vrijdag 30 mei 2008

Wat is groot?

Wat is groot en wat is duur? Dit zijn de standaardvragen waar een spellenliefhebber mee wordt geconfronteerd als hij een nieuw spel voor het eerst doet. Een tijdje terug speelde ik voor het eerst Conquistador. Er ontstond een centraal eiland en de vraag was of ik (nu ik de kans had) dit eiland voor eens en altijd moest zien te veroveren. De vraag was dus eigenlijk of het eiland wel of niet groot was. Ik had geen idee, het spel was nog maar net begonnen en ik kon nog totaal niet inschatten of ik deze kans kon laten lopen of niet. Peter Hein gaf aan dat hij dacht dat het een interessant eiland was en dus besloot ik er maar voor te gaan. Dit bleek verstandig te zijn omdat er verder alleen maar kleinere eilanden ontstonden en dit eiland dus de winnaar (ME!) bepaalde.

Afgelopen week heb ik met Peter Hein het tweepersoonsspel Medici vs Strozzi gedaan. Het was voor ons beide de eerste keer. Medici vs Strozzi is een verkoopspel. Iedere beurt bestaat uit het trekken van één, twee of drie tegels en hier een prijs aan te hangen. Als je tegenstander het een goede prijs voor het aanbod vindt, koopt hij de tegels tegen deze prijs. Doet hij dit niet, dan moet je zelf de prijs betalen. Ik had werkelijk geen idee wat alles waard was. Mijn prijzen waren veel hoger dan wat Peter Hein voor zijn combi’s vroeg. Het spel werd over drie ronden gespeeld en ik gaf geld uit als water terwijl Peter Hein lekker zuinig aan deed. En aangezien de speler met het meeste geld aan het eind wint, zag ik de bui al hangen. Dacht ik. Maar in de laatste ronde bleken mijn goederen net genoeg op te leveren om met een marginaal verschil te winnen. Uiteindelijk bleken mijn uitgaven en prijzen dus goed (genoeg) te zijn geweest, maar vraag me niet waarom of wat iets waard is.

Nog een voorbeeld over hoe lastig het is om de waarde in te schatten. Neem Koehandel, een kaartspel waarbij je dierenkaarten veilt. Iedereen heeft dezelfde hoeveelheid startkapitaal en dat geld gaat rond doordat je telkens de opbrengst mag houden van het dier dat je veilt. Ik heb dit spel redelijk vaak gedaan en dacht dat ik wel zo’n beetje in de smiezen had wat een kip, koe of paard waard zijn. Totdat ik het spel speelde met de (toen nog jonge) neefjes en nichtjes van Niek. Die koters boden werkelijk als dwazen op alles wat voorbij kwam. Ik haakte dus telkens heel snel af omdat ik de prijs te hoog vond. Het resultaat hiervan was dat zij het ene beest na het andere binnen schoven en ik rijker en rijker werd, maar te krenterig was om het geld uit te geven omdat ik niet enorme ladingen met geld wilde betalen voor een suffe soepkip.

De grap is alleen dat ik een veel voorkomende denkfout maakte. Ik bekeek de waarde van de kaarten absoluut (een goede prijs voor een kip is X en als hij meer kost is het te duur) in plaats van relatief (een varken is drie keer meer waard dan een kip en een paard is weer twee keer zo veel waard als een varken) De neefjes en nichtjes boden helemaal geen rare dingen, ze gaven alleen meer uit voor zeg maar één basis eenheid dier. De prijzen zelf hadden wel logische verhoudingen tot elkaar. Ik had dit alleen op dat moment niet door en verloor jammerlijk en snapte niet meteen hoe dit had kunnen gebeuren.

De grap is dat je met je speelgenoten bepaalt wat iets waard is. Als iedereen domme dingen doet, zou dat wel eens de norm kunnen worden waardoor de rationeel biedende speler (het levert dit op en dus moet ik niet meer bieden dan zus en zo) toch nog het onderspit delft. Wat de waarde van iets is, of wat groot is, hangt dus ook zeker af van je medespelers. Als ik tegen iemand anders Medici vs. Strozzi zou spelen, zou het best zo kunnen zijn dat ik met hetzelfde prijsbeleid zou verliezen omdat de relatieve prijzen anders waren komen te liggen.

Dagje Duitsland

Zo, na alle blogjes over de top 100 van 2008 (ik zet het jaartal er maar vast bij, aangezien dit volgens mij een blijvertje gaat worden), is er ook weer ruimte voor andere stukjes. Bij deze een blogje dat ik afgelopen zondag heb geschreven (maar niet tussen de top 100 blogjes wilde zetten) over een hele leuke dag.


De meest geweldige spellenwinkel ter wereld is All Games in Essen (Duitsland). Daar wordt een enorm assortiment gecombineerd met aangename prijzen en een gebrek aan opdringerige verkopers die je ongevraagd advies geven waar je niet op zit te wachten. Het is maar goed voor de snelheid waarmee mijn salaris van mijn girorekening verdwijnt, dat deze winkel niet in Den Haag of Rotterdam zit!

Eén a twee keer per jaar doen wij dan ook een tripje All Games om nieuwe spellen te scoren en gisteren was het zo ver. Mijn collega Ayesha ging ook mee dus we maakten er een echt dagje uit van. Op zaterdagochtend heb je geen last van files en daardoor stonden we twee uur na vertrek op de parkeerplaats voor All Games en kon de shop-sessie beginnen.

Ik vind het heel grappig dat mijn winkeltechniek hemelsbreed verschilt van die van Peter Hein. Hij is altijd veel beter op de hoogte van alle spellen die verschijnen en heeft op basis van informatie die hij op internet vindt altijd al een uitgebreide selectie gemaakt van de spellen die hij interessant vindt en welke hij absoluut niets vindt. Ik heb vaak wel een vaag idee van wat er aan nieuwe spellen te koop is en soms één of twee spellen die ik persé wil hebben, maar verder maak ik mijn keuze vooral op de looks van de doos.

Ik had me deze keer iets uitgebreider voorbereid door van de nieuwe spellen op de All Games website op te zoeken wat er op Boardgamegeek over stond vermeld. Verder heb ik deze week een drietal van Peter Heins aankopen gespeeld. De conclusie uit deze voorbereiding was dat ik Animalia en die Hangende Gärten wilden hebben. De eerste vanwege de looks en de tweede omdat ik dat echt een super leuk spel vond. Verder twijfelde ik over Aquaretto en dat was het wel. Het is altijd goed om ruimte te laten voor impulsaankopen.

Tegenwoordig staan alle nieuwe spellen bij elkaar opgesteld dus dat is altijd een goede plek om snel een indruk te krijgen van wat er te kiezen valt. Tot mijn grote teleurstelling was die Hangende Gärten uitverkocht dus dat deel van mijn plan ging niet door. Animalia had ik wel snel te pakken dus daarna was het tijd voor de impulsaankopen.

Ik heb mezelf uiteindelijk negen nieuwe spellen gegeven:
Animalia: voor de looks
Aquaretto: het thema blijft leuk en ik ben gewoon nieuwsgierig naar wat het toevoegt aan Zooleretto
Stone Age: Hans im Glück is bijna altijd goed en de andere nieuwe spellen van deze uitgever liggen al bij Peter Hein dus laat ik deze maar eens gaan proberen
Metropolys: de nieuwste Ystari zag er te mooi uit om te laten liggen
Hai Alarm: een klein spelletje van Drie Magier, dit is een gokje, maar dit zag er zo mooi uit
The Golden Compass Duell der Panzer Bären: ik hield van het karakter Iorek uit het boek waar de film op is gebaseerd en bovendien was dit het enige nieuwe tweepersoonsspel
4 in 1: volgens de doos de vier beste slagenspelletjes, waaronder mü en ik ben het er mee eens dat dat een geweldig slagenspel is dus nu maar hopen dat de andere van hetzelfde niveau zijn
Zauberschwert & Drachenei: ik houd van sprookjes en hoop dat dit een spel is waar je je een figuur in een sprookje voelt
Im Bann der Pyramide: een klein spelletje van Wolfgang Kramer met Egyptisch thema, daar krijg ik Niek vast wel aan.

Verder heb ik nog voor een collega twee uitbreidingen van Funkenschlag meegenomen en Agricola. En jaloers dat ik ben! Ik wil Agricola ook hebben! Maar omdat van dit spel binnenkort (al duurt binnenkort me al veel te lang) een Nederlandse versie uitkomt en ik denk dat ik voor de Nederlandse versie makkelijker medespelers zal vinden, heb ik besloten dat ik echt ga wachten op deze versie. Maar misschien kan ik mijn collega wel overhalen dat ik gezellig met zijn exemplaar kom spelen….

Ayesha had ook een lekkere stapel spellen uitgezocht en ging dus ook blij weg. Al was het voor haar een tegenvaller dat Oeps, mis! al jaren niet meer geproduceerd meer wordt en dus niet meer te koop is.

Het was inmiddels een uur of twee en nu we onze spellenhonger hadden bevredigd werd het tijd voor de knorrende magen. We reden naar het Boothuis, een restaurantje met terras aan een klein riviertje dat vlak bij All Games ligt. We zochten een plekje in de zon en hebben lekker geluncht en mensen gekeken (die lopend, fietsen en roeiend voorbij kwamen).

Na de lunch zijn we doorgereden naar het centrum van Essen op zoek naar de sonderangeboten (de uitverkoopjes). Bij de Galeria Kaufhof hadden ze spellen van Queen in de uitverkoop. Ik heb Mac Robber voor 5 euro gekocht en Ayesha nam Rat Hot voor dezelfde prijs. Tot mijn verbazing lag Thebes ook al met een “van-voor” sticker op de planken (al ging daar nog niet heel veel van af). Ik vond dit een leuk spel, maar helaas liep Niek er niet warm voor en is de kans dat ik het nog op tafel krijg minimaal. Helaas lag die Hangende Gärten hier nog niet in de schappen (dat had ik stiekem gehoopt).

Na een stop bij de Starbucks voor een heerlijke frapucino dolce de leche, gingen we naar het warenhuis Müller. Hier hadden ze helaas geen koopjes en ook geen Hangende Gärten en dus bleven al deze spellen lekker op de planken staan. We konden de grote speelgoedwinkel in Essen niet meer vinden (of was hij nou gewoon weg), maar we vonden dat we ook wel genoeg geshopt hadden en we gingen dus weer terug naar de auto.

Wij dames waren flink moe van al het gewinkel en vielen subiet in de auto in slaap terwijl Niek er nog even van genoot om het gaspedaal diep in te trappen. Ook de terugweg verliep weer prima en rond 7 uur waren we weer thuis.

De nieuwe spellen zijn inmiddels van hun folie verlost, het stanswerk is gedaan dus nu kan het echte speelplezier beginnen!


donderdag 29 mei 2008

De Top-100: en dan nog dit...

Het grote werk zit er op, de nummer 1 is bekend. Mijn uiteindelijke totaalscore is: 70 in bezit, 83 gespeeld. Ergens voel ik wel iets voor het voornemen van Eugène om binnen een jaar de resterende 17 spellen gespeeld te hebben. Maar ja, daar zitten wel stevige spellen als Diplomacy, Axis & Allies, Roads & Boats en Imperial bij. Ik ga mijn best doen, maar durf niet ze zeggen dat het gaat lukken. Aan de andere kant: Europe Engulfed miste de lijst op een haar na, en die zal toch echt ongespeeld gaan blijven (sorry Jérôme, Bas).

Uiteindelijk vond ik de top-100 een interessante mix van vertrouwde klassiekers en Nieuwe Hete Spellen. Sommige van die nieuwtjes zullen wel eeuwigheidswaarde krijgen (ik denk aan Agricola en Race for the Galaxy), van andere spellen durf ik het minder te zeggen. De top-10 bestond wel uit klassiekers (wel een relatief begrip overigens). Van de tien spellen stammen er slechts drie uit de 21e eeuw, en is Caylus uit 2005 het meest recent.

De nummers 1 en 2 mogen op Boardgamegeek dan ook 1 en 2 zijn, er zijn duidelijk structurele verschillen tussen deze top-100 en de 100 hoogst gewaardeerde spellen op BGG. In de Lage Landen top-100 tref je maar erg weinig spellen aan van de 'Amerikaanse stijl'. Nauwelijks wargames, geen Age of Steam, Through the Ages, 1960 en ga zo maar door. Het bevestigt voor mij het vermoeden dat de gebruikers van BGG een smaak hebben die duidelijk meer naar Amerispellen (Ameritrash, als je wilt) neigt dan hier. Niet zo gek, als je bedenkt dat de helft van de gebruikers uit de VS komt. En nog klagen die Ameritrashers over het gebrek aan aandacht en respect voor 'hun' spellen!

Tot slot nog wat kleine statistiekjes.

Populairste auteur:
1. Reiner Knizia (8 spellen, waarvan 0 met een andere auteur)
2. Wolfgang Kramer (8 spellen, waarvan 6 met een andere auteur)
3. Alan Moon (5 spellen, waarvan 1 met een andere auteur)

Populairste uitgever:
1. Kosmos (12 spellen)
2. Hans im Glück (11 spellen)
3. alea (10 spellen)

Daarbij heeft Hans im Glück de meeste spellen in de top-10 (3) en is het aantal spellen van alea des te indrukwekkender als je bedenkt dat er slechts 21 spellen onder dit label zijn uitgebracht. Bijna de helft haalt dus de top-100!

Ik wist dat de top-100 leuk zou zijn om te doen (anders was ik er niet aan begonnen), maar gaandeweg begon ik het steeds leuker te vinden. Ik denk er sterk over om het volgend jaar te herhalen, al was het maar om te zien hoe de populariteit van sommige spellen zich ontwikkeld. Aan de andere kant weet ik niet hoe enthousiast iedereen is om (weer) een favorietenlijstje aan te leveren. Misschien moet ik maar een spel verloten om over de 100 stemmen te komen?

woensdag 28 mei 2008

De Top-100: 1-10

Vandaag krijgen we dan eindelijk de tien meest populaire spellen der Lage Landen. Geen verrassingen hier, afgezien misschien van de precieze volgorde.

10. Caylus
(William Attia, Ystari, 2005)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Caylus is een logische top-10 kandidaat, maar eigenlijk had ik het nog wel hoger verwacht. Het is nog steeds een immens populair spel, maar de juichende geluiden waarmee het een paar jaar geleden omgeven werd zijn nagenoeg verstomd. Daarvoor moeten we nu bij Agricola zijn.

9. Eufraat en Tigris
(Reiner Knizia, Hans im Glück, 1997)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Sommige spellen zijn blijvend populair en Eufraat en Tigris is daarvan een van de beste voorbeelden. Het was ooit de eerste nummer 1 op de ranglijst van Boardgamegeek en bleef dat onafgebroken tot het verschijnen van Puerto Rico. Inmiddels is het nog steeds een echt top-10 spel. Met drie potjes heb ik dit schandalig weinig gespeeld.
Sander: "De kettingreacties die op het bord kunnen plaatsvinden door externe conflicten blijven me fascineren."

8. Machiavelli
(Bruno Faidutti, Hans im Glück, 2000)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Dit was lange tijd mijn favoriete kaartspel en ook een van mijn favoriete spellen in het algemeen. Maar na een tijdje speelde ik het nauwelijks meer, en inmiddels moet het genoegen nemen met een plekje in mijn persoonlijk top-50 (denk ik). Nog steeds leuk om te doen, maar wat kan het soms lang duren!

7. Tai Pan
(Urs Hostettler, Fata Morgana, 1991)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Over favoriete (kaart)spellen gesproken: natuurlijk ben ik erg ingenomen dat Tai Pan de top-10 heeft gehaald. Het stempatroon van Tai Pan wijkt nogal af van de andere spellen in de top-10. Het kwam op de minste lijstjes voor, maar geen enkel ander spel bezette zo vaak de eerste plaats. En de stemmers die het niet op 1 zetten, hadden het allemaal in hun top-10. Met andere woorden: als je Tai Pan leuk vindt, vind je het ook direct erg leuk. Als je ook maar een beetje houdt van slagenspellen, moet je dit zeker eens proberen.
Sven: "Het beste slagenkaartspel voor vier spelers."

6. Carcassonne
(Klaus-Jürgen Wrede, Hans im Glück, 2000)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Hier vinden we een van de meest succesvolle SdJ-winaars aller tijden. 'Meer dan vier miljoen exemplaren verkocht', staat inmiddels op Duitse doos te lezen. Ondanks de talloze spin-offs was dit de enige variant die veel punten kreeg. De Stad kreeg nog een paar, maar niet genoeg voor de top-100. Jagers & Verzamelaars en De Burcht, die ik allebei leuker vind dan het basisspel, kregen geen van beide ook maar één stem.
Wiljan: "Dat spel ken ik nu nog maar een half jaartje maar het gaat nog steeds niet vervelen doordat het telkens anders is. Het blijft tot de eindafrekening spannend wie er wint."

5. Vorsten van Florence
(Wolfgang Kramer & Richard Ulrich, alea, 2000)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Geloof het of niet, maar de meest recente winnaar van de NSP kwam op geen enkel lijstje op de eerste plaats. Het is daarmee het hoogst genoteerde spel dat door niemand als favoriet is bestempeld. Maar omdat het wel op ontzettend veel lijstjes in de top-10 stond, komt het met gemak bij de bovenste vijf.
Sander: "Een prachtig spel en een genot om te spelen. Goede balans tussen korte- en lange-termijnplanning. Elke keer lijkt het spel een andere aanpakte vereisen; ik zit tijdens het spelen altijd op het puntje van m'n stoel."

4. El Grande
(Wolfgang Kramer & Richard Ulrich, Hans im Glück, 1996)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Mijn favoriete bordspel in de lijst. Na meer dan tien jaar heeft dit nog steeds niet aan speelplezier ingeboet. Ontzettend flexibel, altijd weer anders en een prachtige mix tussen lange en korte termijn. Kramer en Ulrich maken niet veel spellen samen, maar doen het wel bijna altijd goed. El Grande is ook nog eens het vierde spel van Hans im Glück in de top-10.
Delia: "Briljant"
Sven: "Een klassieker onder de strategische bordspellen, die heel toegankelijk is voor iedereen die van gezelschapsspellen houdt."

3. Kolonisten van Catan
(Klaus Teuber, Kosmos, 1995)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Dit is het spel waarmee voor veel spellengekken hun gekte begon. En nog steeds is het onder liefhebbers erg populair, ondanks regelmatig ritueel gemurmureer op die dekselse dobbelstenen. Ik heb het daardoor denk ik wat minder populair ingeschat dan het is. Aan het begin van deze verkiezing ging Kolonisten zelfs een tijdje aan de leiding!
Leonie: "Dit was mijn kennismaking met de wereld achter de standaard spellen als Monopoly en Risk en heeft mijn ogen geopend."

2. Funkenschlag
(Friedemann Friese, 2F Spiele, 2004)
In bezit: nee
Gespeeld: ja
Funkenschlag gaat alweer een paar jaar mee, maar neemt de laatste jaren stormachtig in populariteit toe. Dat merk je aan de tweede plaats in deze lijst en ook op Boardgamegeek, waar het dezelfde positie inneemt. Ik ben er nooit echt kapot van geweest, maar ken in mijn omgeving eigenlijk alleen maar mensen die het geweldig vinden.

En met een tweede plaats voor Funkenschlag weten we nu wat we altijd al wisten, de onbetwiste nummer 1:

1. PUERTO RICO
(Andreas Seyfarth, alea, 2002)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Absoluut niet onverwacht, maar wel met grote overmacht, is Puerto Rico niet alleen het populairst in de internationale gemeenschap van spelliefhebbers, maar ook in Nederland en Vlaanderen. Het is het enige spel dat op meer dan de helft van de ingezonden lijstjes voorkomt. Meer dan de helft van de spellen in de top-100 heeft in totaal minder punten verzameld dan het verschil in punten tussen Puerto Rico en de nummer 2. Het kwam niet het vaakst op de eerste plaats (daar moest het Tai Pan en El Grande voor zich dulden), maar maakte dit goed door de breed gedragen populariteit. Wat je er verder ook van vindt, een spel dat zo wijd verspreid populair is, verdient niet anders dan de eerste plaats in deze top-100. Agricola krijgt er nog een zware dobber aan om dit van de eerste plaats te stoten.
Sander: "Geweldig spel, ik speel het nog steeds met veel plezier."

Wederom alles gespeeld, en een spel niet in bezit. Als ik alle individuele potjes van deze tien spellen optel, kom ik met gemak boven de 500 gespeelde spellen uit (overigens nemen Tai Pan en Carcassonne daarvan bijna 80% voor hun rekening).

En daarmee zijn we aan het einde gekomen van deze top-100. Morgen doe ik nog een bijdrage met extra statistiekjes en mijmeringen, en dat is het dan.

Ik wil iedereen bedanken voor de getoonde belangstelling en reacties, maar vooral alle inzenders voor hun lijstjes met favoriete spellen. Het was leuk om te doen, en bij voldoende belangstelling doe ik het volgend jaar misschien wel weer.

En dan ga ik nu een potje Race for the Galaxy doen. Helen?

dinsdag 27 mei 2008

De Top-100: 11-20

En dan komen we nu in de hoogste regionen terecht. Wie deze spellen ziet, zal wel een vermoeden hebben welke spellen er in de top-10 zullen staan.

20. Ticket to Ride
(Alan Moon, Days of Wonder, 2004)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Niet verwonderlijk is het originele Ticket to Ride het hoogst genoteerde spel uit de reeks. Weinig spellen zijn zo toegankelijk en bieden toch genoeg uitdaging om te blijven spelen. De archetypische SdJ-winaar.

19. Ra
(Reiner Knizia, alea, 1999)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
In mijn ogen het beste veilingspel dat er is, en zo denken meer mensen er over. Het nieuwe alea-label had destijds met een minder spel kunnen debuteren. Hoe vaker ik dit speel, des te leuker ik het ga vinden.
Sander: "Leuk veilingspel. Licht verteerbaar met toch een aardige dosis diepgang."

18. Tikal
(Wolfgang Kramer en Michael Kiesling, Ravensburger, 1999)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Het eerste actiepuntenspel van Kramer en Kiesling, en nog steeds het meest populaire. Het ontdekkingsthema is uitstekend in Tikal verwerkt en wordt alleen maar versterkt door de fraaie vormgeving. Ik moet dit spel nodig weer eens spelen.

17. Yinsh
(Kris Burm, Don & Co., 2003)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Kris Burm bewijst dat je voor goede abstracte tweepersoonsspellen niet bent aangewezen op schaken of Go. Zijn spellen doen het bij liefhebbers van gezelschapspellen over het algemeen erg goed. Van alle spellen in de Gipf-reeks is Yinsh met afstand de meest populaire. Een spel met eenvoudige regels, erg veel diepgang en aantrekkelijke vormgeving.
Sander: "Een klassieker. Elegant en elke zet is spannend."

16. De Kathedraal
(Michael Rieneck & Stefan Stadler, Kosmos, 2006)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Hoewel het zijn eigen charme heeft, is De Kathedraal toch wel te omschrijven als de lichte versie van Caylus. Het zet veel scherpe randjes van Caylus overboord, maar daarmee ook een stuk veelzijdigheid. Ik vind het nog steeds leuk om te doen, maar na zo'n tien potjes begint het voor mij zijn houdbaarheidsdatum te naderen.
Sander: "Het mooist uitgevoerde spel dat ik ken. Het spelen is net zogenieten en spannend als het boek waar het op gebaseerd is."

15. Alhambra
(Dirk Henn, Queen Games, 2003)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Alweer een spel waarbij ik verrast ben door de hoge positie. Dat wil niet zeggen dat ik het niet leuk vind om te spelen, integendeel. Met maximaal drie spelers speelt deze SdJ-winnaar lekker weg en biedt voldoende interessante keuzes voor zeker twintig potjes.

14. Maharadja
(Wolfgang Kramer & Michael Kiesling, Phalanx, 2004)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Kramer & Kiesling vormen een succesvol auteursduo en dit is hun hoogst genoteerde spel op de lijst. Van alle NSP-winnaars die de lijst hebben gehaald is dit de laagst genoteerde. Als dat geen teken van kwaliteit is!

13. Kolonisten van Catan - Het kaartspel
(Klaus Teuber, Kosmos, 1996)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Ik denk dat dit spel hoofdverantwoordelijke is voor het einde van mijn Magic-verslaving. Niet zo gek, want door de mogelijkheid tot het spelen van combinaties en het maken van decks (wat ik overigens nooit gedaan heb) lijkt het zelfs wel een klein beetje op Magic. Het hoogste genoteerde tweepersoonsspel in deze lijst. Dat is wat mij betreft volkomen terecht. Ik had het nog wel een paar plekjes hoger willen zien.

12. Boonanza
(Uwe Rosenberg, Amigo, 1997)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Een van de meest dynamische en interactieve kaartspellen die er zijn, en onverminderd populair. Toch moet dit spel nog twee kaartspellen voor zich dulden in de top-100.
Sven: "Het lollige thema in combinatie met slinks onderhandelen maakt dit spel tot een echte topper onder de kaartspellen."

11. Agricola
(Uwe Rosenberg, Lookout Games, 2007)
In bezit: nee
Gespeeld: ja
Ik had wel verwacht dat Agricola een paar stemmen mee zou pikken en een plekje in de top-100 zou veroveren. Maar niet dat het zo hoog zou eindigen. Als je bedenkt dat de eerste oplage van dit spel nou ook weer niet zo groot is en de tweede (o.a. Nederlandse) uitgave nog even op zich laat wachten, dan is dit een prestatie van formaat. Bij een eventuele herhaling van deze top-100 over een jaar ofzo verwacht ik Agricola wel in de top-5, zo niet hoger.
Sander: "Ja, het is inderdaad zo fantastisch als men beweert op Boardgamegeek. Elke keer weer anders, en ook verrassend anders bij verschillende spelersaantallen. Hoe vaker ik het speel, hoe leuker het wordt."

Eindelijk heb ik dan alle spellen uit een lijstje gespeeld. Agricola is het enige spel dat ik niet in mijn bezit heb, maar zodra de versie van 999 uit is, zal ook dit spel onderdeel uitmaken van mijn verzameling. Wel grappig vond ik dat de twee solospellen van Uwe Rosenberg gebroederlijk onder elkaar staan.

zondag 25 mei 2008

De Top-100: 21-30

In deze regionen komen we de echt populaire spellen tegen, waaronder veel titels van alea:

30. Heersers der Woestijn
(Reiner Knizia, Kosmos, 1998)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Een tactische topper van Reiner Knizia, waar hij er zoveel van heeft. Je plaatst maar twee kameeltjes per beurt, maar welke en waar is altijd weer lastig.

29. Shogun/Wallenstein
(Dirk Henn, Queen Games, 2003/2006)
In bezit: ja (als Wallenstein)
Gespeeld: ja (idem)
Hier heb ik de stemmen voor Wallenstein en Shogun opgeteld. De spellen zijn op enkele cosmetische wijzigingen na (de kaart op het bord is het grootste verschil) hetzelfde. Beide kregen ongeveer evenveel stemmen en in plaats van twee bijna identieke spellen in de middenmoot te hebben leek het me beter ze onder een noemer te brengen. Hoewel Wallenstein niet het eerste spel was met de blokjestoren, was het wel het spel waar die toren bekend door werd.

28. Im Jahr des Drachen
(Stefan Feld, alea, 2007)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Stefan Feld is goed bezig, met twee succesvolle spellen bij alea in een jaar tijd. Im Jahr des Drachen is de eerste die we tegen komen. Wie dit en Notre Dame heeft gespeeld, vraagt zich af of Feld geen vreemde fetisj heeft.

27. Taj Mahal
(Reiner Knizia, alea, 2000)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Alweer zo'n mooi spel van Knizia in de lijst. Dit spel staat weer bol van de interactie en moeilijke keuzes en is zoals we van Knizia gewend zijn doorgaans in een uurtje te spelen. Misschien hangt het thema er een beetje bij, maar wat kan dat bij zo'n spel uitmaken?
Paul: ''Elegant spel. Dat het simpelweg uitspelen van kaarten met een of twee kenmerken zoveel lastige beslissingen teweeg kan brengen."

26. Notre Dame
(Stefan Feld, alea, 2007)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Het tweede en meest succesvolle spel van Stefan Feld in dit lijstje. Notre Dame is simpel, rechtoe-rechtaan maar op aparte wijze toch verslavend. Heb het al bijna 100x gespeeld (inclusief BSW, waar het maar 15-30 minuten duurt) en ben er nog niet zat van. Het speelt gewoon te lekker weg.

25. Diplomacy
(Allan Calhamer, Avalon Hill, 1959)
In bezit: nee
Gespeeld: nee
Mijn eventuele voornemen om alle spellen uit deze top-100 op korte termijn te spelen gaat waarschijnlijk sneuvelen op dit spel. Ik heb niet meer het geduld voor een spel waarbij zeven spelers nodig zijn en dat makkelijk een hele dag gaat duren. Via e-mail spelen kan ook, maar dat vind ik toch minder tellen. Ik wist niet dat het hier zó populair was.
Eugène: Geen ander spel heb ik de laatste 5, 6 jaar zo fanatiek gespeeld als Diplomacy. Helaas betekent fanatiek hier niet 'vaak'."

24. Puerto Rico kaartspel
(Andreas Seyfarth, alea, 2004)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Het kleine broertje van Het Bordspel kan prima op eigen benen staan. Het heeft minder gemeen met Puerto Rico dan op het eerste gezicht lijkt, en heeft zijn eigen dynamiek. En speelt perfect met twee personen.

23. Yspahan
(Sébastien Pauchon, Ystari, 2006)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Of hoe je dobbelstenen op innovatieve wijze in kunt zetten. Yspahan is snel, simpel en biedt interessante keuzes. Jammer genoeg dat het thema zo slecht is, waardoor het spel een beetje onsamenhangend is.

22. Kardinaal en Koning
(Michael Schacht, Goldsieber, 2000)
In bezit: nee (wel China)
Gespeeld: ja
Een bijzonder strak en vlot meerderhedenspel. Dit komt het beste tot zijn recht met drie spelers, en hoeft dan ook maar een halfuur te duren. Als er even geen tijd is voor El Grande, biedt dit een prima alternatief. China is op een paar kleine wijzigingen na hetzelfde spel en daarom heb ik dat gehouden toen ik beide had.

21. Lost Cities
(Reiner Knizia, Kosmos, 1999)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Een verbluffend eenvoudig en subtiel spel. Lost Cities is typisch zo'n spel van Reiner Knizia dat veel meer in zich heeft dan na een paar potjes duidelijk wordt. De keuzes die je moet maken zijn bijna altijd moeilijk, waardoor dit spel me ook na tientallen keren blijft boeien.

Een goede lijst voor alea en Knizia, met respectievelijk vier en drie spellen (met een overlap). Op Diplomacy na heb ik al deze spellen in bezit en gespeeld. Tenzij je Wallenstein en China anders telt dan Shogun en Kardinaal en Koning, in welk geval ik er zeven zou hebben.

vrijdag 23 mei 2008

De Top-100: 31-40

Hoe hoger we komen, des te meer 'usual suspects' we tegenkomen. Maar toch nog een paar verrassingen:

40. Schaken
(publiek domein)
In bezit: nee
Gespeeld: ja
In een populariteitspoll voor spellen mag schaken natuurlijk niet ontbreken. Wat me wel verraste, is dat het nog zo hoog stond (schaken is het eerste spel dat we tegenkomen dat meer dan één keer als meest favoriete spel werd aangewezen). Aan mij is het niet echt besteed. Ik heb mij abstracte spellen liever wat sneller en met minder doordenkerij (hoewel dat natuurlijk bij ieder abstract spel mogelijk is).

39. Magic: the Gathering
(Richard Garfield, Wizards of the Coast, 1993)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Als we het dan toch over klassieke tweepersoonsspellen hebben, kunnen we Magic niet onvermeld laten. Iets minder oud dan schaken, maar wel een spel dat een ware revolutie in spellenland veroorzaakte. Naar mijn mening dé doodssteek voor de Amerikaanse (niet Hasbro-)bordspellenindustrie in de jaren '90.

38. Wikinger
(Michael Kiesling, Hans im Glück, 2007)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Wow, staat dit zo hoog? Ik vind Wikinger een heel aardig spel, leuk genoeg om zelf te kopen nadat ik eerst andermans exemplaar een paar keer had gespeeld. Maar in de top-40? De tijd zal uitwijzen of het de nieuweigheid is of dat Wikinger een blijver is.

37. Goa
(Rüdiger Dorn, Hans im Glück, 2004)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Goa is zo'n typisch pittig spel van Dorn, met het bekende 'actiepad' (bij gebrek aan een beter woord) dat we ook zien in Händler von Genua, Louis XIV en Raubritter. Goa is de pittigste van het spel, maar misschien ook wel de leukste. Hier staat het in ieder geval het hoogst.

36. Sint Petersburg
(Michael Tummelhofer, Hans im Glück, 2004)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Het verbaast me altijd hoe hoog dit spel in verschillende populariteitspolls eindigt. Het won zowel de International Gamers Award als de Deutscher Spiele Preis en dat is niet niks. Omdat het goed speelt met twee, doe ik het met enige regelmaat, maar om nou te zeggen dat ik het een top-40 spel vind...

35. Morgenland
(Richard Breese, Hans im Glück, 2000)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Met Morgenland treffen we hier het vierde spel op rij aan van Hans im Glück. In meer dan een opzicht een klassieker; zo is het een van de eerste echte 'werkverschaffingsspellen', waar spelers 'arbeiders' inzetten op een beperkt aantal acties. Spellen als Caylus en Agricola zijn hier duidelijk schatplichtig aan.
Niek: "Elke zet is voor iedereen spannend; wat zou er onder het fiche liggen dat zojuist is neergelegd?"

34. Railroad Tycoon
(Martin Wallace en Glenn Drover, Eagle Games, 2005)
In bezit: nee
Gespeeld: nee
Dit is een bewerking van Age of Steam in een wat luxere uitvoering. Beide spellen worden vaak tegenover elkaar geplaatst, met vurige aanhangers van beide versies. In Nederland en Vlaanderen wordt de populariteitsslag met gemak door Railroad Tycoon gewonnen, want dit staat vrij hoog, terwijl Age of Steam op geen enkele lijst voor kwam. Dat lees je goed: nul stemmen!

33. Take 5!

(Wolfgang Kramer, Amigo, 1994)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Deze klassieker onder de 'vullers', snelle kaartspelletjes met simpele regels, is alweer veertien jaar oud en daarmee ouder dan Kolonisten. Het blijft me verbazen hoe goed dit spel speelt met alle spelersaantallen en hoe leuk het blijft na al die jaren.
Eugène: "Geen bijzonder spel. Maar wel iets dat je me zo kunt voorschotelen en ik doe mee. Flexibel ook, qua aantal spelers, en er kan zo iemand na een of meer ronden instappen."

32. Race for the Galaxy
(Tom Lehmann, Rio Grande Games, 2007)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Hoera, hoera, Race for the Galaxy haalt de top-100! En nog op een behoorlijk goede plaats ook, als je bedenkt hoe nieuw het is. Ook in Nederland en Vlaanderen wordt het steeds populairder; tijd misschien voor een Nederlandstalige editie?
Paul: "Speelt heerlijk snel weg; wat zeker niet wil zeggen dat het een 'licht' spel is. Door het simultaan spelen vrijwel geen 'downtime'. Vele wegen die naar de overwinning leiden."

31. Amon-Ra
(Reiner Knizia, Hans im Glück, 2003)In bezit: ja
Gespeeld: ja
Met Eufraat en Tigris het zwaarste spel van Knizia. Ik vind Amon-Ra erg leuk, maar het heeft een groot bezwaar: je moet het eigenlijk met vijf spelers doen, anders komt het niet volledig tot zijn recht. Met minder komen sommige provincies niet in het spel, waardoor het spel wat ongebalanceerd kan zijn. Maar zelfs dan is het nog beter dan de meeste andere bordspellen.

We komen in de buurt: van deze lijst heb ik er acht in bezit en negen gespeeld. Gelukkig ken ik iemand met Railroad Tycoon, dus aan die omissie kan ik gaan werken. Laat die persoon ook Axis & Allies hebben...

De Top-100: 41-50

Vandaag komen we aan bij de eerste spellen in de top-50. Waar de volgorde van de vorige lijstjes met tien spellen soms nog wat willekeurig was, is dat hier voor het eerst duidelijk niet het geval.

50. Pitch Car/Carabande
(Jean du Poël, Goldsieber, 1995)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Dit is in deze contreien duidelijk het populairste behendigheidsspel. En dat is niet zo gek ook, want Pitch Car is ook leuk. Zeker met de eerste uitbreiding erbij zijn de mogelijkheden voor verschillende parcours groot genoeg om je tijden zoet te houden.

49. Thurn und Taxis
(Andreas en Karen Seyfarth, Hans im Glück, 2006)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Deze SdJ-winnaar doet het ook hier aardig goed. Aan de andere kant is dit van alle SdJ-winnaars die deze lijst gehaald hebben de laagst geklasseerde (we zullen er nog zeven tegenkomen).

48. Poker
(publiek domein)
In bezit: ja (wel kaarten, geen fiches)
Gespeeld: nee
Onder 'poker' worden schijnbaar veel varianten verstaan, maar die vallen allemaal onder deze noemer. De pokerrage is ook aan spellenminnend Nederland en Vlaanderen niet helemaal voorbijgegaan. Het is in ieder geval het hoogst genoteerde traditionele kaartspel in de lijst.

47. In de Ban van de Ring
(Reiner Knizia, Kosmos, 2000)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Ik ben aangenaam verrast dat dit spel nog zo hoog is geëindigd. Het is een van mijn favoriete spellen, maar in mijn omgeving is er bijna niemand die het wil spelen. En anders verhuizen ze wel naar Oostenrijk.

46. Hanze
(Michael Schacht, Abacus, 2004)
In bezit: nee
Gespeeld: ja
In feite een van Schachts leukste spellen, maar ook eentje die ik weer vrij snel vergat toen het nieuwe er van af was. Maar in mijn ogen zeker de moeite waard.

45. Age of Empires III
(Glenn Drover, Eagle Games, 2007)
In bezit: nee
Gespeeld: nee
Dit spel is erg nieuw, moet nog in het Nederlands uitkomen en staat toch al zo hoog. Dat moet wel nieuwsgierig maken. Afgaande op de beschrijving moet dit een soort Caylus zijn met meer toeters en bellen. Ik ben er nog niet uit of ik dat goed of slecht nieuws vind.

44. Ticket to Ride Europe
(Alan Moon, Days of Wonder, 2005)
In bezit: nee
Gespeeld: nee
Het tweede Ticket to Ride-spel volgt kort op Märklin. Ze gingen lange tijd gelijk op, maar uiteindelijk haalde deze versie net een paar stemmen meer. Dit is het enige TtR-spel dat ik nog niet gespeeld heb; daar moet toch maar eens verandering in komen.

43. Wizard
(Ken Fisher, Amigo, 1984)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Alweer een persoonlijke favoriet, nu een van mijn favoriete slagenspellen. Zoals wel meer moderne slagenspellen ligt Wizard zo dicht tegen een traditioneel kaartspel aan (boerenbridge in dit geval), dat er nog wel eens wordt afgegeven op het gebrek aan originaliteit. Veel stemmers hebben daar blijkbaar lak aan, want Wizard is het hoogst genoteerde pure slagenspel in de lijst.

42. Torres
(Wolfgang Kramer & Michael Kiesling, Ravensburger, 1999)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
Dit is waarschijnlijk de meest onwaarschijnlijke SdJ-winnaar in de geschiedenis, en vermoedelijk ook een van de minst succesvolle. Torres is namelijk allesbehalve een familiespel, maar wel een voor veelspelers. Mijn persoonlijke favoriet van dit ontwerpduo, en gegeven de concurrentie zegt dat wel wat.

41. Mykerinos
(Nicolas Oury, Ystari, 2006)
In bezit: ja
Gespeeld: ja
De Franse uitgever Ystari heeft in korte tijd zijn reputatie gevestigd met enkele populaire spellen. Mykerinos is daar eentje van en is het eerste spel van Ystari in deze lijst.
Paul: "Vooral de openheid van het spel (geen verborgen informatie) en de korte duur maken dit tot mijn favoriete meerderhedenspel."

Mijn score: 7 in bezit, 7 gespeeld.