zaterdag 1 maart 2014

Coöperatief Spelplezier

De meeste spellen zijn competitief, of te wel je speelt tegen de andere spelers. Er zijn echter ook spellen waarin je samen met de andere spelers tegen “het spel” speelt. Deze categorie spellen worden coöperatieve spellen genoemd. Dit is een categorie spellen waar je van moet houden. Ik doe dat, maar Niek bijvoorbeeld niet. Gelukkig ben ik niet de enige spellengek in mijn omgeving met dit probleem. Vandaar dat er gisteren drie liefhebbers van het coöperatieve genre aanschoven voor een dagje coöperatief spelplezier. Het was zelfs al de tweede coöperatieve spellendag, vorig jaar hebben we ook al een dag succesvol samengewerkt. In dit blog wil ik wat van mijn gedachten over coöperatieve spellen (ook wel coöpjes genoemd) met jullie delen.

Het genre kan je in nog meer segmenten opdelen. Zo is er de “geheime verrader” groep spellen. In deze spellen moeten de spelers samen een opdracht vervullen, maar zijn mogelijk één of meerdere spelers corrupt en proberen zij onopvallend de boel te saboteren. Voorbeelden van deze spellen zijn Shadows over Camelot, Battlestar Gallactica en Panic Station. Ook het populaire Weerwolven van Wakkerdam kan je met een beetje goede wil in deze categorie indelen. In dit type spellen komt de spanning zowel van de uitdaging om een bepaalde opdracht te volbrengen én van de vraag of er een verrader is en zo ja wie dat dan is (in Battestar Gallactica ook wel Frakkin’ Toasters genoemd). Deze combinatie werkt erg goed.

Er zijn ook veel Avonturen-spellen in dit genre te vinden. De spelers kruipen samen in de huid van helden die in een donker kasteel/grot/ruïne/kelder monsters moeten verslaan. Doorgaans worden monsters verslagen door vooral heel veel te dobbelen. Voorbeelden van dit soort spellen zijn Dungeons & Dragons (het bordspel), Caste Ravenloft (ook van Dungeons & Dragons) en De Legenden van Andor. Deze groep spellen onderscheid zich voor mij van de rest doordat het vaak hele verhalende spellen zijn. Je zou de gebeurtenissen in het spel als inspiratie kunnen gebruiken voor een film met veel heldhaftige wendingen (of te wel: een zes gooien als dat de enige manier is om te winnen). Nadeel van deze spellen is dat je er wel een beetje dobbel-moe van wordt.

Een bijzondere groep Avonturen-coöpjes is de realtime-groep. In deze spellen moet je binnen een bepaald tijdbestek een opdracht vervullen. In zowel Escape! en Space Alert gebeurt dit door een geluidsbestand (meegeleverd op een CD, maar ook down te loaden) het tijdverloop van het spel stuurt. Dit zorgt er voor dat tijdsdruk voor een extra dimensie in het spel zorgt. De geluidsbestanden zijn zeker sfeerverhogend en de tijdsdruk plezierverhogend. Het is ook een hele effectieve manier om trage spelers in actie te krijgen.

De laatste tussencategorie is de puzzel-coöp. In dit genre sta je met zijn allen voor een uitdaging en moet je door slim samen te werken de uitdaging oplossen. Denk aan spellen als In de Ban van de Ring, Pandemie en Ghost Stories. Deze spellen zijn vaak wat abstracter. Je kan alleen winnen door samen te werken. Je moet dus samen heel goed kijken wie, welke actie op welk moment uitvoert. En dat kan betekenen dat een speler zich heldhaftig opoffert zodat de anderen het spel uit kunnen spelen. Dit is wel de groep spellen waar je het grootste risico loopt dat één speler de andere gaat vertellen wat ze moeten doen (jij doet nu dit, hij dat en ik dan dat). Dit kan het speelplezier uit het spel halen, want de lol zit er nou juist in dat je samen de puzzel oplost.

Voor kinderen die niet goed tegen hun verlies kunnen is het coöperatieve genre overigens ook een uitkomst. Per slot van rekening win je met zijn allen (als het goed gaat). Een goed vooorbeeld van een coöperatief spel voor hele jonge kinderen is Boomgaardje van Haba. Iets oudere kinderen zullen zich zeker vermaken met Het Verboden Eiland (of te wel Pandemie-light).

Kortom: binnen het genre is nog keus te over. Er zijn veel mooie coöperatieve spellen op de markt en deze geven allen een heel andere speelervaring dan een regulier competitief spel. Mijn favoriete coöperatieve spel is Pandemie omdat het een heel spannend spel is, dat heerlijk soepel wegspeelt en door de wisselende rollen niet snel in herhaling valt.

Ik ben benieuwd, wat zijn jullie favorieten in dit genre?

6 opmerkingen:

Anoniem zei

Gears of war boardgame ook een topper in het co-op genre, wel heel erg moeilijk.
Het leukste blijft voor mij toch onbedoelde 'co-op' in reguliere bordspellen waarin je samen met een andere speler iemand anders dwarsboomt

Kees zei

Leuke uiteenzetting van de verschillende soorten coöps. Zelf ben ik, buiten de kinderspellen, alleen te porren voor de geheime verader achtige spellen, saboteur is daar ook een goede in. Maar zelfs dit soort coöps zijn te afhankelijk van de groep mensen met wie je dit spel speeld. Sociale Interactie is een groot aspect van dit soort spellen.

Geef mijn coöp. Kopje thee maar aan fikkie.

Ilona zei

Ik ben ook een groot fan van samenwerkingsspellen. Is qua bordspellen toch wel mijn favoriete genre, maar inderdaad niet iedereen deelt dat.

Ik vind zelf pandemie en defenders of the realm erg leuk. Ook pathfinder (card game) bevalt goed.

Ik zit eraan te denken om Eldritch Horror aan te schaffen omdat die ook van die lovende kritieken krijgt.

Michiel zei

Ik ben helemaal niet van de coops. In een spel wil ik lekker doorspelen en zelf bedenken wat de beste zet is. Niet daar nog eens een overlegcircuit met je medespelers over opstarten. Vergaderen doe ik al meer dan genoeg op het werk. Daarnaast hebben veel coops ook nog eens een fantasy-achtig thema. Verzonnen flauwekul dus. Dat gezegd hebbende zou ik bij gelegenheid nog wel eens Pandemie willen proberen. Dat heeft tenminste een reëel thema.

stijnlamers zei

Ik begon met In de Ban van de Ring en kocht later Arkham Horror. Eerstgenoemde is leuk en vrij eenvoudig vergeleken met Arkham. Dat is echt heel moeilijk en heel omslachtig, maar gelukkig is dat op te vangen door het coöperatieve aspect, waardoor iedere speler wat anders in de gaten kan houden. Andere cooperatieve spellen die ik leuk vind zijn Pandemie (voor een spelletje), Mansions of Madness, en Betrayal at House on the Hill.

Fred zei

Coöps is ook een van favo qua genre. Met name Pandemie, Verboden Eiland en Flashpoint. Ook Hanabi is voor nu en dan leuk.

Laatst De Vergeten Stad gedaan, maar dat was mij een partij pittig zeg om te winnen.