zondag 29 mei 2016

Ik ging op vakantie en nam mee.....

Niek en ik zijn net terug gekomen van een hele bijzondere vakantie. We zijn eerst naar Venetië gevlogen. Daar zijn we twee nachtjes gebleven (mooie stad!). Vervolgens zijn we in Venetië op een cruiseschip gestapt voor een cruise van 7 nachten naar Griekenland en weer terug. In Griekenland zijn we naar vier verschillende plaatsen op vier verschillende eilanden geweest (Korfu, Santorini, Mykonos en Kataklon). Het was onze eerste cruise. De reden dat we voor deze cruise hadden gekozen was omdat de cruise in het teken stond van Elvis. Zo waren drie oud-bandleden van Elvis aan boord (een pianist, gitarist en drummer), was een goede vriend van hem mee en was zelfs zijn ex-vrouw Priscilla mee. Verder was er een band mee die Elvis-muziek speelt en twee zangers die Elvis liedjes zingen (let wel: zangers geen imitatoren, daar houden fans namelijk niet van). Tijdens de reis werden we vermaakt met handtekeningen-sessies, optredens en interviews.


Omdat we met het vliegtuig waren kon er maar een beperkte hoeveelheid bagage mee. Ik moest dus goed nadenken welke spellen ik mee wilde nemen. Ik besloot dat ik Las Vegas mee wilde nemen om te laten signeren tijdens de signeer-sessies. En vervolgens heb ik de doos van Las Vegas zo vol mogelijk gestopt.
Ik ging op vakantie en nam mee....
 In de doos zaten uiteindelijk zeven spellen: Las Vegas, Mykerinos, Mottainai, Qwinto, Tides of Time, Elvis Yathzee en Regenwormen. Daarnaast ging natuurlijk ook gewoon Scrabble mee (maar die mocht in mijn handbagage).

Zeven spellen in één doos

Tijdens een cruise heb je genoeg tijd om een spelletje te doen. We hebben regelmatig op het achterdek of op ons eigen balkon een spelletje gedaan. Het is dan ook gelukt om alle spellen die ik had meegebracht te spelen.

Yathzee op ons balkon

Scrabble op het achterdek

Zonsondergang op de eerste dag

Het was maar goed dat we zelf leuke spellen mee hadden genomen, want het aanbod aan boord bleek niet echt geweldig te zijn. Op de eerste dag zijn we even langs de "gameroom" gelopen. Er lag een grote stapel spellen die je daar kon gaan spelen. Het assortiment was behooorlijk gedateerd met spellen als Monopoly, Pictonary en Cluedo. De airco stond in deze ruimte verder hard te  blazen en dus zijn wij er nooit gaan zitten spelen. Ik heb er wel wat mensen zien zitten kaarten, dus helemaal ongebruikt bleef de ruimte niet.

De inhoud van de gameroom
Tijdens onze stop op Korfu heb ik nog een winkel gevonden waar ze spellen verkochten. Het was een soort boekenwinkel waar ze ook speelgoed, elektronica én spellen verkochten. Het was nog best een goed assortiment, maar alle spellen waren in het Grieks dus ik heb niets meegenomen.Later op Mykonos hebben we ook nog een beperkt plankje met spellen gezien en daar hadden ze zelfs nog dezelfde reis-editie van Scrabble als wij hebben (de magnetische). Deze versie is in Nederland niet meer verkrijgbaar tot mijn grote spijt. De huidige reisversie is mij te groot en lomp. Ik heb twee magnetische versies en door die te combineren heb ik nog een complete letterset, maar soms raak ik wel eens een lettertje kwijt dus ik zou het heel fijn vinden als de magnetische versie weer zou worden uitgegeven. Ik stond dan ook verlekkerd naar de Griekse versie te kijken, maar helaas hebben de Grieken hun eigen alfabet en had ik er dus niets aan.

Griekse spellen
Maar de cruise draaide natuurlijk om Elvis. Ik heb naar de verschillende signeersessies mijn Las Vegas doos mee genomen (Elvis heeft heel veel opgetreden in Las Vegas) en die vol laten schrijven. In de deksel van de doos staan nu de handtekeningen van James Burton (zijn gitarist), Glenn D. Hardin (zijn pianist), Ronnie Tuttt (zijn drummer) en Jerry Schilling (de goede vriend van Elvis). In de bodem van de doos staan de handtekeningen van Sams Fever (in het zilver), Dennis Jale (in het goud) en Andy Lee Lang (in het zwart). Dit waren de andere artiesten die voor ons optraden (al dan niet samen met de originele bandleden). Alleen de handtekening van Priscilla ontbreekt. Zij gaf tijdens haar handtekeningensessie namelijk alleen een handtekening weg op een foto van haarzelf om het op die manier wat makkelijk voor haarzelf te maken. Ik heb daar alle begrip voor want ze heeft ongeveer 5 uur zitten signeren voordat alle  drie- à vierhonderd deelnemers aan de speciale cruise hun handtekening hadden gekregen. Als ze lastige items (zoals spellen) had moeten tekenen, dan had ze er vast nog veel langer over gedaan.

James Burton tijdens het signeren, met naast hem Glenn D. Hardin en Ronnie Tutt

De handtekeningen in mijn Las Vegas doos
Ik vond het een bijzondere vakantie. Varen op een cruiseboot is een hele relaxte manier van reizen. De boot was van alle gemakken voorzien. Je hebt alle tijd om een spelletje te doen en je kan regelmatig even van de boot af om je benen te strekken. De optredens vond ik super leuk. Het is echt bijzonder om die oude mannen met zichtbaar plezier de sterren van de hemel te zien spelen (ze zijn allen in de zeventig). Deze muzikanten hebben met alle grote sterren gespeeld (niet alleen met Elvis, maar bijvoorbeeld ook met Jerry Lee Lewis, Neil Diamond, John Denver en Johny Cash) en zijn van plan om te blijven spelen zo lang als ze kunnen.
Mykonos
Ik vond Mykonos echt heel mooi, maar de andere plaatsen waar we aan land gingen waren helaas regelrechte toerist-traps. Ik weet daarom niet of ik zo snel nog eens op cruise zou gaan. Ik vind het namelijk wel heel fijn om overdag dingen te kunnen gaan bekijken (zoals mooie musea of oude stadjes). Ook vond ik het best druk aan boord en vind ik het in de vakantie eigenlijk juist fijn om wat meer de rust op te zoeken. Maar als de bestemming goed is of het thema interessant (een bordspellencruise bijvoorbeeld) dan wil ik best nog een keer.

Spellen-biertje of Elvis-biertje?

dinsdag 17 mei 2016

Recensie: Mottainai


Mottainai is een Japanse begrip met een dubbele betekenis. De eerste betekenis is dat  het  zonde is als iets wordt verspild. De tweede betekenis is dat alle dingen (zelfs de kleine) een ziel hebben. In deze recensie ga ik dan ook op zoek naar de ziel van dit kleine spelletje.

Mottainai is een complex kaartspelletje dat sterk doet denken aan het succesvolle Glory to Rome van dezelfde auteur. Het spel speelt zich af in een Boeddhistische tempel. De spelers kruipen in de huid van een leerling-monnik die probeert zich zo nuttig mogelijk te maken door voorwerpen te maken voor het klooster van verschillende soorten materialen. 

De complexiteit van dit spel wordt veroorzaakt doordat elke kaart drie verschillende functies heeft. Zo bevat elke kaart een rol (die het recht geeft om bepaalde handelingen te verrichten), is het een grondstof (van een bepaalde soort, bijvoorbeeld steen of papier) en is het ook nog een product dat je kan gaan bouwen (bijvoorbeeld een waaier of een vlieger). Elk product dat je bouwt, geeft je bovendien een extra voordeel (eenmalig of soms zelfs iedere ronde). Je moet er dus goed over nadenken waar je elke kaart voor gebruikt want elke kaart kan maar één keer gebruikt worden en twee van de drie functies gebruik je dus niet.

Een beurt bestaat uit drie fases (ochtend, middag, avond) waarin verschillende dingen gebeuren. Gelukkig zitten er handige geheugenkaartjes bij het spel om je te helpen de verschillende stappen in de goede volgorde te doen. Het belangrijkste van iedere ronde is dat je uit je handkaarten één kaart uitzoekt die aangeeft welke rol (met bijbehorende taak) je gaat uitvoeren. Zo helpt de klerk je om producten te produceren voor de verkoop en met de pottenbakker kan je aan extra materiaal komen om producten te produceren. Je kan er echter ook voor kiezen om in plaats van de standaard actie te gaan bidden (kaarten bijtrekken) of handwerken (producten maken in dezelfde kleur als je rol met materiaal-kaarten uit je hand).

Een rol wordt effectiever als je al van te voren helpers hebt geworven (door middel van de monnik) in dezelfde kleur (iedere helper geeft je het recht de actie die bij de rol hoort een extra keer uit te voeren). En als je ook nog producten hebt gemaakt in de kleur van je helper en die naast de helpers hebt gelegd, dan wordt een helper dubbel zo productief.

Je voert overigens niet alleen je eigen rol uit, maar mag ook altijd de rol uitvoeren die de andere speler(s) heeft (hebben) gekozen. En jouw helpers (al dan niet ondersteund door de juiste afgemaakte producten) tellen dan gewoon mee. Zo kan het zo maar zijn dat jij (met de juiste hulp) meer profijt hebt van een actie dan degene die hem kiest. En dat zou wel eens een reden kunnen zijn voor die persoon om dan maar wat anders te doen. Keuzes, keuzes, keuzes!

Helpers leveren helaas geen punten op (de producten die je gemaakt hebt trouwens wel). Om punten te scoren moet je “sales” produceren (door eerst een voorraad grondstoffen aan te leggen met de pottenbakker en deze vervolgens met behulp van de klerk om te zetten in “sales”). Maar “sales” leveren weer alleen maar punten op als je eerst een product in dezelfde kleur hebt gemaakt en die naast de “sales” hebt gelegd. Als je nu denkt: dat klinkt behoorlijk ingewikkeld allemaal, dan klopt dat. Je eerdere acties beïnvloeden je latere op verschillende manieren en dat maakt het lastig om te bedenken wat je gaat doen. Zelfs in de spelregels wordt al toegegeven dat dit een complex spelletje is. Maar het goede nieuws: na een paar rondes aanklooien begint het wel op zijn plek te vallen.

Tijdens het spelen. komt het spel zo voor je te liggen
Er zijn van dit spel overigens twee versies te koop, de Mini-versie en de Deluxe-versie. De Deluxe versie bevat twee decks kaarten en twee extra spelerbordjes zodat je het met maximaal 5 spelers kan spelen. De Mini-editie bevat maar één deck kaarten en spelerbordjes voor  maximaal 3 spelers.

...en de waardering

Zoals ik al aan het begin schreef lijkt Mottainai  heel erg op Glory to Rome. Het grote verschil is dat er nog een paar regels aan toe zijn gevoegd waardoor het nog net een beetje ingewikkelder is geworden. Je moet dus echt even door de zure appel heen bijten als je dit spel gaat spelen, het kost een paar rondes voordat je begint te snappen wat je aan het doen bent. Maar na het zuur komt gelukkig wel het zoet en blijkt dit een heel interessant kaartspelletje te zijn. Je probeert het maximale uit je handkaarten te halen en gaat op zoek naar interessante combo’s van producten die je fijne extraatjes bieden. Je moet continue afwegen of je gaat proberen door helpers toekomstige acties efficiënter te maken, of je investeert in het aanvullen van je grondstofvoorraad of dat je liever direct voor de punten gaat (en op welke manier). En dan moet je ook nog opletten dat je genoeg handkaarten hebt door tijdig gebruik te maken van de kleermaker of door te bidden.


Met de ziel van dit spel zit het duswel goed. In een klein doosje zit een pak kaarten, de regels en wat kartonnen bordjes. Het spelmateriaal is prachtig uitgevoerd. En dat is alles wat je nodig hebt om een leuk, interessant spelletje bomvol lastige keuzes te maken! Dus ook met de tweede betekenis van Mottainai zit het wel snor. Dit spel gaat dus  mee in de koffer op vakantie dit jaar! 






Auteur: Carl Chudyk
Uitgever: Asmadi Games
Aantal spelers:2-3
Leeftijd: vanaf 14 jaar
Speelduur: circa 15-45 minuten
Prijs: circa 15 euro

maandag 16 mei 2016

Vergelijk: Mysterium vs Tajemnicze Domostwo


Ruim een jaar geleden speelde ik voor het eerst Tajemnicze Domostwo (lees hier mijn recensie als je het spel niet kent). En na dat potje wist ik één ding: dit spel wil ik hebben! Ik ging dan ook heel snel op zoek. Dat viel toen nog niet mee. Uiteindelijk vond ik het spel bij een Italiaanse webshop, waar ik in mijn beste Italiaans (ik hebt twee cursussen gevolg aan de open universiteit) het spel bestelde. Inmiddels is het een stuk makkelijker om aan Tajemnicze Domostwo, te komen. Ik heb het al in heel wat spellenwinkels zien liggen. En als dat nog niet makkelijk genoeg is, dan kan je met nog meer gemak ook de inmiddels uitgekomen internationale editie (Mysterium) aanschaffen.

In dit blog leg ik deze beide spellen naast elkaar. De basis van de spellen is dan wel hetzelfde, maar er zijn ook een paar (kleine) verschillen. Ook de looks en uitvoering van het spel verschillen. Bij de plaatjes heb ik telkens eerst het plaatje van Tajemnicze Domostwo geplaatst en daarna het plaatje van Mysterium geplaatst (voor de vergelijkende foto's). Aan het eind van dit blog zal ik verklappen welk van de twee edities mij het best bevalt.

In beide spellen moeten de spelers een soort cluedo-achtig raadsel oplossen in een spookhuis. In Tajemnicze Domostwo gaat het om een huis waar gespookt wordt door iemand die ten onrechte veroordeeld is voor een moord. Het is aan de spelers om de moord op te lossen zodat de naam van het spook alsnog gezuiverd wordt en hij eindelijk eeuwige rust kan vinden. In Mysterium gaat het om een moord die ten onrechte is afgedaan als ongeluk.De dode kan geen rust vinden tot zijn lot bekend is geworden bij de nabestaanden. De spelers moeten in beide spellen dus zien te achterhalen wie de moord gepleegd heeft, op welke locatie het is gebeurd en welk wapen is gebruikt.

De doelen van de spellen komen dus op hetzelfde neer en ook het kernmechanisme is hetzelfde. In beide spellen kruipt één speler in de huid van de geest (de onterecht beschuldigde in Tajemnicze Domostwo en van de vermoorde in Mysterium). Deze speler gaat proberen om met behulp van prachtige, surealistische (droom)kaarten de spelers duidelijk te maken wie, waar een waarmee. En dat valt in beide spellen valt dat nog niet mee.

Op het midden van de tafel liggen alle mogelijke personen/ruimtes/wapens netjes in groepjes. Voor iedere speler is aan het begin van het spel een setje gemaakt met een persoon/ruimte/wapen. In Tajemnicze Domostwo legt de geest de stapeltjes voor zich neer met een houten speelstuk er op om te onthouden welke stapel bij welke speler hoort. In Mysterium hebben ze hier een praktischer oplossing voor bedacht: de geest heeft een groot scherm voor zich waar hij de kaartjes in kan steken. Dit werkt heel prettig, al had het scherm van mij wel wat lager gemogen want als geest is het best lastig om er over heen te kijken.

In iedere ronde krijgt ieder van de spelers één of meer kaarten met aanwijzingen. En op basis van deze aanwijzingen moeten ze bepalen op welke kaart de geest hint. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de geest kaarten geeft die dezelfde sfeer uitademen, of die met overeenkomstige kleuren zijn geschilderd of met een bepaald element dat overeenkomt. Het kan van alles zijn en soms is het heel vergezocht (de geest heeft niet altijd goed passende kaarten en moet soms dus het beste maken van wat hij heeft). De spelers mogen elkaar helpen om de hints van de geest te interpreteren.

En dan komen we bij het grootste verschil tussen beide spellen. In Mysterium mogen de spelers namelijk ook nog met fiches aangeven of ze denken dat de andere spelers het goed of fout hebben. Als je dit goed doet, dan scoor je hiermee punten op het helderzienden spoor en dat levert aan het eind van het spel weer een voordeeltje op.

Als het namelijk alle spelers achterhaald hebben wie/waar/waarmee de moord gepleegd is, dan volgt de grote finale. Dan geeft de geest namelijk nog met één of meer kaarten aan welk van de verschillende opties nou de echte dader/ruimte/wapen is. In Tajemnicze Domostwo mogen alle spelers, alle kaarten bekijken. In Mysterium kiest de geest exact drie kaarten en hangt het af van hoe goed een speler op het helderziendenspoor  heeft gescoord of hij één, twee of drie kaarten mag bekijken.

Het spel duurt zeven rondes. De spelers moeten binnen die tijd het mysterie oplossen en als dat niet lukt dan hebben ze verloren (de geest zal zijn rust weer niet vinden).


Beide spellen heb ik met veel plezier gespeeld. Het is goed te merken dat Mysterium net nog wat verder doorontwikkeld is dan Tajemnicze Domostwo. Zo is het thema net wat sterker doorgevoerd en is veel van het materiaal daarom opnieuw vormgegeven. Daarbij zijn ook de kaartensets genummerd waardoor het makkelijker is om de matchende kaarten in het begin klaar te leggen. In Mysterium is er voor gekozen om als uitgangspunt een Schots kasteel te nemen en dat is in al het spelmateriaal doorgevoerd. Dit zie je bijvoorbeeld goed terug in de locatie-kaarten, maar ook aan de karakters en het grote scherm (de eye-catcher van het spel).

Tajemnicze Domostwo is in vergelijking met Mysterium heel basic uitgevoerd. Je hebt een stapel kaarten en wat kartonnen onderdelen (om aan te geven welk karakter je speelt en om de rondes bij te houden en dat is het wel zo’n beetje. In Mysterium daarentegen heb je allereerst het prachtige scherm voor het spook. En alsof dit scherm nog niet mooi genoeg is, kan je er kartonnen kraaien op prikken (die hebben ook een kleine functie in het spel, maar het is toch vooral heel fraai). Verder is de klok die de rondes bijhoudt 3D in plaats van een plat kartonnen plaatje. In plaats van houten schijven gebruiken de spelers in Mysterium prachtige glazen bollen (van doorzichtig plastic) om hun keuzes (voor persoon/locatie/wapen) te markeren. Het enige wat ik niet snap is dat de score op het helderziendenspoor in Mysterium met echt ieniemienie kleine fiches wordt bijgehouden. De inlay van Mysterium is echt heel goed (voor echt alles is een plekje), alleen deze fiches kan je volgens mij echt beter in een ziplockje doen anders ben je ze vast binnen de kortste tijd kwijt.


De droomkaarten zijn hetzelfde gebleven in beide edities. De sfeer van de wapens is ook hetzelfde gebleven (al zijn een paar kaarten in Mysterium aangepast aan het Schotse kasteel thema). Het grote verschil tussen de kaarten van beide versies zit in de persoon- en locatiekaarten. Het is een kwestie van smaak welke je mooier vindt. Persoonlijk vind ik de kaarten van de Tajemnicze Domostwo editie mooier, die van Mysterium zijn me net wat te gelikt. Maar ik moet daarbij wel toegeven dat een aantal karakters van Tajemnicze Domostwo best onduidelijk waren en daardoor moeilijk te raden. In Mysterium is dit rechtgezet. 

De overeenkomsten zijn veel groter dan de verschillen. Speltechnisch is het enige verschil de toevoeging van het helderziendenspoor-element in Mysterium. Ik vind dit geen gelukkige toevoeging en raad aan om hem niet toe te passen. Het stimuleert namelijk dat spelers elkaar verkeerde tips gaan geven zodat zij dan het fiche “niet goed” kunnen gebruiken om zo meer punten te scoren op het helderziendenspoor. Ik vind dat dat niet in de geest van het spel is. 


En dan komt het vooral neer op smaak. Ga je voor de eenvoud van Tajemnicze Domostwo of voor de overdaad van Mysterium. Ik ga voor de eenvoud. Er zijn in Mysterium een paar elementen toegevoegd aan het Tajemnicze Domostwo die me bevallen, namelijk het spelerscherm (al had dat wel wat kleiner gemogen), de goede inlay in de doos, dat de kaarten genummerd zijn waardoor je ze makkelijker kan uitzoeken, de glazen bollen en dat de spelregels niet in het Pools zijn. Het extra chroom (al het extra spelmateriaal dat je op tafel moet zetten en het helderziendenspoor) had van mij niet gehoeven, ze leiden af van de kern van het spel. En die kern is zo sterk, die heeft al die extra’s niet nodig.  

Maandoverzicht: april (Dagmar)


April was een extreem goede spellenmaand, 49 keer kwam er een spel op tafel. Hier zaten wel veel wat kortere spellen tussen, maar toch. Dit hoge aantal werd mede veroorzaakt door een bezoekje aan mijn spellustige vriendin B, een spellenavond op kantoor en een spellendag bij Spellenpret in Sassenheim.

Zes spellen speelde ik voor het eerst. Allereerst 1 nacht weerwolven en waaghalzen. Ik smokkel hierbij wel een beetje. Dit spel heb ik vorig jaar al een keer gespeeld bij de Stuttgartse spellenclub. Toen snapte ik er alleen geen bal van (iets met laat op de avond en taalbarrière). Een collega van mij had dit spel meegenomen naar de spellenavond en we hebben het vijf keer achter elkaar met een grote groep gespeeld. Ik vind het een bijzonder spelletje en ben er nog niet over uit of het nou leuk is of niet. Iedere speler krijgt een rol (bijvoorbeeld dorpeling slapeloze, ziener, jager of natuurlijk een weerwolf). Vervolgens wordt het nacht en mogen de spelers die een speciale rol hebben hun actie uitvoeren (kaarten bekijken, kaarten verwisselen, etc.). En daarna wordt het dag en moet je proberen te achterhalen wie de weerwolven zijn (als burger) of proberen niet ontdekt te worden (als je een weerwolf bent). Het ene potje liep wat lekkerder dan het andere. Het is een spel dat in een kwartiertje gespeeld wordt en dat er om vraagt om meerdere keren achter elkaar te spelen. Ik zou het graag nog eens spelen.

Een ander raar spel dat ik voor het eerst deed was het spel Fünf Gurken (inderdaad vijf augurken). Dit spel is uitgegeven door 2F-spiele van Friedemann Friese en dat gebaseerd is op een Scandinavisch slagenspelletje. Het spel wordt over verschillende rondes gespeeld en je wilt niet de laatste slag halen. Dat levert namelijk strafpunten op in de vorm van schattige houten augurkjes en wie meer dan vijf augurken heeft ligt uit het spel. Het is verder een redelijk recht toe recht aan slagenspel, met een twist. De twist is namelijk dat je in je beurt óf een gelijke of hogere kaart moet uitspelen óf je laagste kaart. Dit is naar omdat je je laagste natuurlijk graag wilt houden om de laatste slag te ontwijken. Niek en ik hadden dit spel eerst eens met zijn tweeën gespeeld en dat was niet echt leuk. Maar op Spellenpret  hebben we het met vier spelers gespeeld en toen was het wel een grappig spelletje. Ik denk dat dit spel leuk is als je het met vier of meer spelers speelt (het kan maximaal met 6 personen gespeeld worden), met twee of drie is het vrij suffig.

Met vriendin B speelde ik Mini Fits. Ik heb haar dit ooit cadeau gedaan omdat ze Fits (Tetris-het bordspel) leuk vond en ik dacht dat het een mini-uitvoering van Fits zou zijn (zeg maar een reiseditie). Dit bleek niet helemaal te kloppen. In het gewone Fits heb je namelijk vier rondes op vier verschillende borden en in Mini-Fits speel je maar 2 rondes op 2 borden. Maar verder is het spel hetzelfde en dus net zo leuk. Als je de mini-versie ziet liggen en je nog op zoek bent naar een reisspelletje, dan kan ik je deze van harte aanbevelen.

Afgelopen maand zijn we een avondje bij Wendy op bezoek geweest en die zette Colt Express op tafel. Dit spel heeft afgelopen jaar flink wat prestigieuze prijzen gewonnen, waaronder de Spiel des Jahres. Het spel ziet er prachtig uit, je speelt namelijk op een 3D-trein waarin verschillende boeven proberen de trein te beroven. Hierbij vliegen de kogels je regelmatig om de oren. Ik houd niet zo van Western-thema spellen en had daarom dit spel tot nu toe genegeerd. Het viel me echter alles mee. Het is echt een goed familie-spel dat als tussendoortje ook bij spellenliefhebbers wel in de smaak zal vallen.

Verder speelde ik Dobbel-Dino’s voor het eerst. Dit was één van mijn Koningsdag-rommelmarkt aankopen (daarnaast vond ik nog Het Stenen Tijdperk, DVONN, Zértz en een mooie puzzel voor mijn zus). Dobbel-Dino’s is een Haba-spelletje waarin Dino’s tegen elkaar racen. In het spel zitten heel veel dobbelstenen met daarop Dino’s, eieren en botten. Als je aan de beurt bent gooi je met de dobbelstenen en leg je de dino’s voor je neer, elk ei geeft je het recht om een dino van een andere speler af te pakken en elk bot is niets waard. De dobbelstenen met eieren en botten worden doorgegeven naar de volgende speler die ze opnieuw gooit. Dit gaat net zo lang door tot iemand alleen botten en eieren gooit, deze speler is af en de anderen mogen dan net zo veel stappen lopen als er dino-dobbelstenen voor hen liggen. Als je af bent krijg je een steen en die kan je later in het spel inzetten om te mogen passen (als je nog maar weinig dobbelstenen hebt om mee te gooien wordt de kans groot dat je geen dino’s gooit). Het is dus een push-your-luck-spelletje. Ik denk dat het voor kinderen best ingewikkeld is om het helemaal volgens de regels te spelen. Maar het mooie van Haba-spellen is, dat het materiaal zo mooi is dat kinderen zelf wel een spel bedenken. We hebben het spel inmiddels doorgegeven aan vrienden met kinderen. Hun oudste van 2,5 jaar oud vond het spel reuze interessant en begon er onmiddellijk mee te spelen met zijn eigen regels.

Het laatste nieuwe spel van deze maand was Mundus Novus. Dit spel ziet er vreselijk serieus uit door zijn titel in het latijn en het scheepvaartthema en dat schrok me eigenlijk af. Maar dat bleek niet terecht. Het is een redelijk luchtig kaartspelletje waarin je iedere ronde met een slim mechanisme kaarten ruilt met elkaar om zo te proberen een mooie combinatie te maken die punten waard is. Iedere ronde krijg je namelijk een hand met kaarten en van deze kaarten mag je er een aantal houden en de rest leg je voor je neer. Vervolgens begint het ruilen waar iemand een kaart van een ander pakt en vervolgens mag die speler weer een kaart bij een ander pakken, etc. Als je setjes van dezelfde kaarten maakt dan mag je daarmee mooie actiekaarten kopen die je elke ronde een voordeel opleveren. En setjes van verschillende soorten kaarten kan je om zetten in punten (hoe meer verschillende kaarten, hoe meer punten).  Dit was het leukste nieuwe spel dat ik deze maand heb gespeeld. Dit spel kan je net als het augurken spel ook met zijn tweeën spelen, maar ik schat zo in dat dat geen leuk spel oplevert. Hoe meer mensen mee doen, hoe leuker dit spel wordt.

Tussen de spellen die ik deze maand speelde zaten verder een aantal spellen die ik (te) lang niet meer gespeeld had. Zo speelde ik eindelijk weer eens Machiavelli (wat een geweldig goed spel is dat toch), Tichu (dit spel komt echt te weinig op tafel, maar ja, vindt maar eens drie andere mensen die het kennen), DVONN (mooi abstract spel, maar pffff, wat is het moeilijk), Zèrtz (nog zo’n abstracte topper uit de Gipf-serie, ik denk dat ik dit het leukste spel uit de serie vindt) en Thebes (beste archeologie-spel dat er is).

Maar het meest gedenkwaardig op spellengebied was natuurlijk dat ik met mijn collega’s Pandemic Legacy heb uitgespeeld . Wat een geweldige ervaring was dat zeg! Het is echt heel dubbel om dit spel uit te spelen. Aan de ene kant wil je weten hoe het afloopt en aan de andere kant betekent het ontdekken van hoe het afloopt ook dat het spel écht is afgelopen. En dat is dan wel weer even flink balen want het spel smaakt naar meer. Helaas zit er niets anders op dan duimen en hopen dat er een seizoen twee komt.




donderdag 12 mei 2016

Top-100 2016: en dan nog dit

En, hoe beviel de lijst? Er passen natuurlijk maar honderd spellen in, zodat er altijd mensen zullen zijn die hun favorieten niet in de lijst terug zien. Zo snap ik best dat Space Hulk niet naar ieders smaak is, maar dat ik de enige van ruim 200 stemmers was die het spel in zijn lijst had opgenomen is me een raadsel.

Maar uiteindelijk is het een populariteitspoll, wat betekent dat vooral spellen met een brede aanhang verkozen worden, zelfs als het bij niemand aan de top staat. Spellen die door een paar mensen echt fantastisch worden gevonden maar verder weinig liefhebbers kennen, maken zo minder kans. Dat geldt voor de meeste zware nichespellen (wargames en 18xx'en bijvoorbeeld), maar ook voor lifestylespellen als schaken en Scrabble.

En daarnaast overheerst 'the cult of the new'. Nieuwe spellen worden veel gespeeld en belanden op veel lijstjes. Dat is dan weer het voordeel van de opzet van deze lijst: spellen die weinig meer gespeeld worden verdwijnen weer uit de lijst, hoe populair ze ooit ook waren. In een lijst op basis van rapportcijfers, zoals die van Boardgamegeek, kunnen kastdochters nog jaren hoog blijven staan.

De voorkeur voor het nieuwe zien we ook nu terug: meer dan de helft van de spellen is in de afgelopen vijf jaar verschenen. 2012 was het topjaar, met 14 titels. Uit 2010 staan daarentegen nog maar twee spellen in de lijst. Wat ik wel opmerkelijk vind is dat Puerto Rico, de nummer 1, het enige spel in de lijst is uit 2002.

Vernieuwing hoort er dus bij. 21 nieuwe of teruggekeerde spellen, dus ook 21 spellen die zijn verdwenen. Dit waren ze, in volgorde van de ranglijst van vorig jaar. Tussen haakjes het aantal jaren dat ze in de lijst hebben gestaan.

55. Imperial 2030 (5)
57. Magic: the Gathering (6)
60. De Glasstraat (2)
63. Eclipse (1)
64. Weerwolven van Wakkerdam (8)
65. Notre Dame (8)
67. Torres (8)
71. Troyes (5)
74. Hacienda (7)
79. Glory to Rome (3)
80. Fresco (5)
85. Wikinger (7)
87. Suburbia (2)
88. Shadows over Camelot (4)
91. In de ban van de ring (8)
92. Jaipur (4)
93. Mage Knight (1)
95. Saboteur (5)
97. Escape (2)
98. Amon-Ra (8)
99. Kingsburg (3)

Twee eendagsvliegen en vijf spellen die er altijd hebben ingestaan, tot nu. Maar spellen als Magic en Shadows over Camelot zijn al twee keer eerder verdwenen en toch terug gekomen, dus voor al deze spellen is er hoop. Sommige zullen we volgend jaar vast terugzien.

En voor wie alles nog even terug wil kijken, hier nog de lijstjes op een rijtje:

1-10
11-20
21-30
31-40
41-50
51-60
61-70
71-80
81-90
91-100

Dat was het weer, tot volgend jaar!

woensdag 11 mei 2016

Top-100 2016: 1-10

Sommige dingen veranderen, andere niet. Bohemian Rhapsody is heus niet altijd het populairste classic-rocknummer, Puerto Rico wel altijd het populairste spel. Er was nog sprake van enige spanning, meer dan vorig jaar, maar uiteindelijk bleek het verschil groot. Het verschil tussen de nummer 2 en de rest was trouwens nog groter. Vanaf de derde plaats werd het spannend, en daar zien we dus ook de nodige verrassingen.

10. Tzolk'in (Simone Luciani en Daniele Tascini, 2012)
Positie vorig jaar: 8
Verschil:  -2
Van hetzelfde duo als Marco Polo. Deze mannen kunnen dus wel wat.
"Een van de beste workerplacers naar mijn mening. Vooral het tijdsaspect vergt dat je iedere keer weer goed moet afwegen wat je wanneer gaat doen." (Rutger)
"Workerplacement met een enorme twist. De wielen voegen een prachtig planningselement in de tijd toe. Dit spel daagt me zeer uit, is lastig om goed te spelen." (Michiel)

9. El Grande (Wolfgang Kramer & Richard Ulrich, 1995)
Positie vorig jaar: 9
Verschil: 0
Tja, wat valt hier nog over te zeggen? Een van de slechts drie spellen die al sinds de eerste editie in de top-10 staan.
"De ‘oldtimer’ in mijn spellen top-20, maar net zoals klassieke oldtimers blijft deze zijn waarde houden!" (Frank)
"Nog zo'n strategisch en interactief spel. Je stippelt telkens een strategie uit maar moet die even zo vaak aanpassen op wat de tegenstander doet! En dan is daar ook nog El Castillo..." (Matthijs)
"Ziet er simpel uit, maar heeft zoveel diepgang, dat ie na zoveel jaren, nog steeds één van de toppers is." (René)

8. Agricola (Uwe Rosenberg, 2007)
Positie vorig jaar: 3
Verschil: -5
Vijf posities verlies in de top-10 is toch best veel. Aan de andere kant zijn weinig auteurs zo goed vertegenwoordigd in deze ranglijst als Uwe Rosenberg.
"Dé ultieme boerderijsimulatie! Wat een plezier beleef ik hier iedere keer toch weer aan. Akkertjes ploegen, beestjes fokken, huisje bouwen, je tegenstander dwarszitten door net voor z’n neus ‘zijn’ actie in te pikken… " (Leon)
"Spel dat mij ook enorm veel voldoening schenkt wanneer ik zwaar verloren ben. Gewoonweg omdat ik dan kan kijken naar mijn eigen mooie boerderijtje." (Gregg)
"Zoals iemand anders al zei: zelfs zonder te winnen, kun je tevreden zijn met je eigen boerderijtje." (Richard)

7. 7 Wonders (Antoine Bauza, 2010)
Positie vorig jaar: 2
Verschil: -5
Weet de opvallend goede positie van vorig jaar niet te prolongeren, maar heeft zolang het in de lijst staat altijd in de top-10 gebivakkeerd.
"Lekker spel! Blijft een moeilijke keuze welke kaart je wilt hebben en wat je doorgeeft! Speelt vlot weg." (Hilbert)
"Voor mij nog steeds geen 'wonder' dat dit spel mijn persoonlijke favoriet is. Het heeft namelijk ook de 7 wonderelijke spelkenmerken: duurt niet al te lang, is tactisch, makkelijk uit te leggen, bijna geen downtime, constant zoeken naar welke kaart je het beste kunt spelen, mooie tekeningen op de kaarten, goede uitbreidingen." (Wiljan)

6. Stenen Tijdperk (Michael Tummelhofer, 2008)
Positie vorig jaar: 6
Verschil: 0
De meest toegankelijke werkverschaffer in de lijst is tevens een van de meest populaire. En voor wie dit nog te complex is, is er nu ook een kinderversie.
"Hammertime!” Zo’n mooie hamer wil iedereen wel! Een geweldig spel, dat ook makkelijk is uit te leggen aan beginnende spelers. Garantie voor een leuke avond!" (Frank)
"Stenen Tijdperk is gewoon een goed, fraai ontworpen spel: het ziet er goed uit, het speelt vlot weg, en de combinatie van geluk, taktiek en strategie maakt dit tot een puik mengsel voor een wijde variatie aan spelers." (Leon)

5. Hoogspanning (Friedemann Friese, 2004)
Positie vorig jaar: 4
Verschil: -1
Alweer zo'n geheide klassieker hoog in de lijst. Is al even geen kandidaat voor de koppositie meer, maar voor de top-5 toch zeker wel.
"Een klassieker die nooit gaat vervelen. Het enige spel waarbij ik in de eindfase nooit kan blijven zitten van de spanning." (Eugene)
"Hét spel wat mij betreft. Blijft nog steeds boeien na talloze potjes." (Anton)
"Dit pareltje pas recentelijk ontdekt. En wat voor een! Ongekende mix van een rasechte eurogame in combinatie met veel spelersinteractie. Je beurten goed doorrekenen en constant in de gaten houden wat je tegenspelers doen. Zeer spannend tot op het eind!" (Remko)

4. Splendor (Marc André, 2014)
Positie vorig jaar: 15
Verschil: +11
Vorig jaar de hoogste nieuwe binnenkomer, nu bijna in de top-3. De opmars van Splendor vind ik toch wel de grootste verrassing van dit jaar.
"Favoriete spel van mijn vrouw. We hebben meestal maar de tijd voor één spelletje. We spelen er dan altijd minimaal drie." (Peter)
"Een perfect voorbeeld hoe goed een spel kan zijn in zijn eenvoud. De (poker)fiches zijn van goede kwaliteit in dit spel. Dit had eigenlijk spel van het jaar moeten worden!" (Wiljan)

3. Dominion (Donald Vaccarino, 2008)
Positie vorig jaar: 5
Verschil: +2
Vergeet de man met het haar, dit is toch wel de enige echte Donald. Tenzij je meer van strips houdt. Gezien de afstand op de nummers 1 en 2 is Dominion de beste van de rest. Maar net.
"Na al die jaren heeft Dominion voor mij zijn glans nog altijd niet verloren. Ondanks de tientallen latere deckbuilders blijft Dominion voor mij koning puur vanwege zijn elegantie en eenvoud. Niks geen ingewikkelde rompslomp eromheen: dit is het creëren van je eigen deck kaarten in zijn puurste vorm." (Leon)
"De eerste deckbuilder, en gelijk ook de beste." (Eugene)
"Met uitbreidingen oneindig herspeelbaar, terwijl het wel toegankelijk is." (Sander)

2. Terra Mystica (Jens Drögemüller en Helge Ostertag, 2012)
Positie vorig jaar: 7
Verschil: +5
Vorig jaar stagneerde Terra Mystica in de lijst, maar dat het dit jaar meer dan goed door de hoogste positie ooit te bereiken en zelfs de gedoodverfde winnaar eventjes te laten zweten.
"De laatste jaren heeft geen spel me na de eerste keer spelen zo geraakt al Terra Mystica. Een vrij uniek spelconcept en dat gecombineerd met veel keuzes en een lage geluksfactor maken dit voor mij een fantastisch veelspelersspel." (Dierik)
"Het basisspel is al een toppertje, maar met de uitbreiding wordt ie pas echt fenomenaal." (René)
"Na iedere speelbeurt volgt er steeds een grondige analyse en wil je gewoon opnieuw spelen. Topper." (Dimitri)

1. PUERTO RICO (Andreas Seyfarth, 2002)
Positie vorig jaar: 1
Verschil: 0
Ik vraag me bijna af of ik niet een speciale Hall of Fame moet inrichten voor Puerto Rico en het uitsluiten van deelname van deze lijst. Maar dan doe ik het waarschijnlijk te kort. Hoe oud moet je worden om deze lijst te zien waarin Puerto Rico niet meer in de top-10 staat?
"Het spel zit gewoon zo goed in elkaar. Er word toch vaak weer op een net iets andere manier gewonnen. Ik hou van dit spel." (Peter)
"Blijft een fenomenaal spel! Met ieder spelersaantal dient het spel weer anders gespeeld te worden. Hoe haal ik het meeste voordeel uit een rol of hoe kan ik de ander zoveel mogelijk dwars zitten?" (Remko)
"Dit spel heeft alles. Heeft Andreas Seyfarth in 2002 wel beseft hoe geniaal dit spel is?" (Richard)
"Van alle spellen in mijn spellenkast, zijn er maar een paar die ieder jaar weer op tafel komen. En van die paar spellen wordt ervaar ik slechts één spel iedere keer weer als nieuw: Puerto Rico." (Rutger)

Geen verrassende winnaar, toch opvallende ontwikkelingen in de top-10. Gaat Terra Mystica volgend jaar aandringen? Valt Splendor terug? En welke nieuwe spellen mogen we dan in de top-10 begroeten? Nog een jaartje wachten mensen.

Oh ja, van deze lijst had ik er drie in mijn eigen lijstje staan. Daarvan vind ik Dominion de leukste. Uiteraard heb ik de rest allemaal meerdere keren gespeeld.