zondag 20 december 2009

2009: een terugblik

Met nog een kleine twee weken in 2009 te gaan wordt het tijd voor een terugblik. Wat waren voor mij de hoogte- en dieptepunten aan de speeltafel in 2009? Dan heb ik het natuurlijk over de spellen zelf, niet over mijn eigen (gebrek aan) succes bij het spelen ervan.

Iedereen die de nominatielijst van de NSP heeft gezien, weet het natuurlijk al: 2009 was voor de Nederlandse spellenliefhebber een uitstekend jaar. Veel schitterende nieuwe titels, aangevuld met Nederlandse edities van enkele oudere juwelen. Had je die allemaal nog niet, dan kon je afgelopen jaar veel uitgeven aan goede spellen.

Voor de fanatiek spellengek, zoals ik, was 2009 een vrij gemiddeld jaar met misschien een teleurstellend einde. Daar kom ik later op. Eerst maar eens mijn persoonlijke top 5 van spellen uit 2009 (of eind 2008):

5. Stoom
Age of Steam is al jaren een klassieker, Railroad Tycoon ook bijzonder populair. Hebben we dan nog echt een derde variant rond hetzelfde kernidee nodig? Er zijn genoeg spellen waarvoor het antwoord 'ja' luidt, dus waarom geen Stoom?
De vraag (strijd?) welke van de drie het beste spel is zal wel nooit beslecht worden door de verschillende fans. Zelf heb ik alleen Stoom gespeeld en kan ik er weinig over zeggen. Maar als ik afga op wat ik lees, is Stoom het strakst ontworpen spel, waar de meeste scherpe en chaotische randjes afgeveild zijn en een elegant spel is overgebleven. Verder vond ik Stoom gewoon leuk, het leukste pittige bordspel van 2009. Een groot fan van treinenspellen zal ik nooit worden, maar in het genre is Stoom voor mij wel een blijvertje.

4. Municipium
Dit jaar heb ik mijn nieuwsgierigheid naar Municipium kunnen bevredigen. En bevredigend was het, want Municipium is weer zo'n puik middellang spel van Knizia. De regels zijn vrij simpel (mannetjes verplaatsen, kaart activeren, volgende beurt), maar het spelverloop niet. De situatie op het bord is bijzonder dynamisch en altijd moet je bij je actie rekening houden met wat er nu en de volgende beurten kan gaan gebeuren. De eerste keer begrijp je er weinig van en daardoor vindt niet iedereen het direct een leuk spel. Ik ben dus bang dat dit weer zo'n spel is dat ik gedoemd ben om als enige in mijn omgeving leuk te vinden. Jammer, want het is echt een prachtig spel.

3. Pandemie
Absoluut een van de grootste hits van het jaar. Zelf ben ik nog niet compleet besmet met het Pandemie-virus maar ik heb het spel met veel plezier gespeeld. Dit is een van die zeldzame spellen die je eigenlijk direct nog een keer weer wilt spelen. Zeker bij verlies. Ik verheug me op de uitbreiding, maar ben nog lang niet uitgekeken op het basisspel.

2. Space Hulk
Mijn top-2 is wat minder traditioneel. Vertaling: geen typische eurospellen die anders mijn lijstjes aanvoeren. Space Hulk is dan wel weer oud, twintig jaar om precies te zijn. Space Hulk is een dungeon crawl en een tactische wargame in één, dus die moet ik wel leuk vinden. Zes potjes bevestigen dat, al heb ik nog maar twee scenario's gespeeld. Nog tien te gaan, ik heb er zin in!

1. Time's Up
Ja hoor, een partyspel op 1. Maar wat voor één! Alle enthousiaste verhalen die ik er de afgelopen jaren over las klopten helemaal, want dit is gewoon een geweldig leuk spel. Geen strategie, ingewikkeld denkwerk of lastige keuzes, gewoon primair speelplezier. Zelden heb ik me zo vermaakt met mijn medespelers. Dit gaat met Kerst wel weer gespeeld worden...

Ook leuk, maar (net) buiten de top-5:
-Roll Through the Ages: een van de leukste dobbelspellen in een jaar vol dobbelspellen
-Krakow 1325 AD: een sluw en intrigerend spel van Hollandse bodem
-Finca: een misschien wat standaard eurospel, maar toch weer de moeite waard. Ook leuk met 2.
-Palais Royal: idem
-Diamonds Club: idem, al heb ik het nog niet met twee gedaan. Dit had wel genomineerd mogen worden voor de SdJ.
-Small World: een van de leukste remakes van het jaar. Vinci met een bonte en vrolijke vormgeving. Hoe veroveren in een euro leuk kan zijn.

Lekker vlotte spellen voor twee (of meer):
-Finito: lichter dan lucht, dom maar verslavend tijdverdrijf
-Geharrewar in de Sushibar, weer zo'n lekker vlot dobbelspelletje
-Cthulhu Rising: een leuk en simpel legspel voor 2. Vergeet het thema.
-Cities: weer tegels leggen en verslavend ook.
-Keltis BMM: de Keltis-tak van spellen moet zijn eerste slechte spel nog opleveren. Simpel, luchtig, maar met genoeg spanning
-Konijnen Hokken: al het derde dobbelspel in dit overzicht. Hier ligt de nadruk op gokken, ook leuk.

Oudere spellen, nieuw voor mij:
-Auf der Reeperbahn nachts um halb Zwei: een intrigerend spel voor twee van Knizia. Hier ziet behoorlijk wat diepgang in.
-Memoir '44: misschien nog wel leuker dan BattleLore, maar eigenlijk zijn ze allebei de moeite waard

Nieuw in Nederland, oud voor mij:
-Genoa: een schitterend onderhandelingsspel. Ik vind dat de Nederlandse heruitgave wat te weinig aandacht heeft gekregen (net als bij Chinatown)
-Het achtste wereldwonder: met Ra en Heersers der Woestijn een van de leukste middellange spellen van Knizia
-Hazienda: helaas ook wat onopgemerkt gebleven. Dit is Kramers beste solospel mensen!

Tegenvallers:
Het stomste nieuwe spel dat ik dit jaar speelde moet Monopoly Deal zijn geweest. Maar daar had ik geen verwachtingen van, dus dat kan ik moeilijk een teleurstelling vinden. Tegenvallers kom ik tegen in het zwaardere segment, met Le Havre en Fabrikmanager als grootste misdadigers. Monotoon, gortdroog, eindeloos rekenen en uiteindelijk voelt het meer als werk. Le Havre heeft dan nog wel wat variatie maar duurt eindeloos. Fabrikmanager is weer korter, maar stelt bar weinig voor op het gebied van variatie.

Daar kom ik direct op de mineur waarin het speeljaar 2009 tijdens Spiel eindigde. Ik was er niet bij en heb daarom nadien extra veel gelezen aan spelindrukken. Mijn conclusies: in 2009 maakte het pittige rekenspel een glorieuze comeback. Leuk voor de liefhebbers van de zware kost, maar ik raak er steeds meer op uitgekeken. Optimalisatiepuzzels als Fabrikmanager en Le Havre voelen meer als werk dan als spel en doe ik daarom met weinig plezier. Tot hoogtepunten van 2009 worden spellen gerekend als Automobile, Loyang en Shipyard. Stuk voor stuk spellen waar ik niet naar uitzie.

Gelukkig zijn er nog wel spellen die ik graag eens probeer. Denk aan Carson City, Endeavor, Hansa Teutonica en Dungeon Lords (hoewel ik de auteur na Galaxy Trucker en Space Alert toch wel wantrouw: gaat het weer om een gimmick of nu toch om een serieus goed spel?). Bovendien is over twee maanden de speelgoedbeurs in Neurenberg alweer en daar zit vast wel weer iets leuks bij. Tot die tijd heb ik genoeg ongespeelde spellen en 78 koninkrijkkaarten in Dominion.

Zijn er meer mensen met favorietenlijstjes?

7 opmerkingen:

Eugene van der Pijll zei

Er waren voor mij dit jaar 4 nieuwe spellen die boven alle andere uitstaken:

1. Dominion Intrigue
2. Funkenschlag Fabrikmanager
3. At the Gates of Loyang
4. Cosmic Encounter (de FFG editie)

Nog leuker dan deze 4 spellen waren de twee top-uitbreidingen van 2009: Dominion Seaside en Agricola de Veenboeren. Beide uitbreidingen maken het basisspel niet alleen anders, maar ook beter, en dat is een hele prestatie voor die twee topspellen.

Van jouw top-5 kan alleen Pandemic me boeien, maar dat is voor mij een 2008-spel. Time's Up is een middenmoter; de andere drie spellen hoef ik niet meer te spelen.

Beste oudere spellen, nieuw voor mij:
1. 1825
2. Kaiser
3. Red November

Peter Hein zei

Intrigue en Seaside tel ik als uitbreidingen en komen daarom niet in de lijst voor. Had ik ze wel meegeteld, dan waren het waarschijnlijk de nummers 1 en 2 geworden.

Robèr zei

Mijn Top 6 van 2009, ziet er als volgt uit:
1. Timber Tom -> super mooi en fun spel. lekker racen door de bergen en elkaar dwars zitten.
2. Giants -> een echte beauty. Het is ingewikkelder dan het lijkt.
3. Sushibar/Regenwormen -> eigenlijk bedoel ik de hele zoch-collectie van dit formaat. Heerlijke tussendoortjes en vooral met niet-spelers.
4. Cuba -> zeer sfeervol, en vooral de uitbreiding maakt het voor mij een perfect spel
5. Krakow 1325 ad -> zeer geniepig spel
6. Dia de los Muertos -> een race over het kerkhof, waarbij de skeletten elkaar op humoristische wijze te lijf gaan.

Het zijn iig allemaakl spellen die ik sinds eind 2008, begin 2009 heb, en daardoor reeds meerdere keren heb gespeeld.

Bijna alle nieuwe aanwensten van Spiel09 zijn pas 1x uitgebprobeerd, of staan nog ongespeeld in de kast.Dus die komen wellicht volgend jaar op het lijstje.

Michiel zei

Dit jaar zal ik op een paar na 100 nieuwe spellen hebben geleerd. De beste zijn echter toch weer afkomstig van Martin Wallace. Hij is enorm productief geweest, een rangorde is zelfs lastig.
1. Steam
2. Last train to Wensleydale
3. Rise of Empires
4. Automobile

Verder is het anno 2009 nog steeds worker placement wat de klok slaat. Wallace biedt echter een dimensie meer dan alleen maar "plaats je werker en claim je actie." Volop interactie in alle fasen van het spel en Wallace heeft zijn eigen herkenbare mechanismen en verzint bovendien voor ieder spel weer nieuwe. Te weinig mensen in Nederland hebben Wallace nog ontdekt (ik heb echt geen aandelen in zijn bedrijf). Tinners trail is een uitstekende instap-Wallace, bij QWG uitgekomen. Daarna zou ik Stoom aanraden. Bevalt dat ook, dan komen in het voorjaar in het Nederlands Automobile en Brass uit.

Overigens van de Essen 2009 spellen die ik nog niet gespeeld heb, kijk ik het meest uit naar Hansa Teutonica en Machtspiele, die passen prima in mijn straatje volgens mij.

Marcel zei

Ik heb te weinig nieuwe spellen gespeeld om een zinvol lijstje samen te stellen. 2009 is voor mij vooral het jaar dat Dominion echt doorbrak (zelf was ik in 2008 via Brettspielwelt al verslaafd geraakt, dit jaar heb ik een groot deel van mijn lokale medespelers ook kunnen overtuigen) en de uitbreidingen hebben daar flink bij geholpen.
Voor het overige was het veel "mwah, wel aardig" maar daar staat de kast al vol mee dus dat laat ik dan liggen en vergeet het snel weer.

Axel zei

Geen rangvolgorde gewoon willekeurig.

- Smallworld
- Dominion
- A La Carte, die echte pannetjes en flessjes met allemaal leuke speelstukken is om te gieren!!!!
- Finca (al uit 2008)

Axel zei

Rober, waar is Timber Tom verkrijgbaar? Ik ben geintreseerd in die titel...