maandag 26 mei 2014

Crowdfunding

Als je vroeger een goed idee had (bijvoorbeeld een spel), maar geen geld om het uit te voeren, dan moest je naar de bank met een business plan en duimen dat je de bankmedewerker er van zou kunnen overtuigen dat jouw idee goed genoeg was om er geld in te investeren. Zag de betreffende bankmedewerker er niets in, dan kon je het bij nog eens een paar andere banken proberen of bij een suikeroom (of –tante),  maar als je niemand met geld kon overtuigen van jouw genialiteit, dan werd jouw geniale ingeving nooit gerealiseerd. Natuurlijk kon je ook grote speluitgevers benaderen, maar ook dan moest je maar hopen dat degene die naar je spel keek, de genialiteit er van in zag. En dat kwaliteit niet altijd herkent wordt, blijkt wel uit het feit dat bijvoorbeeld Jumbo Kolonisten van Catan aan haar neus voorbij liet gaan (hoeveel spijt zullen ze daar wel niet van hebben).

Hoe anders is dat tegenwoordig! Je kan nu namelijk ook nog proberen door crowdfunding voldoende geld te verzamelen om je plan te verwezenlijken. Crowdfunding betekent dat heel veel mensen die geloven in jouw plan, je een heel klein beetje geld geven. Maar alle kleine beetjes bij elkaar is dan (hopelijk) toch genoeg om je plan te realiseren. Een alternatieve vorm van crowdfunding is dat mensen beloven jouw product te kopen en vooraf betalen. Op deze manier kan je wachten met de productie tot zoveel mensen je product kopen dat het economisch rendabel is (je minimaal quitte speelt).

Deze manier van financieren is heel aantrekkelijk voor niche-producten, zoals spellen. Het is voor een bankmedewerker heel lastig om te beoordelen of een spel aan zal gaan slaan (tenzij je net een spellenliefhebber hebt die bij de bank werkt, maar dat zal vaker niet dan wel het geval zijn). Spellenliefhebbers zelf, kunnen veel beter inschatten of ze een spel aantrekkelijk vinden en er dus geld in willen stoppen. Als genoeg spellenliefhebbers in een spel geloven en meedoen met de crowdfunding, dan kan het spel gemaakt worden. Ik vind dit een heel interessante manier om de markt te laten werken 

Er is op dit moment dan ook een ware hausse aan spellen die via crowdfunding worden gefinancierd (of niet, als de belangstelling tegenvalt). Maar wat ik interessant vind, is dat niet alleen fysieke producten (zoals spellen), maar ook ander soortige projecten via crowdfunding worden gefinancierd. Denk bijvoorbeeld aan het derde seizoen van TableTop en de website Boardgamegeek.

Boardgamegeek is een enorm grote website waar echt alles over spellen te vinden is. Het kost veel geld om deze website in de lucht te houden. Niet alleen heb je servers nodig die onderhouden moeten worden, maar de website is ook te groot en complex om  hem door vrijwilligers te laten beheren. Er zijn dus betaalde krachten (nodig) die de website vormgeven (indeling), modereren (zorgen dat de website over spellen blijft gaan en mensen zich netjes tegen elkaar blijven gedragen) en fondsen werven (advertenties op de site). Dit geld komt voor een deel uit reclame-opbrengsten, maar dit is lang niet genoeg om de website in de lucht te houden. En dus vraagt Boardgamegeek aan haar bezoekers om geld te doneren. En het mooie is, dat heel veel mensen dit vrijwillig doen. Het is bijzonder omdat de website net zo toegankelijk is voor betalende als voor niet betalende bezoekers. Boardgamegeek is dankbaar (en uit dat op Amerikaanse wijze) voor iedereen die wat bijdraagt, of dat nou geld is of content (recensies, geeklists, bijdragen in discussies). Beide zijn nodig om de geweldige website in stand te houden.

TableTop is een programma dat via Youtube word uitgezonden. In iedere aflevering staat een spel centraal dat wordt uitgelegd en dat je vervolgens gespeeld ziet worden door Wil Wheaton (de presentator) en zijn gasten (vaak bekende Amerikanen). De serie is heel professioneel gemaakt waardoor het er uit ziet alsof het zo op tv uitgezonden zou kunnen worden. Er zin inmiddels twee seizoenen gemaakt en het derde komt volgend jaar. Het geld voor het maken van dit seizoen (750.000 dollar) is ingezameld via Crowdfunding. Mensen kregen in ruil voor hun bijdrage wel iets terug (variërend van een virtuele high five voor een bijdrage van 5 dollar tot een bezoekje aan de set voor 10.000 dollar), maar de serie kan straks net zo goed bekeken worden door mensen die niet hebben meebetaald. 

Wat ik interessant vind is waarom mensen geld geven voor iets dat ze gratis ook kunnen krijgen. Ik heb nog nooit de mensen die op het station proefpakketjes van het een of ander stonden uit te delen geld gegeven als dank voor hun gift aan mij. Maar ik ben al wel jarenlang donateur van Boardgamegeek en heb ook een klein steentje bij gedragen aan TableTop. Volgens mij zijn er een paar redenen te bedenken waarom ik (en anderen) betalen voor iets dat gratis is. Allereerst geef ik geld vanwege de gunfactor. Ik gun het de mensen achter Boardgamegeek en TableTop dat hun project een succes wordt. Ik vind het sympathiek dat zij zo veel moeite doen om iets te creëren waar ik veel plezier van heb. De tweede reden is dat door geld te geven ik het gevoel heb dat ik “er bij” hoor en het succes van Boardgamegeek en TableTop dus ook een minuscuul beetje van mij is (dat hebben we toch maar mooi gedaan met zijn allen). De derde reden is dat door bij te dragen aan iets waar je geen speciale tegenprestatie voor terug krijgt, je een goed gevoel krijgt over jezelf. Het voelt goed om iets goeds te doen voor een ander, zeker als je die ander sympathiek vindt (zo zou ik vast geen geld hebben gegeven aan een programma over spellen gepresenteerd door Gordon). De laatste reden is dat ik geen freerider wil zijn. Freerider is een economenterm voor alles waarbij je als individu kan meeliften op de inspanningen van anderen. Denk aan een groepsopdracht op school, waarbij er vaak iemand is die er de kantjes van af loopt en de rest van de groep het werk laten doen. Ik wil niet degene zijn die meelift op de bijdragen van anderen en geef dus ook een bedragje.


Ik ben benieuwd, hebben jullie wel eens meegedaan aan crowdfunding en waarom deed je dit?

dinsdag 20 mei 2014

Top-100 2014: de restjes

Ondanks de weinig opmerkelijke nummer 1 had de lijst van dit jaar gelukkig weer wat verrassingen. Sommige oude favorieten sneuvelden, ander kwamen onverwachts weer terug. Er waren dit jaar 23 nieuwe binnenkomers en herintreders en dus ook 23 spellen van wie we afscheid moesten nemen. Voorlopig tenminste, want best kans dat we ze weer eens terug zien. Van de 22 spellen die vorig jaar uit de lijst vielen kwam er nu ook vier terug (Dominant Species, Twilight Struggle, Magic en Koehandel).

Net als vorig jaar verdwenen er nu alleen spellen uit de onderste helft. Dit waren ze, in volgorde van hoog naar laag:

53. Verboden Eiland
57. 1830
60. Colosseum
67. Diplomacy
68. Ghost Stories
69. Robo Rally
71. Stoom
72. Acquire
73. Can't Stop
75. Wikinger
77. Cartagena
79. Flash Point: Fire Rescue
84. Sid Meier's Civilization
86. Ginkgopolis
87. Formel Fun
88. Blokus
89. Kaiser
90. Glory to Rome
93. Dungeon Lords
94. Genoa
97. Hanze
98. Thurn und Taxis
99. Genius

Daar zitten enkele eendagsvliegen bij, maar toch ook wel een paar behoorlijk populaire spellen. Diplomacy, Robo Rally, Wikinger en Thurn und Taxis stonden er tot nu toe ieder jaar in. Daarnaast zijn sommige van bovenstaande spellen al eerder verdwenen om toch weer terug te keren. Kortom, afscheid is hier vaak niet definitief.

Dan zijn er natuurlijk nog de spellen die niet in de lijst kwamen doordat ze slechts één stem tekort kwamen (waaronder zeven uit bovenstaande rijtje). In sommige gevallen (Stoom/Age of Steam, Wallenstein/Shogun is mijn keuze om bijna identieke spellen als afzonderlijke titels te behandelen daar debet aan. Dat lijkt soms arbitrair, maar je moet ergens de grens trekken. Als ik Stoom en Age of Steam als hetzelfde spel zie, zou ik dat bij de verschillende Ticket to Ride-varianten ook moeten doen. In dat geval zouden we zo maar een nieuwe nummer 1 kunnen hebben en mijn gevoel zegt dat de doorsnee Age of Stoom-fan daar ook weer niet op zit te wachten :-)

Van de 100 spellen in de lijst heb ik er 17 niet gespeeld. Daar zitten aardig wat spellen bij die ik best eens zou willen doen, maar niet één die ik echt ontzettend graag eens wil spelen. Maar misschien blijken ze leuker dan ik dacht.

Voor het overzicht, hier nog alle lijstjes op een rij:
1-10
11-20
21-30
31-40
41-50
51-60
61-70
71-80
81-90
91-100

Dat was het dan weer voor dit jaar. Ik wil iedereen bedanken voor alle stemmen, commentaren, aanmoedigingen, dankbetuigingen en complimenten. Daar doe ik het allemaal voor. To volgend jaar!

maandag 19 mei 2014

Top-100 2014: 1-10

Ik loof maar geen prijzen uit voor het correct raden van de spellen die dit jaar de top-10 hebben gehaald. De volgorde is dan weer minder eenvoudig te raden, want we hebben zowaar eens een nieuw spel op het erepodium!

10. Stenen Tijdperk (Michael Tummelhofer, 2008)
Positie vorig jaar: 6
Verschil: -4
Stenen Tijdperk levert een paar plaatsjes in en is daardoor niet langer de populairste werkverschaffer in de lijst.
"Heerlijke worker placement die makkelijk uit te leggen is aan de minder ervaren speler en met zeer veel tactiek." (Wietse)
"In combinatie met de uitbreiding een prachtig en erg elegant spel. De geluksfactor door de dobbelstenen wordt met een erg slim systeem onder controle gehouden." (Sander)

9. Kolonisten van Catan (Klaus Teuber, 1995)
Positie vorig jaar: 8
Verschil: -1
Nog steeds voor veel mensen waarmee ze de hobby begonnen, maar doordat er nu vele meer goede introductiespellen zijn vervult Kolonisten die rol wat minder vaak. Daartegenover staan de volksstammen voor wie Kolonisten Monopoly heeft verdrongen als de standaard voor bordspellen.
"Een classic en toch simpel genoeg om heel snel uit te leggen aan nieuwe spelers." (Jeroen)
"Interactie,taktisch, spannend , leuk, ontspannend, plezier. Mij krijg je er nog steeds warm voor." (Henk)
"Een klassieker ondertussen en op zijn best met de uitbreiding 'Steden en Ridders'. Een variabel bord en veel interactie zijn de grote troeven van Kolonisten. En ja, ik blijf bij mijn oude uitgave met mooie houten speelstukken!" (Bart)

8. 7 Wonders (Antoine Bauza, 2010)
Positie vorig jaar: 5
Verschil: -3
Met alle uitbreidingen en het gemak waarmee je dit met variabel grote groepen in een beperkte duur kunt spelen is het geen wonder dat dit zo hoog staat.
"Het perfecte spel voor de onbekende spellenspeler en de veelspeler. Veel keuzemogelijkheden en zeer interactief. Het leukst dus met meerdere spelers. Een (spel)wereldwonder!" (Frank)
"Niet te lang, niet te kort. Niet te moeilijk, niet te makkelijk. Leuk met 2, 3, 4, 5, 6, 7 spelers." (Dave)
"Staat op 1 omdat het een echt strategisch spel is zonder de nadelen die vele andere wel hebben: de spelduur is niet te lang (en als je meer tijd hebt speel je gewoon nog een keer!), het is redelijk eenvoudig uit te leggen en je zit niet steeds op je tegenstanders te wachten. Kortom een topper." (Bastiaan)

7. Dominion (Donald Vaccarino, 2008)
Positie vorig jaar: 4
Verschil: -3
Eindigt bijna ex aequo met 7 Wonders en blijft daardoor net het populairste kaartspel in de rij.
"Een heel slim bedacht centraal mechanisme, en de grote hoeveelheid kaarten zorgt ervoor dat elk potje weer anders is." (Marcel)
"Onovertroffen in het deck-building genre, door de eenvoud van het concept en de goed ontwikkelde kaarten." (Eugene)
"Dominion gaat al weer wat jaartjes mee in mijn spelersgroep(en). Daar is ook een goede reden voor: het is gewoon een goed spel!" (Rutger)

6. Terra Mystica (Jens Drögemüller en Helge Ostertag, 2012)
Positie vorig jaar: 9
Verschil: +3
Dit was vorig jaar de hoogste nieuwe binnenkomer en stijgt nu weer wat plaatstjes verder. Eens zien of dit op termijn een vaste plaats bij de bovenste tien verwerft.
"Onmiddellijk verkocht na de eerste keer spelen. De verschillende volkeren vereisen telkens enigszins een andere speltactiek en houden het spel interessant om ’t opnieuw te spelen. Iedereen van m’n vriendenkring aan wie ‘k ’t spel had voorgesteld, vraagt wanneer we ’t nog eens kunnen uithalen. Buiten ’n bestseller is dit spel gewoon ’n topper!" (Rutger)
"Absolute topper voor mij omdat het eindelijk eens een een bouw/ontwikkelingsspel is mét onderlinge strijd maar zónder de eeuwige ‘elkaar van het spelbord vegen’-mentaliteit die we al jaren kennen uit Risk of Small World." (Max)
"De laatste jaren heeft geen spel me na de eerste keer spelen zo geraakt als Terra Mystica. Door de verschillende uitgangsposities en voordelen van de verschillende volken ook een hoge herspeelbaarheid. Tot slot een vrij uniek spelconcept en dat gecombineerd met veel keuzes en een lage geluksfactor maken dit voor mij een fantastisch veelspelersspel." (Dierik)

5. Hoogspanning (Friedemann Friese, 2004)
Positie vorig jaar: 3
Verschil: -2
Duikelt pardoes uit de top-3. Maar dat is Hoogspanning wel eerder overkomen om zich daarna weer terug te vechten. Zeker met al die uitbreidingen is het een bijzonder veerkrachtig spel.
"Wat blijft dit toch een heerlijk spel, waarin het kleinste foutje fataal kan zijn en je dus continu op moet blijven letten." (Eugene)
"Biedspel en gebiedscontrole, maar met een briljant toegepaste Wet van de remmende voorsprong-mechaniek dat ervoor zorgt dat mensen liever in het peloton willen blijven hangen om krachten te sparen voor de plotselinge ontstane eindspurt." (Gertjan)
"Lekker rekenen, huisjes plaatsen en hopen dat de tegenstander niet jouw grondstoffen voor je neus wegkaapt." (Kees)

4. El Grande (Wolfgang Kramer en Richard Ulrich, 1995)
Positie vorig jaar: 7
Verschil: +3
In de top-10 is het vechten om een plekje, waar jong en hip het vaak wint van de oude meuk. Des te verrassender dat het op na oudste spel in dit rijtje zomaar zijn hoogste positie ooit bereikt.
"De Euro Evergreen. Na al die jaren nog steeds heerlijk blokjesgesteggel." (Mike)
"Ik ken geen spel dat spelers zo elegant simpel blokjes op een kaart laat plaatsen, of in de Castillo (als je voornemens bent iemand een goed dwars te zitten)." (Kees)
"Dit spelt doorstaat nog steeds de tand des tijds. Een lastige omdat er zoveel om je heen gebeurt en als je daarin de juiste beslissingen neemt, kun je zegevieren!" (Hilbert)

3. Tzolk'in (Simone Luciani en Daniele Tascini, 2012)
Positie vorig jaar: 11
Verschil: +8
Dit is voor mij de verrassing in de lijst. Na het goede debuut van vorig jaar had ik deze ingeschat als een solide spel in de top-20 dat het toch aflegt tegen jaargenoot Terra Mystica. Maar niets is minder waar en Tzolk'in zorgt er zelfs voor dat we voor het eerst sinds 2010 weer een andere top-3 hebben.
"De tandwielen die jouw arbeiders naar steeds betere velden draaien, zijn een briljante vondst. Proberen alle arbeiders op hetzelfde moment bij de gewenste acties te krijgen, is een enorme uitdaging maar wel een hele leuke." (Marcel)
"Voor ons het meest vernieuwende spel van het afgelopen jaar. Elegant, intrigerend spel. De tandwielen die het bord veranderen introduceren een timing element dat zowel strategisch als tactisch behoorlijk uitdaagt." (Sander)
"Een zeer intelligent spel dat dankzij zijn leuk spelmechanismen steeds zorgt voor de goeie dosis stress." (Rafaël)

2. Agricola (Uwe Rosenberg, 2007)
Positie vorig jaar: 2
Verschil: 0
Eeuwige tweede? Het verschil met de nummer 1 was kleiner dan vorig jaar, maar de afstand is nog steeds groot. Daar staat tegenover dat het verschil met de nummer 3 nóg groter is.
"Soms een tijd niet gespeeld en dan weer heel vaak. De druk van voedsel is vaak groot en dan nog een starten met twee bewoners. Bijzonder hoe je daarmee toch altijd weer heel veel mee kan opbouwen en dan nog eens steeds anders." (Roger)
"Dit jaar voor het eerst gespeeld en meteen was ik verslaafd. Elk spel is anders, de geluksfactor is klein en aan alles is gedacht. Een fantastisch spel!" (Menno)
"Heerlijk om je eigen boerderij stap voor stap op het bord te zien verschijnen. Dat er ondertussen ook nog een spel wordt gespeeld, is mooi meegenomen." (Gregg)

1. PUERTO RICO (Andres Seyfarth, 2002)
Positie vorig jaar: 1
Verschil: 0
En opnieuw Puerto Rico op 1. Je zou het bijna wegpromoveren naar een Hall of Fame en van mededinging uitsluiten.
"Dit spel blijft voor mij op 1! Alle aanvallen van spellen ten spijt blijft dit een topper waarin je moet rekenen en kijken en op het juiste moment toeslaan." (Hilbert)
"Op de zevende dag nam God een rustdag. Waarschijnlijk speelde hij ook een potje Puerto Rico." (Herman)
"Commentaar overbodig. Toch?" (Geert)
"Schitterend uitgekiend spel met elke ronde nieuwe mogelijkheden en veel interactie, dit spel verveelt nooit." (Marijn)
"Ik heb eens opgezocht wat een vliegtuigticket naar Puerto Rico kost. Begin mei betaal je ongeveer 700 euro voor een retourtje Amsterdam - San Juan. Wat een droombestemming, wat een topspel!" (Erwin)
"Is het net als Queen's Bohemian Rapsody bij de Top 2000 op de radio? Puerto Rico hoort op nr. 1 in een top 100 lijst van bordspellen? Ik denk van niet. Dit spel staat op nummer 1 omdat het een dijk van een spel is. Hoeveel 'klassiekers' van dit kaliber zijn er de afgelopen jaren uitgebracht? Ik ken ze niet. Dus vandaar wederom een nummer 1 notering!" (Rutger)

En dat was dan eindelijk de top-10. Allemaal gespeeld, waarvan er vier in mijn eigen lijstje staan. Hier zit voor mij niet een matig spel bij (al speel ik Terra Mystica en Hoogspanning liever niet te vaak).

zondag 18 mei 2014

Top-100 2014: 11-20

De spellen in de top-20 komen over het algemeen niet zo veel van hun plaats af. Van de spellen die vorig jaar de top-20 haalden deden zestien dat dit jaar ook. Drie van die 'nieuwe binnenkomers' komen we hier direct tegen op plaats 18 tot en met 20. Overigens allemaal uit 2011.

20. Trajan (Stefan Feld, 2011)
Positie vorig jaar: 22
Verschil: +2
Ondanks de kleine stijging is Trajan dit jaar niet meer het populairste spel van Feld in deze lijst. Maar de verschillen zijn klein.
"Puntensalade met heerlijke ingrediënten." (Olav)
"Het heeft iets raars zes spellen in één, maar ik kan er geen genoeg van krijgen. Elke keer loopt het weer geheel anders. Erg elegante en effectieve toepassing van het mancalamechanisme." (Roger)

19. King of Tokyo (Richard Garfield, 2011)
Positie vorig jaar: 23
Verschil: +4
De chaotische dobbelaar van Garfield stijgt lekker door in de lijst. Mept alle andere dobbelspellen van tafel.
"Een half uurtje het beest uithangen en een grote mond opzetten, zonder vervolgens met een blauw oog terug huiswaarts te moeten keren. Topspel!" (Gregg)
"Inmiddels het meest gespeelde spel hier omdat het makkelijk uit te leggen is en iedereen het wel leuk vind om elkaar figuurlijk de hersens in te slaan en het is nog enigszins tactisch ook." (Wiljan)

18. Burgen von Burgund (Stefan Feld, 2011)
Positie vorig jaar: 25
Verschil: +7
Vooruit, toch een dobbelspel dat beter scoort dan King of Tokyo. Maar dan kun je backgammon ook een dobbelspel noemen.
"Tot op heden nog altijd de beste Feld. Een ideale mix van geluk en strategie. Boeiend, weinig downtime en een perfecte speelduur." (Johan)
"Dit spel word met recht erg hoog aangeschreven. Erg goed speelbaar met alle spelersaantallen en altijd weer een leuke puzzel om in elkaar te zetten. Bovendien lijk ik dit spel niet te kunnen verliezen." (William)

17. Het Dorp (Inka en Markus Brand, 2011)
Positie vorig jaar: 16
Verschil: -1
In een dorp gebeurt meestal niet zoveel, net zoals met de positie van dit spel.
"Een van de leukste ontdekkingen van het NK van twee jaar geleden.  Er zijn zoveel mogelijkheden naar de winst, er zijn altijd wel concurrenten met verschillende strategieën." (Rolf)
"Vooral het mechanisme van de overleden spelfiguren is echt origineel." (Dirk)

16. Ticket to Ride Europe (Alan Moon, 2005)
Positie vorig jaar: 21
Verschil: +5
Dit spel lijkt zoveel op het origineel dat je je kunt afvragen of het een eigen ingang in de lijst verdient. Aan de andere kant zijn er legio liefhebbers die dit genoeg waarderen als zelfstandig spel dat dat wel logisch lijkt.
"Een combinatie van verschillende sterke punten in andere spellen en met zeer veel variatie, geen potje is hetzelfde vooral de interactie onderling is geweldig." (Wietse)
"Het ideale instapspel waarmee we onze niet-spellenvrienden introduceren in de wondere wereld van de gezelschapsspellen. De stations, tunnels en veerboten maken het spel ook gevarieerder en vergevingsgezinder dan Ticket to Ride USA." (Jan)

15. Caylus (William Attia, 2005)
Positie vorig jaar: 13
Verschil: -2
Toen het net verscheen werd het als de mogelijke opvolger van Puerto Rico gezien. Zo ver is het niet gekomen, maar het heeft zijn naam als ultieme werkverschaffer wel neergezet.
"Blijft na al die jaren een topspel dat ik elke keer met veel plezier speel!" (Jef)
"De moeder van alle worker placements, maar ook weer een dat eindeloos goed is en blijft. welke gebouwen worden er gebouwd, en wanneer. Op wat zet ik in? Wanneer moet ik opletten voor uitgaven, etc." (Rafaël)

14. Pandemie (Matt Leacock, 2008)
Positie vorig jaar: 14
Verschil: 0
Al jaren het favoriete samenwerkingsspel in deze lijst. Andor weet wat 'm te doen staat.
"Topper onder de coop's. Je mist de witte doktersjas maar voelt de epidemie gewoon uitbreiden! En als het dan lukt, super gevoel!!!!" (Hilbert)
"Als we dan Co-op spelen, dan toch op zijn minst met de wereld in de waagschaal." (Dave)

13. Ticket to Ride (Alan Moon, 2004)
Positie vorig jaar: 10
Verschil: -3
Het origineel blijft de Europaversie maar net voor en is ook het enige spel uit de top-10 van vorig jaar dat daar niet meer staat.
"Met afstand het beste "instap-spel". Simpele regels, maar vrijwel altijd een spannend spelverloop en een aangenaam tempo." (Marcel)
"Herwaardering van dit spel, sinds ik het kan spelen via de Androidmarket op m'n tablet. Het is een leuk, spannend, tactisch spel waarbij ik nu bovendien heel veel leer van mijn medespelers van over heel de wereld (online). Verslavend leuk!" (Henk)

12. Carcassonne (Klaus-Jürgen Wrede, 2000)
Positie vorig jaar: 12
Verschil: 0
Nog zo'n spellenklassieker waarmee nog steeds nieuwe liefhebbers de hobby in worden getrokken. Dat alleen al geeft het recht op een mooie notering.
"Het klassieke tegellegspel is nog altijd het enige spel dat mijn moeder weet te bekoren. Ook met twee spelers blijft dit een boeiende puzzel!" (Jan)
"Blijft me amuseren, al vele jaren lang." (Frank)


11. Vorsten van Florence (Wolfgang Kramer en Richard Ulrich, 2000)
Positie vorig jaar: 15
Verschil: +4
Verdween een paar jaar geleden uit de top-10, maar dat betekent niet dat het langzaam wegglijdt. Met één stem meer had het daar gewoon weer in gestaan.
"Hij gaat al een tijdje mee, maar het blijft een erg leuk spel. Je bent bovendien steeds bezig. Weinig wachttijden en een grote uitdaging om zo veel mogelijk van je plannen ook daadwerkelijk uit te voeren. Wat nooit volledig lukt, natuurlijk." (Ivan)
"Wat een uitdaging is dit spel elke keer weer. Je hebt maar zo weinig acties tot je beschikking, dat je het je eigenlijk niet kunt veroorloven om sub-optimaal bezig te zijn. Maar ja, toch moet je ook een plan B hebben want in de veiling krijg je niet altijd wat je wilt. Maar als je je plannen kunt uitvoeren zoals je van tevoren bedacht had, dan geeft het wel veel voldoening. Wat mij betreft een meesterwerk." (Marcel)

Opnieuw (uiteraard) alles gespeeld. Veel leuke spellen, een persoonlijke topper (Vorsten van Florence), maar ook een paar saaie puntenbrijspellen die me niks doen (Het Dorp en de Feldjes).

zaterdag 17 mei 2014

Top-100 2014: 21-30

Alle nieuwe binnenkomers zijn geweest, vanaf vandaag dus alleen maar oude bekenden. Sommige daarvan zijn nog vrij nieuw, andere (vier maar liefst) dateren nog uit de vorige eeuw.

30. Brass (Martin Wallace, 2007)
Positie vorig jaar: 30
Verschil: 0
Het enige spel van Wallace dat nog in de lijst staat. Maar het staat dan wel weer vrij hoog, waar het vorig jaar ook al stond.
"Zwaar economisch spel met heel veel strategische en tactische keuzes die gemaakt kunnen worden. Blijft een kunst om de juiste zet op het juiste moment te doen. Persoonlijk vind ik het de beste van Wallace." (Paul)
"Het meesterwerk van Wallace. Weinig economische spellen laten economie zo tot leven komen. Je ziet de kolen echt verdwijnen als de treinperiode begint." (Stefaan)

29. Eufraat en Tigris (Reiner Knizia, 1997)
Positie vorig jaar: 29
Verschil: 0
Knizia's hoogst geklasseerde spel blijft staan waar het staat (zoals wel meer spellen in deze buurt).
"Gruwelijk spel!!!! 1 seconde je aandacht kwijt en je bent verloren! Strategie van de bovenste plank!!!" (Hilbert)
"Eén van de weinige spellen uit de vorige eeuw in mijn lijst. Deze kan vandaag de dag nog helemaal mee. Prachtig speelsysteem, dat veel vrijheid laat aan de spelers om er iets van te maken." (Michiel)

28. Boonanza (Uwe Rosenberg, 1997)
Positie vorig jaar: 26
Verschil: -2
Uwes klassieke kaartspel blijft het goed doen.
"Dit blijft een leuk kaartspel! Zeker voor mij blijft dit bijzonder! Afgelopen jaar heeft mijn vriendin me ten huwelijk gevraagd met een eigen versie van Boonanza. Namelijk Cupiboon." (Elsje)
"Zet dit  spel op tafel met spelers die niet veel spellen spelen, en ze hebben een toptijd. Zet dit spel op tafel met veelspelers en ze hebben een toptijd. Geweldig onderhandelingsspel, na meer dan 50 potjes nog steeds erg leuk." (Roel)

27. Goa (Rüdiger Dorn, 2004)
Positie vorig jaar: 31
Verschil: +4
Rüdiger Dorns populairste spel vinden we in dezelfde contreien als vorig jaar. Voor mij is het alweer een tijdje geleden dat ik dit gespeeld heb.
"Mijn nr 1 door de spannende veiling, het afwegen van je acties en daardoor altijd veel te snel voorbij!" (Ken)
"Gaaf biedspel en acties uitvoeren met 4 spelers, hoe krijg je meer acties bovenop de 32 die je in het spel krijgt? Tevens, mits je de tijd hebt, een werkend biedspel met twee personen!" (Gertjan)

26. Memoir '44 (Richard Borg, 2004)
Positie vorig jaar: 27
Verschil: +1
Toch opvallend hoe een wargame zo hoog blijft in een lijst die wordt gedomineerd door eurogames. En is dit spel alweer tien jaar oud?!
"Vroeger dienden mijn soldaatjes de gehele tuin te doorploeteren in de meeste bloedige veldslagen, nu schieten ze elkaar de kop eraf op mijn speltafel. Topspel voor twee spelers!" (Gregg)
"Wargames speel ik zelden, maar dit jaar staan er opeens twee in mijn lijst, deze topper, makkelijk, snel maar toch ook interessant om wat meer over de Tweede Wereldoorlog te lezen. Met verschillende mensen gespeeld en iedereen is positief, vandaar dat deze in mijn top 10 staat!" (Lars)

25. Tikal (Wolfgang Kramer en Michael Kiesling, 1999)
Positie vorig jaar: 28
Verschil: +3
Nog steeds is het eerste actiepuntenspel van de heren K. met afstand het populairste.
"Je moet je klassiekers kennen en dit is er één voor mij. Altijd weer een avontuur, altijd weer anders en altijd weer spannend." (Roger)
"Blijft een mooi spel met eenvoudige regels en heerlijk veel vrijheid voor de spelers om er op het bord wat mooi van te maken." (Michiel)

24. Alhambra (Dirk Henn, 2003)
Positie vorig jaar: 18
Verschil: -6
Steeg vorig jaar flink (jubileumeditie?), maar moet nu weer wat terrein prijsgeven. Nog steeds een populaire SdJ-winnaar.
"Alhambra speelt vooral met twee personen lekker vlot weg en komt dan ook regelmatig op tafel. De uitbreidingen zijn voor mij niet noodzakelijk maar geven net een andere twist aan het spel. De speelduur is verder aantrekkelijk en het spel is niet al te ingewikkeld. Wat mij betreft een aanrader!" (Dierik)
"Een mooie filler met een gezonde dosis geluk, beetje paleizen bouwen, beetje geluk hebben met het geld." (Gertjan)

23. Dixit (Jean-Louis Roubira, 2008)
Positie vorig jaar: 20
Verschil: -3
Het meest bijzondere spel op de lijst als je het mij vraagt. Typisch zo'n spel dat puur als vehikel dient voor een gezellige tijd.
"Artistiek buitenbeentje dat niemand onverschillig laat." (Dixit)
"Blijft enorm leuk en mega-toegankelijk, zelfs voor mensen die helemaal niet van spelletjes houden." (Sander)


22. Machiavelli (Bruno Faidutti, 2000)
Positie vorig jaar: 17
Verschil: -5
Begon ooit in de top-10, maar schommelt nu alweer een paar jaartjes rond de twintigste positie. Machiavelli zal altijd onder ons zijn.
"Ik denk dat jij denkt wat ik denk en daarom denk ik dat ik wat anders ga doen dan ik zojuist dacht..." (Rob)
"Laagdrempelig spel met diepgang, blijft leuk omdat je steeds moet bedenken wat er in iedereens hoofd om gaat en ik keer op keer niet helderziend blijk." (Bas)

21. Love Letter (Seiji Kanai, 2012)
Positie vorig jaar: 36
Verschil: +15
Acht verschillende kaarten, meer heb je niet nodig om de rand van de top-20 in deze lijst te komen. Dat, en spelregels.
"Een kort en simpel spelletje. Ondanks de portie geluk die je nodig hebt, is Love Letter een geweldige starter of filler op een spelavond. Een nieuwkomer die doorstoot naar mijn top-20: ze worden ieder jaar zeldzamer (want dan moet een ander goed spel er uit)." (Bart)
"Het heerlijke tussendoortje dat zowat overal gespeeld kan worden, want die 16 kaarten steek je zo in je zak." (Wiljan)

Opnieuw alles gespeeld en op Memoir na heb ik ze ook allemaal in de kast (Battlelore heb ik dan weer wel). Hier zit niet één spel bij dat ik met tegenzin speel, maar Eufraat en Tigris is toch de beste.

vrijdag 16 mei 2014

Top-100 2014: 31-40

Vandaag komen we de laatste twee nieuwe binnenkomers tegen. Zo hoog als de nieuwe binnenkomers van vorig jaar is dat niet, maar dat waren dan ook wel twee bijzonder populaire spellen.

40. Lancaster (Matthias Cramer, 2011)
Positie vorig jaar: 44
Verschil: +4
Man man man, hoeveel werkverschaffers gaan we deze lijst nog tegen komen? Al zullen de ridders die aan het werk gezet worden mogelijk aanstoot aan die term nemen. Het is tenslotte geen voetvolk.
"Prachtig spelmateriaal gecombineerd met een fascinerend spelverloop. Hoog interactief!" (Geert)
"Blijft een geweldig spel! Elkaar leuk verdrijven op de plekken in Engeland waar je nou net wilde staan. Of die ene wet erin krijgen die alleen voor jou voordelen heeft." (Els)

39. Im Jahr des Drachen (Stefan Feld, 2007)
Positie vorig jaar: 42
Verschil: +3
Zonder twijfel Feld gemeenste spel. Puntjes rapen, maar dan al vechtend tegen het noodlot.
"Gelukkig is mijn gras net wat minder bruin dan dat van de buren... Hoeveel rampspoed kan een mens verdragen?" (Arjan)
"Crisis-management was nog nooit zo leuk! Zo veel interessante beslissingen in een relatief kort spel met een beperkt aantal elegante regels!" (Roel)

38. Lords of Waterdeep (Peter Lee en Rodney Thompson, 2012)
Positie vorig jaar: 49
Verschil: +11
Werkverschaffer op z'n Amerikaans. Het is mij een mysterie waarom hier nog geen Nederlandse uitgever op gedoken is.
"Een vrij strak workerplacement spel, maar net daardoor zeer toegankelijk. Vrij eenvoudige regels en een aangename speelduur." (Johan)
"Een worker placement met een fantasy thema hadden we nog niet in onze verzameling! Het speelt heerlijk snel weg en de quest kaarten maken dit spel toch origineel genoeg om in onze top 20 te belanden." (Jan)

37. Hanabi (Antoine Bauza, 2010)
Positie vorig jaar: 61
Verschil: +24
Deze originele coöp is dit jaar een van de sterkste stijgers van de lijst. De Nederlandse editie helpt daar vast bij.
"Coöperatie en logisch nadenken worden hier aan elkaar gekoppeld in een spel waarin je er maar op moet vertrouwen dat je medespelers net zo denken als jezelf." (Eugene)
"Uniek concept voor een coöperatief spel waar wordt vermeden dat 1 iemand het hele spel speelt en de rest maar als brave schaapjes meeloopt." (Gregg)

36. Le Havre (Uwe Rosenberg, 2008)
Positie vorig jaar: 19
Verschil: -17
De eerste daler van dit rijtje en nog best fors ook, want vorig jaar stond het nog in de top-20.
"De beste worker placement, ten onrechte enigszins overschaduwd door grote broer Agricola. Fijn spelen door de vele verschillende strategieën, waardoor je je lot zelf in de hand hebt." (Eugene)
"Een spel wat beslist tijd nodig heeft voordat de mogelijke strategieen en het spelplezier naar voren komen. Geen liefde op het eerste gezicht, wel een erg sterk avondvullend spel. Moet de iPadversie nog proberen." (Sander)

35. Russian Railroads (Helmut Ohley en Leonhard Orgler, 2013)
Positie vorig jaar: -
Verschil: nieuw
De vierde werkverschaffer in dit rijtje en de zoveelste in spellenland. Toch de op één na hoogste nieuwe binnenkomer in de lijst!
"Zeer goed uitgebalanceerde workerplacement. Speelt veel soepeler dan het eruit ziet." (Olav)
"Wat een superspel! Diverse strategieën die naar de overwinning kunnen leiden en altijd keuzemogelijkheid. Een compliment voor de duidelijke spelregels." (Saskia)

34. Qwixx (Steffen Benndorf, 2012)
Positie vorig jaar: -
Verschil: nieuw
De hoogste nieuwe binnenkomer is niet eens een spel van de afgelopen jaargang. Maar toen kreeg het wel een Nederlandse editie en de rest is geschiedenis. Toch is het niet eens het populairste dobbelspel in de lijst.
"Dit was voor mij het jaar van de wat kortere spellen. Qwixx leg ik makkelijk op tafel om een paar potjes te spelen en daarom dit jaar in mijn top 20 te vinden." (Lars)
"Erg leuke filler. Dobbelen en ook van de worpen van je tegenstanders kunnen profiteren. Aan het begin lijken de keuzes eenvoudig, maar naar het einde van het spel worden ze steeds lastiger." (Dierik)

33. Yspahan (Sébastien Pauchon, 2006)
Positie vorig jaar: 33
Verschil: 0
Nog een dobbelaar. Alweer een paar jaartjes oud (een eeuwigheid in spellenland), maar niet van zijn plek te krijgen.
"Met dobbelstenen gooien lijkt een grote geluksfactor, maar dat is het in dit spel zeker niet. Dit spel is ook goed te spelen met personen die niet zo vaak een spelletje doen." (Walter)
"Kost slechts een uur om te spelen en heeft eenvoudige regels. Mijn keuze voor het pittige tussendoortje." (William)

32. Kingdom Builder (Donald Vaccrino, 2011)
Positie vorig jaar: 32
Verschil: 0
Blijft net als het vorige spel exact op dezelfde plaats staan. Populairder geworden dan iedereen op het eerste gezicht dacht.
"Een spel voor de puzzelaar. Handig gebruik van je extra acties compenseert de grote rol die het toeval in dit spel lijkt te spelen." (Eugene)
"Dit is eigenlijk wel heel erg leuk." (Roger)


31. Race for the Galaxy (Tom Lehman, 2007)
Positie vorig jaar: 24
Verschil: -7
Met Le Havre het enige spel in dit rijtje dat is gezakt. De nieuwe uitbreiding kan daar mogelijk verandering in brengen.
"Omdat deze titel te weinig op mijn tafel verscheen, heb ik zelf maar gekocht. Prachtig spelsysteem dat ik al aan meerdere kaartspelliefhebbers (Magic etc.) heb weten te slijten." (Rutger)
"Een spel dat overduidelijk bewezen heeft interessant te blijven: elk potje kan weer een verrassende nieuwe combinatie of strategie naar voren schuiven en het blijft leuk dat experiment aan te gaan." (Sander)
"Stiekem misschien wel het leukste spel dat er is." (Eugene)

Het eerste rijtje waarvan ik alle spellen gespeeld heb. Race for the Galaxy is mijn favoriete spel, dus het beste spel aanwijzen is niet moeilijk. Van de rest vind ik alleen Le Havre niet zo en vind ik Kingdom Builder het leukst.

donderdag 15 mei 2014

Top-100 2014: 41-50

Twee nieuwe binnenkomers vandaag, de rest zijn bekende titels die alweer een paar jaartjes meegaan.

50. Keyflower (Sebastian Bleasdale en Richard Breese, 2013)
Positie vorig jaar: -
Verschil: nieuw
Het nieuwste spel van Richard Breese is direct het hoogst geklasseerde in de lijst. Helpt zijn coauteur een handje?
"Keyflower weet het voor elkaar te krijgen om beproefde elementen toch fris aan te laten voelen. En de vormgeving is natuurlijk altijd dik in orde bij de spellen van Richard Breese." (William)
"Biedspellen zijn er naar mijn aanvoelen iets te veel, maar dit spel wist toch zeker zijn plekje te verdienen met behulp van enkele vernieuwende elementen." (Stefaan)

49. Puerto Rico kaartspel (Andreas Seyfarth, 2004)
Positie vorig jaar: 43
Verschil: -6
Zakt ietsje, maar het is toch nauwelijks voor te stellen dat dit ooit uit de lijst verdween.
"Het Puerto Rico bordspel blijft een topper. Het kaartspel is een welkome afwisseling en ideale reisgezel." (Bart)
"Speelt fantastisch met z'n tweeën, weer zo'n race voor wie het eerst twaalf gebouwen heeft gebouwd. Dit spel was m.i. zijn tijd ver vooruit." (Henk)


48. Brugge (Stefan Feld, 2013)
Positie vorig jaar: -
Verschil: nieuw
Weer een nieuwe Feld. Slaapt die man nog wel?
"Zo slank als Feld zelf." (Robèr)
"Het leukste nieuwe spel dat ik het afgelopen jaar gespeeld heb. Ik heb nog geen spel van Stefan Feld gespeeld dat ik niet leuk vond, maar dit is verreweg de leukste." (Roel)



47. Ra (Reiner Knizia, 1999)
Positie vorig jaar: 55
Verschil: +8
Knizia's klassieke biedspel is een stabiele middenmoter, nu in het linkerrijtje.
"Het ultieme veilingspel, waarin je naast geluk vooral de wijsheid nodig hebt om in te kunnen schatten wat je tegenstanders willen betalen." (Eugene)
"Ondergewaardeerd in mijn ogen! Een rekenspel waarbij de weg naar de winst moeilijk te vinden is!" (Hilbert)


46. Fresco (Marco Ruskowsi en Marcel Süsselbeck, 2010)
Positie vorig jaar: 40
Verschil: -6
Wederom een werkverschaffer, nu eens met een thema dat best goed werkt.
"Dit blijft een zeer toegankelijk spel voor nieuwe spelers. Zeer mooi uitgevoerd spel." (Peter)
"Een prachtig uitgevoerd en goed opgebouwd spel. Heb nog niet alle uitbreidingen geprobeerd, maar vind het mooi hoe het spel door middel van de bijgevoegde uitbreidingen stap voor stap in complexiteit opgebouwd en geleerd kan worden." (Sander)

45. Hanzesteden (Andres Steding, 2009)
Positie vorig jaar: 47
Verschil: +2
Zoals de meeste spellen in dit rijtje komt Hanzesteden weinig van zijn plaats. Het heeft zijn ereplekje wel verdiend.
"De eerste twee keer vond ik het niets, maar daarna openbaarde zich een rijk spel met een minimalistische hoeveelheid spelmateriaal, waarin vele wegen naar de overwinning leiden. Ik ben er alsnog voor gevallen." (Bart)
"De charme van dit spel ontdekte ik niet meteen, maar nu raad ik het iedereen aan." (Roger)

44. Lost Cities (Reiner Knizia, 1999)
Positie vorig jaar: 41
Verschil: -3
Ook Lost Cities blijft heel vast op zijn plek. Alweer vijftien jaar oud, dit is echt een klassieker voor twee aan het worden.
"Briljant concept van de meester Knizia, kaart spelen en een kaart pakken, waar je uiteraard soms voor lastige keuzes wordt gezet." (Gertjan)
"Ons favoriete spel voor twee personen: makkelijk om mee te nemen op vakantie. Schijnbaar eenvoudig maar steeds weer moet je die verschroeiende keuze maken: ga ik met deze kleur op expeditie gaan of wacht ik nog een ronde af?" (Jan)

43. Imperial 2030 (Mac Gerdts, 2009)
Positie vorig jaar: 52
Verschil: +9
Een van de wat pittiger spellen in de lijst, maar het doet het nog steeds goed. Geen standaard eurospel volgens mij.
"Met zo'n simpele regels zoveel diepgang creëren; een topper! En het speelt telkens anders. Met alle spelersaantallen goed en veel interactie." (Geert)
"Het spelconcept is een bijna enge representatie van hoe de wereldeconomieën werkelijk in elkaar steken. Een gevoelsmatig ongrijpbaar spel wat niet zo ongrijpbaar blijkt met de juiste keuzes en politiek." (Paul)

42. Maharadja (Wolfgang Kramer en Michael Kiesling, 2004)
Positie vorig jaar: 58
Verschil: +16
Het populairste spel van Phalanx doet het tien naar na dato nog steeds goed in de lijst.
"Waar laat ik het lopen om vervolgens toe te slaan? Ook hier is de 'sudden death' een puntje-van-je-stoel-garantie." (Geert)
"Binnen mijn vriendenkring blijft dit de top “elkaar dwars zitter” door het volgordespoor te manipuleren." (Dirk)

41. Small World (Philippe Keyaerts, 2009)
Positie vorig jaar: 39
Verschil: -2
Slechts een miniem verschil voor Small World, terwijl de marges hier maar heel krap zijn.
"De hele wereld veroveren en domineren kan nu ook op een leuke wijze! Risk naar de rommelmarkt, Small World in het midden van de tafel!" (Gregg)
"Een kleine wereld, maar een drukke bedoening. Een spel vol met 'moodswings'. Het ene moment ben je euforisch omdat je iedereen trillende benen geeft met je vliegende reuzen, het andere moment zakt je de moed in de schoenen als er een plunderende rattenplaag over je landen trekt!" (Frank)

Hoe hoger we komen, des te meer klassiekers we zien. De twee nieuwe binnenkomers ken ik nog niet, nel als Imperial 2030. die wil ik nog steeds graag een keer spelen, net als Keyflower. Van de rest stonden Ra, Hanzesteden en Lost Cities in mijn eigen lijstje. Moeilijk kiezen, maar Ra is voor mij toch de beste.