dinsdag 23 september 2008

Wederspeelbaarheid en de groeiende spellenverzameling

Ken je dat? Een kast vol spellen die bijna nooit gespeeld worden, omdat er altijd iets nieuws te spelen is? Als het antwoord 'ja' is, ben je een gecertificeerde spellengek. Maar vrees niet, want het ligt niet aan jou. Het zijn de spellen.

Ieder jaar komen er massa's spellen uit. De meeste zijn hooguit de moeite waard voor een enkel kennismakingspotje, een paar zijn ronduit goed en daartussen hebben we de grauwe massa. En het is die massa die het probleem is. Leuk genoeg om een paar keer te spelen en daardoor misschien wel om te kopen, maar om de een of andere reden bereiken ze snel hun uiterste houdbaarheidsdatum.

De bittere waarheid is gewoon dat de wederspeelbaarheid van de meeste spellen niet geweldig is. Ik beken hier ook schuld, want mijn kast puilt uit van de 'prima' titels die ik waarschijnlijk niet eens echt zou missen als ik ze niet had. Spellen die leuk genoeg zijn voor 5 tot 10 potjes, maar nog meer? Het zijn alleen de echte topspellen die ook na 20 potjes leuk blijven om te doen. Helaas zie je dat niet direct na een potje of drie.

Het wordt dus tijd mijn verzameling eindelijk eens grondig te herzien. En natuurlijk moet ik proberen om me straks in Essen in te gaan houden. Misschien helpt het als de adviezen van deze geeklist uit mijn hoofd leer? En wie weet kan ik mijn verzameling op lange termijn dan onder de grens van 200 houden. Mijn spellenkast (en een niet nader te noemen huisgenoot) zou dat erg waardereren.

maandag 22 september 2008

Hoera voor 999 Games!

999 Games maakte eerder dit jaar natuurlijk al een goede beurt door Agricola naar Nederland te halen. Maar dit najaar hebben ze nog meer verwennerijen voor de veelspeler in petto, met Dominion en Le Havre! Dominion moet Race for the Galaxy naar de vergetelheid verbannen (gaat lastig worden) en Le Havre is van niemand minder dan Uwe Rosenberg, sterauteur van Schnäppchen Jagd (en nog een of twee spelletjes).

Pandemic stond ook op de rol, maar blijkens de altijd betrouwbare bron van Bordspel.com is dat helaas weer van de baan. Ik heb het spel al eens gesuggereerd bij de heren van QWG, misschien dat ze nu hun kans grijpen?....

Hoe dan ook, het belooft een mooi spellennajaar te worden. Ik moet nu eindelijk maar eens echt aan mijn verlanglijst voor Spiel gaan werken!

Over hoera gesproken: 999 Games viert binnenkort het 10-jarig jubileum van de Kolonisten van Catan. Dat wordt en werd gevierd met taart. Helaas kwam ik pas op het idee van een foto toen hij al in verregaande staat van consumptie verkeerde.

vrijdag 19 september 2008

Weerwolven van Wakkerdam

Gisteren was de periodieke spellenavond op mijn werk. Ik had dit keer het rollenspel de Weerwolven van Wakkerdam meegenomen omdat ik dacht dat veel mensen het leuk zouden vinden om met de hele groep te spelen in plaats van meteen op te splitsen. We speelden in een vergaderzaal zodat de groep mooi in een rondje kon gaan zitten en ik in het midden kon staan. Nadat ik de regels had uitgelegd, de rollen had verdeeld, viel al snel de nacht en de eerste slachtoffers.

Het was voor mij voor het eerst dat ik in het spel de rol van spelleider op me nam, dus ik moest er ook nog een beetje inkomen. Mijn collega’s waren erg enthousiast en zelfs de doden konden het niet laten om af en toe een beetje te stoken in de discussies die ontstonden (maar natuurlijk zonder te verraden wie de wolven waren die iedere nacht een slachtoffer maakten).

Het was ontzettend leuk om te zien hoe goed de weerwolven waren en hoe zoals gewoonlijk de spelers met de grootste mond als eerste door de burgers op de brandstapel werden gezet. De wolven lukten het subliem om de spelers met een bijzondere rol er uit te filteren en snel onschadelijk te maken. De eerste ronde eindigde een beetje mak toen er nog precies één burger en één weerwolf over waren die moesten stemmen wie er op de brandstapel moest en de stemmen dus staakten.

We besloten dan ook maar om de tweede ronde met de burgemeester te spelen. De oudste speler bood zich onmiddellijk aan als burgemeester, hield een ontroerende inauguratierede en werd vervolgens onmiddellijk op de brandstapel gezet door de burgers. Dit bleek een goede keus want de burgemeester bleek inderdaad ’s nachts een harig vachtje te hebben.

Ik liet de dorpelingen de volgende burgemeesters (het was niet echt een populair beroep) kiezen via het wie wordt het niet systeem. Met dit systeem begint een willekeurige speler en noemt een andere speler die geen burgemeester wordt, die speler kiest ook weer een speler en zo ga je door tot er maar één speler over is die dus de burgemeester wordt. Dit kiessysteem werkt verrassend snel.

De burgemeesters hadden doorgaans te veel praatjes en gingen daardoor niet zo lang mee. De ontknoping van het spel was weer spannend, er waren twee spelers over en één daarvan was een weerwolf……. De burgemeester gaf de doorslag en gooide zijn laatste burger op het brandstapel. Daarna onthulde hij zijn ware harige aard en bleken de weerwolven te hebben gewonnen. Meerdere collega’s gaven aan ontzettend veel lol te hebben gehad tijdens het spel dus dit spel kan ik nog wel een keer meenemen.

Zelf had ik het erg vermoeiend, maar absoluut de moeite waard gevonden. Spelleider zijn is echt een pittige rol, je moet goed in de gaten houden wie welke rol heeft, de karakter op het juiste moment hun ogen open laten doen en vooral goed weten wie nog leeft en wie niet. Dit laatste vond ik het lastigste. Ik liet op een gegeven moment de doden hun stoel wat naar achteren schuiven zodat ik beter het overzicht kon houden. In de spelregels voor de uitbreiding van de weerwolven staat een leuke variant die dit op zou hebben gelost. Alle spelers zetten een brandend lichtje voor zich op tafel en als ze dood gaan, wordt hun lichtje uitgeblazen. Helaas zijn waxinelichtjes in ons kantoorgebouw verboden, maar wie weet als ik rond de kerst ergens goedkoop lampjes op een batterijtje kan kopen, dat ik dat wel doe.

woensdag 3 september 2008

Favorieten voor twee: Ticket to Ride kaartspel

Zo'n beetje een op de drie spellen die ik speel, doe ik met Helen. Het is dan ook geen wonder dat dat zeven van mijn tien meest gespeelde spellen tweepersoonsspellen zijn: Flowerpower, Carcassonne, Lost Cities, Race for the Galaxy, Jambo, Carcassonne: Jagers en Verzamelaars en Kupferkessel Co.

Omdat ik zo vaak tweepersoonsspellen speel en dit een populair genre is, leek het me aardig om hier af en toe aandacht te besteden aan onze persoonlijke favorieten, die Helen en ik vaak spelen. Daar horen ook spellen bij die geschikt zijn voor meer, maar ook (of vooral) erg goed tot hun recht komen met twee. Oplettende lezertjes zullen gezien hebben dat drie van de bovenstaande titels in die categorie passen: de beide Carcassonnes en Race.

In deze rubriek bekijk ik de volgende aspecten: interactie, draagbaarheid en tactiek. Vandaag trap ik af met het Ticket to Ride kaartspel.

Interactie: hoe zit het met de pestfactor?

In dit spel ben je voornamelijk bezig met je eigen spel. Uiteindelijk wil je de kaarten veilig stellen die je voor je tickets nodig hebt. Maar het is verstandig om de tegenstander in de gaten te houden. Je mag namelijk geen treinkaarten spelen van een kleur die je medespeler al heeft liggen, tenzij je er meer speelt dan hij. In dat geval is je medespeler al zijn kaarten in die kleur kwijt, inclusief eventuele jokers die er bij lagen. Ik kan uit ervaring melden dat dit erg pijnlijk kan zijn. Verzamelt de andere speler dus dezelfde kleur als jij, wees dan voorzichtig.

De interactie is voornamelijk indirect en daardoor is het spel niet confronterend, maar van een semi-solospel is zeker geen sprake. Ideaal voor veel partners :-)

Draagbaarheid: past dit een beetje in de koffer?

Antwoord: ja! Zoals de naam al aangeeft, bestaat het materiaal alleen uit kaarten. Deze hadden met gemak in een doos gepast die nog niet de helft van de huidige was. Ga je op vakantie, laat de doos dan thuis en doe de kaarten in een willekeurig binnenvakje van je tas, rugzak of koffer. Door het weinig materiaal is de voorbereidings- en opruimtijd minimaal: allebei een stapel schudden en kaarten uitdelen en klaar ben je.

Tactiek: hebben we nog een beetje invloed?

Verwacht geen tactisch steekspel zoals Yinsh of Tzaar, maar het Ticket to Ride kaartspel is zeker geen geluksfestijn. Natuurlijk trek je kaarten, maar bij de tickets mag je altijd kiezen welke je houdt en bij de treinkaarten zul je slechts bij uitzondering kaarten van de dichte stapel trekken. Dit komt doordat je aan sommige kleuren niets hebt. In het bordspel zijn sommige routes nog grijs, waarvoor je iedere kleur voor kunt gebruiken. In het kaartspel vereisen de kaarten specifieke kleuren en niet anders. Trek je dus van de stapel, dan loop je kans kaarten te trekken waar je niets aan hebt.

Hier komt ook het belang van locomotieven om de hoek kijken. In de eerste plaats kun je ze gebruiken om meer kaarten van een kleur tegelijk te spelen, en zo de concurrentie in die kleur af te stoppen. Maar nog belangrijker is dat locomotieven in je eigen stapel bij de tickets ingezet kunnen worden in een kleur naar keuze. Omdat je tijdens het spel niet mag kijken welke kleuren je ook alweer had verzameld, zijn de locomotieven een soort verzekering tegen mislukte tickets. Een open liggende locomotief trekken betekent dat je verder geen kaart mag trekken, maar dat is het vaak meer dan waard.

Conclusie

Het Ticket to Ride kaartspel is een ideaal stellenspel: vlot, simpele regels, weinig gedwarsboom en voldoende mogelijkheden om het resultaat naar je hand te zetten. Combineer dat met een vriendelijke prijs en een grote draagbaarheid en het is een spel dat aan ieder spellenminnend stel aan kan raden!

maandag 1 september 2008

Gespeeld in augustus

De eerste van een nieuwe maand, dus wordt het weer tijd voor een maandoverzicht. In augustus heb ik 64 keer een spel gedaan. In totaal heb ik 22 verschillende spellen gespeeld, waarbij drie spellen goed waren voor meer dan de helft van het aantal gespeelde potjes. De spellen die ik vaker dan 1x heb gedaan:

13x Tai Pan
12x Ticket to Ride kaartspel
10x Agricola
5x Hängenden Gärten
4x Race for the Galaxy
3x Stef Stuntpiloot
2x Fluxx

Nieuwe spellen in deze maand waren Stone Age, League of Six, Limits en De Gouden Eeuw. Van die vier vond ik Stone Age het leukst. Toegegeven, het is weer een werkverschaffingsspel, die me al bijna de neus uit beginnen te komen. Maar Stone Age voegt toch wat toe door het vrij strakke ontwerp, zonder al te veel tierelantijnen en gedoe zoals in Caylus, De Kathedraal en Agricola. En vergeet die heerlijke dobbelstenen niet! Als het leuk blijft, denk ik dat De Kathedraal moet vrezen voor zijn plaatsje in mijn collectie. Ik kijk dus uit naar de Nederlandse versie.

Helen vond Stone Age ook erg leuk. Sowieso hebben we deze maand veel met z'n tweeën gespeeld. Zo'n beetje de helft van alle potjes hebben we met z'n tweeën gedaan (zoals bijna alle gespeelde potjes Agricola, Ticket to Ride kaartspel, Hängenden Gärten en Race for the Galaxy).

Ten slotte nog even aandacht voor Fluxx, dat ik voor het eerst in acht jaar weer eens speelde. Ik vond het vroeger helemaal niks, maar kan nu de charme er wel van inzien. Je moet het wel met mensen spelen die van een beetje meligheid houden. Ik denk dat ik op Spiel maar op zoek ga naar de Monty Python-editie. Als je toch voor melig gaat kun je het beter goed aanpakken.

Spellenprijzen

Het najaar nadert, en dat betekent behalve enkele spellenbeurzen ook weer een aantal spellenprijzen. De Spiel des Jahres hebben we net gehad, de Deutscher Spiele Preis komt er aan en de nominatielijsten van de International Gamers Award en de Nederlandse Spellprijs zijn net bekend gemaakt.

Over die laatste twee wil ik het hier hebben. Zoals wel vaker is er weinig overlap tussen beide lijsten: Tzaar is het enige spel dat bij allebei genomineerd is. Dat komt vooral doordat de meeste spellen op de IGA-lijst nog niet in het Nederlands zijn verschenen of dat nooit zullen doen. Dat laatste hangt sterk samen met het feit dat op de IGA-lijsten veel spellen staan die maar een hele kleine doelgroep hebben, namelijk die van de hardcore spellenspeler. De winnaar van vorig jaar in de belangrijkste categorie, 'multiplayer general strategy games', Through the Ages, is daar een goed voorbeeld van.

De IGA streeft er naar eigen zeggen naar om 'het beste spel van het afgelopen jaar' uit te kiezen, maar dat resulteert vaak in obscure nominaties (zoals Jenseits von Theben een paar jaar terug, dat toen in een oplage van 300 spellen was verschenen) en een nominatielijst waar weinig sprake is van een heldere focus. Nu is de IGA een onderscheiding door spelers voor spelers, dus heel gek is dat niet. Maar ja, die doelgroep is nu eenmaal buitengewoon kritisch, soms op het zeikerige af, en die heeft heus geen onderscheiding nodig om te bepalen wat het beste spel is.

Dat gezegd hebbende denk ik dat Agricola wel zal winnen. Van de spellen die ik gespeeld heb is dat niet mijn favoriet (Race en Im Jahr des Drachen vind ik toch echt leuker). Van de tweepersoonsspellen zal 1960 wel winnen en van de categorie historische simulaties heb ik te weinig kaas gegeten.

Dan de NSP. Als jurylid ben ik wellicht een tikje bevooroordeeld (ahem), maar een zekere focus proberen we daar als jury toch wel aan te brengen. Ons streven is om ieder jaar een lijst op te leveren van spellen die een breed publiek aan zullen spreken. Voor mij was er dit jaar geen echte uitschieter bij. Veel recente klappers zijn net te laat uitgekomen, of komen pas later of helemaal niet uit in vertaling. Mijn persoonlijke favoriet is Tzaar, gevolgd door Thebes (wellicht hebben we de Queen-editie toch mede te danken aan de IGA-nominatie?) en Yspahan.

De laatste wordt op het Spellenspektakelforum het vaakst genoemd als waarschijnlijke winnaar, maar ik zet mijn geld op Cuba. In de eerste plaats is het een titel die veel spellenliefhebbers aan zal spreken. En die liefhebbers vormen traditioneel een groot aandeel van het electoraat. In de tweede plaats is er de formidabele PR-machine van The Game Master, die een paar jaar geleden De Ontembare Stad naar de winst hielp. Voor alle duidelijkheid: een goede PR vind ik een geoorloofde en zelfs zeer verstandige manier om je spel aan een onderscheiding te helpen. Dat vergt meer dan wat vrienden en familie optrommelen, zoals soms wel eens gesuggereerd lijkt te worden.

Maar we moeten nog even geduld hebben. Hoe dan ook, voor mij springt er niet een duidelijke favoriet bovenuit.