnen bekoren en iets als Fabrieksmanger voelt meer aan als werk dan een spel (wat gezien het thema wel passend is). Baltimore & Ohio, een spel met zoveel gereken dat daar zelfs een tijdbesparend programma voor is geschreven, zou dus alle alarmbellen moeten doen rinkelen. Maar dat doet het niet.
Ik heb er veel over nagedacht, maar de oorzaak zit waarschijnlijk in het feit dat het spel te complex is om alles door te kunnen rekenen. Het is onmogelijk om alle gevolgen van je acties te overzien, laat staan van de reacties van anderen daarop. Goed rekenen blijft belangrijk, maar de rol van intuïtie wordt niet volledig ondergeschikt.
Daarnaast is B&O in vergelijking met 18xx (waar ik onlangs weer een oudgriekse incarnatie van speelde) veel meer op de opbouw gericht en heb je hier geen gedoe en gekonkel met spoorfiches en roestende treinen. Dat vind ik een groot voordeel van B&O en andere treinspellen uit de Winsomeschool, zoals Chicago Express en Stoom. Er zit toch een beetje een treinspeler in me.

2. Dixit
Eigenlijk houd ik best van partspellen, zolang ze maar leuk zijn. Dus niet de ongein van Party & Co of de voorspelbaarheid van Triviant, maar creativiteit en verrassing. Eerdere favorieten zijn 30 Seconds en Time's Up, dit jaar kwam daar Dixit bij. Dixit is weinig anders dan het woordenboekspel met plaatjes in plaats van woorden. Maar die plaatjes zijn zo goed surrealistisch getekend dat je met je omschrijvingen alle kanten op kunt. Dat betekent dat je je omschrijving probleemloos aan kunt passen aan verschillende gezelschappen (met kinderen van 10 bedenk ik wat anders dan met een groepje collega-geeks) of wanneer je het spel voor de zoveelste keer met dezelfde mensen speelt. Ik heb dit spel al een kleine twintig keer gespeeld met zeker zoveel verschillende mensen en het is altijd een groot succes. Een terecht winnaar van de Spiel des Jahres, dat ook in Nederland een steeds groter succes wordt. Ik heb al in verschillende spellenwinkels gestaan waar het uitverkocht was.

1. Hanzesteden
Dit jaar heb ik eens een onvervalst eurospel op 1 staan. Hanzesteden heeft een thema zonder betekenis, is gortdroog en heeft een ongeïnspireerde vormgeving. Maar ik heb mij het afgelopen jaar met geen enkel ander nieuw spel zo geamuseerd. Dat komt door de ongebreidelde speelruimte die Hanzesteden je biedt. Het is inmiddels een uitgekauwd cliché, maar in Hanzesteden zijn er talloze manieren om punten te scoren en te winnen. Bij veel spellen betekent dat echter dat je in veel verschillende categorieën wat punten scoort, met hier en daar wat verschillende accenten. Denk aan Agricola, Caylus of Goa. Bij Hanzesteden is dat anders: hier negeer je de ene scoremogelijkheid nagenoeg volledig om je helemaal op een andere te storten. Daarnaast is dit een heel interactief spel. Als je je medespelers hun gang laat gaan moet je niet vreemd opkijken als je achter het nest vist. Je bent dus voortdurend bezig om je plannen bij te stellen en je aan te passen aan je medespelers.
Hanzesteden kent nauwelijks toevalsfactoren maar is door de grote mogelijkheden voor creatief spel iedere keer weer anders. Dit is een spel dat je echt moet leren spelen; met een paar potjes komt het niet tot zijn recht. Hanzesteden schittert het meest als je het regelmatig speelt met dezelfde mensen. Daar hebben we ook direct het zwakke punt te pakken: want hoeveel tijd gun je aan één spel in een tijd waarin voortdurend het ene na het andere (goede) spel verschijnt?

2010: jaar in spellen (3)

2010-12-31T11:53:00.000+01:00

In dit laatste blogje van dit jaar blik ik terug op de floppers. Hoe leuk ik spellen ook vind, er zijn ook echt spellen die ik niet leuk vind. Soms is een spel ronduit slecht, soms ook heeft het met mijn verwachtingen te maken (hoe groter het gat tussen verwachting en realiteit, hoe groter de vertekening). Ik moet er wel bij zeggen dat ik niet al deze spellen een herkansing heb gegeven. Het is dus mogelijk dat ik een spel leuker ga vinden als ik het nog een kans geef. Ik vrees echter voor een aantal van deze spellen dat die herkansing er niet gaat komen (er staan genoeg ongespeelde spellen in mijn kast waarvan ik wel de hoop heb dat ze leuk zijn).

De uitgever Zonnespel ligt tegenwoordig in steeds meer winkels. Ik heb dit jaar drie spellen van hun hand mogen spelen: twee kinderspellen (harvest time, sandcastles) en Archipel (of somewhere in China). Deze drie spellen vielen me alle drie behoorlijk tegen. Het spelmateriaal is nogal sober en heeft een nogal ouderwetse uitstraling. De spellen zelf zijn dit ook. Het lijkt wel of de bedenker en uitgever niet helemaal is aangehaakt op de ontwikkelingen in de spellenwereld. De spellen voelen vooral als bezigheidstherapy, maar dan van het niet al te leuke soort. Er zit te weinig lol en plezier in de spellen om ze de moeite van het spelen waard te maken. De zonnespellen laat ik dus voortaan als het even kan maar aan mijn neus voorbij gaan.

Op Spiel 2009 was Dungeon Lords uitverkocht tegen de tijd dat ik arriveerde. Ik baalde daar toen behoorlijk van én het maakte het spel voor mij een soort holy grail met bijbehorende verwachtingen. Ik heb het spel in de loop van dit jaar gekocht en het is me gelukt om het gespeeld te krijgen. Dat kostte me behoorlijk wat moeite omdat het een zeer pittig spel is met een zeer omvangrijk spelregelboek. Ik heb serieus uren zitten ploeteren en studeren voordat ik het spel een beetje begon door te hebben. En zelfs na al dat werk, vond ik het een lastig spel om uit te leggen. Er zijn gewoon te veel kleine regeltjes en gedoetjes. Het spel zelf vond ik vervolgens behoorlijk tegen vallen. De meeste tijd ben je bezig met boekhouden (je kiest een paar dingen en daarna volgen een heleboel stappen “automatisch”). Ik wil het spel graag nog een tweede kans geven, maar zie er tegelijkertijd erg tegenop. De investering die je moet doen om het spel te leren kennen, is niet in verhouding tot de hoeveelheid spelplezier die je er uit haalt. Daardoor is dit spel mijn grootste teleurstelling van dit jaar.

Ik ben dol op Catan. Het kaartspel was mijn eerste kennismaking met de moderne spellen en jullie weten wat daar van is gekomen. Ik heb dus een hoop om dankbaar voor te zijn. De meeste kolonisten spellen gaan er bij mij dan ook als zoete koek in. Helaas geldt dit niet voor alle kolonisten spellen. De teleurstelling van dit jaar is De Kolonisten van Amerika . Dit spel duurde me te lang en ik had het gevoel dat aan het eind van het spel de vaart er uit raakte. Dit was funest voor mijn speelplezier. Ik ben dol op Catan, maar geef mij maar één van de vele andere varianten.

Spellenuitgevers weten tegenwoordig prima hoe ze succes ten gelde moeten maken. Er komen ieder jaar meer spellen uit, waardoor het nog moeilijker wordt om op te vallen. Het is dan niet meer dan logisch om een nieuw spel te koppelen aan een oude succestitel (of om de markt te overspoelen met uitbreidingen). Dit levert helaas maar al te vaak teleurstellingen op. Het Set Dobbelspel is een klassiek voorbeeld hiervan. Set is een leuk reactiespel waarbij je in hoog tempo patronen moet herkennen. Het Set Dobbelspel daarentegen is een traag puzzelspelletje waarbij je blokjes moet aanleggen. Er zijn overeenkomsten, maar de verschillen zijn vele malen groter. Het grootste verschil is het speelplezier: Set is leuk, het Set Dobbelspel is dat niet.

Ik houd van heel veel spellen, maar heb geloof ik wel een lichte voorkeur voor het wat lichtere genre: een beperkte set regels met beperkte speelduur. Vasco Da Gama valt niet in deze categorie: het spel duurde lang en had veel regels. Ergens halverwege de spelregeluitleg begon ik al zo’n donkerbruin vermoeden te krijgen dat dit spel niet mijn kopje thee zou zijn. En dat bleek te kloppen. Ik kan me heel goed voorstellen dat er mensen zijn die dit spel wel leuk vinden, ik vond het allemaal too much. Doe mij maar wat lichtvoetiger vertier.

2010: jaar in spellen (2)

2010-12-30T11:07:00.000+01:00

Zoals in mijn vorige blog gemeld: 2010 was geen goed spellenjaar voor mij. Dit wil niet zeggen dat er geen leuke nieuwe spellen zijn uitgekomen. Het wil alleen maar zeggen dat ik niet genoeg tijd (en medespelers) heb gehad om al dat lekkers te spelen. Tsja, soms zit het mee, en soms even niet.

Onder de vijf spellen die mij in positieve zin het meest hebben verrast zitten opvallend veel party-games. Dit genre scoort doorgaans niet heel goed onder hardcoregamers, maar de laatste tijd komen er toch echt party-games op de markt die los komen van het Triviant en Pictonary verleden van dit genre. Ik zet mijn vijf nieuwe ontdekkingen van dit jaar in alfabetische volgorde.

2010 was met recht het jaar van Dixit: het spel won de meest prestigieuze spellenprijs ter wereld. Dixit is een beauty om te zien. Nou moet een spel vooral leuk zijn, maar een mooi spel maakt het wel makkelijker om mensen over te halen om het te proberen. Het spel zelf doet vooral een beroep op je creativiteit en mensenkennis. Dit is een leuke combinatie omdat het soms heel verrassend is welke kaarten mensen koppelen aan welke afbeeldingen.

Het tweede party-game in mijn lijst is Identik. In dit spel word je aan het tekenen gezet. Nou blink ik zeker niet uit in artistiek talent (doe maar het tegenovergestelde), maar dat is geen enkel bezwaar bij Identik, misschien is het wel een voordeel. Want als je een beetje snel (slordig) werkt, krijg je meer getekend dan als je heel langzaam (maar mooi) tekent. Hilariteit gegarandeerd tijdens de nakijkronde: het blijft leuk om te zien wat anderen van de omschrijving van de meesterschilder hebben gemaakt.

Merkator krijgt gemengde reacties op internet. Sommige mensen vinden het spel te weinig origineel (het zoveelste spel waarin blokjes over het bord worden geschoven), anderen vinden het een elegant handelspel. Ik hoor bij de laatste categorie. Agricola vind ik top, maar Le Havre en Loyang kunnen me duidelijk minder bekoren. Ik begon daarom met lichte antipathie aan Merkator, én werd positief verrast. Je bent inderdaad ouderwets blokjes aan het verschuiven over het bord, maar ik vermaakte me daar prima mee. Ik zou dit spel graag nog een keer willen spelen. Alleen de looks vond ik niet echt om over naar huis te schrijven.

De wat oudere spellen van Cwali kunnen me niet echt bekoren. Ik begin er dan ook niet meer aan. Maar gelukkig denkt Eugène daar anders over en weet hij me nog over te halen om de spellen te proberen ook. Dit jaar schotelde hij me Gipsy King en Sun, Sea & Sand voor. De laatste zag er nogal priegelig uit en ook de looks vond ik niet erg geweldig. Maar tijdens het spelen was dat al snel niet meer belangrijk omdat dit gewoon een heel leuk werkverschaffingsspel is. Dit spel verdiend een rigoreuze make-over én een groter publiek.

De laatste aangename verrassing van dit jaar was Wie Verhext. Deze Alea is nooit een echte hype geweest, maar heeft langzaam maar zeker toch veel harten in de spellenwereld voor zich gewonnen. Het spel draait om het doe jij wat ik denk dat jij doet principe en een origineel veilingprincipe. Met en beetje bluffen en een goed gevoel voor wat je tegenstanders gaan doen, kom je een heel eind.

2010: jaar in spellen

2010-12-29T10:28:00.004+01:00

Dit jaar was geen goed spellenjaar voor mij. De teller van aantal gespeelde spellen staat op dit moment op 225 en heel veel meer komt er niet meer bij, vrees ik. Ik ben nog steeds dol op het spelen van spellen, maar helaas is mijn directe omgeving minder spellengezind en dan is het lastig om veel te spelen. Combineer dit met een drukke baan en de behoefte aan veel slaap (ik behoor helaas niet tot het selecte gezelschap wat aan vier uur slaap genoeg heeft om blij en gelukkig de dag door te komen) en er blijft weinig ruimte over om te spelen.

Genoeg geklaagd!

Wat heb ik dan wel gespeeld. Mijn vijf meest gespeelde spellen zijn geen van allen vers van de spellenpers. Op zich is dit een goed teken, blijkbaar ben ik uit de ban van het nieuwste spel aan het raken en lukt het me om ook oudere spellen gewoon te blijven doen.

Dominion staat dominant op de eerste plek. Ik heb dit spel 60 keer gespeeld en ik sluit niet uit dat het deze laatste dagen van het jaar nog een keer op tafel gaat komen. Ik heb het Dominion-virus dit jaar ook overgebracht aan mijn beste vriendin die tijdelijk in de UK is gaan wonen. Toen we haar bezochten, zagen we in een locale spellenwinkel een doos staan en die heb ik toen voor haar als cadeau gekocht. Nog dezelfde dag stond hij op tafel en de rest van ons bezoek, stond een potje Dominion spelen boven aan haar verlanglijstje. Zo snel kan het dus gaan. Ik verwacht dat ze binnenkort zelf het Dominion-virus zal gaan doorgeven.

Tsja, de vaste volgers van het blog zullen hooguit verbaasd zijn dat Scrabble op de tweede plaats staat en niet op de eerste plaats van meest gespeelde spellen. In de overall lijst staat hij dit nog wel (161 keer gespeeld tegen 131 keer Dominion). Scrabble mag dan al jaren meegaan, het heeft nog geen flintertje van zijn glans verloren. Het spel gaat dan ook keurig met zijn tijd mee doordat de nieuwe woorden gewoon toegestaan zijn en er eens in de zoveel tijd een herwaardering van de letters plaatsvindt. De magnetische reisversie blijft hét spel voor in de vakantie van ons.

Sommige spellen speel je vaak in een korte tijd door het “nog een keer!” effect. Cities is zo’n spel. Het is een aangenaam leg/puzzelspelletje dat je door zijn korte tijdsduur altijd meerdere keren achter elkaar zal spelen. Ik ben erg gecharmeerd van dit spel, het is van een verfrissende lichtheid en heel geschikt om te spelen als je even geen zin hebt om de grijze massa stevig te belasten. Ik denk dat dit spel wel eens een blijvertje op mijn spellentafel zou kunnen zijn.

Pandemie staat dankzij het zogenaamde na-ijl-effect nog in deze lijst. Toen het spel vers en nieuw was, heb ik het het met veel plezier heel vaak gespeeld. Dit jaar is het nog wel een flink aantal keer op tafel gekomen, maar ik bespeur bij mezelf een lichte verzadiging. Ik vind het nog steeds een leuk spel, maar de nieuwigheid is er wel een beetje af. De uitbreiding is zeker leuk, maar voegt onvoldoende toe om het spel weer helemaal op te frissen.

Fits is een heerlijk puzzelspel. Het is bovendien zo uitgelegd en ook geschikt voor gelegenheidsspelers. Deze combinatie van elementen maakt het een spel dat op veel momenten uit de kast gehaald kan worden en dat maar weinig mensen niet leuk zullen vinden.