vrijdag 30 mei 2008

Wat is groot?

Wat is groot en wat is duur? Dit zijn de standaardvragen waar een spellenliefhebber mee wordt geconfronteerd als hij een nieuw spel voor het eerst doet. Een tijdje terug speelde ik voor het eerst Conquistador. Er ontstond een centraal eiland en de vraag was of ik (nu ik de kans had) dit eiland voor eens en altijd moest zien te veroveren. De vraag was dus eigenlijk of het eiland wel of niet groot was. Ik had geen idee, het spel was nog maar net begonnen en ik kon nog totaal niet inschatten of ik deze kans kon laten lopen of niet. Peter Hein gaf aan dat hij dacht dat het een interessant eiland was en dus besloot ik er maar voor te gaan. Dit bleek verstandig te zijn omdat er verder alleen maar kleinere eilanden ontstonden en dit eiland dus de winnaar (ME!) bepaalde.

Afgelopen week heb ik met Peter Hein het tweepersoonsspel Medici vs Strozzi gedaan. Het was voor ons beide de eerste keer. Medici vs Strozzi is een verkoopspel. Iedere beurt bestaat uit het trekken van één, twee of drie tegels en hier een prijs aan te hangen. Als je tegenstander het een goede prijs voor het aanbod vindt, koopt hij de tegels tegen deze prijs. Doet hij dit niet, dan moet je zelf de prijs betalen. Ik had werkelijk geen idee wat alles waard was. Mijn prijzen waren veel hoger dan wat Peter Hein voor zijn combi’s vroeg. Het spel werd over drie ronden gespeeld en ik gaf geld uit als water terwijl Peter Hein lekker zuinig aan deed. En aangezien de speler met het meeste geld aan het eind wint, zag ik de bui al hangen. Dacht ik. Maar in de laatste ronde bleken mijn goederen net genoeg op te leveren om met een marginaal verschil te winnen. Uiteindelijk bleken mijn uitgaven en prijzen dus goed (genoeg) te zijn geweest, maar vraag me niet waarom of wat iets waard is.

Nog een voorbeeld over hoe lastig het is om de waarde in te schatten. Neem Koehandel, een kaartspel waarbij je dierenkaarten veilt. Iedereen heeft dezelfde hoeveelheid startkapitaal en dat geld gaat rond doordat je telkens de opbrengst mag houden van het dier dat je veilt. Ik heb dit spel redelijk vaak gedaan en dacht dat ik wel zo’n beetje in de smiezen had wat een kip, koe of paard waard zijn. Totdat ik het spel speelde met de (toen nog jonge) neefjes en nichtjes van Niek. Die koters boden werkelijk als dwazen op alles wat voorbij kwam. Ik haakte dus telkens heel snel af omdat ik de prijs te hoog vond. Het resultaat hiervan was dat zij het ene beest na het andere binnen schoven en ik rijker en rijker werd, maar te krenterig was om het geld uit te geven omdat ik niet enorme ladingen met geld wilde betalen voor een suffe soepkip.

De grap is alleen dat ik een veel voorkomende denkfout maakte. Ik bekeek de waarde van de kaarten absoluut (een goede prijs voor een kip is X en als hij meer kost is het te duur) in plaats van relatief (een varken is drie keer meer waard dan een kip en een paard is weer twee keer zo veel waard als een varken) De neefjes en nichtjes boden helemaal geen rare dingen, ze gaven alleen meer uit voor zeg maar één basis eenheid dier. De prijzen zelf hadden wel logische verhoudingen tot elkaar. Ik had dit alleen op dat moment niet door en verloor jammerlijk en snapte niet meteen hoe dit had kunnen gebeuren.

De grap is dat je met je speelgenoten bepaalt wat iets waard is. Als iedereen domme dingen doet, zou dat wel eens de norm kunnen worden waardoor de rationeel biedende speler (het levert dit op en dus moet ik niet meer bieden dan zus en zo) toch nog het onderspit delft. Wat de waarde van iets is, of wat groot is, hangt dus ook zeker af van je medespelers. Als ik tegen iemand anders Medici vs. Strozzi zou spelen, zou het best zo kunnen zijn dat ik met hetzelfde prijsbeleid zou verliezen omdat de relatieve prijzen anders waren komen te liggen.

1 opmerking:

Jeroen zei

Het leuke van biedspellen zonder vastgelegde economie is dat je medespelers bepalen wat iets waard is. De eerste rondes is het altijd aftasten en daarna weet je wat dit spel alles waard is.
Overigens deel ik jouw opmerking over Medici vs Strozzi en dat vind ik dan ook weer het leuke van biedspellen... met andere spelers liggen de prijzen weer heel anders.