maandag 20 mei 2013

Mijn top 20

Ik heb natuurlijk ook een top 20 ingestuurd voor de spellengek top 100 van dit jaar. Ik stel hem ieder jaar opnieuw op, zonder te kijken naar het lijstje van het jaar er voor. Ik kijk daarvoor altijd even op BGG naar welke spellen ik het meest gespeeld heb en naar de waardering die ik de spellen eerder gegeven heb. Omdat er zo veel goede spellen zijn, variëren de spellen die onderin de lijst staan van jaar tot jaar een beetje (welke ticket to ride variant ik bijvoorbeeld opgeef).

Nummer 1 (top 100: niet gehaald) Scrabble: Ik kan er maar geen genoeg van krijgen. Gelet op de populariteit van wordfeud ben ik niet de enige.

Nummer 2 (top 100: nummer 4) Dominion: Terug van weggeweest. Na een jaartje Dominion-sabatical vind ik dit spel weer helemaal leuk. Met alle uitbreidingen is de variatie eindeloos.

Nummer 3 (top 100: nummer 3) Hoogspanning: Lekker economisch denkspel met intuïtieve regels. Door alle borden bovendien volop variatie.

Nummer 4 (top 100: nummer 85) Morgenland: Het is een schande dat dit spel in de ramsh ligt voor minder dan een tientje! Als je het nog niet hebt, snel kopen, dit is echt het leukste blind-bieden spel dat er is.

Nummer 5 (top 100: nummer 7) El Grande: Nog zo'n klassieker die zijn glans maar niet wil verliezen.

Nummer 6 (top 100: nummer 27) Memoir '44: Leerzaam en spannend spel over de tweede wereldoorlog. Een respectvol eerbetoon aan de slachtoffers en helden uit die tijd.

Nummer 7 (top 100: nummer 70) Agricola 2 persoons: Deze gestroomlijnde versie van Agricola laat zien dat less more is.

Nummer 8 (top 100: nummer 6) Het stenen tijdperk: Heerlijke werkverschaffer, speel ik ook veel op mijn iPhone/iPad.

Nummer 9 (top 100: nummer 14) Pandemie: Lekker samen de mensheid redden, er zijn weinig mensen die dat kunnen weerstaan.

Nummer 10 (top 100: nummer 8) Kolonisten van Catan: Het spel waar het allemaal mee begon mag op mijn lijstje natuurlijk niet ontbreken.

Nummer 11 (top 100: nummer 10) Ticket to Ride: Lekker vlot familiespel dat het ook goed doet op de iPhone/iPad.

Nummer 12 (top 100: niet gehaald) Vorsten van Catan: De vernieuwde versie van het Kolonisten kaartspel laat zien dat Catan nog steeds ruimte biedt voor nieuwe, leuke spellen.

Nummer 13 (top 100: nummer 28) Taipan: Geniaal slagenspel in teams. Jammer dat ik het zo weinig speel.

Nummer 14 (top 100: nummer 96) Wizard: Al is het maar omdat mijn zus zo hard moet lachen om de "blote mannen" die op de kaarten staan afgebeeld. Top slagenspel.

Nummer 15 (top 100: niet gehaald) Dier op Dier: Kinderspellen zouden niet zo leuk mogen zijn!

Nummer 16 (top 100: niet gehaald) 30 seconds: Altijd een succes! Plezier gegarandeerd.

Nummer 17 (top 100: niet gehaald) Evo: Het blijft leuk om je eigen dino-ras te ontwikkelen.

Nummer 18 (top 100: nummer 20) Dixit: Misschien wel het spel met de mooiste kaarten dat er is. Ik moet de eerste persoon nog tegenkomen die dit spel niet leuk vindt.

Nummer 19 (top 100: niet gehaald) Coloretto: Dit spel laat zien dat een spannend, leuk spel absoluut niet complex hoeft te zijn.

Nummer 20 (top 100: niet gehaald) Pueblo: Bouwen met rare blokken blijft leuk.

woensdag 15 mei 2013

Top-100 2013: de restjes

We weten het al een paar jaar: nu de toppers in deze populariteitspoll steeds voorspelbaarder worden, zijn juist de lager geklasseerde spellen en de nieuwe binnenkomers het interessantst. Minstens zo interessant kunnen de spellen zijn die het niet gehaald hebben, vooral als ze vorig jaar er wel in stonden. Opnieuw stonden er dit jaar een paar spellen in die de lijst eerder hadden gehaald, maar voor de meeste spellen die uit de lijst verdwijnen is dat tevens het vaarwel. Ter illustratie: van de negentien spellen die vorig jaar uit de lijst verdwenen is er slechts eentje (Puerto Rico kaartspel) die terugkwam in de lijst.

Dit zijn de spellen die dit jaar uit de lijst verdwenen zijn, inclusies hun positie vorig jaar:

54. Mr. Jack
64. Saboteur
65. Jaipur
66. Dominant Species
67. Shadows over Camelot
70. K2
74. Reef Encounter
75. Twilight Struggle
76. Taj Mahal
78. Brug naar de hemel
79. Piraten en kooplui
80. Magic: The Gathering
82. Thunderstone
84. Keltis
88. Quarriors
89. Go
93. Hoogspanning: De eerste vonken
94. Revolver
96. Koehandel
97. Coloretto
99. Ticket to Ride: Nordic Countries
100. Navegador

Allemaal spellen uit de onderste helft, wat natuurlijk niet zo verrassend is. Volgende jaar zullen we zien of sommige spellen uit dit lijstje een comeback weten te maken. Doordat er weer twee spellen van Reiner Knizia uit de lijst verdwenen is hij niet langer de meest voorkomende spelauteur in de lijst. Die titel gaat nu naar Wolfgang Kramer, al ging het in zes van de acht spellen om een co-auteurschap.

In deze lijst staan veertien spellen die ik nog niet gespeeld heb, eentje minder dan vorig jaar. Van die spellen ben ik het meest benieuwd naar Ginkgopolis, Burgen von Burgund en Agricola voor twee spelers. Sid Meier's Civilization, Diplomacy en Spel der Tronen hoeven voor mij nog niet zo nodig, met name door hun speelduur. Maar zeg nooit nooit.

Voor wie de lijstjes nog eens na wil lezen, hier staan ze op een rijtje:

1-10
11-20
21-30
31-40
41-50
51-60
61-70
71-80
81-90
91-100

Ik hoop dat iedereen net zoveel plezier heeft beleefd aan het lezen als ik aan het maken van de lijst. Iedereen nogmaals bedankt voor het inzenden van zijn of haar lijstje en tot volgend jaar!

dinsdag 14 mei 2013

Top-100 2013: 1-10

En dan nu eindelijk de hoogste tien. Daar zullen weinig verrassingen bij zitten. Wel een nieuwe binnenkomer, maar wie een beetje op de hoogte is van wat er zoal verschijnt kan al raden welk spel dat is. Verder een paar minieme verschuivingen, waarvan zelfs één in de top-5!

10. Ticket to Ride
(Alan Moon, 2004)
Positie vorig jaar: 14
Verschil: +4
De hoogste positie ooit voor Ticket to Ride. De reden dat het spel nog zo 'laag' staat is dat ik de stemmen voor de zelfstandige varianten apart heb geteld. Had ik ze op één hoop gegooid, dan was een plek bij de bovenste vijf waarschijnlijk geweest.
"Treinreizen, netwerken bouwen... het blijft fascineren. En dat in een spel dat een aangenaam korte speelduur heeft, aan vrijwel iedereen in vijf minuten uit te leggen is en toch iedereen, ook de veelspelers, de hele tijd in spanning weet te houden. Al meer dan honderd keer gespeeld en het verveelt nog steeds niet." (Marcel)
"Laagdrempelig en leuk om te spelen met wie je maar wilt." (Hilbert)

9. Terra Mystica
(Jens Drögemüller en Helge Ostertag, 2012)
Positie vorig jaar: nieuw
Na Dominion en 7 Wonders het derde spel dat in de top-10 weet binnen te komen. Afgaand op waar die nu staan lijkt het erop dat dit een blijvertje is. Door de nieuwigheid wel het enige spel in de top-10 dat (nog) geen uitbreiding heeft.
"Onder de knie heb ik dit nog lang niet, maar het simpele mechanisme en de oneindige mogelijkheden overtuigen steeds meer." (Roger)
"De laatste jaren heeft geen spel me na de eerste keer spelen zo geraakt al Terra Mystica. Door de verschillende uitgangsposities en voordelen van de verschillende volken ook een hoge herspeelbaarheid. Tot slot een vrij uniek spelconcept en dat gecombineerd met veel keuzes en een lage geluksfactor maken dit voor mij een fantastisch veelspelersspel." (Dierik)
"30 potjes al en het blijft boeien. Geweldig spel voor planners: aan het begin kun je al een globaal masterplan maken voor de ontwikkeling van je volk. Vervolgens kun je in iedere ronde je acties specifiek plannen en timen.  Een economisch sneeuwbalspel met een leercurve. 14 verschillende volkeren met verschillende eigenschappen en variatie in rondebonustegels geven het spel zeer veel wederspeelbaarheid." (Michiel)

8. Kolonisten van Catan
(Klaus Teuber, 1995)
Positie vorig jaar: 11
Verschil: +3
Zakte vorig jaar voor het eerst uit de top-10, maar is inmiddels terug, met overigens een forse voorsprong op de spellen er direct na.
"Blijft toch wel het beste strategische, redelijk lichte, familiespel." (Michel)
"In vol ornaat (met Zeevaarders en Steden en Ridders) blijft dit een fantastisch spel. Gemeen op zijn tijd, interactief en avondvullend. Regelmatig wordt dit twee keer achter elkaar gespeeld; met vier mensen en dan ben je toch vier uurtjes van de straat!" (Rik)

7. El Grande
(Wolfgang Kramer en Richard Ulrich, 1995)
Positie vorig jaar: 6
Verschil: -1
Er zijn drie spellen die ieder jaar in de top-10 stonden. El Grande is daar één van en tevens de oudste van die drie.
"Wat blokjes, een grote pion, wat kaartjes en een grote toren op het bord. Deze klassieker blijft mij boeien omdat dit spel 90% interactie is. Hoe meer je je tegenstander kan inschatten en beïnvloeden, hoe beter het je af gaat." (Kees)
"Het meerderheden-mechanisme is vaak nagedaan, maar nooit geëvenaard. Na ruim 15 jaar is El Grande nog steeds het allerbeste "area majority" spel op deze planeet." (Marcel)
"Prachtig avondvullend spel met genoeg ruimte om te onderhandelen (de sterkste moet aangepakt worden!). Fijn ook die geheimzinnigheid bij het plaatsen van de caballero's. Mijn enige 10 op BGG." (Eric)

6. Stenen Tijdperk
(Michael Tummelhofer, 2008)
Positie vorig jaar: 9
Verschil: +3
Na vier jaar gependeld te hebben tussen de 9e en 11e positie bereikt Stenen Tijdperk ineens zijn hoogste positie tot nu toe. App-effect?
"Fijn spel wat gewoon heerlijk wegspeelt. En wat zonde als een ander zijn mannetjes precies op jouw plekje zet..." (Hilbert)
"Ik ken geen beter spel om nieuwe mensen tot de wonderlijk leuke wereld van het bordspel te bekeren." (Els)
"Een geweldig spel. Dobbelen: geen gelukspelletje maar risico management. Perfect uitgebalanceerd. Winnende strategie is elke keer anders. Speelt met ieder aantal spelers goed." (Rients)

5. 7 Wonders
(Antoine Bauza, 2010)
Positie vorig jaar: 5
Verschil: 0
Inmiddels met de nodige uitbreidingen, die de populariteit alleen maar goed lijken te hebben gedaan.
"Doet het zowel goed bij de fanatieke veelspelers als de gelegenheidsspelers in mijn vriendenkring. Origineel mechanisme, goed uitgebalanceerd, mooie plaatjes, simpel te leren maar lastig om goed te spelen, alles voor een uitstekend spel, zeker voor de speelduur." (Marcel)
"De ontdekking van het jaar. Een potje is zo voorbij en je hebt het ontzettend druk, er is zoveel te kiezen. En de uitslag is iedere keer heel erg spannend. Iedereen wilt meteen weer een nieuw potje." (Guido)
"Een echt strategisch spel zonder de nadelen die vele andere wel hebben: de spelduur is niet te lang, het is redelijk eenvoudig uit te leggen en je zit niet steeds op je tegenstanders te wachten. Kortom een topper." (Bastiaan)

4. Dominion
(Donald Vaccarino, 2008)
Positie vorig jaar: 4
Verschil: 0
Het populairste kaartspel van de lijst staat nu voor het derde opeenvolgende jaar op de vierde plaats. Het was dicht bij een plek op het erepodium, maar de tegenstand is natuurlijk fenomenaal.
"Lang gedacht dat dit spel voor Magic-freaks was. Lang gedacht dat mijn vrouw en vaste speelkring dit geen leuk spel zou vinden. Maar eenmaal gekregen van de beste Sint en op tafel gezet was iedereen om. Het snelle spel gecombineerd met de talloze variaties zorgen er al meerdere malen voor dat dit spel de hele avond op tafel blijft. Super!" (Rik)
"Raak je hier ook mee uitgespeeld?" (Michel)
"Jaren terug deed ik de gewaagde uitspraak in relatie tot Boonanza, ‘Dominion moet het nog bewijzen’. Nu wat jaartjes ouder en wellicht wijzer, staat Dominion onveranderd hoog in mijn top 20 en Boonaza……. Tja wellicht speelt mijn neefje daar over 5 jaar mee." (Vincent)

3. Hoogspanning
(Friedemann Friese, 2004)
Positie vorig jaar: 2
Verschil: -1
Wisselt dit jaar stuivertje met Agricola en blijft Dominion net voor. Toch is het moeilijk in te zien hoe dit rekenspel ooit buiten de top-5 zal vallen.
"Een spel met een logische thematiek en daardoor ontzettend makkelijk speelbaar. Wat niet wil zeggen, dat het een makkelijk spel is. Gaaf spel, waarbij je je tegenstanders goed in de gaten moet houden." (Rik)
"Hoewel het af en toe wel meer een rekenopdracht lijkt dan op een spel, geeft dit spel een enorme voldoening." (Kees)
"Hoogspanning is telkens opnieuw een uitdaging. Je probeert een beetje achter te blijven om zo goedkoop energie te kunnen kopen. Maar het is belangrijk om toch niet te lang achterop te hinken, want anders mis je de snelle eindsprint. Spaarzaam zijn met geld kan belangrijk zijn. Al te dikwijls heb ik genoegen moeten nemen met de tweede plaats: evenveel steden als de eerste, maar minder geld." (Bart)

2. Agricola
(Uwe Rosenberg, 2007)
Positie vorig jaar: 2
Verschil: 0
Agricola mag dan opnieuw niet de nummer één zijn geworden, het laat alle andere spellen ver achter zich. Nee, die strijd om de eerste plaats was ook dit jaar niet in een vroeg stadium beslist.
"Zelfs als je verliest veel plezier met je eigen boerderijtje." (Bastiaan)
"Agricola blijft een topper! Elke keer wanneer het spel gedaan is wil je nog zoveel doen, en op het einde van elk spel denk je al: 'volgende keer ga ik het anders proberen'. Zelf na zoveel keer.." (Ralda)
"Altijd fijn om jezelf uit de drek op te werken: koetje hier, varkentje daar, nog wat timmerwerk aan de schuur en telkens zien dat er genoeg brood op de plank verschijnt of je kan naar de overwinning fluiten. Heel aangenaam ontwikkelspelletje dat altijd nog enkele rondes meer mag duren!" (Jan)

1. PUERTO RICO
(Andreas Seyfarth, 2002)
Positie vorig jaar: 1
Verschil: 0
Als ik Puerto Rico zelf niet zo goed zou vinden zou ik het bijna eentonig vinden. Maar op alle fronten blijft dit het populairste spel: de meeste punten, de meeste stemmen (het stond op de helft van alle lijstjes) en de meeste keren bovenaan een lijst (overigens ex aequo met Agricola). Op BGG inmiddels gezakt naar een vierde plaats, maar daar snappen ze er gewoon niks van.
"Een klassieker. Lijkt in het begin nogal aan de zware kant, maar het spel bezit een zekere natuurlijke flow dat het vlotter en makkelijker om spelen maakt dan het op het eerste zicht zou lijken." (Kurt)
"Het eerste spel waarvan ik volledig onder de indruk was. De betovering is er nog steeds." (Peter)
"Een spel met vele keuzemogelijkheden dat na al die jaren nog steeds weet te boeien en de strijd aankan met de nieuwe lichting gezelschapsspelen. Gevarieerd spelverloop met meerdere overwinningsstrategieën." (Jan)
"In het spel ben ik een grote maishandelaar. Neen, ik rook geen tabak maar drink sloten koffie. Indigo blauw is niet mijn favoriete kleur maar een zoetekauw ben ik zeker wel. Ik wil op vakantie naar Puerto Rico!" (Erwin)

En met deze lijst sluiten we de top-100 van dit jaar weer af. Morgen nog de restjes met het overzicht van de verdwenen spellen en diverse ditjes en datjes.

maandag 13 mei 2013

Top-100 2013: 11-20

Vandaag belanden we bij de subtop. Aan de ene kant blijft het spannend (de nummers 11-13 hadden met een stem meer de top-10 kunnen halen) aan de andere kant worden de verschillen in punten nu steeds groter: het verschil in punten tussen de nummers 11 en 20 is net zo groot als tussen de nummers 20 en 74. Dat geeft aan dat positiewisselingen in deze regionen wel wat meer puntenwinst of -verlies inhouden dan lager in de lijst. Des te opvallender om te constateren dat we hier twee nieuwe binnenkomers zien, die nog niet eens de hoogste twee zijn. Van de overige spellen stonden vijf ooit in de top-10.

20. Dixit
(Jean-Louis Roubira, 2008)
Positie vorig jaar: 15
Verschil: -5
Het favoriete partyspel van menig spellengek zakt iets, maar blijft het gros van de spellen toch voor. De uitbreidingen hebben de levensduur van het spel fors verlengd.
"Iedereen die dit spel voor de eerste keer ziet denkt wtf! en is na één rondje spelen verslaafd. Met een groep die elkaar een beetje kent krijg je de meest mooie omschrijvingen en wordt je kans om te winnen groter als je het slim speelt." (Guido)
"Orgineel spel met prachtige kaarten. Prikkelt de fantasie en speelt heel vlot weg. Legt ook nog eens in een paar minuten uit en ik goed met kinderen te spelen." (Dierik)

19. Le Havre
(Uwe Rosenberg, 2008)

Positie vorig jaar: 17
Verschil: -2
Een miniem verlies, maar Uwe's 'andere' voedselspel is nog steeds erg geliefd.
"Uwe's “Agricola-plus” kent minder spelbeleving maar meer breinbrekerij. Wel jammer dat een vroeg opgelopen achterstand bijna niet meer in te halen valt." (Herman)
"Als je dit kan spelen met mensen die het ook graag en goed spelen, is het gewoon genieten." (Stefaan)

18. Alhambra
(Dirk Henn, 2003)
Positie vorig jaar: 48
Verschil: +23
Alhambra gleed langzaam af naar de middenmoot, maar boekt nu een verbazende en spectaculaire winst. Dit tien jaar oude spel weet nog van geen wijken.
"Een spel dat relatief snel speelt (mits niet te veel uitbreidingen). Geluk en pech zijn goed in balans. Laagdrempelig, dus ook geschikt voor de niet veel speler." (Rik)
"Ideaal spel om mensen in de spellenval te lokken." (Gregg)

17. Machiavelli
(Bruno Faidutti, 2000)
Positie vorig jaar: 23
Verschil: +6
Stond de eerste twee jaren in de top-10. Zakte een beetje weg, maar deze evergreen is niet uit de hoogste regionen van de ranglijst weg te denken.
"Denk jij wat ik denk, rollenspel dat helaas de laatste tijd te weinig op tafel komt." (Bram)
"Ik denk dat jij denkt wat ik denk en daarom denk ik dat ik wat anders ga doen dan ik zojuist dacht..." (Rob)

16. Het Dorp
(Inka en Markus Brand, 2011)
Positie vorig jaar: nieuw
Haalde vorig jaar, al een paar stemmen binnen, maar dat was bij lange na niet voldoende voor een plaats in de ranglijst. dat wordt nu goedgemaakt met een bijzonder hoge nieuwe positie.
"Binnen met stip. Vooral omdat er veel verschillende manieren zijn om dit spel te winnen en nog veel meer om het te verliezen." (Gerrit Jan)
"In dit dorp gaat alles “z’n gangetje”. Toch is dit spel over het gewone dorpsleven uiterst opwindend. Zelfs doodgaan kan je behoorlijk wat opleveren." (Gerard)

15. Vorsten van Florence
(Wolfgang Kramer en Richard Ulrich, 2000)
Positie vorig jaar: 12
Verschil: -3
Vorsten begon ooit op een vijfde plaats en is sindsdien ieder jaar ietsje gezakt. Maar in dit tempo duurt het nog decennia voor het uit de lijst verdwijnt.
"Een prachtig spel en een genot om te spelen. Goede balans tussen korte en lange-termijn planning. Elke keer lijkt het spel een andere aanpak te vereisen, zit tijdens het spelen altijd op het puntje van m'n stoel." (Sander)
"Zou het bijna vergeten, maar dit blijft een prachtig spel. Veilen, plannen, verzamelen en bouwen. Heerlijk om je eigen spelbordje te zien groeien." (Roger)

14. Pandemie
(Matt Leacock, 2008)
Positie vorig jaar: 10
Verschil: -4
Zakt een paar plekjes, maar is overduidelijk nog oppermachtig onder de samenwerkingsspellen. Een moderne klassieker.
"Beste pure coöperatieve spel dat ik ken. Virussen zitten standaard bij een mens inbegrepen. Het spellenvirus zorgt ervoor dat de doosjes gekocht worden en geprobeerd. Pandemie besmet mijn collectie met frustratie…… nog een spel dat eigenlijk twee keer zo vaak gespeeld zou moeten worden." (Vincent)
"Qua spelbeleving kunnen er weinig tippen aan Pandemie. Wie herinnert zich niet die ene keer dat met nog maar één uitbraak te gaan en nog maar één trekkaart op de stapel en het hele bord vol gekleurde blokjes het laatste medicijn uitgevonden werd? Of net niet?" (Herman)

13. Caylus
(William Attia, 2005)
Positie vorig jaar: 7
Verschil: -6
Caylus heeft school gemaakt als het eerste 'echte' werkverschaffingsspel. Dit is inmiddels zo'n populair genre dat Caylus, ondanks de hoge positie, er nog drie andere voor zich moet laten gaan.
"Ondanks de wat langere speelduur, mag dit spel van mij eigenlijk altijd wel op tafel komen. Vooral met meer spelers is het erg lastig om de juiste acties te kiezen. Topper!" (William)
"Het grootste meesterwerk onder de worker-placement spellen! Het spel vloeit natuurlijk, maar het is een fantastische uitdaging om het goed te beheersen." (Roel)

12. Carcassonne
(Klaus-Jürgen Wrede, 2000)
Positie vorig jaar: 8
Verschil: -4
Tegellegspellen heb je in alle soorten en maten, maar eentje steekt er met kop en schouders bovenuit. Een van de 'Grote Drie' van de spellen waarmee je niet-spelers in de hobby introduceert.
"Het blijft leuk, hoe vaak je het ook speelt en in welke versie dan ook (bepaalde uitbreidingen daargelaten)." (Henk-Jan)
"Het enige spel waarmee ik zelfs mijn moeder aan het spelen krijg! Het eindresultaat levert altijd een prachtig plaatje op van organisch gegroeide steden, kloosters en wegen zonder begin of einde..." (Jan)

11. Tzolk'in
(Simone Luciani en Daniele Tascini, 2012)
Positie vorig jaar: nieuw

Met superstip binnen, weer zo'n goedlopende werkverschaffer. Direct maar in het Nederlands opgepikt, zodat het ook hier zijn zegetocht kan houden.
"De enige nieuwkomer in mijn top-10. Een zeer originele twist op werkverschaffing, prachtig uitgevoerd, en het spel wat er om heen zit past precies in mijn straatje: gebouwen met verschillende eigenschappen, een kleine tech-tree, secuur plannen van acties en een paar grote doelen om naar toe te werken." (Marcel)
"Een erg leuke nieuwkomer. Alle radertjes netjes in mekaar doen draaien en alle mooie plannen die je al beurten op voorhand hebt bedacht toch netjes te doen uitkomen: zooo bevredigend." (Chantal)
"Worker placers moeten van goeden huize komen om in mijn top 20 te komen, maar deze voldoet helemaal. De ronddraaiende wielen introduceren een tijdselement. Planning dus en dat bevalt mij zeer." (Michiel)

Een lijst met weinig verrassingen dunkt me, ondanks de twee nieuwe binnenkomers. Maar daarvan was al een tijdje duidelijk dat ze het goed zou gaan doen. Tzolk'in is in dit lijstje de enige die ik nog niet gespeeld heb. Zou dat best eens willen doen, maar als dat een paar jaar duurt vind ik het (nu) niet erg. Van deze lijst stond alleen Vorsten van Florence in mijn top-20, dus dat is automatisch mijn favoriet. Maar op Het Dorp en Le Havre na speel ik de rest ook met plezier.

zondag 12 mei 2013

Top-100 2013: 21-30

Het lijstje van vandaag is dit jaar het enige waarin alleen spellen in staan die er vorig jaar ook al in stonden. Oude bekenden dus, hoewel sommige spellen amper twee jaar oud zijn.

30. Brass
(Martin Wallace, 2007)
Positie vorig jaar: 35
Verschil: +5
Wallace' populairste spel stijgt nog wat plaatsjes in de ranglijst. Zelf ben ik geen groot Wallacefan, maar Brass kan ik ondanks de vele scherpe randjes best waarderen.
"Wat een heerlijke hersenkraker." (Herman)
"Het meest complexe kaartgedreven spel dat ik ken. De vele mogelijkheden, de planning, de timing, het is allemaal briljant, verslavend goed." (Michiel)
"Dit wordt terecht als het meesterwerk van Wallace beschouwd. Een spel met een prachtig geïntegreerd thema en een meesterlijke opbouw." (Stefaan)

29. Eufraat en Tigris
(Reiner Knizia, 1997)
Positie vorig jaar: 16
Verschil: -13
Knizia's populairste spel vinden we al op de 29e plaats. Het begon in de top-10, maar moet toch plaatsen afstaan aan nieuwere spellen.
"Blijft een prachtig spel dat de tand des tijds goed blijft doorstaan. Prettig korte speelduur ook vergeleken met de huidige generatie gamers games." (Michiel)
"Dit is een erg geniepig spel. De gevolgen van je acties kunnen miniem zijn of zo enorm dat je ze voorhand nauwelijks kan voorzien. Ik vind dat machtig." (Roel)

28. Tikal
(Wolfgang Kramer en Michael Kiesling, 1999)
Positie vorig jaar: 41
Verschil: +13
Niet alle oude klassiekers vergaat het slechter. Na een scherpe val vorig jaar boekt Tikal weer wat terreinwinst.
"Blijft een uitstekend spel dat nog goed mee kan vandaag de dag." (Michiel)
"Je moet je klassiekers kennen en dit is er één voor mij. Altijd anders, altijd weer een avontuur en altijd spannend." (Roger)

27. Memoir '44
(Richard Borg, 2004)
Positie vorig jaar: 19
Verschil: -8
De opmars van Memoir in deze lijst komt wat tot stilstand, maar voor een (licht) wargame in een lijst gedomineerd door eurospellen doet het het natuurlijk ontzettend goed.
"Een spel dat een brug weet te slaan tussen eurogames en wargames hoort simpelweg in de top 100 te staan." (Bart)
"Qua uitvoering één van de mooiste spelen. één doos biedt ook enorm veel mogelijkheden. Fijnste spel om met 2 te spelen!" (Gregg)
"Nieuw in de kast als alternatief voor Risk. Dit spel scoort vooral hoog op spelbeleving. Het zijn maar een paar simpele regels en een handvol dobbelstenen, en toch voelt het alsof het lot van je manschappen in jouw hand ligt. WO2 zal nooit meer hetzelfde zijn." (Herman)

26. Boonanza
(Uwe Rosenberg, 1997)
Positie vorig jaar: 25
Verschil: -1
Boonanza zat de eerste vier jaar dicht tegen de top-10 aan, nu moet het al twee jaar gepaste afstand houden. Maar erg groter wordt die niet.
"Het mooie van dit spel is dat je alleen kan winnen door af en toe aardig te zijn tegen je medespelers. Je moet onderhandelen, maar nooit met het mes op tafel." (Eugene)
"Uwe Rosenberg verdient een standbeeld in de bordspellenhemel alleen op basis van dit spel. Niet al te eenvoudig maar toch snel te leren. Het mooiste vind ik dat vals spelen (de volgorde van de kaarten in je hand veranderen) zo ontzettend makkelijk is. Het grenzeloze vertrouwen van Uwe in de rechtschapenheid van de spelers is ontroerend." (Herman)

25. Die Burgen von Burgund
(Stefan Feld, 2011)
Positie vorig jaar: 32
Verschil: +7
Stefan Feld is niet meer weg te denken uit de spellenwereld, met enkele nieuwe titels per jaar. dit is nog maar twee jaar uit, maar voelt al als een 'oud' spel van Feld, dat bovendien blijvend populair is.
"Speel dit spel als ontspannen puzzel. Dan is het op z’n best." (Olav)
"Heerlijk puzzelen en hopen dat je tegenstander niet je tegeltje voor je neus weghaalt." (Frank)

24. Race for the Galaxy
(Tom Lehmann, 2007)
Positie vorig jaar: 13
Verschil: -11
Na vier jaar in de top-20 moet Race even een pas op de plaats maken. Het wordt tijd voor die nieuwe uitbreiding!
"Race for the Galaxy is mijn meestgespeelde spel aller tijden en dat zal nog lange tijd zo blijven. En zelfs na de meer dan 300 keer dat ik dit gespeeld heb in het echte leven, heeft dit spel niets van zijn charme ingeleverd." (William)
"Een van de betere "kaartspelletjes". Complex als beginner, maar de ballon van de complexiteit wordt snel doorprikt en dan opent er zich een wereld aan mogelijkheden waardoor je dit spel praktisch eindeloos kan blijven spelen. Wel zo handig dat je meerdere potjes op een avond kan inplannen." (Chantal)
"Fantastisch spel dat na een potje of 5 helemaal niet zo moeilijk blijkt als het eerste. Heerlijk gevoel als je eindelijk die geoliede machine doet lopen. Kan zelfs voldoening geven na een nederlaag."(Pieter)

23. King of Tokyo
(Richard Garfield, 2011)
Positie vorig jaar: 38
Verschil: +15
Vorg jaar een hoge nieuwe binnenkomer, en dat bleek geen eenmalig succes. King of Tokyo doet het alleen maar beter, mogelijk doordat het met de Nederlandse editie misschien nog wat beter verkrijgbaar is.
"Sommige mensen vergelijken dit spel met yathzee. Dit terwijl ik mensen in het bejaardenhuis niet echt met een cyberkonijn of een godzilla voor hun neus dobbelstenen zie werpen." (Kees)
"Lekker eenvoudig dobbelen en mekaar eruit gooien. Een spel hoeft niet steeds een hoogstaande strategie te hebben om plezant te zijn." (Bart)

22. Trajan
(Stefan Feld, 2011)
Positie vorig jaar: 39
Verschil: +17
Net als 2007 was 2011 een goed jaar voor Feld: twee van zijn spellen uit dat jaar staan in deze lijst. En beide stijgen ze ook nog eens.
"Het mancala mechanisme is briljant en geeft het hele spel samenhang en geweldig veel mogelijkheden om de opbouw van je diverse puntenmotortjes goed te plannen." (Michiel)
"Het heeft iets raars zes spellen in één, maar ik kan er geen genoeg van krijgen. Elke keer loopt het weer geheel anders. Erg elegante en effectieve toepassing van wat blijkbaar een mancala mechanisme heet." (Roger)
"Conclusie na 70 potjes in anderhalf jaar: nog steeds fris en uitdagend!" (Olav)

21. Ticket to Ride: Europe
(Alan Moon, 2005)
Positie vorig jaar: 20
Verschil: -1
Ticket to Ride is zonder twijfel de meest populaire spellenfamilie onder spellenliefhebbers. Twee spellen uit de reeks haalden de lijst, nog eens twee grepen er maar net naast. Hier komen we de eerste tegen.
"Spel dat zeer vlot speelt en in de laatste 20 minuten is de spanning echt niet te harden!" (Gregg)
"Hiermee introduceren we altijd onze niet-spellenvrienden in de wereld van de gezelschapsspelen en er is geen een die niet laaiend enthousiast is over dit spel!"
"Wat mij betreft de leukste versie van Ticket to Ride. Net wat meer diepgang dan het orgineel en uiteraard spreekt een Europese kaart net wat meer aan dan een Amerikaanse. Al was het maar vanwege het stukje topografische kennis." (Dierik)

Weer een fijne lijst,met oude klassiekers en nieuwe favorieten. Op Burgen von Burgund na heb ik ze allemaal gespeeld. Die wil ik graag eens proberen, al word ik de laatste tijd een beetje beu van al die puzzelspellen waar vooral Feld in grossiert. Ook met Trajan weet ik het na twee potjes nog niet.

zaterdag 11 mei 2013

Top-100 2013: 31-40

We komen hier echt in de eurozone, want het zijn duidelijk allemaal eurospellen in dit rijtje, al kun je afvragen of zoiets als een modern traditioneel kaartspel bij dat genre hoort. Verder vooral bekende kost hier, met twee nieuwe binnenkomers.

40. Fresco
(Marco Ruskowsi en Marcel Süsselbeck, 2010)
Positie vorig jaar: 29
Verschil: -11
Dit keer zijn het de arme assistenten van de meesterschilders die de Melkertbanen vervullen, vooral vanwege die onchristelijke tijden waarop de wekker gaat. En dan hebben ze ook nog eens een uur de badkamer nodig. Pubermeisjes?
"Je acties goed plannen is belangrijk en op tijd toeslaan al helemaal: je tegenstander staat op het punt om dezelfde tegel te restaureren als jij! Ik zal toch zeker niet voor niets al die verf gemengd hebben..." (William)
"Prachtig spelbord waarin het originele thema mooi in verweven zit. Ook het spelmechanisme van 'wie vroeg opstaat loopt de dag erop met een slecht humeur rond' is leuk gevonden! Het betere familiespel!" (Jan)

39. Small World
(Philippe Keyaerts, 2009)
Positie vorig jaar: 24
Verschil: -15
Small World moet hier en daar een verdwaalde stem voor Vinci missen, nu ik de stemmen voor vrijwel identieke spellen niet meer samenvoeg. Dat kost het een paar plaatsjes, maar populair is het zeker nog.
"Dit is nu voor mij een klassieker geworden. Het blijft een leuk spel met alle spelers aantallen. Ik raak niet uit gekeken op de mogelijkheden met de verschillende fantasie volkeren en hun specials, die elke keer weer anders liggen." (Axel)
"Pas wat later ontdekt, maar een hit op de speeltafel. Met angst en beven weer afwachten welk ras met bovennatuurlijke eigenschappen de tegenstander nu weer op je af stuurt." (Roger)

38. Tai Pan
(Urs Hostettler, 1991)
Positie vorig jaar: 34
Verschil: -4
Een miniem verlies voor dit (verre) lid uit de familie van slagenspellen. Laat zijn soortgenoten wel vel achter zich.
"Maak het beste van de kaarten die je krijgt. Veel hangt af van hoe goed je je medespeler aanvoelt. Als je wint, geeft dat voldoening; als je verliest, lag het aan de kaarten." (Eugene)
"Heel ingewikkelde regels om uit te leggen en een eerste potje mee te spelen, maar als je ze onder de knie hebt speelt het heel leuk. De strijd en het partnerschap zorgen er hier voor dat de verhoudingen onderling op scherp staan. Als je iets doms doet waar je partner last van heeft krijg je dat zeker te horen. En  de overwinning op een ander team is voelt ook ontzettend goed." (Guido)

37. Sint Petersburg
(Michael Tummelhofer, 2004)
Positie vorig jaar: 42
Verschil: +5
Een spel dat door sommigen niet voor vol wordt aangezien, maar ondertussen blijft het maar hoog staan!
"Tof spel dat makkelijk wegspeelt. Opvallend dat dit spel bij onze vriendenkring heel gemengde reacties oplevert. De een vindt het helemaal niks, de ander wil zo snel mogelijk nog een keer spelen." (Rik)
"Eenvoudig maar onderhoudend spel waarbij je in het begin altijd goed moet afwegen dat je niet overinvesteert in te dure kaarten." (Jan)

36. Love Letter
(Seiji Kanai, 2012)
Positie vorig jaar: nieuw
Een positie in de lijst had ik wel verwacht voor Love Letter, maar op dit succes zullen waarschijnlijk weinigen gerekend hebben! Niet zo gek dat 999 Games kosten nog moeite spaarde om die zestien kaarten zo snel mogelijk in een vertaling uit te brengen.
"Gezien zijn minimale componenten en de vele malen dat ik dit spel inmiddels heb gespeeld, verdient dit spel het om in mijn top 10 te staan." (Kees)
"Een nieuwkomer die doorstoot naar mijn top-20: ze worden ieder jaar zeldzamer (want dan moet een ander goed spel er uit)." (Bart)
"Dit was duidelijk mijn beste aankoop in Essen." (Erik)

35. Kolonisten van Catan kaartspel
(Klaus Teuber, 1996)
Positie vorig jaar: 61
Verschil: +35
Er mag dan een compleet vernieuwde editie zijn gekomen (die ook al wat stemmen afsnoept), het Kolonisten kaartspel geeft zich niet zomaar gewonnen!
"De vernieuwde versie is misschien net ietsjes beter, maar het is het origineel dat ons toch het nauwst aan het hart ligt. Nog steeds ons meest gespeelde spel en steeds beleven we er steeds even veel plezier aan." (Kurt)
"Nog een spel dat altijd mee in onze reiskoffer gaat. Na twee jaar opnieuw in mijn toplijst. Dit is toch een blijver." (Bart)

34. Cuba
(Stefan Stadler en Michael Rieneck, 2007)
Positie vorig jaar: 22
Verschil: -12
Staat nu al vijf jaar lang hoog in de lijst, daar doet dat verlies van twaalf plaatsen niets aan. Blijft toch populair.
"Vrienden die niet zo van bordspellen houden komen wel langs voor Cuba." (Guido)
"Weer een spel dat leentjebuur speelt bij andere spelen maar dit weet te verweven tot een eigen spelconcept waarbij alle puzzelstukken mooi in elkaar passen." (Jan)

33. Yspahan
(Sébastien Pauchon, 2006)
Positie vorig jaar: 18
Verschil: -15
Ook Yspahan moet een paar plaatsen inleveren. Maar het heeft vaker zo 'laag' gestaan om vervolgens weer in de top-20 te komen.
"Dit geweldige spel heb ik pas in 2010, vrij laat dus, ontdekt. Reactie na de eerste partij: spelen we nog eens?" (Bart)
"Nog steeds een toppertje in mijn ogen. Is met ervaren spelers in een half uur te spelen. Nog altijd het spel dat Catan had moeten zijn in mijn ogen." (William)

32. Kingdom Builder
(Donald Vaccarino, 2011)
Positie vorig jaar: nieuw
Het heeft even geduurd voor de spelers in de Lage Landen dit op waarde konden schatten, maar toen kwam Kingdom Builder dan ook ineens erg hoog binnen. Dit was misschien nog wel een betere winnaar van de NSP 2012 geweest.
"Een terechte awardwinnaar: toegankelijk, gevarieerd en toch voldoende uitdagend." (Stefaan)
"Na 30 april hoort dit spel er natuurlijk sowieso in." (Vincent)
"Wat een verraderlijk spel vind ik dit. Na de deceptie van de eerste kennismaking op Spiel 2011 is dit spel inmiddels uitgegroeid tot één van mijn favorieten op dit moment." (Gerard)

31. Goa
(Rüdiger Dorn, 2004)
Positie vorig jaar: 28
Verschil: -3
Misschien wel Dorns zwaarste spel is nog steeds zijn populairste. Het presteert sinds het begin van deze lijst al heel constant.
"Dit jaar pas ontdekt maar wat een strategietopper is dit. Altijd net te weinig van alles om precies te doen wat je wil." (Hilbert)
"Volgens mij nog steeds het beste biedspel op de markt! Het spel geeft je een gevoel van 'vooruitgang' en groei." (Roel)

Opnieuw heb ik alles uit deze lijst gespeeld en op Cuba na doe ik dat met veel plezier zo nog weer een keer. Wat wil je zo hoog in de lijst?

vrijdag 10 mei 2013

Top-100 2013: 41-50

Vandaag de eerste tien van de bovenste helft. Daaronder een nieuwe binnenkomer en de hoogste comeback van dit jaar. Verder zijn dit vooral middelzware eurospellen.

50. Endeavor
(Carl de Visser en Jarratt Gray, 2009)
Positie vorig jaar: 72
Verschil: +22
Dit leek me typisch zo'n vlam in de pan die even populair zou zijn om daarna snel in de vergetelheid te raken, maar daarin heb ik me vergist. Het stijgt zelfs heel wat plaatsen en revancheert zich wat voor het verlies van vorig jaar.
"Dit spel blijft iedere keer weer verrassend. Speel dit spel graag, vooral door de geringe tijdsduur die dit spel inneemt." (William)
"De moeilijke balans tussen vooruitgaan op zoveel mogelijk onderdelen en niet te hard focussen op één onderdeel maken het spel erg interessant." (Chantal)

49. Lords of Waterdeep
(Peter Lee en Rodney Thompson, 2012)
Positie vorig jaar: nieuw
Een werkverschaffer in een fantasyjasje, de wonderen zijn de wereld nog niet uit. En het speelt nog soepel ook. Dit kan zich wat toegankelijkheid en wederspeelbaarheid makkelijk meten met Stenen Tijdperk.
"Verrassend eenvoudige instapregels en een sterk puntenmechanisme. Voor de zware rekenaars wellicht iets te licht, maar dit spel vis ik met plezier uit de diepte van de oceaan." (Vincent)
"Prima worker-placement spel met een leuk thema dat goede herinneringen oproept." (Marcel)
"Leuke workerplacement met een aantrekkelijke speelduur. Door de grote variatie in de gebouwenstapel, is elk spel weer anders. Door het grote aantal queesten dat je moet volbrengen tijdens het spel, blijf je constant gefocust op welke actie je het beste kunt kiezen." (William)

48. De Mol
(Don Eskridge, 2009)
Positie vorig jaar: 51
Verschil: +3
De Nederlandse uitgave heeft de populariteit in ieder geval geen kwaad gedaan, al viel de vertaling van de titel niet bij iedereen goed in de smaak.
"Hoe word ik paranoïde in 30 minuten? Simpel, speel De Mol. Tweederde van je medespelers is volkomen betrouwbaar, maar na vijf minuten vertrouw je echt helemaal niemand meer." (Marcel)
"Mijn absolute keus voor de iets grotere groep. Snel en vol interactie. Bovendien leer je je tegenspelers ook een beetje kennen." (William)

47. Hanzesteden
(Andreas Steding, 2009)
Positie vorig jaar: 27
Verschil: -20
De ultieme droge blokjesschuiver weet nog steeds veel mensen te boeien, maar verliest toch aardig wat plaatsen. Tijd voor een fraaier uiterlijk!
"Dit stond hoog op mijn lijst om een keer te spelen en heb het daarna direct aangeschaft. Speelt soepel weg en altijd kan je een nuttige keuze maken." (Peter)
"De charme van dit spel ontdekte ik niet meteen, maar nu raad ik het iedereen aan." (Roger)

46. De Kathedraal
(Stefan Stadler en Michael Rieneck, 2006)
Positie vorig jaar: 26
Verschil: -20
De Kathedraal daalt gezellig mee met Hanzesteden, zodat ze weer gebroederlijk onder elkaar staan in de lijst. Dit is het eerste jaar sinds het begin dat het niet bij de bovenste 30 staat.
"Een mooi bord met een heel goed workerplacement-mechanisme. Je weet dat na 6 rondes het spel stopt en dat betekent anderhalf uur, niet meer en niet minder. En net als bij Cuba blijft het altijd spannend omdat de punten altijd gelijk oplopen." (Guido)
"Ik heb beide boeken van Ken Follet (De Kathedraal en Brug naar de Hemel) reeds tweemaal gelezen. Het spel blijft volledig overeind, knap gedaan!" (Erwin)

45. Weerwolven van Wakkerdam
(Philippe des Pallières, 2001)
Positie vorig jaar: 91
Verschil: +46
Van alle spellen die vorig jaar ook al in de lijst stonden is dit de grootste stijger. Het bereikt daarmee tevens de hoogste positie ooit. Zou het succes van De Mol dit ook vaker op tafel hebben doen komen?
"De speciale rollen, karakters en gebeurtenissen uit de uitbreidingen raken steeds meer ingeburgerd en met een goede spelleider en als iedereen die af is zijn mond dicht houdt krijg je geniale potjes." (Guido)
"Tegenwoordig lukt het ons niet zo snel meer om acht of meer spelers rond de tafel te krijgen maar als het wel lukt dan is dit spelletje een echte thriller! Vaak wordt er nog uren nagebabbeld over hoe gemeen die weerwolven wel weer waren... niet voor gevoelige zieltjes!" (Jan)

44. Lancaster
(Matthias Cramer, 2011)
Positie vorig jaar: 45
Verschil: +1
Vorig jaar nieuw in de lijst en ook dit jaar doet Lancaster het weer goed. De meest recente winnaar van de NSP was wat de veelspelers betreft een terechte.
"Het prachtige in dit spel is dat het op een leuke manier spelelementen combineert. Het workerplacement-bieden op de kastelen in het land is erg leuk, daarnaast garanderen de verkiezingen ook altijd spanning en verrassing. Een erg leuk ontwikkelingsspel waarin je soms samenwerking opzoekt wat een aangename spelduur kent." (Roel)
"Gewoon een geweldig spel!" (Els)

43. Puerto Rico kaartspel
(Andreas Seyfarth, 2004)
Positie vorig jaar: terug
Het bordspel voert wederom de lijst aan, het kaartspel krijgt de titel 'comeback van het jaar'. Het was me eerlijk gezegd al een raadsel waarom dit vorig jaar ineens van de lijst was gevallen. Dat onrecht is weer uitgewist.
"Doet niet onder voor zijn grote broer Puerto Rico. Zeker met twee een echte aanrader!" (Bram)
"Het kaartspel is briljant in zijn uitvoering. Kaarten zijn gebouwen, goederen en geld tegelijk. Geeft leuke strategische keuzes." (Rients)
"De vereenvoudigde versie van Puerto Rico heeft toch een eigen karakter om een geheel nieuw spel op zich te vormen." (Jan)

42. Im Jahr des Drachen
(Stefan Feld, 2007)
Positie vorig jaar: 33
Verschil: -9
In 2007 begon de zegetocht van Stefan Feld. Notre Dame en Im Jahr des Drachen zijn nog steeds zijn twee grootste hits onder het alea-label.
"Gelukkig is het maar een spelletje, want wat komt er een boel ellende op je af in het jaar van de draak. En het komt altijd neer op kiezen tussen twee kwaden, maar om onduidelijke redenen bevalt mij dat hier heel goed." (Marcel)
"Crisis-management was nog nooit zo leuk! Zo veel interessante beslissingen in een relatief kort spel met een beperkt aantal elegante regels!" (Roel)

41. Lost Cities
(Reiner Knizia, 1999)
Positie vorig jaar: 40
Verschil: -1
Good old Lost Cities is een echte evergreen, hoe groen de dozen van Keltis er ook uit zien. Is al jaren nauwelijks van zijn plek af te krijgen.
"Onmisbare reisgezel. Bijna altijd spannend: hoe lang wacht ik op betere kaarten of meer zekerheid. Maar eens het spel vordert moet je oppassen: de kaartstapel mindert snel en je wil nog graag enkele goede kaarten neerleggen om goed te scoren." (Bart)
"Ondanks introductie van diverse andere korte 2 persoons spellen blijft dit de favoriet van mijn vrouw. Maar ik speel zeer graag mee." (Peter)

Dit was de eerste lijst waarvan ik alle spellen gespeeld heb, en allemaal met plezier. Het kiezen van een favoriet is lastig: Lost Cities en Hanzesteden zijn me allebei erg dierbaar. Va de spellen die ik maar weinig gespeeld heb zou ik vooral Lords of Waterdeep graag weer eens doen.