woensdag 28 januari 2009

Wensen voor de uitvoering van spellen

Ik ben dol op spellen en bezit er dan ook vele. Ik vind het heerlijk om naar mijn stapels spellen te kijken, zelfs als het spellen zijn die ik misschien wel nooit meer speel omdat vaak de nieuwere spellen voorrang krijgen boven oude favorieten. Ik heb zojuist de was laten centrifugeren en terwijl ik wachtte tot de wasmachine klaar was heb ik even genoegzaam naar de spellen gekeken die op zolder staan. Op zolder staan juweeltjes als De Bruggen van Shangrila, San Marco, Evo, Wallenstein, Pueblo en zo kan ik nog wel even doorgaan. Stuk voor stuk spellen die ik graag weer eens zou willen spelen maar waar ik het op korte termijn niet tot zie komen. Terwijl ik stond weg te dromen kwam ik op het idee om mijn verlanglijstje met de fysieke kenmerken van een fijn spel op te stellen.

Less is more
Gezien mijn ruimtegebrek is mijn eerste eis dat spellen vanaf nu verplicht in een doos zitten die precies groot genoeg is om al het materiaal comfortabel op te bergen. Als het materiaal ook in een doos past die half zo groot is: doen! Hierdoor kunnen er flink wat extra spellen in een spellenkast en het scheelt ook materiaal- en transportkosten. Als wasmiddelen vertellen dat ze milieubewust bezig zijn door kleinere verpakkingen te gebruiken, dan moet dat ook voor spellen en nog heel veel andere artikelen gelden.

Standaardverpakking
Soms kom je spellen tegen in een opvallende verpakken. Zo zaten spellen van Cwali vroeger altijd in een koker en heb ik ergens nog een afwasspel in een driehoekig doosje liggen. Hier maak je me niet blij mee. Ook de houten doos van Carcassonne de Stad doet mijn hart niet sneller kloppen. Ik wil graag kartonnen dozen in standaardformaten (bijvoorbeeld variëren in hoogte maar niet in lengte en breedte) zodat ze gemakkelijk gestapeld kunnen worden in mijn spellenkast.

Maatwerk
Weg met de standaard houten kubusjes, schijfjes en andere standaardcomponenten. Kijk naar Agricola, ik vind het echt leuker als de koeien er uitzien als koeien en de varkens als varkens. Houten blokjes zijn natuurlijk lekker goedkoop omdat ze efficiënt geproduceerd kunnen worden (weinig afval) en er wellicht sprake is van schaalvoordelen, maar dit weegt niet op tegen het plezier van de maatwerkcomponent. Natuurlijk heb ik er geen bezwaar tegen als onderdelen in verschillende spellen terug komen, zo lang ze maar perfect in het plaatje passen. En gezien het grote aantal reacties (dank daarvoor) op mijn blog over mooie spelonderdelen ben ik niet de enige die er zo overdenkt.

Omvang
Ik houd niet van priegelige onderdeeltjes. Vorige week speelde ik voor het eerst Cavum en los van wat ik van het spel zelf vindt, vond ik veel onderdelen te klein. Als alles een slagje groter was geweest, dan had ik het spel een stuk prettiger hanteerbaar gevonden. Dit gebrek kom je in meer spellen tegen, denk bijvoorbeeld aan de onstabiele pionnen op het veel te kleine scorespoor van Evo of de absurd kleine kolonisten uit Puerto Rico. Het tegenovergestelde (enorm grote onderdelen) kom je volgens mij minder vaak tegen al kan ik me ook voorstellen dat dat niet prettig speelt. Onderdelen moeten groot genoeg zijn om goed hanteerbaar te zijn (en dan raak je ze vast ook minder snel kwijt) maar niet (veel) groter dan nodig.

Spelregels
Niets zo vermoeiend als slechte spelregels. Als ik moeite heb om door een set regels heen te komen, kan dit er zo maar voor zorgen dat een spel heel lang ongespeeld in mijn kast blijft staan. Het is ook heel lastig om een spel uit te leggen waarvan de regels zo warrig zijn dat je ze zelf al nauwelijks helder hebt. Spelfabrikanten doen er dus verstandig aan om hun spelregels door meerdere mensen (variërend in leeftijd en spelervaring) te laten lezen om ze ze zo duidelijk mogelijk te maken. Misschien krijgen we in de toekomst wel DVD-tjes bijgeleverd met daarop een instructiefilmpje, dat zou voor veel mensen de drempel om nieuwe spellen te kopen en proberen een stuk lager maken.

Spelerssamenvatting
Omdat ik zo veel verschillende spelen heb gespeeld weet ik van spellen die ik een tijdje niet gespeeld hebt vaak alleen nog maar de hele grote hoofdlijnen. Een tweede keer de regels doorlezen gaat gelukkig altijd sneller dan de eerste keer, maar wat zou het fijn zijn als bij alle spelers een goede samenvatting zit zodat je snel de regels kan ophalen. En doe er dan meteen voor alle spelers een kartonnen kaartje met de fasen/stappen van het spel en de verschillende keuzes. Zo’n kaartje is ook prettig voor degene die uitlegt omdat de structuur van een spel dan zichtbaar is en de spelers het verhaal beter kunnen volgen.

Kwaliteit
Vanzelfsprekend wil ik spelmateriaal van een zeer goede kwaliteit. Ik wil geen kaarten die snel gaan slijten of aan elkaar blijven plakken. Ik wil geen stansramen waar de stukken nooit helemaal netjes uit komen, maar er altijd stukjes papier afscheuren. Wat ik ook jammer vindt is als het heel lastig is om het speelbord open te klappen zonder dat het ergens breekt of scheurt, borden moeten dus zo gevouwen zijn dat je zonder veel moeite goed kan openen. Een onderdeel wat vaak van mindere kwaliteit is, is papiergeld in een spel. Vaak ziet papiergeld er al na een paar potjes verfrommeld en beduimeld uit. En dan is een doren in het oog van mensen die zuinig zijn op hun spellen. Eugène gebruikt in plaats van papiergeld voor zijn Funkenschlag en Steam over Holland pokerfiches. Dit werkte verbazend goed en prettig. Het enige nadeel was dat je je geld minder goed geheim kan houden.

Reserveronderdelen
Soms wordt je in een spel verrast met wat reserveonderdelen. Denk bijvoorbeeld aan de extra treintjes die bij Ticket to Ride worden meegeleverd. Je hoopt ze natuurlijk nooit nodig te hebben, maar als het nodig is, is het heel fijn dat ze al in de doos zitten. Dat zouden nou meer speluitgevers moeten doen. Het fijne is dat als van een spel per ongeluk een onderdeeltje mist je ook niet meteen in de pen hoeft te klimmen (ik heb daar zelf vaak geen zin in waardoor ik een paar incomplete spellen in huis heb). En voor als er dan toch een onderdeel mist, het zou fijn zijn als altijd in de regels staat hoe je een vervangend onderdeel kan aanvragen. Bij veel uitgevers gaat dit prima, maar helaas nog niet bij allemaal.

Bruikbaarheid
Soms kom je spellen tegen waar de vorm boven de functie lijkt te gaan. Denk bijvoorbeeld aan de handgeschreven looks van het spelbord en de kaartjes van El Capitán. Dit ziet er prachtig uit, maar het is lastig leesbaar en zorgt daardoor voor onnodig oponthoud. Ik hecht veel waarde aan mooi spelmateriaal, maar dit moet niet ten koste gaan aan de speelbaarheid.

Eerlijkheid
Op de doos van het spel moet voldoende informatie komen om je een goed beeld van het spel te vormen. En dat begint met een goede inschatting van de minimale leeftijd (vaak te optimistisch) en de speelduur (vaak aan de korte kant). De incidentele spellenkoper is wellicht tevreden met een kort verhaaltje over het thema van het spel, maar de veelspeler wil graag iets meer weten (bijvoorbeeld wat voor type spel het is en hoe groot de geluksfactor is).;

Zo, dat is een behoorlijke waslijst met wensen geworden. Hebben jullie nog aanvullingen waaraan spellen zouden moeten voldoen?

2 opmerkingen:

Maarten zei

Punt één en twee spreken elkaar wel wat tegen.

Ikzelf heb liever standaardformaten en ordelijke dozen. Een voorbeeld daarvan is Dominion: Een 300tal kaarten als ik mij niet vergis en toch is de doos geweldig groot, maar als je eenmaal ziet hoe die kaarten in de doos zijn geordend zijn vind het het super.
Glory to Rome daarintegen, wat een klein lelijk doosje is dat met alles er gewoon ingepropt.

Peter Hein zei

Daarom ben ik ook zo'n fan van alea en Hans im Glück (afgezien van de kwaliteit van de spellen): duidelijke regels, schitterend spelmateriaal en compacte dozen in een standaardformaat.

Bij Cavum vond ik de priegeligheid nog niet eens zo erg; de veel te grote doos en het gebrek aan een heldere samenvatting naast de hoofdstekst (zoals bv bij alea en HiG) vond ik grotere minpunten.